Domowy duszek

Maciek, to ty zrobiłeś porządek na podwórku? Zofia lekko dotknęła syna za ramię.

Chłopak drgnął i zdjął słuchawki. Potwory na ekranie monitora nadal tłukły się między sobą, ale Maćka już to nie interesowało.

Co, mamo?

Pytam, od dawna jesteś w domu?

Dopiero co przyszedłem.

To kto porządkował podwórko?

Skąd mam wiedzieć? Może Hania?

Zofia uśmiechnęła się łagodnie. Jej trzyletnia córka, choć bardzo rezolutna, na razie nie była jeszcze zdolna do takich wyczynów.

No pewnie!

To pewno domowy chochlik!

A właśnie! On jeden! Żartowniś z ciebie! Lepiej idź do babci i przyprowadź Hanię do domu, za bardzo się tam zasiedziała. Ja w tym czasie zrobię kolację. Jesteś głodny?

Aha! Jedliśmy z chłopakami drożdżówki w stołówce, ale to po drugiej lekcji było. Mamo, kiedy w końcu będziemy mieć pierwszy turnus w szkole?

Nie wiem, synku. Na razie nic nie mówią. Szkoła przepełniona.

No trudno. Ale przynajmniej można się wyspać rano. Maciek jak zwykle próbował dostrzec coś pozytywnego w każdej sprawie.

Zofia pocałowała syna w czubek głowy, tradycyjnym gestem pociągnęła za ucho, gdy próbował umknąć jej czułości, i poszła do kuchni.

Nastolatki…

Trzynaście lat. Dorosły, jak mu się wydaje, a jednak… Za każdym razem zamiera, gdy jej usta dotykają jego gęstych, ciemnych włosów, dokładnie takich jak miał jego ojciec.

Dzieci Zofii były bardzo różne. Maciek wysoki, ciemnowłosy, niebieskooki był podobny do swojego ojca, Szymona, jak dwie krople wody. I nie tylko z wyglądu. Charakter już się wykluwał, ale Zofia widziała: będzie taki sam. Uparty, odpowiedzialny, dobry… Może podwórka to nie on posprzątał, ale naczynia na pewno. Na kuchennej podłodze wciąż błyszczały niedawno przetarte deski. Gdzie drugiego takiego pomocnika znaleźć? Może jak Hania podrośnie.

Hania była cudem Zofii. Dziesięć lat czekania i resztki nadziei. Problemy po pierwszym porodzie niemal pozbawiły Zofię tej możliwości, ale jednak się udało. Mała, jasna jak stokrotka, ze skręconymi, lnianymi lokami i niebieskimi oczami po Maćku. Hania była cała w Zofię. Czuła jak kociak. Przyjdzie, przytuli się do matki albo brata i stoi.

Haniu, co jest?

I nagle w pokoju robi się jasno od dziecięcego uśmiechu. Nikt na świecie, tego Zofia była pewna, nie umiał się uśmiechać tak jak jej córka. Teraz nikt

Ten uśmiech i cieszył, i bolał Zofię najmocniej. Bo śmiał się też tak Szymon. A jego już nie było…

Najchętniej wyłaby z bólu, ale nie mogła dzieci były blisko.

Jej mąż był strażakiem-ratownikiem. Czyjeś życie uratował… Całą rodzinę. Ojca, matkę, troje dzieci. Wrócił po babcię. Ona nie chciała odejść, ratując zwierzęta. Potem było już za późno. Ogniste więzienie zatrzasnęło się.

O tym, że Szymona już nie ma, Zofia dowiedziała się pierwsza. Sercem poczuła, że coś jest nie tak, odsunęła od siebie rozkrzyczaną Hanię i zawołała do teściowej, która przyjechała na parę dni pomóc przy niemowlaku:

Mamo, weźcie ją! Muszę zadzwonić!

Potem gnała samochodem do sąsiedniej miejscowości, gdzie była baza straży, nie czując nawet, że przepuszcza mleko i ręce trzęsą się jej z napięcia.

Jak wtedy wytrzymała na krawędzi? Jak się nie rozpadła?

Dzieci pomogły. Maciek nie odstępował jej na krok.

Maciek, chodź, położę cię spać! Teściowa Zofii, Elżbieta, ledwo stała na nogach, ale nie zostawiła Zofii ani na chwilę. Zmuszała ją do jedzenia i picia, podając Hanię do karmienia.

Zostanę z mamą! Maciek kręcił głową i przytulał dłoń mamy do policzka. Babciu, czemu ona ma takie zimne ręce?

Zofia pamiętała to wszystko jak przez mgłę. Sprzątała od niechcenia, pakując do torby dziecięce rzeczy i zabawki.

Nie mogę tu dłużej zostać. Cały czas mi się wydaje, że Szymon zaraz trzaśnie drzwiami i jak zawsze zawoła: Jestem w domu!

Masz rację, Zosiu. Pojedziecie do mnie. Pomyślimy, co dalej.

Nie. Nie chcę też do was Przepraszam. Tam też wszystko za bardzo przypomina Szymka Zaboli za bardzo. Pojadę do domu babci.

Oszalałaś? Tam tyle lat nikt nie mieszkał! Chcesz tam z dziećmi?

Trzeba tylko posprzątać. Wy będziecie blisko. Sama nie dam rady.

Nie zostawię cię przecież! Tylko was mam.

Mamo, nie płacz Znowu będą łzy, a tyle jeszcze trzeba zrobić. Popilnuj Hani. Ja dokończę pakowanie. I Maćka trzeba czymś nakarmić. W ogóle nie je, tylko gdy ja usiądę z nim do stołu, a ja nie mam apetytu.

Nie wolno tak! Elżbieta mówiła stanowczo. Jesteś matką! Jeśli ty będziesz w porządku, dzieci także. Jeśli się wykończysz, co z nimi? Ja już nie dam rady, lata i zdrowie nie te. Dbaj o siebie!

Zofia, ściskając dłonie teściowej, pocałowała je szybko i znowu zabrała się do pakowania. Uciekać stąd! Jak najdalej! Szczęścia, które jeszcze do niedawna wypełniało to mieszkanie, nie da się odzyskać. Chodzić nadal po tych pokojach było nie do zniesienia

Dom babci przywitał ją chłodno. Miała żal do siebie. Przestała o niego dbać, zapomniała o starych kątach.

Zofia przeszła po pokojach, przesunęła palcami po ścianach, starła kurz z komody wciąż nakrytej babciną serwetą, otworzyła okna jesienne, chłodne powietrze wpadło do środka.

Mamo, zajmij się dziećmi. Przyjdę potem nakarmić Hanię.

Na pewno sobie poradzisz?

Tak

Nie była jednak sama. Po pół godzinie do sieni weszła Basia koleżanka i szkolna przyjaciółka Zofii.

Nawet nie uprzedziłaś, że się tu pojawisz, dumna jesteś. Gdzie jakie ścierki?

Basia od zawsze była konkretna, gadatliwa, ale jak trzeba gotowa skakać w ogień za bliskich.

Zofia otarła z rąk mydliny i nieporadnie objęła przyjaciółkę.

Cześć

Cześć! Gdzie dzieci?

U mamy.

No to do roboty! Tu spać będziesz dziś?

Tak Tutaj zostanę.

Więc na co czekamy?

Basia wysunęła się z objęć koleżanki i zerknęła za miską z wodą.

Basia! Zofia aż westchnęła, patrząc na brzuch przyjaciółki.

Tak, wiem Już nie ukryję. W lutym.

Od kogo?

Oj, nie udawaj! Basia chwyciła mokrą ścierkę i przetarła parapet. Ale tu brudno!

Krzysiek? Przecież on

Wyjechał, tak. Będę samotną mamą. Pogadamy o tym potem, dobrze?

Wróci?

Krzysiek? Nie. Wolność ceni bardziej. Ale będę mieć syna, Zośka Albo córkę

Jeszcze nie wiadomo?

Nie. Ale to nie ma znaczenia! To moje dziecko!

Zofia wiedziała, co to znaczy dla Basi. Z pierwszym mężem rozstała się, bo rzekomo nie mogła mieć dzieci. Teściowie pokazywali jej, jaka to inna. Basia długo roniła łzy w poduszkę, w końcu się rozwiodła. Po rozwodzie szybko okazało się, że to nie ona miała problem, tylko jej były mąż. Z nową żoną miał już dwoje dzieci.

Basia cieszyła się za niego. Przebaczyła i była chyba nawet wdzięczna losowi, że tak się stało. Dzięki temu była gotowa na własne szczęście, które teraz biło w niej pod sercem. Nawet jeśli Krzysztof uciekł, to nieważne.

Sprzątały dom do późnego wieczora, ale od razu poczuły, jakby dom odetchnął z ulgą obudził się.

Po pracy wypiły razem herbatę. Basia zamyśliła się, patrząc jak Zofia gotuje wodę.

Jak to wszystko szybko mija

Przecież jeszcze niedawno razem przybiegały tu po świeże drożdżówki, ganiały nad rzekę pod głośny krzyk babci Zosi:

No, niezguły! Może byście raz jak ludzie zjadły?!

One nawet nie zwalniały kroku, odkrzykiwały:

Za godzinkę!

A ta godzinka trwała do wieczora. Zastając babcię w ogródku, pomagały bez słowa. Jedna kobieta, tyle rzeczy na głowie, a jeszcze pracowała jako dojarz w PGR.

Miała spore gospodarstwo. Wnuczkę trzeba wychować. Syn z nową rodziną w mieście, a matka Zosi zmarła przy porodzie. Ojciec pogrążył się w żalu, wyjechał, a babci nie zostało nic innego jak wziąć Zosię pod opiekę.

Babcia odeszła, gdy Zofia miała osiemnaście lat. Właśnie zaczynała być z Szymonem. Dopiero później zauważyła, jak babcia nagle posiwiała, zesłabła. Doświadczyły tylko trzech ostatnich miesięcy razem za mało, by powiedzieć wszystko ważne

Ale babcia zdążyła zrobić coś wyjątkowego: wezwała do siebie Elżbietę, matkę Szymona, i długo z nią rozmawiała. Co powiedziała nie wiadomo. Ale od tamtej pory Zofia miała matkę.

Tak właśnie zaczęła mówić do teściowej, jeszcze przed ślubem.

Mogę tak mówić? zapytała nieśmiało. Elżbieta skinęła głową i Zofia odetchnęła z ulgą.

Nie była nauczona się zwierzać, poza babcią nie miała nikogo. Teraz był ktoś jeszcze.

Z teściową nigdy się nie sprzeczała, nie miała za co. Nigdy nie usłyszała złego słowa. Wszystko rady, wskazówki zawsze z czułością. Tylko po co się kłócić? Rzadko się spotyka kogoś, kto naprawdę staje się rodziną z wyboru, a nie tylko z nazwiska. I Zofia wiedziała o tym najlepiej.

Przekonała się już, że rodzina to nie tylko więzy krwi. Gdy babcia zmarła, nagle pojawił się ojciec Zofii z macochą i jej matką.

Dobry dom. Można sprzedać z zyskiem.

Wysoka kobieta przeszła się po gospodarce.

Wszystko zaniedbane! Trzeba doprowadzić do porządku! Kupujący cenią czystość.

Jacy kupujący? Zofia ocknęła się i aż zadrżała.

Tydzień po pogrzebie babci była nieprzytomna. Chodziła, zbierała się, czasem przerywała robotę w połowie i wsłuchiwała się, czy babcia nie wyjdzie i nie zawoła:

Już się nahasałaś? Pomóż słoiki myć, będziemy przygotowywać się na zimę!

Jacy? dopytywała się teściowa ojca. Sukienka zsunęła się z opalonego ramienia, odsłaniając jasną skórę i Zośkę aż zemdliło. Ktoś, kto kupi dom!

Nie odpowiedziała jej nic, tylko pobiegła za stodołę, dławiąc łzy. A gdy wróciła, była już Elżbieta.

Proszę stąd odjechać. Natychmiast!

Kim pani jest, że się tu panoszy?

Dom należy do Zofii. Jest akt notarialny. I testament z konta w banku. Wszystkie dokumenty są w porządku. Sama pomagałam to załatwiać. Nie będziecie tu okradać sieroty!

Zofia ledwo zarejestrowała tę kłótnię. Elżbieta zabrała ją do siebie, ułożyła na łóżku, przebrała w czystą koszulę.

Przestań płakać. Nikomu cię nie dam skrzywdzić. Babci obiecałam. No, już, odpocznij. Ja ci przyniosę herbaty. Prześpij się, a potem pogadamy.

Ojca Zofia zobaczyła dopiero na swoim weselu.

Zaproszenia mu nie wysłała. Przyjechał sam.

Młodzi bawili się beztrosko, Szymon w ferworze próbował przewinąć wielkiego lalkę, Zofia śmiała się do łez. Poczuła czyjąś obecność za sobą i odwróciła się.

Witaj, córko…

Zofia zaniemówiła. Ojciec wsunął jej do ręki klucze i ścisnął dłoń.

Wybacz mi. Dokumenty ma Elżbieta. Wszystko wyjaśni. Bądź szczęśliwa.

Ojciec wyszedł z sali.

Mieszkanie, które dostała Zofia, było małe, ale przytulne dwupokojowe z dużą kuchnią. Nie mogła pojąć, czemu miałaby przeprowadzać się z domu babci.

Zosiu, tu będzie wam wygodniej. To przecież miasto, nawet jeśli niewielkie. Możliwości więcej. Ty powinnaś się dalej uczyć.

Elżbieta rozsiadła się w kuchni zadowolona. To ona przekonała ojca Zofii, że dorosła córka to nie tylko samodzielna osoba, ale i odpowiedzialność. Skoro jej nie wychował, to chociaż niech jej pomoże. I sumienie mu przynajmniej na tyle pozwoliło.

Powinnaś, tylko kiedy? Zofia uśmiechnęła się lekko.

A to się zobaczy. Termin jeszcze daleko, nawet Szymonowi nie mówiłaś.

Pomogę ci. Idź na studia, głowa ci dobrze pracuje, nie marnuj jej!

Ukończyła filię uniwersytetu. Było ciężko, ale Elżbieta pomagała niańczyła Maćka, dostarczała jedzenie.

Każdemu ulżyło, gdy Zofia wróciła do pracy, a Maciek poszedł do przedszkola.

Nad morze jedziemy! Szymon śmiał się, zakrywając uszy, gdy dwie jego kobiety darły się z radości.

To były ich jedyne wakacje nad morzem. Zofia z Szymonem pływali do upadłego, zerkając na brzeg, gdzie babcia pilnowała Maćka taplającego się w piasku. Wieczorem spacerowali po deptaku i długim molo aż noc rozkładała nad nimi swój gwiaździsty namiot.

Jednego takiego wieczoru Szymon zabrał Maćka na karuzelę, a Zofia z Elżbietą krążyły po molo, rozmawiając o niczym.

Na samym końcu kłóciła się jakaś para szarpali się, krzyczeli, potem ruszyli w kierunku brzegu, wyzywając się dalej.

Elżbieta westchnęła.

Po co tak? Nie rozumieją, że rujnują sobie życie I tak się pogodzą, ale dzień, dwa stracone nerwy, żal Po co to komu?

Skąd pewność, że wrócą do siebie? dumała Zofia.

Bo tak się kłócą tylko ci, którzy naprawdę się jeszcze liczą. Widzisz, jak za nim biegła i płakała? On się złości, ale wybaczy. I ona jemu. Tylko ten wieczór już przepadł. Dobrze, jak noc ich pogodzi. Zobaczysz, życie jest za krótkie na kłótnie. Czasu z Szymonem nie zmarnowałaś, Zosiu. To wiem na pewno.

Zofia niemal upuściła czajnik. W kuchennym oknie mignął czyjś cień przestraszyła się. To nie Maciek. Przez podwórko przemykał jakiś mężczyzna.

Pierwsza myśl: zamknąć drzwi, zawołać o pomoc. Ale zaraz ochłonęła. Zaraz wrócą dzieci i Elżbieta. Nie mogą zastać na podwórku obcego.

Rączka starego czajnika parzyła w dłoń, Zofia ruszyła odważnie do drzwi.

Na podwórku było ciemno zapomniała włączyć światło.

Kto tu jest?!

Drzwi od komórki zaskrzypiały, Zofia wzdrygnęła się.

Czego pan tu chce?! Będę krzyczeć!

Cień zbliżył się do werandy. Zofia odruchowo się cofnęła.

Nie bój się, Zośka. To ja, Leszek.

Z ulgą opuściła czajnik, ale wymsknął się jej okrzyk, gdy parzący metal oparł się o nogę przez cienki fartuch. Postawiła czajnik na stole w sieni.

Co ty tutaj robisz, Leszek? Dlaczego nie wszedłeś do domu?

Niski, mocny mężczyzna, który stał na schodach, spuścił oczy jak jej syn, gdy coś przeskrobie, jak zbite szyby w sali gimnastycznej.

Wiesz Zauważyłem, że masz przekrzywione drzwi do szopy. Chciałem naprawić, bo jutro jadę na pasiekę, a nie wiem, kiedy wrócę Chciałem zdążyć.

Zofia była zbita z tropu.

Drzwi w szopie?

Nagle wszystko się wyjaśniło. I czystość na podwórku, do której ani ona, ani Maciek ręki nie przyłożyli, i naprawiony płot, i nowe deski w łaźni.

A więc to ty jesteś moim domowym chochlikiem! Zofia się uśmiechnęła.

Kim?

Chochlikiem! Pomagasz, pilnujesz porządku, ale mleka z miseczki nie wypijasz. Maciek mówi, że trzeba kota przygarnąć. Bo nudno chochlikowi samemu. Nudno?

Niewielkie światło z kuchni wystarczyło, by Zofia zobaczyła, jak Leszek się zarumienił.

Przepraszam. Mogłem wcześniej powiedzieć.

Dziękuję ci! Ale… po co, Leszek?

Nie odpowiedział. Poruszył ręką, przeskoczył przez płot, nie zwracając uwagi na Elżbietę z dziećmi przy furtce.

No, proszę! Elżbieta się uśmiechnęła i podała Zofii butelkę mleka. Wstaw do lodówki.

Co znaczy no proszę? Mamo, wiedziała pani?

A jak myślisz? Cała gmina już wie. Leszek od dawna się w tobie kocha, jeszcze jak z moim Szymkiem się spotykałaś. Nie zauważyłaś, jak na ciebie patrzył?

Nie…

Naprawdę nie?

Nie mam powodu kłamać… Nie wiedziałam.

Chodź, pogadamy! Elżbieta lekko popchnęła Hanię w kierunku pokoju. Najpierw położymy dzieci spać, bo zapowiada się długa rozmowa.

Rozmawiały do rana. Zofia dolewała wrzątku do filiżanki teściowej, sama słuchając z otwartymi ustami.

Przyszedł do mnie z rok temu, poprosić o twoją rękę. Powiedział, że nikogo bliższego nie masz, więc musi pytać mnie. Spryciarz! Potrafił mnie ująć…

I pani się zgodziła?!

Łatwo powiedzieć nie? Zośka, jesteś młoda. Całe życie przed tobą! Dzieci wyrosną, rozjadą się, zostaniesz sama, mając mnie, starego grzyba pod opieką. Tak nie można! Żyj! Wiem, jak kochałaś Szymona! To się zdarza raz w życiu. Ale szczęściarzom czasem los pozwala jeszcze raz. I powinno się za to dziękować, jak za wielką łaskę. Może nie pokochasz Leszka jak Szymona, ale jeśli będzie ci z nim ciepło i spokojnie, ja się tylko ucieszę! Maciek dorasta, potrzebuje męskiej ręki. My go kochamy, ale to za mało. A Leszek już jest mu jak brat. Uczy go jeździć samochodem.

Nie wiedziałam

Nie chciał cię niepokoić.

Czego się boi?

Może tego, że pomyślisz, iż zdradził pamięć ojca dzieci

To głupie!

Porozmawiaj z Maćkiem, uspokój go. Ciągnie do Leszka, ale się boi. Hania jeszcze mała, nie pamięta Szymka, ale z Maćkiem to trudniej. Ty zaś…

Ja? Zofia się zarumieniła.

Nic! Elżbieta się uśmiechnęła, przesuwając filiżankę. Dolej wrzątku, bo się napiję jeszcze!

Rok później Zofia i Leszek wzięli ślub. Znów rok urodził się syn.

Mamo, ależ on włochaty! Zofia zdejmując w domu czapeczkę z główki niemowlęcia, gładziła dziecku jasne, puszyste włosy jak Hania.

No, małego chochlika mi przynieśliście! Elżbieta przewinie wnuka i weźmie na ręce. Witaj, nowy wnuku! Mów mi babciu Ela.

Mamo…

Na przyszłość! Ty karm, a ja lecę do kuchni! Co ci zrobić do jedzenia?

Wielki rudzielec, kot podarowany Maćkowi przez ojczyma, zaglądnie do pokoju, przemyka się pod okno i wskoczy na parapet. Zatrzyma się, przyglądając się śpiącej Zofii i maleństwu obok. Cisza usiądzie przy kocie na parapecie, otoczy go ogonem i zapatrzy się z zachwytem. Tak wygląda szczęście… Tak kruche, tak delikatne… Trzeba je bardzo chronić.

Gdzieś zabrzmi łyżeczka o szklankę, rozlegnie się śmiech Hani, cisza zeskoczy z parapetu, pogłaska rudego po uszku. On potrząśnie głową niezadowolony i zacznie myć się, gotując na powitanie nowego członka rodziny.

Idź już! Tu i bez ciebie opiekunów nie brakuje.

Dopiero dziś rozumiem, jak ważne jest mieć obok bliskich i otworzyć serce na kolejną szansę. Los czasem odbiera wszystko, żeby potem ofiarować coś nowego. Sami decydujemy, czy pozwolimy sobie na to szczęście i będziemy o nie dbać.