Artysta

Ten kot to wcielone zło, Zosiu! Trzeba się go pozbyć! Tamara Władysławowna skrzywiła się z niesmakiem, zerkając na rudego, jednouchego kota kręcącego się przy nogach swojej siostry.

Co ty opowiadasz, Tamaro?! Zofia aż podskoczyła przestraszona. Przecież to żywa istota!

Istota, no jasne! Bardziej się nie da tego określić! Ale nie uważasz, Zosiu, że on sobie stanowczo za dużo pozwala?

Kot, zupełnie jakby rozumiał, o czym mowa, nagle zasyczał, wygiął grzbiet i krokami bocznymi podszedł wojowniczo do niespodziewanej gościni.

No widzisz?! Tamara triumfalnie wyciągnęła palec w stronę kota, mimowolnie cofając się. Mówiłam!!!

Zofia krzyknęła i zawołała swojego małego obrońcę:

Artysta, kochany, daj spokój! Wszystko dobrze!

Kot obrócił się, spojrzał na panią i jakby ostygł. Wrócił do nóg Zofii, ledwo trącając bokiem bolącą nogę, usiadł przy niej, by jasno dać do zrozumienia, że ma oko na wszystko.

Bandyta! fuknęła Tamara, obchodząc kota z podejrzliwością. A ty się nad nim użalasz!

Ktoś to musi robić westchnęła Zosia.

Artysta wprowadził się do Zofii trzy lata temu. Był to dla niej trudny, dołujący czas. Ledwie pożegnała męża, a niespodziewanie zmarł jedyny syn. Została sama jak palec, poza siostrą i dwoma czy trzema koleżankami. Przyjaciółek nigdy nie miała.

Była Tamara starsza siostra.

Tamara była odrobinę starsza i rodzice zawsze podkreślali:

Tomcia to nasza pierworodna! Odpowiedzialna, wszystko można jej powierzyć! A Zosia Zosia nasz aniołek! Dziecko od uciechy duszy. Ale taka roztrzepana Iskierka, ale głowa w chmurach!

Dziewczynki rosły w przeświadczeniu Tamara to mózg, piękność i w ogóle gwiazda, a Zosia gapciara, ale ukochana.

Za co oni cię chwalą? Nie rozumiem! dąsała się Tamara, gdy Zosia przynosiła świadectwo z dobrymi ocenami. Dobre stopnie to przecież obowiązek! Gdzie tu powód do dumy?!

Tamciu, ale ja nie jestem tak genialna jak ty! Ty masz same piątki. U mnie jest różnie

Właśnie! A oni ciebie chwalą! Tamara się złościła, a Zosia w duchu się śmiała, by nie drażnić jeszcze bardziej siostry.

Tamara skończyła liceum z wyróżnieniem, dostała się na uniwersytet i niemal przestała pojawiać się w domu.

Jak tam, Tamciu? łapała okazję Zosia, by usłyszeć, co tam u starszej siostry.

Idzie! Szkoda tylko, że tak wolno. Chciałabym mieć więcej godzin w dobie!

Po co? Nie masz czasu na naukę? troszczyła się Zosia.

Nauka?! parskała Tamara. Życia osobistego mi brakuje! Jak tu się z kimś umówić, jak latasz w kółko i myślisz tylko o karierze?

Ojej, Tamara! O tym nawet nie pomyślałam

Ty w ogóle, kiedy i o czym myślisz, maleńka? śmiała się Tamara, nie dbając, że rani Zosię To są dorosłe sprawy. Nie dla takich beztroskich dziewczynek jak ty!

Zosia odpuszczała, skrywała żal i cieszyła się, gdy znów gwiazda Tamary świeciła mocniej. Gwiazda musiała błyszczeć. A Zosi pozostawał podziw.

Na koniec studiów Tamara nadal była sama. Chłopcy trzymali się od niej z daleka ognisty temperament i cięty język odstraszały. Najdelikatniejsze prośby mamy, by trochę złagodziła charakter, nie pomagały.

Mamo, nie rozumiem chcesz, żebym była jak dziewiętnastowieczna panienka marząca tylko o haftowaniu i wyciąganiu chusteczek? To chyba raczej dla Zosi!

Kochanie, nikt nie każe ci się całkowicie zmieniać! Po prostu, bądź łagodniejsza To się chłopakom podoba.

Mamo, skąd ty wiesz, co się dzisiaj chłopakom podoba? Czasy się zmieniły!

Może masz rację Chyba ty wiesz lepiej, Tamciu

Grom z jasnego nieba gruchnął w rodzinne gniazdo, gdy Zosia, której wbijano do głowy, że wyższe wykształcenie to strata czasu i lepiej mieć pewien fach, przyprowadziła narzeczonego.

Przedstawiam wam Staszka

Stanisław podbił serca rodziców Zosi od pierwszych minut. Przystojny, błyskotliwy, zdolny. Pracował jako dziennikarz, zdobywał szlify w telewizji. Kariera szła mu nieźle, już miał rozpoznawalne nazwisko.

Ale najważniejsze: był zakochany w Zosi po uszy. W tej zwykłej, ich zdaniem niczym niespecjalnej dziewczynie z technikum.

Zosia od zawsze lubiła się ładnie ubierać i szyć. Wybrała zawód krawcowej, żeby cieszyć innych i siebie.

Zosia, no co to za zawód krawcowa?! Tamara była oburzona wyborem siostry.

Tamciu, ja nie jestem taka mądra jak ty. A ładną spódniczkę czy bluzkę nie każda zrobi. Chcę, żeby było ładniej wokół mnie. By ludzie ładnie się ubierali i byli weselsi.

Phi, i z czego tu się cieszyć? Zosia, co ty masz w tej głowie za kaszę?

Sama nie wiem Ale ta sukienka, którą ci uszyłam, chyba wyszła dobrze!

Ale komu ma się podobać?

Tobie! Mnie. Wszystkim! Ludzie spojrzą na ciebie i powiedzą: Ale piękna!. Źle?

Ehh Jedni sięgają gwiazd, a moja siostra Ehh, Zosia-Zosia!

I znowu Zosia nie wiedziała, czym podpadła siostrze. A sukienki i inne ubrania zaprojektowane przez nią Tamara nosiła z prawdziwą przyjemnością. Zosia miała własny styl, wymyślała krój, haftowała kolorowe kwiaty na spódnicy siostry, a potem przyglądała się z dumą, jak tamta zachwyca się przed lustrem.

Ubrania Zosi były tak pomysłowe, że Tamara dostawała pytania: Gdzie kupiłaś tę sukienkę?, ale nigdy się nie przyznała.

To tajemnica!

Aha, pewno z zagranicy. Tomciu, masz jakichś kuzynów dyplomatów?

Nie powiem! To sekret! udawała Tamara, a w środku pękała z dumy, że jej siostra taka zdolna.

Jednak pojawienie się Staszka w życiu Zosi było dla Tamary ciosem prosto w serce.

Jak to możliwe?! Zosia, bez matury, bez urody, a tu zaręczyny prędzej niż Tamara?! Niemożliwe!

Na weselu siostry Tamara siedziała z kamienną twarzą. Goście byli zaskoczeni Zosia, w samodzielnie uszytej sukni, wyglądała olśniewająco. Po raz pierwszy była w centrum uwagi.

Jaka piękna! I narzeczony też niczego sobie. Piękna para! Dużo szczęścia im!

Chyba po raz pierwszy Tamara poczuła, co to zazdrość. Zakorzeniła się w jej sercu jak oset i nie dawała spokoju.

Siostra ma przystojnego męża? Super! Sama nie masz nic!

Rodzice patrzą tylko na Zosię, cichutko plotkują o wnukach? A ty? Tobie to nie grozi!

Zosia świeci, jakby przejęła jej gwiazdę teraz ona błyszczy, nie Tamara! W życiu!

Tamara nie przesiedziała do końca wesela. Wyszła po cichu i przez całą noc wyła do poduszki, przeklinając swój los.

Ale gdy tylko weszła do dawnego dziecięcego pokoju mamy, opanowała się i zebrała.

Córeczko, w porządku?

W pełni, nie przejmuj się!

Tamara wyszła za mąż pół roku później. Można by powiedzieć za pierwszego, który się napatoczył. Starszy, lekko łysy, ociężały, ale sprytny. Szybko przejrzał, czego Tamara chce.

Dam ci to, czego pragniesz. Ale to będzie układ.

Warunki?

Urodzisz mi dziecko, może dwoje. Zadbam o twoją karierę. Dam ci nianię, sprzątaczkę jak zechcesz. Gwarantuję ci wierność, nie będziesz się martwić o moje zdrady. W zamian wymagam absolutnej wierności, stołu, łóżka i porządku w domu. Bez sprzeciwu, spokój żeby mi się dobrze pracowało. Jasne?

Tamara długo nie rozważała:

Przyjmuję!

I, o dziwo, ten układowy związek okazał się bardzo udany i stabilny. Oczywiście, nie było w nim czułości, jaka królowała w rodzinie Zosi i Staszka tam wszystko aż kipiało miłością, aż goście wchodzili i mimowolnie się uśmiechali. U Tamary było spokojnie, pewnie, z gwarancją na jutro.

Urodziła syna, potem córkę, zgodnie z kontraktem. Dziećmi zajmowała się niania. Tamara rozpisywała każdą minutę tak, by dzieci rosły mądre i wychowane. Ona nie miała czasu na wychowanie praca, doktorat, rauty, na których Tamara zawsze błyszczała, wciąż ukrywając źródło swoich strojów.

A Zosia donikąd się nie spieszyła. W niełatwych dziewięćdziesiątych szyła na zamówienie w domu. Klientki przekazywały jej adres jak tajną wiedzę.

Krawcowa od Boga! Prawie nie przyjmuje nowych klientek, tych, co ma, jej wystarcza!

Taka świetna?

Niesamowita! Widzisz moją różową sukienkę? To ona!

Niemożliwe! Myślałam, że to projektant!

Ależ przecież wielcy projektanci też tak zaczynali! Na kolanie! Zosia też się wybiłaby, gdyby się nie bała publiczności! Zobaczysz!

Pośród klientek Zosi były żony nowych polskich „biznesmenów”, posłanki, połowa telewizyjnej elity. Szyła dla wielu, nigdy nie powtarzała wzorów, doskonale rozumiejąc, jaką aferą skończyłyby się dwie identyczne sukienki na jednej gali.

Kiedy się trochę wszystko uspokoiło, Zosia otworzyła małe atelier. Szybko stało się ono modnym salonem i jednocześnie towarzyską kawiarenką. Tamara załatwiła jej lokal w klimatycznej kamienicy w centrum Warszawy, wyposażyła w sprzęt, dała pożyczkę, zaleciła nie przejmować się finansami.

Rozliczymy się kiedyś!

Tamara potrzebowała dać Zosi grunt pod nogami. Myśląc o losie Zosi często miała wyrzuty sumienia czuła, że to jej dawną zazdrość Zosia przypłaciła czasem bolesną walką o radość. Patrząc na swoje zdrowe dzieci, Tamara potrafiła ryczeć jak wilk bo jedyny syn Zosi, jej ukochany chłopiec, urodził się chory.

Słoneczko Tamara usłyszała kiedyś to określenie, podchwyciła je i mówiła o synku siostry już tylko: Słoneczko.

Ty mój kochany, Słoneczko moje! Przywiozłam ci upominki! witała się z bratankiem Tamara.

A ten mały witał ją z tak ciepłym, szczerze radosnym uśmiechem, że chciało się przewrócić świat, byle to dziecko było szczęśliwe.

Tamaro, chyba ty kochasz mojego Kamilka bardziej niż własne dzieci! Zosia patrzyła, jak syn tuli się do cioci. Tak na ciebie czekał

To była tylko połowiczna prawda, ale Zosia bardzo chciała wierzyć, że jej syn jest zdrowy

A Tamara, rozumiejąc, jak ciężko siostrze, przejęła na siebie znalezienie niani i pomogła z atelier.

Pracuj, Zosiu! Tobie to potrzebne! Staszek cały czas w delegacjach. Ledwo się widujecie. Po co w domu kisnąć?

Ale ja nie mogę, Tamara! Muszę być przy Kamilku!

Masz duże pomieszczenie, zrób tam kącik dla dzieci. Zatrudnij ludzi. Nianię biorę ja! Ty kierujesz! Kamilek będzie zawsze obok!

Tamaro, kochana, co ja bym bez ciebie zrobiła?

Po to są siostry! O, i już! Nie każ mi płakać, dziś robiłam makijaż godzinę! Mam ważne spotkanie!

Tak sobie żyły.

Tamara pilnowała zdrowia siostry i bratanka. Wyciągała lekarzy, szukała opcji. Kamilek chorował serce, organy.

Tamara, nie rozumiem szlochała czasem Zosia głęboko wieczorem, gdy były same. Czemu on dostał to wszystko ode mnie?

Nonsens! To nie twoja wina, kochana! To los. Załamać cię chce, ale nie damy się. Kamilek nigdy nie będzie całkiem zdrowy, ale zrobiłybyśmy wszystko, żeby był szczęśliwy i spokojny. I to się da załatwić! Rodzina, ciepło, troska i miłość. To możemy mu zapewnić?

Chyba tak

To do roboty! Zamiast płakać! Znalazłam jeszcze jednego neurologa. Podobno najlepszy, chociaż terminy jak po cukierki, ale już zapisany. Zobaczymy, czy zdziała cuda.

Tamara

Cicho! Nalej mi herbaty! I kanapkę! Od rana nic nie jadłam

Mąż Tamary doceniał jej zaangażowanie wobec bratanka.

Szkoda, że nie da się zrobić więcej dla chłopca. Ale wiem, że księżyc byś dla niego ściągnęła, gdyby trzeba było. Potrzebujesz czego mów!

Te, wydawać by się mogło, oschłe słowa znaczyły dla Tamary naprawdę wiele. Zrozumiała, że kocha tego męża nie szaleńczą miłością, co w młodości, tylko dojrzałą, pewną i wielką.

Dzieci rosły, rodzice się starzeli, między siostrami już nie było niedomówień ani zazdrości.

Z kim człowiek ma dzielić troski, jak nie z siostrą?

Nie tylko Tamara wspierała Zosię ta, dowiedziawszy się o problemach jej męża w pracy, uprosiła Staszka, by tym się zajął. Śledztwo było trudne i długie, a dopiero po latach Zosia poznała prawdę, że mogło kosztować jej męża życie. Tamara krótko, ale stanowczo podziękowała siostrze:

Nie pojmujesz, ile wy ze Staszkiem dla mnie zrobiliście! Obiecuję ci: nigdy wam niczego nie zabraknie, póki żyję!

Tamara dotrzymała słowa.

Była przy siostrze, gdy zachorował Staszek. Umierał powoli, na oczach ukochanej, ona próbowała się trzymać, ale wieczorami wyła, jak kiedyś Tamara, wtulona w jej ramiona:

Dlaczego?! Za co?! Tak młody

Tamara trwała przy niej, przypominając: nie wolno się poddawać, jest jeszcze Kamilek.

A potem Tamara trzymała siostrę, gdy serduszko ich Słoneczka zatrzymało się na zawsze. Zaciśnięte dłonie, suche oczy. Wyszły z kliniki, zostawiły auto, szły przez pół Warszawy, nie mówiąc słowa.

Żółtą koszulkę i czerwone trampki

Tak

Nie potrzebowały słów. Żegnały swoje dziecko tak, jakby on chciał

Po śmierci syna Zosia szybko podupadła. Pracowała jak automat, zrzucając wszystko na pracowników. Tamara raz po raz widziała ją w atelier, jak nad tabletem nie może narysować nawet linii.

Zosiu

Już, tylko chwilkę odpocznę, dobrze? odpowiadała Zosia bez iskierki w oczach.

Tak nie można! Tamara była bliska łez.

Teraz mi już wszystko wolno Zosia smutno się uśmiechała. Już wszystko jedno

Wszystko zmieniło się, kiedy do atelier przyszedł kot.

Nikt nie wiedział, skąd się wziął, obdrapany, brudny, z oderwanym uchem. Ludzie wyganiali go z progu.

Co tu robisz! Spadaj stąd!

Kot jednak zastosował taktykę dywanową. Ułożył się na schodku, zwiesił łapy i głowę, udając kupkę nieszczęścia. Właśnie w takim stanie zastała go Zosia, która tego dnia przyszła później.

Dziewczyny, co to jest?! oglądała kota snującego się jak aktor w melodramacie.

Kot, pani Zofio! Przyszedł, rozłożył się i nie chce odejść!

On w ogóle żyje? Zosia delikatnie dotknęła kota szpicem buta.

W odpowiedzi kot uchylił powiekę, westchnął i wywalił język, jakby chciał powiedzieć:

Ludzie niedobrzy, co wy robicie?! Umaram już! Przysięgam! Zaraz mnie nie będzie! Imienia nawet nie mam, tydzień cały nic nie jadłem! I wszystko przez was! Ani litości, ani honoru!

Zosia, obserwując kota, uśmiechnęła się po raz pierwszy od miesięcy:

Ale z ciebie artysta! Dziewczyny, patrzcie, jaki teatr gra! Stanisławski by oszalał z zazdrości. Dobra! zmieniła ton. Chodź. Będzie i obiad, i głaskanie.

Zgarnęła kota ze schodka, obejrzała jeszcze raz i pokręciła głową:

Najpierw idziemy do weterynarza! Ucho mi się nie podoba. I w ogóle

Kot nie oponował. Siedział grzecznie na przednim siedzeniu w samochodzie Zosi, pozwolił się zbadać, zaopatrzyć ranę, tylko raz ryknął, gdy zastrzyk był szczególnie bolesny. Potem z godnością przyjął nagrodę pasztet z ręki Zosi i ruszył z lekarzami do wyjścia, już jako „czyjś” kot.

No cóż Kota nigdy nie miałam. Jak się dogadamy, Artysto?

Kot zamienił się w Sfinksa, patrząc spokojnie na przemykające auta. Zosia znowu się uśmiechnęła:

No to się dogadamy. Pytanie, czy zaakceptuje cię Tamara

Tamara kota oczywiście nie zaakceptowała. Przynajmniej na pokaz. Goniła Artystę, z przyjemnością widząc, jak Zosia do tego wraca. Dostrzegała, że jej siostra znów na coś czeka, znów robi wszystko, by komuś było dobrze.

Zosiu, on dziwnie na ciebie patrzy!

Tamaro, niech patrzy! Dawno nikt tak na mnie nie patrzył!

Jak?

Z miłością!

Przekręt! Oszukuje cię!

A niech oszukuje. Przynajmniej ogrzeje mi bolące nogi, gdy wieczorem siadam i razem oglądamy filmy. Wyobraź sobie patrzy w ekran jakby rozumiał!

Sama sobie winna! Mogłaś go nazwać Filemonem albo Mruczkiem! Co to za imię Artysta?!

Oddaje jego naturę! śmiała się Zosia, a Tamara miała cieplej na sercu.

Jej siostra znowu się uśmiechała! Za to Tamara była gotowa Artystę pokochać!

Ale naprawdę uznała go za własnego dopiero wtedy, gdy prawie straciła Zosię.

To była sobota. Nie umawiały się na spotkanie, ale Tamara była w pobliżu atelier, więc weszła. W końcu po pojawieniu się kota Zosia zaczęła znowu szyć, nowe kolekcje rozchodziły się szybciej niż „przed epoką Artysty”.

Światło w atelier się paliło, Tamara otworzyła drzwi swoimi kluczami.

Zosia, Zosieńka! Jestem!

Ruda błyskawica rzuciła się pod jej nogi, aż Tamara jęknęła, gdy kot wbił jej pazury w łydkę i porwał pończochę:

Artysta! Zwariowałeś?! Co robisz?!

Kot był jakiś dziwny, Tamara cofnęła się, widząc błysk w jego oczach.

Boże tyś chyba wściekły!

Złapała ze stołu długą linijkę i już chciała przegonić kota, gdy ten nagle żałośnie zamiauczał i zaczął biegać między nią a drzwiami do dawnego pokoiku Kamilka, którego Zosia nie umiała przekształcić w kolejny salon.

Co tam? zapytała kota szeptem. Gdzie Zosia?!

Rzuciła się do drzwi, zapominając o kocie. Zobaczyła siostrę na podłodze, ściskającą zdjęcie syna.

Zosia!

Pogotowie, szpital, niemal doba reanimacji

Tamara biegała po korytarzach, modliła się jak umiała:

Nie zabieraj jej! Zostaw mi ją! Niech żyje!

Później dowiedziała się, że Artysta przez te godziny łaził po pokoju, wył dziwnym kocim głosem, podobnie jak wtedy, gdy wołał swoją panią. Uspokoił się dopiero, gdy Zosia odzyskała przytomność, zawinął się w kłębek i na nic więcej nie zareagował.

Po trzech tygodniach Zosia wracała do domu.

Tamara, najpierw do atelier!

Po co?! Sama ci przywiozę tego rudzielca!

Nie! Chcę go zobaczyć!

Ledwie weszła po schodach, a dziewczyny w atelier roześmiały się, gdy ruda burza przetoczyła się przez korytarz, opleciona wokół jej nóg i zamruczała tak głośno, że nawet Tamara musiała przyznać:

Oho, Artysta!

Zosia wzięła kota na ręce, pogłaskała już wygojone ucho i wyznała:

On mnie wołał, Tamaro. Słyszałam go Najpierw jego, potem ciebie. Wtedy, przed szpitalem. I tam też

Tam? Jak tam?

Sama nie wiem, jak to opisać. Był głos Staszka, potem Kamilka, ale wszystko zagłuszył kot A potem przyszłaś ty

To dziwne Tamara nie umiała znaleźć słów.

Chyba tylko Artysta wiedział. Dotknął łapą brody Zosi, spojrzał na Tamarę i kłębiąc się wygodnie w ramionach Zosi, zamruczał tak, że aż ściany drżały.

Chyba mnie właśnie zatwierdzili uśmiechnęła się Tamara nie wiem, do czego, ale dostałam aprobatę

Artysta uchylił jedno oko, zamajaczył zieloną iskierką i zamruczał jeszcze głośniej, przeganiając smutki i obiecując spokój. A Zosia znów się uśmiechała, ku radości serca siostry.

Bo czego tak naprawdę człowiek potrzebuje? Bliskich obok i spokoju w duszy.

Tak niewiele a tak wieleOd tego dnia, gdy ktoś pytał Zosię, kim jest jej kot, odpowiadała z rozbawieniem:

To ten, który raz już przywrócił mnie światu. Prawdziwy Artysta!

Atelier znów rozbrzmiewało śmiechem, a wieczorami Zosia siadała z Artystą na parapecie, patrząc w ciemność. Czasem wydawało jej się, że gdzieś, wśród szarości ulicznych świateł, zamigocze błysk dziecięcego uśmiechu albo rozpozna znajomy baryton Staszka. Ale już nie bolało. Czuła, że choć życie przeplata się cierpieniem, miłość szepcze cicho w codziennych gestach w delikatnej nitce, w miękkim kocim futrze, w gorącej herbacie, którą Tamara przynosiła bez słowa.

Tamara, patrząc na siostrę, zrozumiała w końcu, że ani piątki na świadectwie, ani tytuły, ani błyskotliwe kariery nie znaczą tyle, co jedna wierna obecność czyjaś ręka, która podtrzyma, gdy zabraknie sił.

A Artysta on trwał na swoim kocyku, czujnie obserwując panie, jakby powierzoną mu misję wypełniał bez reszty: pilnował, by w sercu domu nigdy nie zgasło ciepło. Czasem wyglądał przez okno, jakby wypatrywał tych, których już nie ma, i gdy tylko Zosia smutniała, przytulał się do niej tak mocno, jakby chciał powiedzieć: Nie idź za daleko. Tu jesteś potrzebna.

Tak minęło kilka lat. Atelier kwitło, a otulona zapachem kawy i świeżej bawełny Zosia szyła nowe marzenia już nie dla innnych, ale dla siebie i Tamary. Szyła dla cichej radości, jaka zamieszkała między nimi, kiedy wszystkie burze przeminęły.

Pewnego wieczoru Tamara podeszła do siostry i położyła dłoń na jej ramieniu.

Malutka Dziękuję, że nigdy nie przestałaś wierzyć w szczęście.

Zosia uśmiechnęła się, delikatnie poprawiła Tamary kołnierzyk i szepnęła:

Każde serce znajdzie swój dom. Czasem w drugim sercu, czasem pod kocim futrem.

A Artysta, słysząc te słowa, zamruczał jeszcze głośniej, jakby chciał, by wszystkie smutki świata wyfrunęły przez otwarte okno, zostawiając po sobie tylko ciepło, które dzieje się wtedy, gdy wreszcie pozwolimy sobie kochać mimo wszystkiego i na przekór wszystkiemu.