Żarcik

Żarcik

Zosiu! Zosia! Pozwól odpisać!

Szept Marty rozszedł się po całej klasie, a pani Teresa oderwała wzrok od dziennika, który właśnie wypełniała.

Nowicka! Opanuj się, dobrze? Pisz sama!

Ale pani Tereso, to takie trudne! Marta, jak zwykle, nie traciła języka za zębami.

A kto powiedział, że ma być łatwo? Poza tym, Marto, Zosia ma inny zestaw. Raczej ci nie pomoże.

Jak to? Przecież siedzi w pierwszej ławce!

Tak właśnie. Uśmiechnęła się pani Teresa, parodiując Martę. Dałam jej specjalne zadanie.

To niesprawiedliwe! Marta na chwilę wtuliła się w zeszyt, ale już po chwili zaczęła rozglądać się za inną deską ratunku.

Nikt nie zauważył, jak bardzo napięła się Zosia, skulona za ławką, bojąc się odwrócić lub nawet podnieść wzrok znad zeszytu.

O tym, że była ostatnią deską ratunku, wiedzieli wszyscy nauczyciele. Zosia miała wyjątkową głowę. Każdy korzystał z jej pomocy, komu było to wygodne. Spróbuj tylko odmówić od razu by się posypały pretensje.

A Zosia nie była wredna. Umożliwiała ściąganie, ale jak radziła mama robiła to tak, by nauczyciele nie mieli do niej zastrzeżeń.

Zosieńko, wiem, że jesteś dobra dziewczynka. Ale własnych interesów też musisz pilnować. Jeśli chcesz się dostać do wymarzonego liceum, potrzebujesz dobrej średniej. Nie niszcz tego przez głupotę innych, którym nie chciało się nauczyć kilku zasad!

Mama miała rację, ale Zosia tylko westchnęła, słuchając jej wywodów. Gdyby mama tylko wiedziała, jak trudno jest być najlepszą w klasie, gdzie nikomu na niczym nie zależy…

Do tej szkoły przeniosła ją mama po rozwodzie z tatą. Powodów było wiele, a nie najmniejszym z nich było to, że u Zosi ojciec z nową narzeczoną miał już synka. Wszystko działo się jeszcze w trakcie małżeństwa rodziców.

Zosi nikt niczego nie tłumaczył. Dorośli rozwiązywali swoje problemy, a ona z kredkami w ręku, zamalowywała kartka za kartką w swoim bloku rysunkowym czarną kredką. Starannie, nie zostawiając nawet najmniejszej białej kreski.

Pierwsza zorientowała się babcia.

Co wy robicie dziecku?! Do czego doprowadziliście…

Choć była teściową mamy Zosi, to właśnie jej przyznała rację.

Czysty w ojca… On też mnie zdradzał przez większość życia. Taka natura Przykre, bardzo przykre. Tyle że mój zawsze wracał i nigdy nie miał dzieci z inną kobietą.

I mu to wybaczałaś?

A co miałam zrobić, Olu? Kochałam go… A czułam, że i on mnie kocha. Przecież inaczej by nie wracał.

Ciężko było?

Nie powiem! Nigdy do końca mu nie wybaczyłam. Bardziej się męczyłam niż żyłam. Dziś myślę po co to było? Ale teraz już za późno. Może to brzmi dziwnie, ale dziękuj losowi, że twój mąż to dziecko z inną miał. Bo widzę cię, Olka. Jesteś taka jak ja. Też byś przyjęła go z powrotem. Tak?

Nie wiem… Bardzo boli…

Wiem. Bardzo też wiem, że Zosia teraz jest jak między młotem a kowadłem. Współczuj jej! Taty nie przekonam, ale ty zawsze byłaś mądra. Naprawdę żałuję, że się rozstajecie. Olu, zrób tak, by Zosia nie cierpiała. Bo ona niczemu nie jest winna…

Tak, to prawda. To my jesteśmy winni…

I wtedy mama Zosi zrobiła to, czego nikt się nie spodziewał posadziła córkę naprzeciw siebie i wyjaśniła wszystko jak dorosłej.

Zosieńko, już nie będziemy z tatą razem mieszkać w jednym domu.

Dlaczego?

Rozwodzimy się. Teraz my dwie będziemy mieszkać razem, a z tatą będziesz się spotykała w weekendy albo kiedy będzie mógł. Zosiu, nie płacz! Spójrz na mnie! Tato zawsze będzie twoim tatą! Obiecuję!

A ty? Zosia rozcierała po policzkach łzy złości. Dorośli są tacy głupi! Zawsze robią wszystko po swojemu!

A ja dokąd miałabym pójść bez ciebie?!

Nie odchodź…

Dopiero wtedy Olga zrozumiała, czego najbardziej bała się Zosia, zamazując kartki czernią.

Musiało minąć sporo czasu, zanim udało się wytłumaczyć jej wszystko i przegnać ten strach. Zosia zaczęła spotykać się z tatą. Może nie częściej niż chciała, ale wystarczająco, by zrozumieć zostawiono mamę, nie ją samą. Tata nadal rozpieszczał Zosię i dogadał się z Olgą tak, by dobro córki nie ucierpiało. Zosia jeździła nad Bałtyk z nową rodziną taty, bawiła się z bratem, dogadywała z macochą. Irena nie była złośliwa lubiła dzieci, a Zosia jej nie przeszkadzała.

Ale cała ta historia odcisnęła na Zosi piętno. Czasem myślała, że może tata odszedł, bo czegoś jej zabrakło. Z Irką spokój. Wychowywał syna, planował kolejne dzieci. A jej, Zosi, nie chciał. Może była niewystarczająca?

Mama i babcia mówiły, że nie ma racji i wszyscy ją kochają, ale ziarno wątpliwości wciąż drążyło jej duszę i nie pozwalało być pewnym siebie w ciężkich chwilach.

Najpierw prawie nie było tego widać. Ot, nogi jej się trzęsły, kiedy jako pierwszoklasistka miała recytować wiersz na apelu.

Cały tydzień uczyła się go z mamą. Prezentowała się przed lustrem z uczuciem i była pewna, że zna go na pamięć i sobie poradzi. W przedszkolu Zosi przydzielano najtrudniejsze role, wiedząc, że ogarnie temat perfekcyjnie.

Tym razem jednak coś zawiodło. Zosia trzymała mikrofon, odnalazła wzrokiem rodzinę, która stała blisko… i nagle wszystkie słowa wyparowały jej z głowy. Łzy płynęły po policzkach, nie mogła wydusić ani słowa.

Wicedyrektorka, która wręczała mikrofon, przykucnęła przy niej, ciepło pogładziła po policzku i szepnęła:

Opowiesz mi później?

Zosi nie zostało nic innego, jak kiwnąć głową.

Na szczęście, pani Teresa nie zapomniała o niej. Po lekcjach zaczekała na Zosię przed szkołą.

O, jest i nasza poetka! Opowiesz mi ten wierszyk? Jestem bardzo ciekawa!

Wydawałoby się, drobnostka ot, nieopowiedziany wierszyk, ale dla Zosi to było najważniejsze na świecie. Wyprostowała się, puściła mamę i wyrecytowała wiersz tak pięknie, że wszyscy dorośli bili jej brawo.

Super! Wiedziałam, że ci się uda!

Ale… Przecież nie potrafiłam… w oczach Zosi znów zakręciły się łzy.

Jak to nie? Przeciwnie popatrz, ilu nas tutaj! I wszyscy biły ci brawa! To nie ma znaczenia, czy to dziś, czy podczas apelu! Zosiuniu, jesteś dzielna! Ja ci to mówię jako wicedyrektorka. Rozumiesz?

Chyba tak…

Ten moment Zosia zapamięta na długo. Gdy w gimnazjum Teresa zostanie jej wychowawczynią, będzie bardzo szczęśliwa, że trafia na kogoś swojego, kto wesprze, nie zdradzi i zrozumie.

A pani Teresa naprawdę troszczyła się o Zosię.

Bardzo wrażliwa jest pani córka, pani Olgo. Dobra, mądra, ale taka krucha! mówiła kiedyś do mamy Zosi. Takich trzeba chronić. Nie myślała pani, by przenieść ją do matematycznej klasy? Ma wyraźny talent. Tu… Proszę zrozumieć, nasza szkoła dobra, ale zwyczajna. Dzieci nie mają większych ambicji. Dla Zosi to trudne stara się być niewidzialna w tłumie. A to jakby ją przykryć trzema kołdrami i skrępować. Rozumie pani?

Olga rozumiała, lecz na razie nie mogła nic zrobić. Szkoła, o której mówiła Teresa, była daleko, babcia Zosi chorowała, w rodzinie taty czekano na drugie dziecko, a Olga pracowała na dwa etaty, próbując uzbierać na większe mieszkanie.

Zosieńko, jeszcze trochę, jak wszystko poukładamy, pomyślimy o twojej nauce, dobrze? Olga przytulała ją na kanapie przed telewizorem.

Mamusiu, nie martw się! Dam radę…

Jak tam w szkole?

Daję radę! odpowiadała Zosia najweselszym tonem, choć wiedziała, że wcale nie jest tak dobrze.

Nie dajesz i nie pojedziesz nigdzie, póki mi nie opowiesz wszystkiego! Olga zaczynała ją łaskotać.

Zosia śmiała się, odganiała mamę, a potem… mówiła całą prawdę.

Nikt nie dokuczał jej wprost. Ale za plecami wciąż słyszała:

Znowu Zosia się popisuje! W słowie na historii lała wodę, potem jak my mamy mieć dobre oceny! Po twojej odpowiedzi nie mamy szans…

Nikt jej tego w twarz nie powiedział aż do tamtego dnia.

Zosia! Dziesięć minut! Nie zdążę! obrażony szept Marty w końcu zmusił Zosię do przysunięcia do siebie brudnopisu.

Pani Teresa zajęta wiadomością na smartfonie nie zwróciła uwagi na Marcin wybryk.

Sąsiad z ławki, Olek, przesunął Zosi swój zeszyt, by mogła zajrzeć do jej zadań.

Dzięki szepnęła.

Wiedziała, że nie musi tłumaczyć. Z Olkiem siedzieli razem od podstawówki i doskonale się rozumieli. Kilka cyferek, podpowiedź, niewidoczny ukłon głową i Olek poprawiał błędy.

Brudnopis Zosi powędrował do Marty i do końca lekcji panowała cisza.

Po dzwonku zaczęło się piekło.

Jesteś nienormalna?! Siedzisz jak posąg! Koniec semestru, a ja mam pusto! Przyjaciółka… Marta waliła w ławkę Zosi pięścią.

Marto, przesadzasz… jej głos był spokojny, ale wewnątrz aż gotowała się ze złości. Dlaczego ona ciągle coś komuś musi?

Babcia zawsze zastępowała brzydkie słowa wyrażeniem kurcze blade, od dziecka zabraniała Zosi przeklinać.

Jesteś dziewczyną, nie tragarzem! Zachowuj się!

Babciu, sama przeklinasz!

Ja jestem już niehandlową dziewczyną! Mi wolno raz zapalić i pożartować, ale ty nie! W twoim wieku to nie wypada, wiesz? Uwierz mi wiem, co mówię.

A chłopcy mogą?

To co innego! Co dozwolone Panu, nie zawsze Pani…

Dziwna ta dyskryminacja! Babciu, czy mamę z tatą też tak uczyłaś?

Po części. Ale spytaj mamy lub taty. Ale powiem ci jedno kobieta potrzebuje magii i tajemniczości. Wulgaryzmy w twoich ustach to nie pestka to pestycyd!

Babciu!

Lepiej nie każ mi wszystkiego wyjaśniać…

Zosia aż się roześmiała.

Teraz też miała ochotę opowiedzieć Marcie, co myśli, ale coś podpowiadało, że to nie jest najlepszy pomysł.

Daj jej spokój! mruknął Olek, pakując podręcznik do plecaka. Sama jesteś sobie winna! Wszyscy ci coś są winni!

Bo przyjaciele tak się nie zachowują! Marta uderzyła znów w ławkę. Obrońca się znalazł! Sama korzystasz ze ściąg!

Nieprawda! wybuchła Zosia. Olek wszystko robi sam, a ja tylko czasem podpowiem, jak widzę błąd. Wystarczy! Pomogłam ci! O co ci chodzi?!

Podniosła plecak, odsunęła się od Marty i wyskoczyła z klasy, by nie popłakać się przed wszystkimi.

Marta nie biegła za nią, ale pod nosem syknęła, by tylko Zosia usłyszała:

Wszystko jasne, Nowicka. Jeszcze się pokażesz… Skromniej być, Zosieńko, skromniej…

Nie odezwały się już do siebie tamtego dnia. Ani następnego. Ani jeszcze tydzień później.

Marta zerwała kontakt z Zosią, a klasa czekała, co znowu wymyśli.

A pomysłów Martę nigdy nie brakowało… Potrafiła zamienić komuś szkołę w piekło.

Zosia czekała na koniec tej historii, ale Marta zaskoczyła wszystkich.

Zosiu, przestań się dąsać! Dwa tygodnie już milczysz i patrzysz spode łba. Już, pogódźmy się! Marta uśmiechała się szeroko i Zosia na moment uwierzyła jej.

Nie dąsam się…

Jasne… No, już zapomnijmy. Lepiej powiedz, jak spędzasz sylwestra? Zostajesz czy gdzieś jedziesz?

W głosie Marty nie było już urazy, a Zosia się rozluźniła. Pomyślała nic się nie stało.

Niestety, to był błąd. Marta nie umiała wybaczać, nawet tych wymyślonych przez siebie krzywd.

Dlatego, gdy Zosia znalazła w plecaku dziwną karteczkę, w ogóle nie powiązała jej z Martą.

Zosiu! Bardzo mi się podobasz! Olek.

Charakter pisma przypominał jej sąsiada z ławki. Nawet przez myśl jej nie przeszło, że mógł napisać ją ktoś inny.

Skąd miała wiedzieć, że Marta pomagała przez tydzień pani polonistce nosić zeszyty? I w końcu znalazła ucznia z równoległej klasy, którego pismo do złudzenia przypominało Olka… Przez koleżanki zdobyła liścik i umieściła go w plecaku Zosi.

Teraz się napłaczesz, Zosiu! Nie będę sama nieszczęśliwa! uśmiechając się, Marta wetknęła liścik do plecaka i zasunęła zamek.

W szatni przy sali gimnastycznej nikogo nie było. Zosia trenowała ataki do siatkówki, a koleżanki Marty odciągały ją jak mogły.

Zosiu, czemu tak słabo? Uderz mocniej!

Nikt nie dał po sobie nic poznać, gdy Zosia wyciągnęła z plecaka ten liścik.

Co to? Zosia! Ale z ciebie cicha woda! Dziewczyny, patrzcie! Olek zakochał się w Zosi! Marta wyrwała liścik i biegała z nim po szatni. Trzeba opracować strategię!

Oddaj mi to! Zosia próbowała go odzyskać.

Daj spokój! Chociaż… masz rację. Trzeba działać! Olek! Olek! Marta wybiegła na korytarz i zaczęła walić w drzwi męskiej szatni.

Zosia zbladła.

Tylko jej pamiętnik i mama wiedziały, że Olek jej się podoba.

To źle, mamo?

Dlaczego?

To przecież za wcześnie…

Może być za wcześnie na miłość, Zosiu?

To miłość?

Jeszcze nie. To zauroczenie, zakochanie. Przedsionek miłości.

Ale co to znaczy?

To jakbyś stała w drzwiach. Uchylasz i patrzysz na świat miłości. Tam jest i radość, i ból, i czasem żal…

Czemu żal?

Bo uczucie jest silne, Zosiu. Miłość to mieszanka różnych uczuć. To naprawdę niełatwe. Ale bez niej życie jest puste. Szukamy miłości od urodzenia chcemy, by ktoś był z nami, chwycił za rękę, zrozumiał… znaleźć tego człowieka, zaufać mu, przekroczyć swój lęk… Ale nawet zakochanie jest cudowne! Wiesz co?

Co?

Nic piękniejszego nie poczułam w życiu. Poza tym, gdy cię urodziłam.

Czyli to dobrze być zakochanym?

Pewnie! Jeśli z głową.

Mamoo…

Cichutko! Znam cię, nie zrobisz głupstw. Opowiedz mi lepiej o tym chłopaku. Znam go?

Tak…

Nosząc tę tajemnicę w sobie, Zosia czuła się szczęśliwa.

A teraz…

Marta wszystko wyczytała z jej ruchów. Po nerwowym zwinięciu liściku, po jej spojrzeniu, gdy pomyślała, czy Olek mógł podłożyć jej ten liścik do plecaka… Gdyby nie rozgardiasz w szatni, może by się domyśliła, że Olek nie miał kiedy tego zrobić przecież trenował z nią w jednej drużynie!

Chłopcy wyszli z szatni i wybuchnęli śmiechem, widząc Martę, która biegała z liścikiem, a Zosia blada i przestraszona stała w kącie.

Co tu się dzieje?

Pojawiła się pani Teresa, a klasa ucichła. Znali jej zwyczaj bywania tam, gdzie nie trzeba i wiedzieli, że jeśli uzna to za stosowne, wszyscy zbiorą za karę.

Pani Tereso, mamy nowinę! Marta podniosła liścik do ust, cmoknęła i znów machnęła nim wysoko. Zosia i Olek, para roku!

Marta, co ty wyprawiasz? oczy nauczycielki ściemniały. Co trzymasz?

Liścik! Który Olek napisał do Zosi! Wyznaje jej miłość!

Śmiech, który się podniósł, szybko zgasł.

Cisza! Teresa odwróciła się do Zosi. Zosieńko?

W tej chwili Zosia przypomniała sobie to wrześniowe przedpołudnie, kiedy od łez nie mogła przemówić na apelu. I stanowczy wzrok Teresy, proszącej, by powiedziała wiersz jeszcze raz.

Nie masz się czego bać! Wiem, że potrafisz!

Wtedy coś się w niej przełamało. Teraz również. Oderwała się od ściany, podeszła do nauczycielki, która patrzyła na nią tak samo jak mama z troską i czułością.

Marta wyrwała mi liścik. Nie chciałam, żeby ktoś inny go zobaczył.

Rozumiem. Olek? Teresa zwróciła się do chłopców.

I wydarzyło się coś, czego nikt nie przewidział.

Tak, ja napisałem! Olek odepchnął kolegów, podszedł do Marty i wyrwał jej liścik z ręki. Czytanie cudzych listów nie jest w porządku, Marto.

Kłamiesz! wrzasnęła Marta, gdy dotarło do niej, że jej plan nie zadziałał.

Zamiast wyśmiania zwykłe wzruszenie ramionami. Zosia nadal będzie chodzić z podniesioną głową.

Marta nie rozumiała, że Zosia nosiła tę głowę tak dumnie tylko dlatego, że się bała bała się spojrzeń ludzi, krytyk i odrzucenia.

Nagle, w tej chwili, coś się zmieniło. Zosia wyprostowała się, jakby napięła strunę i nie był to lęk.

Nie! Coś w niej się poruszyło lekko pod łopatkami. Nie rosły jej skrzydła? Przecież to niemożliwe… Ludzie nie latają! Ale dziś czuła się tak lekko, jakby miała zaraz wzbić się nad starym parkietem korytarza.

Marta?! Teresa zmarszczyła brwi.

To był tylko żart… On kłamie… Marta prawie płakała.

Oddaj. Olek zwinął liścik, podał Zosi. To dla ciebie. I nie pokazuj już nikomu tego, co ci piszę, dobrze? Pani Tereso, będzie dziś wypracowanie? Pani Galińska obiecała. Nie mam gotowego!

No, gratuluję szczerości! Będzie! Ale dam inną tematykę o tym, co przeżyliście dzisiaj. Marsz na lekcję, przebierajcie się szybciej!

Siódma b zerwała się z miejsca, już nie zwracając uwagi na czerwoną złością Martę, głupkowato uśmiechniętych Zosię i Olka, oraz tę małą białą karteczkę, którą Zosia mocno ścisnęła.

Karteczka trafi do jej pamiętnika. Będzie ją tam trzymać przez lata aż do własnego ślubu, gdy podaruje zniszczony zeszyt Olkowi.

Trzymaj, mężu.

Co to jest, żono?

Nasz początek…

Ufasz mi na tyle, że mogę to przeczytać?

Wszystko wiesz!

Nie wszystko. Co jeszcze zostało we mnie tajemnicą? Zosia przytuli się do Olka, nie zważając na wrzawę i Gorzko! echem niosące się po sali.

Pamiętasz, mówiłam ci o zakochaniu? O progu i drzwiach?

Tak!

Przekroczyłam ten próg.

Oczy Zosi rozbłysną, Olek usłyszy szept jasno mimo zamieszania:

I zamknęłam drzwi za sobą. Już nie jestem w tobie zakochana.

Jak to? Olek zdziwiony spojrzał na Zosię.

Kocham cię! Rozumiesz?

Teraz rozumiem! Gorzko, Zosiu!

Gorzko!