Druga matka

Te papiery, które próbujesz mi tu podsunąć, już widziałam, pani Grażyno. Drugi raz to nie przejdzie.

Ani drgnęła powieką. Stała w progu mojej własnej kuchni, w swoim beżowym płaszczu z perłowymi guzikami, torebka zagięta w łokciu jakby przybyła na przyjęcie w eleganckim hotelu, a nie miała zamiar rozjechać mi życie walcem. Pachniała drogimi perfumami, tymi z Warszawy, które Tomek kupił jej na urodziny. Wtedy wyprzytulała go za gust w przeciwieństwie do niektórych.

Agnieszko, wszystko źle rozumiesz powiedziała tonem wyćwiczonym przez lata. Miękkim na powierzchni, twardym jak beton w środku. Tylko ci dobrze życzę. Nic poza tym.

Odłożyłam filiżankę na stół. Ręce mi nie drżały. To nowość kiedyś jej spojrzenie sprawiało, że aż mi skręcało palce u stóp.

Tyle mi już tego dobra narobiła pani, że cały rok nie mogłam się podźwignąć z depresji. Może wystarczy.

Zmrużyła oczy. Za każdym razem, gdy to robiła, szło ku czemuś paskudnemu. Po siedmiu latach znałam jej repertuar na pamięć.

Jesteś zmęczona, rozumiem cię. Te zabiegi, lekarze, niekończące się pielgrzymki po klinikach Dlatego przyszłam pomóc. Tu tylko, no, malutkie oświadczenie do podpisu, żeby…

Ale co do podpisu?

Takie drobiazgi. Finansowe. Żebyś była zabezpieczona, rozumiesz, jakby co.

Spojrzałam na jej smukłe palce, na te pierścionki, na teczkę, którą ściskała jak bukiet.

Dawaj powiedziałam.

Po raz pierwszy w życiu zawahała się odrobinę, ale podała teczkę. Stałam, nie siadałam. Pierwsza strona. Druga. Na trzeciej się zacięłam i musiałam przeczytać drugi raz.

Pozew rozwodowy. Gotowy, elegancko wydrukowany z moim imieniem i nazwiskiem. Brakowało tylko podpisu.

W kuchni zrobiło się tak cicho, że słychać było auto przejeżdżające za oknem oraz płacz jakiegoś dzieciaka daleko na osiedlu.

Czy ja dobrze rozumiem? Przyszła pani, żebym sama podpisała papiery rozwodowe ze swoim własnym mężem? To się nazywa dobroć?

Agnieszko, nie zrozumiałaś. Tomkowi potrzebna jest rodzina. Porządna rodzina. Dzieci. Ty nie możesz mu tego dać. Tyle lat, tyle kosztów, tyle nadziei. Nic z tego! Daj mu spokój. To będzie szlachetne z twojej strony.

Zamknęłam teczkę, odłożyłam ją na stół, ostrożnie, jakby była kryształowa. Chociaż w środku wszystko miałam w płomieniach.

Proszę wyjść z mojego domu powiedziałam.

Agnieszko…

Proszę. Już.

Wyszła. Zostałam sama, z jej teczką, z zapachem tych perfum i dziwnym uczuciem, że właśnie stałam nad urwiskiem i wycofałam się w ostatniej chwili. Tylko o centymetr.

Miałam wtedy trzydzieści lat, Tomek trzydzieści dwa. Pięć lat po ślubie, cztery lata prób powiększenia rodziny. Z zewnątrz to po prostu się nie udaje. Nikt nie wie, co to znaczy. Że to miesiąc po miesiącu nadzieja i dno rozpaczy. Badania, iniekcje w brzuch o świcie, nie możesz płakać bo stres szkodzi, nie możesz się złościć bo stres szkodzi. W ogóle nie możesz nic, musisz być zen, i myśleć pozytywnie.

Myślałam pozytywnie, bardzo się starałam. A teściowa tymczasem opowiadała koleżankom, że mam coś z głową i zaniedbałam się. Słyszałam. Miasto mamy małe, wszystko tu prędzej czy później dociera.

Tomek był wtedy w delegacji. Często wyjeżdżał taka praca, firma budowlana, obiekty po całym województwie. Nie narzekałam. Dzwonił co wieczór, gadaliśmy długo, słyszałam w jego głosie zmęczenie, ale nie mówiłam nic złego. Chyba go chroniłam. Albo siebie. Sama już nie wiem.

Tego wieczoru, po wizycie Grażyny, siedziałam przy oknie i patrzyłam jak pada listopadowy deszcz, jak ktoś tupta z siatkami z Biedronki, a jakaś kobieta prowadzi dziewczynkę w czerwonym kombinezonie. Dziecko fika przez kałuże i rechocze. Kobieta tylko mocniej ją chwyta, nie złości się.

Patrzyłam na nie z zazdrością nie-zazdrosną. Ot, taki zwyczajny obrazek. Tylko tego mi brakowało dziecka skaczącego przez kałuże. Dłoni, która trzyma inną dłoń.

Tego wieczoru Tomkowi nie powiedziałam nic. Nie chciałam, żeby się zamartwiał kilkaset kilometrów od domu. Powiedziałam tylko, że tęsknię. On obiecał, że wróci za tydzień, i dodał że mnie kocha. I wierzyłam mu. Zawsze.

Potem nadszedł tydzień, który wywrócił wszystko.

W środę zadzwoniła Ola Lewandowska, przyjaciółka jeszcze z liceum. Głos miała taki, jakby niosła bombę, której nie może upuścić.

Aga, słyszałaś, co o tobie mówią?

Słucham?

No… na przychodni i u fryzjera na Kwiatowej. Że masz… no, kogoś. Drugiego faceta.

Zamilkłam na parę sekund. Od razu wiedziałam, kto to mógł rozpuścić.

Od kogo to idzie, Olka?

Zawahała się.

Podobno mama Tomka powiedziała… tej Sylwii z kosmetycznego, na urodzinach u Korwinów… Aga, nie wierzę ani słowa, tylko chcę, żebyś wiedziała.

Dobrze, dziękuję.

Nie płakałam. Siedziałam na kanapie i nie wiedziałam, czym zasłużyłam. Nigdy jej nie pyskowałam, nie sprzeczałam się, zawsze grzecznie słuchałam. Ba, prezenty nawet dawałam takie, jakie lubi, bo dopytywałam Tomka odpowiednio wcześniej. Zawsze mówiłam pani Grażyno. Przez wszystkie siedem lat. Nawet w myślach.

Czym ja jej podpadłam tak bardzo? Samą swoją obecnością przy jej synu? Czy tym, że nie mogłam urodzić? Czy może była dla niej zbyt zwyczajna? Jej Tomek inżynier, kierownik działu, sam perspektywa w ludzkiej postaci. A ja nauczycielka z podstawówki na Gagarina. Może o to chodziło?

Nie znalazłam odpowiedzi i już nigdy nie znalazłam.

W piątek miałam własnie wizytę w Nadziei. Z doktor Jolantą Zielińską przeszłam już długą drogę, czułam się z nią niemal rodzinnie. Dobra kobieta, cicha, uważna. Gdy znów się nie udawało, zawsze coś wymyślała, coś sprawdzała, szukała przyczyny. Ale nie znalazła. Obojgu nam nic nie było. Bezpłodność idiopatyczna czyli: medycyna rozkłada ręce, proszę próbować dalej.

Siedziałam w korytarzu, przeglądałam byle jakie czasopismo. Obok młoda, błyszcząca przyszła-mama zaokrąglony brzuszek, szczęście bijące na kilometr. Patrzyłam i nie zazdrościłam to dla mnie ważne. Nie zazdrościłam, tylko bardzo cicho tego chciałam.

Wtedy usłyszałam znajomy głos.

Odwróciłam się a tam Tomek, przy ladzie rejestracyjnej, rozmawia z młodą rejestratorką. Z torbą podróżną, w tej szarej kurtce, którą mu kupiłam dwa lata temu.

Tomek?!

Zobaczył mnie, na sekundę zgłupiał, potem podszedł i przytulił. Zanurzyłam nos w jego kurtce i poczułam zapach podróży, zmęczenia i czegoś naszego.

Miałeś być dopiero za trzy dni mruknęłam.

Udało mi się wrócić wcześniej, chciałem zrobić ci niespodziankę. Wpadłem do domu pusto. Zadzwoniłem do ciebie nie odbierasz.

Telefon w torebce.

Domyśliłem się, gdzie będziesz.

Usiedliśmy razem z boku, gdy czekałam na swoją kolej. Nie wytrzymałam. Opowiedziałam mu wszystko o teczce z pozwem, o plotkach, o tym, że już nie mam siły udawać.

Słuchał bez słowa, zaciskał szczęki znam to spojrzenie, wiem, że coś trzyma w środku.

Dlaczego mi od razu nie powiedziałaś?

Nie chciałam cię martwić.

Aga…

Byłeś w delegacji, już i tak byłeś zmęczony, nie chciałam…

Aga powtórzył stanowczo, a ja po tym Aga poznałam, że nie jest zły, tylko mu po prostu bardzo smutno. Jestem twoim mężem. To po pierwsze. A po drugie: powinniśmy od dawna pogadać o mamie na poważnie. Wiem, że… bywa…

Nienawidzi mnie, Tomek.

Nie odpowiedział od razu, co samo w sobie już było odpowiedzią.

Potem pielęgniarka zawołała mnie do gabinetu. Tomek poszedł ze mną. I wtedy wydarzyło się coś, czego nie przewidziałabym nawet w żadnym serialu.

Doktor Zielińska była niespokojna. Patrzyła w komputer i raz po raz na nas, wertując moją kartę.

Aga, muszę zapytać szczerze: przyjmowałaś samowolnie jakiekolwiek leki pomiędzy procedurami, coś, czego nie zaleciłam?

Nigdy! Wszystko zgodnie z panią.

Przytaknęła powoli.

Dwa lata temu skontaktowała się z nami osoba… Złożyła propozycję współpracy: nieznaczna korekta wyników w pewną stronę, za wynagrodzeniem.

W gabinecie zrobiło się bardzo cicho.

Odmówiłam kontynuowała ale wiem, że w innej klinice, w której miałaś pierwsze dwa podejścia, tam niestety zgodzono się. Nie mam dowodów, lecz mam koleżankę, która też już nie wytrzymała sumienia.

Tomek poderwał się.

Kto to był? Jaka osoba?

Doktor spojrzała na niego, potem na mnie.

Nie wiem na pewno. Dzwonił kobiecy głos, dojrzały, bardzo pewny siebie.

Słyszałam jak Tomek powoli wypuszcza powietrze. Ja patrzyłam przez okno, na pusty skwerek z jedną ławką i gołą brzozą.

Myślałam, że chyba tracę rozum. Że takie rzeczy się nie zdarzają. Że własna matka. MATKA.

Ale w środku, w najgłębszym zakamarku, już to wiedziałam. Od dawna.

Musimy pogadać powiedział Tomek.

Wyszliśmy z przychodni, wsiedliśmy do auta, długo nie odpalał silnika. Patrzył przez szybę prosto na mokrą ulicę.

Aga…

Daj mi minutę.

Milczałam. Deszcz dalej zacinał.

To ona powiedział w końcu. Nie pytała, stwierdził.

Nie wiem…

Ja wiem. Bo jestem głupi. Rok temu przebąkiwała, że ma znajomych lekarzy, którzy martwią się za nas, a ja sądziłem, że chce być użyteczna. Nie pomyślałem…

Przerwał.

Boże, Aga. Cztery lata.

Nie płakałam. Umiałam już nie płakać, kiedy najbardziej chciałam. Złapałam jego dłoń.

Co robimy?

Najpierw powiedz, wierzysz mi, że nie wiedziałem?

Popatrzyłam mu w oczy piwne, zmęczone, z przekrwionymi żyłkami. Żywe. Moje.

Wierzę, powiedziałam. To była prawda.

Długo siedzieliśmy w aucie, myśląc głośno. Co dalej? Policja? Ale z czym? Z opowieścią lekarza? Z pozwem rozwodowym? To nie przestępstwo karne. Słowo przeciwko słowu.

Potrzebne nam były dowody.

I wtedy przypomniałam sobie o Oli. O jej domku letniskowym w Świerkowym. O trzydzieści kilometrów od miasta, nigdy go nie sprzedała. Kiedyś spędziliśmy tam razem weekend, od tamtej pory miałam klucz.

Musimy się gdzieś zaszyć powiedziałam.

Gdzie?

Tam, gdzie ona nas nie znajdzie. Przynajmniej przez chwilę. Bo jak pójdziemy do niej na wprost, wywinie kota ogonem. Znasz ją.

Znał. Kiwnął głową.

Zabraliśmy się w dwadzieścia minut. Ubrania, ładowarki, dokumenty. Tomek zabrał laptopa, jakieś swoje papiery. Nikt nas nie widział, a nawet jeśli, to nikt nie zwrócił uwagi ludzie z torbami to przecież codzienność.

Zadzwoniłam do Oli jeszcze z auta.

Olka, nie pytaj o nic, powiedz tylko: czy klucze do Świerkowego jeszcze aktualne?

Tak, Agata! Wszystko działa. Coś się stało?

Trochę. Pogadamy.

Jedźcie, piec jest, koce w szafie, tylko pewnie myszy się zalęgły, więc miej oko na rogi.

Dzięki, Olka.

Aga… tylko uważajcie na siebie, dobra?

Nie pytałam o szczegóły. Wiedziałam co miała na myśli.

Pojechaliśmy już po zmroku. Deszcz wzmagał się tylko. Tomek milczał za kółkiem, a ja patrzyłam za okno na światła latarni. Bałam się. Ale nie ciemności, tylko tego, jacy mogą być ludzie. Jak można patrzeć, jak ktoś cierpi, jak codziennie się stara i robić wszystko, żeby mu się nie udało.

Toksyczna relacja w rodzinie czytałam kiedyś w kolorowym czasopiśmie. Wydawało mi się, że to zawsze gdzie indziej. Cóż, nie.

Domek był zimny, ale cały. Pachniało starym drewnem i czymś już przemokłym. Tomek rozpalił piec, ja znalazłam koce rzeczywiście, trochę zatęchłe, ale miłe. Siedzieliśmy przy herbacie z Olinych kubków z młynem na obrazku i rozmawialiśmy naprawdę szczerze, chyba pierwszy raz od lat.

Opowiedz mi wszystko od początku poprosił. Chcę wiedzieć.

Opowiedziałam o drobnych szpilkach, które wbijała. O jej przypadkowych telefonach zawsze w najważniejsze dni zabiegu. O lekarzach w pierwszej klinice zawsze jacyś rozkojarzeni, protokół przerywany przez głupoty raz maszynka, raz wyniki, raz lek z innej partii. Myślałam, pech.

Tomek słuchał z zamkniętymi oczami.

Mówiła mi, że wszystko przez ciebie powiedział w końcu cicho. Że źle się odżywiasz. Cały czas się denerwujesz. Podobno lekarze jej szepczą, że to przez ciebie.

I ty to kupiłeś?

Dłuższa cisza.

Nie wierzyłem. Ale też nie nie wierzyłem. Po prostu chciałem, żeby samo się rozwiązało. Chyba jestem słaby.

Nie. Po prostu ją kochasz. To nie to samo.

Popatrzył na mnie tak, że aż mnie ścisnęło pod żebrami.

Rano zaczęliśmy myśleć o planie. Wiedzieliśmy jedno: konfrontacja na żywca nic nie da. Grażyna potrafi tak zakręcić rozmowę, że po godzinie sam nie wiesz, co się właściwie wydarzyło. Potrzebowaliśmy nagrania. Prawdziwego wyznania.

Przyjedzie tu powiedział Tomek. Jak tylko się dowie, że zniknęliśmy i wróciłem z delegacji. Sama nas znajdzie.

Skąd ta pewność?

Bo jestem jej synem i wiem, że nie znosi straty kontroli.

Przygotowaliśmy się. Tomek miał w telefonie dobry dyktafon. Ćwiczyliśmy wszystko rozmowę, pytania, strategię: głównie ja będę prowadzić.

Trzy dni żyliśmy w domku, przy dźwięku chodzącego pieca i skrzypieniu podłóg. Spokojniej, autentyczniej niż przez lata. Gotowaliśmy, wychodziliśmy na spacery, rozmawialiśmy. Coś się między nami wypaliło, w dobrym sensie bez masek, bez udawania.

Wieczorem Tomek objął mnie w kuchni.

Wyjedziemy po tym wszystkim. Zaczniemy gdzie indziej.

Serio?

Tak. Mam ofertę pracy w Gdańsku, odmawiałem bo mama… Teraz myślę inaczej.

Nie odpowiedziałam, tylko oparłam się na jego dłoniach.

Czwartego dnia przyjechała. Po południu. Usłyszeliśmy jeszcze na wjeździe jej auto na żwirku. Tomek włączył dyktafon i schował do kieszeni.

Gotowa?

Gotowa.

Weszła jak u siebie. Rozejrzała się.

Tomek. Głos napięty, ale spokojny. Ma to wyćwiczone. Nie wiedziałam, że tu jesteś.

No tak. Myślałaś, że dalej delegacja?

Popatrzyła na mnie, długo. Oceniła.

Agnieszko, po co tu go wyciągnęłaś? Co mu naopowiadałaś?

Tylko prawdę, pani Grażyno.

Co ty niby wiesz? Zawsze wszystko sobie wymyślisz, to od twoich nerwów, lekarze sami mówią…

Którzy lekarze? zapytałam cicho. Ci, którym płaciła pani za to, żeby nasze leczenie nie wychodziło?

Pauza. Krótka. Widziałam.

Co za bzdury rzuciła szorstko.

Bzdury? Znała pani dr Marinę Borowską z Zacisza? Pracowała tam dwa lata temu?

Brak odpowiedzi.

Ostatnio przyznała się koleżance, że przyjęła propozycję. Pani Grażyno, nie będę krążyć. Proszę, powiedzmy to: to prawda?

Zwariowałaś.

Mamo Tomek, poważny i skupiony, jak nigdy wiem, kiedy kłamiesz. Odpowiedz Agnieszce.

Coś w niej pękło. Nie na zewnątrz, tylko w środku. Poczułam to.

Robiłam to dla ciebie szepnęła. Już nie do mnie, do Tomka. Ona nie jest dla ciebie. Taka zwyczajna, bez koneksji, bez porządnej pracy. Ty zasługujesz na więcej. Tyle w ciebie włożyłam…

Mamo.

Chciałam, żebyś sam się zorientował. Bez krzyku, spokojnie. Nikomu nie stała się krzywda…

Nikomu? powtórzyłam obcym, a jednak własnym głosem. Cztery lata nadziei i rozpaczy. Zastrzyki, badania, wykresy, dieta bez kawy i ostrych potraw. Płacz po nocach w łazience, bo myślałam, że to moja wina. I nikt nie ucierpiał?

Patrzyłyśmy sobie w oczy. Pierwszy raz chyba coś w niej drgnęło naprawdę nie litość, ale może cień świadomości.

Zabrała mi pani cztery lata życia. To się nazywa troska?

Jestem jego matką powiedziała. Cicho, prawie zrezygnowana.

A ja jestem jego żoną odpowiedziałam.

Tomek podszedł do mnie i stanął bok w bok.

Nagraliśmy wszystko, co tu powiedziałaś. To już nie jest słowo przeciwko słowu.

Grażyna oparła na nim wzrok. Pierwszy raz chyba spojrzała naprawdę.

Przekażesz to policji? zapytała spokojnie, jakby chodziło o rachunki.

Tak.

Jestem twoją matką.

Wiem.

Postała chwilę, potem wyszła. Drzwi trzasnęły. Mimo wszystko odwróciłam się jeszcze.

Proszę… Powie pani, czy kiedyś kochała Tomka naprawdę? Czy tylko chciała go mieć blisko?

Nie odpowiedziała. Tylko zniknęła.

Tomek chwilę patrzył w pustkę, potem wyłączył nagrywanie.

Zadzwonię do Maćka orzekł. Maciek kolega ze szkoły, teraz policjant.

Dobrze.

Wyszłam na ganek. Było zimno, pachniało świerkami i mokrą ziemią. Auto Grażyny zniknęło, zostały tylko ślady opon.

Przez kolejne tygodnie sprawa była już w rękach policji. Nagranie, zeznania dr Zielińskiej, potem jeszcze tej Borowskiej. Okazało się, że sumienie prędzej czy później się odzywa.

Grażynę zatrzymali po dwóch tygodniach, we własnym domu. Dowiedziałam się od Maćka, dzwonił potem do Tomka. Tomek długo siedział z telefonem w dłoni.

Jak się czujesz? spytałam.

Nie wiem odpowiedział uczciwie.

To normalne. Nie wiedzieć.

To moja matka.

Wiem, Tomek.

Kruszył się chwilę, potem przekładał siłą-woli książki Olikowe to tu, to tam.

Wiesz, co jest najgorsze? zaczął Że nie jestem w szoku. Podświadomie zawsze wiedziałem, że jest do tego zdolna. Ale wypierałem. Bo matka. Bo to niemożliwe. Bo przesadzasz.

Tak właśnie działają toksyczne relacje powiedziałam. Po trochu, aż w końcu sam przestajesz ufać sobie.

Popatrzył na mnie.

Ty byłaś tego świadoma?

Nie. Byłam tylko bardzo zmęczona, Tomek. Zmęczenie ogłupia albo uczy cynizmu. Sama nie wiem, co u mnie.

Po trzech tygodniach wyjechaliśmy ze Świerkowego. Do starego mieszkania nie wróciliśmy. Tomek wyniósł rzeczy, kiedy byłam u Oli, oddaliśmy klucze właścicielowi i ruszyliśmy do Gdańska.

Inne miasto, inny klimat łagodny wrzesień, powiew Bałtyku, palmy (!) na deptaku, aż niewiarygodne. Wynajęliśmy mieszkanie w spokojnej dzielnicy. Tomek zaczął nową pracę. Ja na razie się aklimatyzowałam, chodziłam po targu, gotowałam zupy, urządzałam się.

Jolanta Zielińska poleciła mi znajomą lekarkę w Gdańsku doktor Irenę Kwiatkowską. Energiczna, serdeczna kobieta. Od razu na wizycie powiedziała: wszystko jest możliwe, trzeba tylko spróbować.

Od nowa wszystkie badania, z czystą kartą. Bez sabotaży, bez fałszywych wyników.

Trzecia próba się udała.

Dowiedziałam się w lutym. Tomek był akurat w domu. Stałam w łazience z testem, dwie kreski. Wyszłam do niego, milcząc podałam test.

Patrzył długo, a potem miał oczy czerwone.

Aga…

Tak potwierdziłam.

Wstał i przytulił mnie tak mocno, jakby świat miał się skończyć.

Staś urodził się w październiku, 3,5 kilo, 53 centymetry. Ciemnowłosy, z miną tak poważną, że położne śmiały się, że urodził się profesor.

Płakałam. Już nie z bólu, ale z ulgi kiedy go położyli mi na piersi, cały bagaż tych czterech lat na chwilę zelżał.

Nie zniknął pewne rzeczy nigdy nie znikają. Po prostu przestają być najcięższe.

Tomek stał obok i trzymał mnie za rękę. Nadal to robił. Tak jak tam, przy przychodni.

Staś miał trzy miesiące, gdy wieczorem, gdy spał, napiliśmy się wreszcie herbaty przy świeczce na parapecie.

Tomek odezwałam się.

Tak?

Myślisz czasem o niej?

Nie musiałam precyzować, wiedział.

Czasem. Coraz rzadziej.

Ja też. Czasem się dziwię, że to w ogóle możliwe. Potem patrzę na tego małego i… myślę sobie: przetrwaliśmy. Jesteśmy tu.

Masz żal? spytał cicho.

O co?

Że nie widziałem. Albo nie chciałem widzieć.

Zastanowiłam się szczerze.

Nie mam żalu. Może tylko drobną drzazgę nie boli, ale czuję, że tam jest.

Pokiwał głową. Nawet nie próbował się tłumaczyć.

Uczciwie podsumował.

Staram się być uczciwa. Już nie mam siły udawać, że wszystko idealne.

Jest dobrze?

Prawie wszystko jest dobrze. Staś zdrowy, jesteś obok, mamy własny kąt. Czujemy się już inni, Tomek. Nie wiem, czy to dobrze, czy źle. Po prostu tak jest.

Patrzył na płomień świeczki. Zadrżało.

Pamiętasz, jak stałaś na ganku po jej wizycie? W Świerkowym?

Pamiętam.

Patrzyłem na ciebie przez okno. Myślałem: jak ona to dźwiga. I stoi.

Czasem się łamałam, tylko że nie przy tobie.

Wiem. Przepraszam.

Tomek… Oboje mogliśmy postąpić inaczej. To bez sensu, żeby się teraz rozliczać.

W pokoju Staś mruknął coś przez sen. Oboje znieruchomieliśmy.

Cisza.

Śpi powiedział Tomek.

Śpi.

Milczeliśmy razem. Tak, jak potrafią tylko najbliżsi, w dobrej, miękkiej ciszy.

Jesteś szczęśliwa? spytał nagle.

Zastanowiłam się bardzo uczciwie.

Tak. Tylko szczęście ma inny smak niż kiedyś sądziłam. Myślałam, że to znaczy, że wszystko jest dobrze i nic nie boli. A ono jest wtedy, gdy jest dobrze, mimo że coś tam jednak boli. Ale i tak chcesz, by ten dzień trwał dalej.

Uśmiechnął się. Powoli jak ktoś, kto oduczył się uśmiechać na zawołanie.

Dobry smak stwierdził.

No, taki z nutą goryczki, ale dobry.