Strażnicy

Strażnicy

Proszę pani, proszę przepuścić!

Ktoś popchnął Elżbietę w plecy, więc zrobiła kolejny krok, mocniej chwytając uchwyty wózka, żeby nie przewrócić się na śliskim chodniku. Rozchełstany płaszcz znowu narobił jej kłopotów. Jego rozchylone połły nie pozwalały zobaczyć, dlaczego idzie tak wolno i jeszcze do tego środkiem chodnika.

Oj, przepraszam!

Młoda dziewczyna, pędząca nie wiadomo dokąd, wyminęła Elżbietę i potknęła się, widząc wózek Szymona. Chłopiec siedział z rękoma złożonymi na kolanach, nie starając się pomóc mamie. W taką pogodę bardziej by przeszkadzał, niż pomagał, próbując niezdarnie poruszać kołami wózka.

Elżbieta westchnęła, skinęła głową dziewczynie:

Nic się nie stało, biegnij!

Poprawiła czapkę Szymonowi i znów chwyciła uchwyty wózka.

Jedziemy dalej? Jeszcze mamy czas. Choć jak zwykle niewiele…

Mamo, a czy można by zrobić coś innego niż tylko iść do przychodni? Szymon ocenił wzrokiem, ile drogi do końca chodnika, po czym chwycił koło wózka.

Szymon, usiądź spokojnie. Sama to zrobię, to niedaleko, potem już chodnik jest odśnieżony. Widzisz? Za przejściem będzie lepiej. Jak przejdziemy przez ulicę, możesz sam!

Dobrze!

Ale poczekaj, o co chodzi z tym czasem?

Szymon się zawahał.

Bartek mówił, że na Nowym Świecie otworzyli nowy sklep modelarski. Tam mają farbę, której potrzebuję.

Szymek, nie damy rady tam się dostać, to za daleko przy takiej pogodzie. Wieczorem ma znowu padać śnieg. I drugi raz znosić cię po schodach…

Elżbieta urwała, widząc, jak syn posmutniał. Zgodzi się, oczywiście, z jej argumentami, ale i tak mu będzie przykro. A może ja pójdę? Napisz mi, jaka to farba, kupię ją. A ty zostaniesz z babcią Weroniką.

Z babcią? Przecież mówiła, że dziś sadzi kwiaty i ma swoje sprawy.

Ależ rewanzu chce! Ostatnio trzy razy ograłeś ją w szachy! Domaga się rewanżu. Mówi, że nikt jej tak nie ograł i teraz jej wstyd! A poza tym obiecała nauczyć cię grać w pokera.

Przecież to karcianka, mamo!

Ach, synku! To nie tylko gra! To filozofia!

Umiesz grać?

Troszkę. Też mnie mama Weronika uczyła, ale nie mam takiego zmysłu jak ty. Tam trzeba dobrze liczyć i przewidywać.

Jak w szachach?

Prawie!

Dobra, to zostanę z babcią. Tylko…

Wiem, że chcesz sam pójść do sklepu. I chętnie bym cię tam zaniosła, ale poczekajmy do wiosny, dobrze? Wtedy codziennie pójdziemy na spacer w tamtą stronę. I park tam blisko. Twoje ulubione kaczki… Pasuje?

Ech dobrze…

A teraz opowiedz, jakiej farby szukasz?

Czerwonej, ale nie takiej jak do moich ułanów, innej…

Szymon z pasją tłumaczył mamie, jakiej dokładnie farby potrzebuje, a jego dłonie znowu odpoczęły od kół wózka. Elżbieta kiwnęła z rezygnacją i ruszyła dalej w swój krucjat. Bo piekielnie ciężko nazwać to było inaczej.

Jej życie rozpadło się na przed i po dwa lata temu.

Wtedy dostała premię i szczęśliwie w myślach robiła już listę niespodzianek dla syna i męża, gdy do biura weszła Maria, biała jak ściana, i wyszeptała:

Ela, próbują się do ciebie dodzwonić…

Elżbieta poczuła, że drętwieją jej ręce.

Co się stało?!

Szymon… Ela, tylko się nie denerwuj! Żyje! Zawieźli go do szpitala dziecięcego.

Kierowcę, który potrącił jej syna, Elżbieta zobaczyła pierwszy raz tylko w sądzie. Nie podnosił wzroku, ale to było bez znaczenia. Wiedziała, że odwiedził szpital i próbował ją spotkać, ale wtedy to było nieważne.

Co mu dałyby przeprosiny? Otworzyłyby drzwi do OIOM-u? Zwróciłyby Szymonowi zdrowie? Cofnęłyby czas? Nie.

Po co tak pędziłeś? zapytała tylko.

Mama umierała. Nic nie mówiła o stanie, ukrywała. Zadzwoniła w ostatniej chwili… Żałuję, winny jestem…

Wiem…

Nie było od tego lżej. Myślała wtedy tylko o Szymonie. Nawet, gdy zamknęły się za nią drzwi z napisem Reanimacja. Chciała być tam, przy synu, nie z tym człowiekiem.

Zdążyłeś? spytała w drzwiach.

Nie…

Więcej już nie rozmawiali. Męża zastąpił ona w sądzie, sama pojechała do szpitala. To było ważniejsze.

Wszystko jest trudne… naczelny lekarz przerzucał papiery, nie patrząc na Elżbietę.

Co powie matce, która tak bardzo chce usłyszeć, że wszystko będzie dobrze?

Nie będzie…

To przyszło do niej już na początku rozmowy. Lekarz mówił o rehabilitacji i nowych metodach, a w jej głowie brzmiało tylko jedno: Szymon już nigdy nie będzie chodził.

Nie myślała wtedy o sobie, ani o mężu, ani o problemach, które zaczynały się ujawniać między nimi. Byli zawsze razem, aż nagle rozeszli się w różne strony. Ona przyjęła rzeczywistość, on nie mógł się pogodzić.

Ty nie rozumiesz?! Musimy próbować wszystkiego! mąż Elżbiety prawie krzyczał.

Nie ma już innych szans… Rozumiesz?

Bzdura! Jak ci lekarze nie umieją, znajdziemy innych!

Dobrze. Szukajmy.

Pracuję, nie mam czasu na bieganie po lekarzach!

Ty siebie słyszysz? To twoje dziecko…

Twoje też!

I Elżbieta szukała. Lekarzy, klinik, możliwości, żeby Szymon znów stanął na nogi. Ale cuda czasami gubią się po drodze. Może los, niosący je w koszyku, czasem z roztargnienia porzuca cud na ścieżce. I może właśnie to, które Szymonowi było przeznaczone, gdzieś się zagubiło.

Dość szybko Elżbieta zrozumiała, że trzeba jakoś żyć dalej.

Trudno to opisać.

Praca, którą musiała rzucić, by być przy synu. Niewyjaśnione urazy z mężem, wyrastające w końcu w awantury, które słyszał Szymon, aż chciało się uciec z domu, byle dalej. Starała się opanować, ale zawód i rozczarowanie narastały.

Gdybyś odbierała go po szkole jak inne matki, nic by się nie stało!

Tych słów nigdy mu nie wybaczyła. Mąż od razu się zreflektował, przepraszał, ale lód już wypełnił dom. Poczuła igły przeszywające serce.

Wychodź…

Potem przyszła druga rana mąż spakował rzeczy, trzasnął drzwiami i obudził Szymona.

Mamo, co się dzieje?

Śpij, synku. Zło odeszło…

Na zawsze?

Na zawsze. Jesteśmy już sami. Już nie wróci.

Lżej jej nie było. Przeciwnie, wszystko się poplątało. Patrzyła, jak synowi ciężko pogodzić się z sytuacją, próbowała mu jak najbardziej pomóc.

Wtedy przypadkiem kupiła pierwszy zestaw żołnierzyków.

Spójrz, Szymon!

Co to?

Żołnierzyki. Ale trzeba je pomalować.

Dlaczego?

By wyglądały jak prawdziwe.

A czemu są tak dziwnie ubrani? Szymon obracał w rękach husarza.

To husaria. Nie nowoczesne wojsko.

Jakie to wojsko?

Zaraz ci opowiem!

Siedzieli razem, wertując albumy i próbując wymyślić, jak pomalować figurki. Elżbieta z wstrzymanym oddechem patrzyła, jak jej syn zaczyna ożywać. Pomysł okazał się świetny.

Po roku Szymon miał już całą armię i wieczorami z Elżbietą toczyli bitwy, kłócąc się o rolę piechoty czy kawalerii w danej bitwie.

Mamo! Jesteś Napoleonem! No i rób jak trzeba!

Nie rządź mną! Masz własną armię!

Przecież próbujesz napisać historię od nowa! Szymon protestował, widząc jak mama przesuwa figurki po dywanie.

Gdyby to było możliwe, synku… szepcze Elżbieta i ustępuje, przestawiając wg niego „brygadę Głowackiego.

Ojciec zniknął z życia Szymona zupełnie, zaraz po tym, jak w nowej rodzinie urodziło mu się dziecko. Elżbieta oswojona została o tym przez byłą teściową, która długo dobierała słowa.

Elu, wybacz… Za wszystko…

Pani za co?! Jesteście cały czas przy nas, pomagacie Szymonowi i mnie! Nie wiem, jak bym sobie bez was poradziła!

Oni wyjeżdżają…

Dokąd? omal nie upuściła czajnika.

Za granicę. Wszystko gotowe. Nowa synowa tam już wszystko urządziła. Mnie nie zabierają…

Jak to?

Nie jestem im potrzebna. Tamta teściowa jest bardzo aktywna. Do wnuka dopuściła mnie tylko raz. Zobaczyć. I to wszystko.

Chce mnie pani zranić? Jesteście naszą rodziną. Szymon zawsze był pani wnukiem.

Nie wyrzucaj mnie, proszę! Rozumiem wszystko! Tak nie powinno być!

Może i właśnie tak powinno. Czasem los nas oczyszcza z ludzi, którym na nas nie zależy. Nawet jeśli ich bliskość była pozorna. Ale pani nigdy mnie nie zdradziła. Szymon potrzebuje babci, a ja wsparcia. To nasza rodzina, prawda?

Weronika nie odpowiedziała. Uściskała już prawie synową i podjęła decyzję.

Między ludźmi nie ma nic cenniejszego niż prawda. Nie można kochać, nosząc w sercu żal. Bo zawsze będziemy podejrzewać innych o to samo. Widocznie tak już jest, że o kimś myślimy przez pryzmat siebie.

Od tej pory Elżbieta wiedziała ma Szymona i Weronikę. I nikogo więcej. Nawet Maria, która była najlepszą przyjaciółką i przez jakiś czas ją wspierała, powoli przestała się odzywać.

Elżbieta nie miała żalu. Maria w końcu poukładała sobie życie, w jej nowych dniach nie było miejsca dla cudzych trudności.

Widziała na portalach społecznościowych zdjęcia szczęśliwej panny młodej, cieszyła się jej szczęściem. Po dziesięciu latach przyjaźni nie można inaczej.

Po pewnym czasie, gdy Maria się odezwała z pytaniem jak się mają i czy coś im nie potrzeba, Elżbieta już nie odpowiedziała. Nie chciała dzielić się ciężarem z kimś, komu byłby on niewygodny.

A ciężarów było mnóstwo.

Z częścią radziła sobie sama, z innymi pomagała Weronika. Gdy dzięki niej mogła zostawić Szymona na kilka godzin, wróciła do pracy. Weronika przychodziła, gotowała, sprzątała, a po pracy pomagała Elżbiecie z wyjściami na spacer.

Zniesienie wózka z czwartego piętra starego bloku bez windy i podjazdu było wyzwaniem. Elżbieta dawała sobie radę, bo Szymon, mimo wzrostu, był drobny. Ale wiedziała, że kiedyś przyjdzie dzień, gdy syn nie wyjdzie już na dwór.

Elżbieta chodziła po urzędach, próbując wymóc zgodę na podjazd, lecz system okazał się nie do przełamania. Odmowy przychodziły raz za razem.

Elu, może kupmy dom? Może pod miastem, ale tam lepiej. Szymon spędzi więcej czasu na świeżym powietrzu uspokajała ją Weronika po każdej urzędowej klęsce.

Mamo Weroniko, a zabiegi? Masaże? Szkoła? Szymon programuje, gdzie znajdę mu nauczyciela w małej wsi? W miejscach na naszą kieszeń nie ma nawet internetu. A założyć go trudno i drogo. Nie możemy wyjechać z miasta. Szymon rośnie, potrzebuje szans!

Nie rozumiem cię, Elu, ale dobrze. Moim zadaniem jest wspierać.

Tak, pomyślimy jeszcze.

Próbować zamienić mieszkanie?

Na parterze, z windą i podjazdem, były tylko nowe mieszkania, nieosiągalne cenowo. Pośrednicy rozkładali ręce zamiana na parter była prawie nierealna. Małe dwupokojowe mieszkanie Elżbiety nikogo nie interesowało.

Takie lokale już się nie cenią. Co możemy zrobić?

Dziękowała za starania, ale w środku kłębiła się złość.

Dlaczego nie może urządzać życia syna po swojemu? Dlaczego zależy od kaprysów losu, który raz płacze, raz śmieje się, a choćby jeden dzień nie chce zaznać spokoju, by dopuścić do nich oddech?

Lecz wygląda na to, że los nie był aż tak złośliwy. Trochę roztrzepany, ale nie złośliwy. Jakiś szczęśliwy los musiał się zawieruszyć na dnie jego koszyczka. I pewnego dnia, gdy Elżbietę popchnęła na chodniku spiesząca się dziewczyna, pojawił się pan Iwański.

Proszę pani, pomóc pani?

Głos zza pleców Elżbiety, gdy siłowała się z wózkiem w śnieżnej brei, nie był młody.

Nie trzeba, poradzę sobie.

Skinęła z uśmiechem niskiego staruszka, który jednak nie zamierzał słuchać. Obszedł wózek, wyciągnął rękę do Szymona i mocno ją uścisnął:

Jestem dziadek Władek. Czemu mamie nie pomagasz? Zmęczona już!

Próbowałem, ale się denerwuje.

No to teraz ja!

Zręcznie odsunął Elżbietę od uchwytów, wciskając jej torbę z mandarynkami, i zarządził:

Trzymaj mocno! Kocham mandarynki! Dobrze się będziesz zachowywał poczęstuję! Jedziemy!

Wózek ruszył, Elżbieta otworzyła usta ze zdziwienia. Staruszek z wielką łatwością pokonał śniegowy wał, żartując z Szymonem po drodze. Prędko się opanowała i pognała za nimi, zdumiona, ile zdziałać może ten człowiek.

Gdzie was odstawić? Nigdzie się nie spieszę! Władysław Iwański odstawił wózek na chodniku.

Naprawdę, poradzimy sobie!

Jesteś piękna, ale uparciuch! wyciągnął mandarynkę, obrał ją i połówkę wręczył Elżbiecie i Szymonowi. Źle by było, gdybym nie mógł pospacerować w tak miłym towarzystwie! Chyba nie masz nic przeciwko?

Eee, nie… Elżbieta nie wiedziała już, co myśleć, ale staruszek zdobył jej sympatię.

Wizyta w przychodni się odbyła.

Na drugi dzień koło południa rozległo się pukanie do drzwi.

Dzień dobry! Może przyjmiecie gości?

Szymon zawołał z radością:

Dziadek Władek! Przyszedłeś do mnie? Ura! Mamo, nie słyszysz?! Przywitaj się!

A po kilku dniach Elżbieta nie rozumiała nic. Ten dziwny człowiek rozwiązał niemal wszystkie jej problemy, nagromadzone przez rok.

Ela, gadałem z sąsiadami, tymi z parteru, Majewskimi. Mają takie samo mieszkanie jak twoje. Zgodzili się na zamianę. Wieczorem przyjdą obejrzeć twoje. Poproś o drobną dopłatę przy okazji, twój lokal lepszy. W razie czego, pomogę przy remoncie.

A jeśli nie będą chcieli?

Są już zdecydowani. Jak tylko napomkniesz, zgodzą się.

Skąd pan to wie?

Chłopy z garażu mówili. Znają go od przedszkola. Raczej się nie mylą.

Jak to pan załatwił?!

Z ludźmi trzeba gadać! Władysław pokiwał palcem. Nawet mnie nie zapytałaś, jak cię znalazłem.

Faktycznie! Jak?

Spytałem ludzi: „Gdzie mieszka ta piękna pani z dużymi oczami i chłopakiem, co nie chce wstać?”

Dziadek, chcę! Ale nie mogę!

Chęci to już połowa sukcesu. Nawet latać się nauczysz!

Jak to?

W lecie pokażę! Jeszcze za wcześnie.

Zasugeruj coś!

Nie marudź! Nie jesteś dziewczynka!

Nie będę!

I super! Teraz daj nam z mamą porozmawiać. Jak wszystko się uda, latem będziesz sam spacerował.

Ura!

Ale rzesz ty, syrenka warszawska! Uszy mi pękły! śmiał się Władysław, patrząc jak Szymon radzi sobie z wózkiem. Ręce ma silne, Elka, ale trzeba dobrego masażysty. Znalazłem jednego. Były wojskowy lekarz, zna różne techniki. Nawet w Tybecie się szkolił. Trzeba chłopaka do niego zawieźć.

To nie pomoże, panie Władysławie. Wszystko już wiemy…

Poddałaś się? zmrużył oczy. Nie wolno! Jak w życiu jeszcze nie postawiono kropki, nie wolno się poddawać.

Opowie pan coś o sobie?

Pewnie! O morzach i oceanach, o tym, jak trzy razy tonąłem, jak się uczyłem latać, o przyjaźniach… wszystko, ale potem.

Czemu?

Bo dziś nie mam czasu. Pan Marian, z trzydziestki drugiej, ma akurat wolne, a jest prawdziwym mistrzem spawania. Pomoże z podjazdem.

Panie Władysławie, na to trzeba zgody!

To patrz! wyciągnął papierek Mam zgodę i podpisy. Sąsiedzi twoi, Elka, dobrzy ludzie. A ci, co zapomnieli, przypomnieliśmy!

Kto to my?

My, czyli ja, wasza administratorka, Weronika i reszta. Macie tu prawdziwy ogród kobiet, aż się zakręciłem.

Podrywacz z pana!

Morski wilk, mówię ci, Elu! Gdybym był młodszy, ożeniłbym się bez gadania! Takich kobiet jak ty z lupą szukać! Jedna na milion!

Daj pan spokój! śmiała się Elżbieta.

Już ci się ode mnie nie uwolnisz! Przyjąłem was, to już moje zadanie. Pilnować takich jak wy obowiązek!

Słowa dotrzymał. Po kilku tygodniach Elżbieta przeniosła się z Szymonem do nowego mieszkania. Chodziła po pustych, jeszcze nieumeblowanych pokojach, i prawie płakała, widząc szerokie drzwi, które sam Władysław z sąsiadami przerabiali pod wózek Szymona.

Nowy składany podjazd sprawił, że przepraszała sąsiadów:

Przepraszam za kłopot…

A tu nikt z sąsiadów nie miał pretensji.

Elżbieta, pani synkowi zdrowia!

Elżbieta, która zbyt dobrze wiedziała, jak ludzie reagują na chłopca na wózku, spytała Władysława:

Skąd ta życzliwość? Nie odwracają wzroku, nie narzekają?

Boją się szepnął.

Czego?

Nieszczęścia. Boją się je przywołać. Więc się złoszczą, odwracają. Ale nie wszyscy, prawda?

Nie wszyscy Wy nie.

Może pamiętali, że sami są ludźmi…

Władysław znał dobrze powód. Chodził po mieszkaniach, pytał:

Wszyscy zdrowi? Dobrze się żyje? Wiecie, kim jest Elżbieta i Szymon? Co za matka! A syn! Zasługuje na wsparcie!

Elżbieta o tym nie wiedziała. Ale już i tak miała za co mu dziękować. Lekarz, którego polecił Władysław, ostrożnie dał im trochę nadziei.

Proszę mnie dobrze zrozumieć, pani Elżbieto. To jest maleńka szansa, prawie żadna. Ale nie można jej zmarnować. Trzeba pojechać.

Gdzie?

Do Poznania. Mój kolega tam operuje. To mistrz chirurgii. Jeśli nie on, to nikt.

Zobaczy Szymona?

Tak. Proces jest długi i trudny. Trzeba się dobrze przygotować.

Nie stać mnie na to wszystko

O pieniądze niech się pani nie martwi! Weronika, obecna przy rozmowie, przerwała, ignorując spojrzenie Władysława. Nie patrz tak na mnie, Władku! Zdecydowałam!

Co takiego?

Sprzedam mieszkanie. I porozmawiałam z synem dorzuci się. Nie protestuj! Teraz nie czas na dumę. Musimy postawić Szymona na nogi! Mój syn zawinił, ale Szymon to jego syn! Przypomniałam mu to! A ty, Elżbieto, zawsze byłaś rozsądna. Musimy się zjednoczyć. Może wtedy los się odwróci…

Elżbieta tylko kiwnęła głową. Trudno było się spierać. A Weronika miała rację Szymon był najważniejszy.

Operacja odbyła się pół roku później. Może ruchy nie wróciły całkowicie, ale podjazd Władysława już nie był potrzebny. Elżbieta znalazła innych, którzy go bardzo potrzebowali.

A pani syn?

Chodzi. Na kulach i powoli, ale to początek.

Myśli pani, że kobieta patrzyła na córkę, pokazującą Szymonowi nowy wózek.

Dam pani namiary na lekarza. Teraz wiem, że szansa, choćby najmniejsza, jest jak tlen. Nie wolno jej przegapić!

Jak pani to wytrzymała? Tyle bólu

To nie moja zasługa. Wierzę, że są aniołowie. Mam ich kilku. To moi strażnicy.

Naprawdę?

Tak! Mają przewodnika. Takiego surowego, silnego, nieugiętego. A z wierzchu złoty człowiek. On wierzy, że wszyscy są dobrzy. Trzeba im to tylko przypominać.

Jak się nazywa?

Iwański. Władysław Iwański. Mój osobisty anioł. Mój i Szymona. Prawda, Szymku?

Szymon, mrużąc oczy w blasku słońca, podniesie się z ławki i puści oczko do dziewczynki, która będzie paplać bez przerwy.

Tak, mamo! Mogę pójść z Zosią na spacer? Niedaleko!

Elżbieta dotknie matki Zosi lekko, gdy ta się zdziwi po tych słowach, i uśmiechnie się.

Oczywiście A my możemy się przysiąść? Nie przeszkadzamy?

Jasne! Dla wszystkich wystarczy lodów!

W tej rodzinie też zapanuje cisza.

Wprowadzi się tam, na razie tyci, promyk nadziei.

Nie trzeba się bać.

Jedno pozwolenie wystarczy, by zaczęła w nich rosnąć, zmieniając życie tych, którzy ją przygarną. Choć marzenia nie zawsze muszą się spełniać, przez długi czas wystarczy, że w domu pojawi się śmiech, a kłopoty, fukając z niezadowoleniem, usiądą w kącie i w końcu cicho się wymkną. Lecz ludzie tego nawet nie usłyszą. Będą nastawiać uszu na zupełnie inny dźwięk.

Ich cichy, ledwo słyszalny śmiech po czasie rozbrzmi szklanym dzwonkiem, a nadzieja postawi pierwszy krok, potem drugi, i w końcu zatańczy za małą dziewczynką, za którą tak bardzo będzie prosił losu Szymon.

No, proszę cię, jeszcze jeden los! Mi przecież pomogłaś?!

A los, nie tłumacząc się nikomu, pogrzebie w koszyczku, wyjmie kolejną papierową rakietkę i puści ją w niebo, nucąc coś pod nosem. A potem powędruje dalej swoją ścieżką, poprawiając falbanki nowej sukni, zastanawiając się, komu jeszcze da odrobinę szczęścia…