Zepsute dzieci

Zepsute dzieci

Zepsułaś go! Ciągle mu pobłażasz, dlatego wszedł ci na głowę! Kinga, tak nie można! Zupełnie rozpuściłaś tego chłopca! Tak samo zresztą, jak ja kiedyś ciebie! Nikogo nie mam prawa winić! Też jestem winna! A wy wy to już całkiem zepsute dzieci! I nawet nie mów mi, że jesteś już dorosła! Jak byłaś dzieckiem, tak zostałaś! Kompletnie nie potrafisz myśleć i podejmować właściwych decyzji! Barbara Nowak z trzaskiem zamknęła lodówkę i aż podskoczyła, gdy magnes ze zdjęciem córki spadł na podłogę.

Fotografia została zrobiona zeszłego lata nad morzem, na urlopie, na który tym razem jej nie zaproszono. Przez wiele lat wyjeżdżała z dzieciakami na wakacje. Pomagała pilnować wnuków, odpoczywała, zawierała pożyteczne znajomości. Jednak nie tym razem.

Powody, dla których odmówiono jej wyjazdu, wydawały się Barbarze Nowak dziwne.

Mamo, w tym roku jest nam trudniej finansowo. Jedziemy z dziećmi sami. Kiedy się polepszy, kupimy ci wczasy osobno i też odpoczniesz. Na razie wybierz sobie miejsce, gdzie chciałabyś pojechać, dobrze?

Ale Kinga! A co z dziećmi? Kto będzie ich pilnował?

Mamo, Janek już jest duży. Sam dopilnuje kogo trzeba. A Zosia będzie ze mną. Tym razem nie stać nas na hotel jak dawniej. Trzeba z czegoś zrezygnować. Zosi potrzebne jest morze. Wiesz przecież, później przez pół roku nie łapie żadnych infekcji. Jeśli brakuje na dobry hotel z animatorami, pojedziemy no wiesz, na dziko. Wynajmiemy mieszkanie albo domek i sami zajmiemy się dziećmi.

A dla mnie oczywiście nie znajdzie się już miejsca!

Barbarze Nowak taka perspektywa zupełnie się nie podobała. Jechać samej do sanatorium, gdzie jedyną rozrywką jest dyskoteka dla dojrzałych ludzi?! No i ta publika Zupełnie nie to, co w dobrym hotelu, gdzie spotyka się porządny świat, a ona, z wykształceniem i znajomością dwóch języków, mogłaby tylko wybierać towarzystwo. Ale nie tym razem

Mamusiu, przecież rozumiesz. Urlop to nie tylko nocleg, ale i przelot, wyżywienie i inne wydatki.

Jakbyś myślała, że cię zjadam! wzburzyła się Barbara.

Mamo! Dlaczego muszę ci tłumaczyć takie oczywiste rzeczy? Nie mamy pieniędzy, by jechać całą rodziną, rozumiesz? Chętnie bym cię wzięła, ale się nie da. Remont w twoim mieszkaniu, moje kłopoty zdrowotne w zeszłym roku, korepetycje dla Janka. To wszystko kosztowało majątek. Teraz jesteśmy bardzo ograniczeni budżetowo. Czego ode mnie chcesz? Mam odwołać urlop? Czy raczej wywieźć dzieci nad morze? Sama wiesz, jak ciężki miałam ten rok, i wiesz, w jakim żyłam trybie

Tak, widziałam! Widziałam, że jesteś złą matką! Nie masz czasu dla dzieci! Wszystko jest na mojej głowie albo na głowie Marii, twojej teściowej. Odbieranie Zosi z przedszkola, Janka ze szkoły, karmienie, pilnowanie, zajęcia dodatkowe

Mamo, przesadzasz! Janek sam jeździ na treningi. Zosię prowadzisz na balet, ale też nie codziennie. Moglibyśmy zrezygnować z zajęć, bo w przedszkolu też mają balet, ale to ty nalegałaś. Twierdziłaś, że dziecko musi się rozwijać.

To teraz jestem winna?! Barbara prawie krzyczała, łapiąc się za serce. Jakie wy jesteście niewdzięczne! Staram się, robię wszystko, a wam wciąż nie pasuje!

Mamo, proszę Kinga poczuła nagle, że świat jej ciemnieje przed oczami, i oparła się czołem o okno. Jestem bardzo wdzięczna za wszystko! Ale nie wypominaj mi tego, proszę?

Barbara nie chciała już słuchać. Odeszła dumnie, rzucając pośrodku salonu torbę z nowym strojem kąpielowym, i miała focha.

Focha umiała mieć zawsze. Finezyjnie pokazywała, że wszystko wokół robią źle, bez awantur i poczucia winy. Po prostu nie odbierała telefonu, ignorowała próby kontaktu, a potem łaskawie odpowiadała na połączenie i ciężko wzdychała na pytania córki, słabym głosem jęcząc:

Kinia, jeśli serce się zatrzyma, staje, albo ledwo bije co to może być?

I Kinga rzucała wszystko i pędziła na działkę mamy pod Warszawą, dokąd Barbara uciekała po każdej kłótni, żeby uspokoić duszę. Po takich odwiedzinach Kinga wracała wykończona, rzucała klucze na stolik w przedpokoju, szła do swojego pokoju, padała na łóżko i płakała w milczeniu, nie rozumiejąc, czemu matka ją tak traktuje.

Janek przychodził, cicho przykrywał mamę kocem i dotykał jej ramienia.

Mamo, nie rób sobie tego. Nie jeździj już tam. Babcia się obrazi i sama wróci.

Ach, Janek Chciałabym być tego pewna…

Kinga wiedziała, o czym mówi. Od dzieciństwa pamiętała matkę taką: wrażliwą, oczytaną, znającą języki i muzykę ale bardzo przewrażliwioną. Potrafiła skarcić córkę i po polsku, i po francusku czy angielsku. Dla małej Kingi nie było większej kary niż ciche, chłodne:

Kinuś, przemyśl swoje zachowanie. Idź do swojego pokoju, córeczko.

Tego słowa córeczko nigdy nie słyszała z ust mamy, gdy ta miała dobry humor. Tylko w chwilach gniewu.

A dobry humor Barbara miewała rzadko. Zawsze widziała szklankę do połowy pustą. W jej świecie było jedno ważne słowo niespełniona. To określenie dotyczyło wszystkich kolegów z pracy, znajomych, rodziny, sąsiadów. Listę można było mnożyć bez końca.

Do czasu Kinga była wyjątkiem mądra, ładna dziewczynka. Dziecko, które już w wieku trzech lat potrafiło pokazać palcem litery i składać wyrazy, a w wieku czterech grało proste melodie na pianinie, prezent od mamy, mówiąc z zachwytem:

Słyszę muzykę!

Barbara miała powody do dumy. Do czasu. Kinga była posłuszna, zawsze wykonywała polecenia, uważała, że mama jest najmądrzejsza na świecie.
Ale wszystko zmieniło się w szóstej klasie. Kiedyś kujonka i chluba szkoły, nagle dostała dwóję z dyktanda. Barbara nie chciała jej nawet wysłuchać.

Córeczko, bardzo mnie rozczarowałaś! Jak mogłaś?! Idź do siebie!

Wtedy Kinga nie wyjaśniła już nic matce. Problem musiała rozwiązać babcia, która przypadkiem zauważyła dziewczynkę płaczącą w łazience i próbującą sprać plamę z mundurka.

Kinga! Co się stało?

I jej Kinga opowiedziała o bólu brzucha podczas lekcji i popłochu, bo nie rozumiała jeszcze, co się z nią dzieje. Nikt jej nie przygotował, nie wytłumaczył, co to znaczy dorastać. Barbara uznała takie informacje za niepotrzebne, a Kinga nie przyszło do głowy, by pytać innych po prostu nie wiedziała, że tak trzeba.

Długa rozmowa babci z Barbarą nie zmieniła nic, poza migreną i narzekaniem:

Kinga, o takich sprawach rozmawia się tylko z matką!

Ale ja nie wiedziałam

Na przyszłość użyj głowy! Masz ją właśnie po to!
Kinga nigdy nie zrozumiała za co była skarcona.

To wtedy po raz pierwszy w zadbanej konstrukcji świata Kingi pojawiły się wątpliwości. Późniejsze rozczarowania sypały się jedno po drugim, a Barbara przestała kryć swoje niezadowolenie. Coraz częściej Kinga widziała matkę z wełnianą opaską na czole, która rzekomo łagodziła migrenę. Wiedziała, że jeśli mama majestatycznie siada w ulubionym fotelu, przyciska palce do skroni i mówi lodowatym tonem:

Kinga! Ty mnie niszczysz

to znaczy, że zaraz będzie awantura. Powód mógł być każdy.
Na przykład chęć pójścia na lekarza, co Barbara uważała za niedorzeczność.

Nie rozumiesz! Przeżyłam z twoim ojcem tyle lat, widziałam go w domu rzadko, a ty chcesz iść w jego ślady! Chirurg to nie zawód dla kobiety! Zostaw to!

Babcia mówiła, że ratować ludzi to szlachetne. Tata, jak ja, marzył o chirurgii już w szkole

Mało mnie to interesuje! Liczy się efekt! A efekt jest taki, że zostałam wdową, a ty dzieckiem bez ojca. Serce mu pękło przez pracę! Trzeba myśleć o innych, nie tylko o własnych ambicjach!

Te spory ciągnęły się aż do matury. Kinga dostała się na medycynę i mama nie rozmawiała z nią prawie pół roku, ograniczając się rano w kuchni do tak i nie.

Kolejna próba mąż Kingi. Zięcia Barbara nie zaakceptowała.
Zadziwiasz mnie, córeczko! Nie było nikogo bardziej odpowiedniego? Nie mówię o pieniądzach! Jesteście zupełnie różni! Twój mąż nie wie, kim był Żeromski i nie słyszał żadnej opery Moniuszki!

Michał jest dobrym człowiekiem, mamo… I, co najważniejsze, kocha mnie.

Na samej miłości daleko nie zajedziesz!

Na weselu Barbara ocierała oczy serwetką, wszystkim prawiąc:

Młodym będzie ciężko. Ale jestem matką, więc będę pomagać! Będę blisko!

Na szczęście właśnie wtedy poznała Wiktora, krewnego Michała, emerytowanego podpułkownika z zamiłowaniem do języków – z miejsca ją zauroczył. Wiktor recytował wiersze po francusku, cenił porządek, miał zadbaną działkę pod Warszawą. Barbara na jakiś czas dała spokój córce i odnalazła własne pasje.

W drugim małżeństwie była naprawdę szczęśliwa. Wiktor ją wielbił, rozkwitła, złagodniała, a narodziny wnuka i wnuczki przyjęła z radością.
Kinuś! Jakie cudowne dzieci! Janek mądry, cały dziadek! A Zosia śliczna! Ma mój nos i oczy!

Kinga nie sprzeczała się, cieszyła się z tej zmiany, życzyła mamie wszystkiego, co najlepsze.

Przeciw prognozom Barbary małżeństwo Kingi i Michała okazało się silne. Michał znalazł z teściową taki układ, że przy wszelkich sporach każdy zostawał przy swoim. Pracował dużo, Barbara musiała przyznać, że córce trafił się nie najgorszy mąż. Była przeciwna, aby wzięli kredyt hipoteczny, ale Michał postawił na swoim.

Tak będzie lepiej. Wasze mieszkanie to wasz dom, a my potrzebujemy własnego.
Lena sobie nie poradzi z dziećmi, sam nie dasz rady!

Dobrze idzie mi w pracy. Poradzę sobie. Ale Kinga chce wrócić do zawodu i nie będę jej tego zabraniał. Moja mama pomoże z dziećmi.

Twoje dzieci, Michał, mają DWIE babcie! spojrzała na zięcia z wyższością Barbara. Ja będę się zajmować wnukami!

Marzenie Kingi o powrocie do sali operacyjnej się ziściło. Dzieci rosły, rodzina się urządzała, życie płynęło spokojnie, aż nadciągnęła tragedia: Wiktor zmarł mimo wysiłków Kingi i najlepszych lekarzy.

Ach, Wiciu Jak mogłeś Barbara rozpaczała. Po tylu latach poczułam się naprawdę kobietą! Musiałeś mi to odebrać?

Kogo winę widziała tym razem pozostało tajemnicą.

Od tej pory Barbara kupowała bukiet białych goździków, by czcić pamięć tych, którzy upiększali jej życie, i stawała się tym bardziej nieznośna dla żywych.
Kinga starała się dać matce poczucie rodzinnej bliskości. W każdą niedzielę, święta, urlop Barbara była obecna.

A co w tym złego? Też jestem rodziną! twierdziła wobec przyjaciółek.

Basia, może Kinia potrzebuje czasu tylko z mężem i dziećmi? Bez twojej kontroli?

Co za bzdura! Nigdy nie kontrolowałam Kingi! odpierała gniewnie Barbara. Ja pomagam! Jak ona poradzi sobie z dwójką dzieci beze mnie?

Problemy pojawiły się, gdy wyrósł Janek. Kontrola babci go irytowała, choć oczywiście ją kochał.

Janek! Znów?! Ile razy mówiłam, by nie puszczać tak głośno tej muzyki?! Jak możesz tego słuchać?! wpadała bez pukania, marszczyła się z dezaprobatą. To się nie da wytrzymać!

Opaska znowu na czole, ale na Janka te triki nie robiły wrażenia. Nie skarżył się rodzicom, miał swoją taktykę.

Zosiu! Chodź, będziemy śpiewać i tańczyć!

Gdy Barbara patrzyła, jak wnuczki szaleją przy piosenkach zespołu Lady Pank, wpadała w popłoch.

Janek, to jeszcze rozumiem, ale Zosia?! Nie do zaakceptowania! Dzwoń do mamy!

Lepiej do taty, babciu! Mama ma wyłączoną komórkę w szpitalu, sama wiesz.

Michał zawsze reagował spokojnie na pretensje teściowej, po czym w domu razem z Jankiem podśpiewywał piosenki. Gdy Kinga zdecydowała, że Janek dostanie gitarę, Barbara wybuchła.

Kinga, nie waż się! Już się mnie pozbywacie?

Mamo, o co chodzi?

Nie zniosę tego! Dziecko ma się uczyć, a nie zajmować bzdurami!

Janek świetnie się uczy i dobrze o tym wiesz! Co złego w muzyce? Sama mówiłaś o wszechstronnym rozwoju!

Ale miałam coś innego na myśli! O, Kinga, ty znów…

Te kłótnie trwały dniami. Michał całkowicie popierał żonę, więc Barbara zastosowała swój ulubiony manewr: przestała odbierać telefony i nie otworzyła drzwi córce, gdy ta przyjechała klucze dawno odebrała pod pretekstem, że zgubiła swoje.

Tym razem jednak Kinga po prostu straciła cierpliwość.

Nie chce się odzywać niech nie! Jak długo można! stłukła szybkę ulubionego kubka od syna w kuchni i właśnie ta scena, kolorowe odłamki pod nogami, była przełomem w jej głowie.

Swoją matkę kochała, ale wiedziała już, że ta miłość musi być inna, żeby nie pozwolić już więcej ranić tych, na których jej zależy.

Janek! zawołała.

Jestem! chłopak zbiegł po schodach.

Wybrałeś gitarę?

Naprawdę mogę? oczy w syna aż się świeciły.

Nawet musisz! O jakiej marzysz?

O basie! Mamo, jesteś pewna?

Na sto procent! Tak się mówi, nie?

A co powie babcia?

Że jesteśmy zepsutymi dziećmi Nie przejmuj się! Pakuj się, jedziemy!

Dokąd?

Jak to gdzie?! Do sklepu! Albo gdzie tam te twoje gitary sprzedają?

Już! Zawołam Zosię, pomoże wybrać!

Kinga patrzyła na syna i myślała, że jest najwspanialszym chłopcem na świecie. Który inny nastolatek bierze sześciolatkę, siostrę, by doradziła przy wielkim wyborze?

Gitara została kupiona i bardzo szybko pokój Janka zamienił się w małą próbownię, gdzie chłopaki z zespołu ćwiczyli, a tata i inni rodzice wspierali go sprzętem. Gdy filmik Zosi śpiewającej z bratem zdobył tysiące wyświetleń na portalu społecznościowym, wszystko wydało się mieć sens.

Kinga cieszyła się, że syn jest zajęty czymś konstruktywnym. Po wyczerpujących dyżurach ściskała wracając dzieci, a one prześcigały się, by dzielić się pomysłami. Widziała, że robi dobrze.

A Barbara czekała. Dzień w dzień sprzątała, gotowała, szykowała dom, pewna, że córka przyjedzie przepraszać, jak to było zazwyczaj.
Ale mijał tydzień, drugi Kinga się nie pojawiała.

Na początku była zdziwiona, potem rozgniewana, obiecując sobie, że tym razem nie daruje córce. Lecz z czasem nadeszła refleksja.
Po raz pierwszy ktoś dał jej odpór, pokazując, że świat nie zawsze kręci się wokół jej oczekiwań. Każdego innego łatwo by wykluczyła, ale Kingę przecież kochała po swojemu.

Minął miesiąc, drugi Barbara w końcu zrozumiała, że nikt nie przyjdzie, żadnych przeprosin już nie będzie.

Bolało ją to, nie mogła pojąć, jak córka może być tak okrutna. Przecież poświęciła jej całe życie! Za co teraz takie traktowanie? Czy naprawdę jedno gniewne słowo mogło zniszczyć rodzinne więzi?

Zrezygnowana zebrała się i pojechała na działkę w nadziei na spokój, ale nie umiała się wyciszyć, włóczyła się po domu i ogrodzie, szukając sensu i winy.
Lato minęło, przyszła deszczowa jesień i Barbara zrozumiała, że nic już nie zmieni.

Pewnego dnia, gdy siedziała przy herbacie i patrzyła przez okno na dzieci sąsiadów bawiące się w kolorowych kaloszach, pomyślała, że tak można przeczekać całe życie, aż to Kinga przyniesie goździki. Komu by to służyło?

Odstawiła filiżankę na spodek, a kilka minut później wyprowadzała samochód z działki.

W niedzielę na warszawskich drogach było pusto, więc szybko dotarła na osiedle domków, gdzie mieszkała Kinga z rodziną.
Skręciwszy w znajomą ulicę nagle zestresowała się, bo pierwszy raz to ona musiała zrobić pierwszy krok i przełknąć dumę. Siedziała chwilę pod domem, układając w myślach przemowę.

Wszystkie plany legły w gruzach, gdy tylko weszła na posesję i usłyszała muzykę. Perkusja, gitary, śpiew Kinga tańczyła w kuchni z drewnianą łopatką w ręku, śpiewając na cały głos piosenkę o lalce i czarodzieju.

Ale jazda! Mamo, może z tobą nagramy kolejny filmik? zawołała Zosia, zostawiając rozstawianie szklanek na stole.

Kinga podała jej dwa soki.

No to niesiesz. Dwa ty, dwa ja. Chodź, idziemy do chłopaków pewnie chce im się pić.

Zatrzymała się, widząc Barbarę w drzwiach.

Na chwilę czas jakby stanął i przyglądał się, co te kobiety powiedzą.
Zosia stanęła w progu kuchni, chciała coś powiedzieć, ale mama ją wyprzedziła.

Mamo, cześć! Popilnujesz mi mięsa? Zaraz obiad. Chłopcy skończą próbę i zasiądziemy do stołu. Jesteś głodna?

Barbara pokiwała głową i zdjęła kurtkę.

Tak!

No i świetnie! i Kinga puściła oko do córki. Zosiu, zamknij buzię, chyba nie zapomniałaś jak babcia wygląda?

Pamiętam! Babciu, rzuciłam taniec! Mama zapisała mnie do szkoły muzycznej, będę się uczyć śpiewu! Janek mówi, że super mi wychodzi!

Barbara poczuła łzy w oczach, szybko więc pochyliła się po szklanki od Zosi.

Daj mi je! Chcę zobaczyć gitarę Janka. Ładna?

Bardzo! Czerwona! Pomagałam wybierać! Chodź!

Zosia pobiegła na górę, Kinga skinęła na mamę.

No co, idziesz? Najtrudniejszy krok już zrobiłaś

Barbara tylko kiwnie głową i pójdzie do pokoju wnuka. Janek, poważnie i dorośle, pokaże babci gitarę.

I coś się zmieni.

Nie wszystko, bo od razu zmienić siebie nie sposób. Zostaną spięcia, niewypowiedziane słowa. Kinga nie raz westchnie przez matczne pouczenia, a Barbara będzie się zastanawiać, gdzie przegapiła córkę.

Ale jedno staną się świadome: chcesz, by cię słuchano naucz się słuchać innych. Wtedy wszystko się ułoży, a twoi bliscy ciągle będą obok ciebie. A czyż to nie najważniejsze?