Czysta kuchenka

Czysta kuchenka

Celina. Chodź tutaj.

Nie było proszę. Nie było jak skończysz. Po prostu chodź tutaj, jak się woła psa.

Oparła mop o ścianę i weszła do kuchni. Marek siedział przy stole, nie odrywając wzroku od telefonu. Obok, na swoim zwykłym miejscu przy oknie, siedziała Helena Zawadzka. Piła herbatę. W kuchni pachniało gotowaną kapustą i jakimiś lekami, które teściowa łykała garściami od rana do wieczora.

Mama mówi, że znowu źle domyłaś kuchenkę rzucił Marek bez podnoszenia głowy.

Myłam wczoraj.

Słabo myłaś.

Helena odstawiła filiżankę z cichym stukiem na spodek.

Nie przywykłam do brudu w domu powiedziała głosem, który nie dopuszczał wątpliwości. Zawsze miałam porządek. Dwadzieścia lat sama tu rządziłam, nigdy nie było takiego bałaganu.

Celina miała pięćdziesiąt trzy lata. Stała w kuchni w gumowych rękawiczkach, z mokrymi dłońmi, słuchając tego po raz kolejny.

Pokaż, gdzie brudno powiedziała. Umyję raz jeszcze.

No właśnie, niech pokaże wtrącił Marek. Sama nie widzisz, czy trzeba na kolanach ci pokazywać?

Powiedział to cicho, prawie spokojnie. Zawsze mówił w ten sposób: cicho, ale tak, że słowa trafiały dokładnie tam, gdzie bolało najbardziej.

Celina spojrzała na kuchenkę. Lśniła. Myła ją wczoraj wieczorem, po kolacji, pół godziny szorowała, żeby usunąć tłuszcz z palników. Była czysta.

I wtedy coś w niej pękło.

Nie był to wybuch. Nie łzy. Po prostu spojrzała najpierw na czystą kuchenkę, potem na Marka z telefonem, potem na Helenę z jej herbatą. W środku zrobiło się cicho. Tak cicho, jak bywa tuż przed tym, jak wszystko się w tobie złamie.

Zdjęła rękawiczki. Położyła je na stole.

Słyszę to od dwudziestu ośmiu lat powiedziała. Wystarczy.

Marek oderwał wzrok od ekranu. Helena znieruchomiała z filiżanką w dłoni.

Co powiedziałaś? spytał Marek.

Powiedziałam: dość.

Wyszła z kuchni, poszła do sypialni i sięgnęła do szafy po wielką reklamówkę z Biedronki. Zaczęła pakować rzeczy. Niewiele: dokumenty, dwa swetry, zmiana bielizny, ładowarka do telefonu. Ręce się nie trzęsły, chociaż ją to zdziwiło. Była dziwnie spokojna, jak ktoś, kto w końcu podjął decyzję odkładaną latami.

Z kuchni dobiegały głosy. Najpierw ciche, potem głośniejsze.

Marek, nie słyszysz? Idź ją zatrzymaj!

To sama idź, jak chcesz.

Celina założyła kurtkę, złapała reklamówkę i wyszła do przedpokoju. Wsunęła buty. Otworzyła drzwi.

Celina! zawołała Helena z kuchni. Wiesz ty w ogóle, co robisz? Gdzie pójdziesz? Jesteś nikim bez niego! Nikim!

Celina zamknęła za sobą drzwi. Cicho.

Na klatce pachniało żwirem z kuwety od kotów sąsiadów z trzeciego piętra i świeżą farbą z parteru. Zeszła na dół i wyszła przed blok. Był październik, wilgotny i zimny, liście leżały na asfalcie w mokrej płachcie. Celina zatrzymała się przed wejściem i wyjęła telefon.

Wioletta odebrała po drugim sygnale.

Wiolu powiedziała Celina. Odeszłam.

Cisza.

Odkąd odeszłaś?

Od Marka. Na dobre. Nie mam dokąd pójść.

Milczenie trwało trzy sekundy. Wtedy Wioletta powiedziała:

Znasz adres? Dwadzieścia minut i będę w domu. Poczekaj przed blokiem, powiem ci kod do domofonu.

***

Wioletta mieszkała w kawalerce na ulicy Sadowej. Niewielka, ale własna, którą kupiła siedem lat temu, kiedy była recepcjonistką w hotelu i odkładała każdą złotówkę. Mieszkanie było pełne półek i wszędzie stały kwiaty, na ścianie w kuchni wisiała tablica z magnesami z różnych miast. Pachniało kawą, czymś słodkim, może cynamonem.

Celina siedziała na kanapie z kubkiem gorącej herbaty, Wioletta naprzeciwko niej, podkulone nogi pod siebie, patrzyła uważnie, nie przerywając.

Opowiedz powiedziała Wioletta.

Nie bardzo jest co opowiadać odparła Celina. Wciąż to samo. Kuchenka brudna, zupa za mało słona, podłogi źle umyte. A patrzą na mnie, jakbym… jakbym była rzeczą, która działa coraz gorzej.

Przecież tak zawsze było, Celinka. Co się dziś zmieniło?

Celina zastanowiła się.

Dzisiaj spojrzałam na czyściutką kuchenkę i zrozumiałam, że jeśli teraz nie wyjdę, nie zrobię tego nigdy. Że tam umrę. Po prostu kiedyś położę się i nie wstanę, a oni powiedzą, że to z lenistwa.

Wioletta skinęła głową. Nic nie odpowiedziała. Dolała jej jeszcze herbaty.

W nocy Celina leżała na kanapie Wioletty, przykryta ciepłym pledem, słuchając ciszy. Prawdziwej ciszy: żadnego radia z sąsiedniego pokoju, żadnego kaszlu Heleny Zawadzkiej za ścianą, żadnego poczucia, że za chwilę trzeba wyskoczyć i coś załatwić.

Do trzeciej nie spała nie ze strachu, tylko nieznajomo tej sytuacji: leżeć i za nic nie odpowiadać.

A potem zasnęła.

***

Telefon milczał dwa dni. Trzeciego dnia Marek przysłał SMS-a: Kiedy wrócisz? Nie przepraszam, nie musimy pogadać. Po prostu kiedy wrócisz, jakby wyjechała w delegację.

Celina przeczytała SMS-a, schowała telefon do kieszeni.

Bardzo dobrze powiedziała Wioletta, stojąca obok i wszystko widząca. Nie odpowiadaj. Niech myśli.

On nawet nie wie, co myśleć odparła Celina. Jest pewny, że prędzej czy później wrócę. Zawsze tak myślał, że nigdzie nie pójdę.

A pójdzie?

Celina spojrzała przez okno. Na zewnątrz szary październikowy dziedziniec, mokre auta, nagie drzewa.

Pójdę. Nie wiem jeszcze dokąd.

Pierwsze tygodnie były dziwne. Celina nie wiedziała, jak wypełnić czas. Całe życie wstawała o siódmej: śniadanie, sprzątanie, pranie, apteka dla Heleny Zawadzkiej, sklep, znów gotowanie, znów sprzątanie. Od rana do wieczora. I zawsze wszystko źle lub niewystarczająco”.

Teraz budziła się i dzień był pusty. Nic nie trzeba było robić. To było niemal nie do zniesienia.

Wiolu powiedziała któregoś ranka, gdy Wioletta szykowała się do pracy muszę coś robić, bo inaczej zwariuję.

Szukaj pracy.

Kto mnie zatrudni? Dwadzieścia osiem lat siedziałam w domu.

Ale przecież jesteś malarką.

Celina się roześmiała. Krótko, smutno.

Byłam malarką. Dawno temu. Po studiach dwa lata pracowałam w wydawnictwie, potem wyszłam za mąż, Marek powiedział, że nie trzeba, on zarobi. A jego matka, że porządne kobiety zajmują się domem, a nie wałęsają po biurach.

I się zgodziłaś.

Zgodziłam. Miałam dwadzieścia pięć lat, myślałam, że tak wygląda miłość.

Wioletta milczała, zakładając płaszcz.

Celinko, w szafie mam akwarele mojej siostrzenicy, została też papier. Spróbujesz?

Po co?

Bo jeszcze pamiętasz jak się to robi. Pamiętasz rękami.

***

Farby Celina znalazła w dolnej szufladzie szafy, zawinięte w gazetę. Dziecięce, tanie, w plastikowym pudełku z wiewiórką na naklejce. Papier był obok, gruby, akwarelowy, zaczęty blok. Wzięła wszystko na kuchenny stół i długo patrzyła na czystą kartkę.

Potem wzięła pędzel.

Na początku nic nie wychodziło. Farbę nanosiła krzywo, drżała ręka, proporcje mijały się z rzeczywistością. Przerwała trzy kartki. Potem się uspokoiła i zaczęła zwyczajnie rozprowadzać kolor. Bez planu, bez celu. Po prostu kolor, po prostu kształt.

Po godzinie przed nią leżał mały akwarelowy obrazek: jesienny dziedziniec, ten widziany z okna Wioletty. Mokre drzewa, szare niebo z różową plamą na horyzoncie.

Patrzyła na niego z myślą: to ja zrobiłam.

Nie zupa. Nie czysta kuchenka. To.

Wieczorem, gdy Wioletta wróciła z pracy, zobaczyła rysunek na stole i przystanęła.

Ty to namalowałaś?

Ja.

Naprawdę dobre.

Krzywe wszystko, nieudolne…

Ale żywe powiedziała Wioletta. Widuję takie podwórza, ale ten jest prawdziwy. Czuć.

Celina nic nie odpowiedziała. Ale rysunku nie wyrzuciła.

***

Tymczasem w mieszkaniu Marka Zawadzkiego działo się to, czego nie przewidział.

Trzy dni oczekiwał, że Celina wróci. Było dla niego oczywiste: gdzie pójdzie? Przecież nic nie potrafi. Pieniędzy nie ma, pracy nie ma, mieszkania nie ma. Wróci, innej opcji nie ma.

Nie wróciła.

Czwartego dnia odkrył pustą lodówkę. Całkiem. Otworzył ją rano, popatrzył na samotny kefir i zamknął. Poszedł do pracy głodny.

Wieczorem matka siedziała w kuchni z miną osoby, która od zawsze przewidywała te wydarzenia, ale z grzeczności nie mówiła.

Jadłeś?

Nie.

Ja też. Przyniosłeś coś ze sklepu?

Nie zdążyłem.

No więc nie jadłeś i nie przyniosłeś powiedziała Helena. Przeżyłam siedemdziesiąt osiem lat i tego jeszcze nie widziałam, żeby w domu nawet chleba nie było.

Mamo, sama idź do sklepu.

Pauza była długa.

Mam, powiedziała Helena powoli, siedemdziesiąt osiem lat, bolą mnie kolana, mam wysokie ciśnienie. Idę z laską. A ty mi mówisz, żebym poszła sama.

Mamo, nie zdążyłem, pracowałem.

A Celina? Ona od rana do nocy harowała na ciebie, a ty ją przepędziłeś.

Marek uniósł głowę.

Ja przepędziłem? Sama odeszła!

Doprowadziłeś! głos matki był wyższy. Mówiłam ci: delikatniej z ludźmi trzeba. Ale ty zawsze wszystko najlepiej wiesz.

Sama jej dzień w dzień dokuczałaś! Kuchenka brudna, zupa niedobra, podłogi źle umyte!

Uwagi czyniłam! W MOIM domu mam prawo!

W moim, mamo. To moje mieszkanie!

Patrzyli na siebie po raz pierwszy od lat. Nie było już Celiny między nimi, nie było buforu, który przyjmował wszystkie ciosy.

Marek wstał, założył kurtkę, wyszedł. Trzasnął drzwiami.

Helena została sama w kuchni. Za oknem było ciemno. Zapaliła światło, otworzyła lodówkę. Popatrzyła na kefir. Zamknęła.

Usiadła z powrotem.

Była taka cisza, jakiej nie było, póki Celina tu mieszkała.

***

Listopad przyniósł mrozy i pierwszy śnieg. Celina mieszkała już trzy tygodnie u Wioletty i powoli wracała do siebie jak ktoś długo trzymany pod zamknięciem, któremu wreszcie pozwolono wyjść na powietrze. Najpierw razi, potem się przyzwyczajasz.

Malowała codziennie. Kupiła sobie normalne farby, nie dziecięce. Wioletta znalazła ogłoszenie: mała pracownia do wynajęcia na ulicy Rzecznej, niedaleko parku. Pokój dwadzieścia metrów, wielkie okno na północ, podłoga z desek. Tanio, bo bez remontu, przez co ściany odpadały.

Celina przyszła zobaczyć i od razu wiedziała: to to.

Będzie pani wynajmować? spytała właścicielka, starsza pani w robionej na drutach czapce.

Będę.

Prawie brakowało jej pieniędzy. Celina sprzedała złote kolczyki, które dali jej rodzice na ślub. Z bólem. Ale potem pomyślała: jaka to pamiątka? Czego?

Pracownia stała się jej miejscem. Przychodziła o świcie, otwierała okno, wpuszczała zimne powietrze, pachnące śniegiem i wodą z rzeczki. Pachniało farbami, lnianym olejem, drewnem. Ustawiała słoiki, rozkładała kartki albo płótno i po prostu pracowała, godzinami. Czasem zapominała zjeść.

Malowała wszystko: pejzaże, podwórka, martwe natury z tego, co było pod ręką filiżanka, jabłko, stary but. Coraz lepiej jej wychodziło. Ręce pamiętały, tylko trzeba było im dać czas wrócić do życia po dwudziestu ośmiu latach milczenia.

W grudniu Wioletta zadzwoniła prosto do pracowni:

Celina, w naszym hotelu planują wystawę lokalnych artystów na korytarzu. Pomyślałam o tobie. Dasz kilka obrazów?

Wiolu, ja nie jestem artystką. Dopiero zaczęłam znowu.

Jesteś. Widziałam twoje prace.

Przecież to amatorskie.

Celina Wioletta mówiła spokojnie, jak do upartego dziecka od trzydziestu lat mówisz sobie tylko to, zaledwie tamto. Daj prace?

Celina się zawahała.

Dobrze. Dam.

***

Właśnie tam poznała Szymona Jakubowskiego.

Przyszedł na otwarcie przypadkiem, bo akurat miał rezerwację w hotelu. Wysoki, w kraciastej koszuli, siwiejące skronie i spokojne szare oczy. Stał przed jednym z obrazów Celiny: zimowy park, ławka, ślady na śniegu prowadzące do niej i z powrotem.

Celina podeszła, bo chciała poprawić ramkę i usłyszała, jak do siebie mówi:

Ot, przyszli, posiedzieli, poszli.

To o tych śladach? zapytała.

Odwrócił się, nie speszył, że mówił do obrazu.

Tak. Myślę: przyszli we dwoje, posiedzieli, poszli w różne strony. Może dobrze się bawili, a może się pokłócili.

A ja myślałam, że ktoś przyszedł sam powiedziała Celina. Posiedział i wrócił do domu.

Sam nikt nie chodzi tak krętymi śladami powiedział poważnie. Widać, że to dwoje.

Spojrzała na obraz nowym okiem.

Może i dwoje zgodziła się.

Potem rozmawiali jeszcze dwadzieścia minut. Okazało się, że przyjechał z sąsiedniego miasta do brata, któremu pomagał przy remoncie. Szymon był złotą rączką: stolarstwo, elektryka, hydraulika. Wdowiec, dwóch dorosłych synów. Mówił mało, ale słuchał bardzo uważnie właśnie to Celina doceniła. Nie przerywał. Nie zerkał na telefon. Patrzył na nią, gdy mówiła.

To było tak dziwne, że nie wiedziała jak się zachować.

Ma pani wizytówkę? zapytał na pożegnanie.

Nie mam speszyła się.

To może da pani numer telefonu?

Dała. Potem myślała: po co? Może chce kupić obraz.

Trzy dni później napisał: Dobry wieczór. Tu Szymon, rozmawialiśmy o śladach w śniegu. Chciałbym kupić ten obraz, jeśli nie jest sprzedany.

Nie był. Przyjechał, odebrał obraz, starannie zapakował do torby, którą sam przyniósł, spytał, czy może zobaczyć jeszcze inne prace.

Pojechali do pracowni. Oglądał długo, w milczeniu. Kupił jeszcze dwa pejzaże.

Pięknie pani maluje powiedział.

Przez lata nie malowałam.

Dlaczego?

Wzruszyła ramionami. Nie tłumaczyła. Nie teraz.

Życie.

Skinął głową, przyjął i nie dopytywał.

***

Marek zadzwonił w styczniu. Celina od kilku miesięcy spała raz u Wioletty, raz w pracowni. Oficjalnie nadal byli małżeństwem, formalności nie ruszone.

Zadzwonił wieczorem, gdy kończyła duży zimowy martwy natur: gałązki świerkowe w wazonie, szyszki, świeca.

Celina odezwał się.

Tak?

No, jak tam ci się wiedzie?

Dobrze.

Cisza.

Mama chora rzucił.

Przykro mi.

Może byś wpadła czasem? Chociaż raz na tydzień. Pomóc w domu.

Celina odłożyła pędzel.

Marek, odeszłam. Mieszkam osobno. Pomagać już nie będę.

Jesteś ciągle moją żoną.

Na razie tak. Ale to tylko przejściowe.

Celina, nie rób tak. Wróć do domu. Pogadamy.

Nigdy nie rozmawialiśmy, Marku. Rozmawialiście ty i twoja mama, a ja słuchałam i robiłam, co kazano.

Przesadzasz.

Może zgodziła się spokojnie. Ale nie wrócę.

Odłożyła telefon. Ręce nie drżały. Zdziwiła się.

Pomyślała: z boku to wygląda: żona odchodzi od męża. Normalna rzecz. Ale w środku to była nauka chodzenia na nowo. Każdego dnia.

***

Z pieniędzmi Celina uczyła się powoli. Obrazy sprzedawały się rzadko i po taniości. Czasem ktoś zamówił kartkę świąteczną, czasem pejzaż na prezent. Z pomocą Wioletty założyła konto na Instagramie, wrzucała prace, stopniowo pojawiali się ludzie pisali, pytali.

Życie na styk. Pracownia, jedzenie, ubranie. Bez nadmiaru, ale wystarczyło.

Nie spodziewała się, że poczuje się bogata. Ale czuła się właśnie tak.

Szymon przyjeżdżał co dwa, trzy tygodnie: do brata, a potem do niej. Pili kawę w małej kawiarni koło parku albo chodzili po zasypanych ulicach i rozmawiali. Opowiadał o pracy, o synach, jeden już się ożenił, drugi spodziewał się dziecka. Ona opowiadała o malowaniu, marzeniach o olejach, nie tylko akwarelach.

Nigdy nie poganiał. Nigdy nie naciskał. Któregoś dnia zorientowała się, że czeka na jego przyjazdy. Gdy znikał, w pracowni robiło się trochę ciszej.

Wiolu powiedziała raz Szymon… nie rozumiem.

Czego?

Jest bardzo dobry. Trochę mnie to przeraża.

Czemu miałoby cię przerażać dobro?

Bo zawsze za dobrym krył się jakiś podstęp. Potem przychodziło złe.

Wioletta długo patrzyła na Celinę.

Może nie u każdego coś się musi kryć?

Długo nad tym rozmyślała. Parę dni.

W końcu to ona napisała do Szymona pierwsza: Może wpadniesz w sobotę? Namalowałam coś nowego, chciałem ci pokazać.

Przyjechał w sobotę. Obejrzał obraz. Powiedział, że piękny. Znów poszli na kawę, tam spytał:

Celina, ma pani ochotę wybrać się gdzieś w weekend? Niedaleko jest stary klasztor, pięknie zimą.

Odpowiedziała: bardzo chcę.

***

O tym, co działo się w mieszkaniu przy ul. Mickiewicza, Celina wiedziała tylko z relacji. Czasem dzwoniła sąsiadka ze czwartego piętra, Zofia Nowak, z którą dawniej często rozmawiała na klatce.

Celinka, jak się masz? pytała. Słuchaj, u nich tam koszmar. Przez ścianę słychać, jak się drą! Helena syna za każdym razem obwinia, że cię nie zatrzymał. A on jej odgryza. Wczoraj tak się kłócili, że miałam zamiar dzwonić po policję.

Celina słuchała i czuła tylko odległe, obce współczucie. Nie triumf. Nie złość. Tylko: tak to jest.

Bez niej im było źle nie dlatego, że tęsknili za Celiną. Im było źle, bo nie mieli już w domu tego, kto przejmował wszystkie ciosy. Zawsze strzelali w jednym kierunku, a tamten kierunek zniknął, więc ciosy trafiły w siebie.

W lutym Zofia powiedziała, że Helenę zabrało pogotowie. Ciśnienie, serce. Marek siedział w szpitalu sam, posępny jak chmura.

Celina postawiła czajnik i myślała, czy zadzwonić. Dwadzieścia osiem lat. To przecież też człowiek.

Po namyśle nie zadzwoniła. Dość całego życia z robieniem co trzeba. Niech teraz on sam.

***

Marzec przyniósł roztopy i zapach topniejącego śniegu. Celina szła przez targ w sobotę, płócienna torba w ręku, szukała czegoś na śniadanie. Stanęła przy stoisku z wczesnymi szklarniowymi warzywami, brała pomidory, myśląc, że chciałaby kiedyś namalować taki wiosenny targ.

I wtedy zobaczyła Marka.

Przechodził z reklamówką, wpatrzony w telefon, nie zauważył jej od razu. Wydał się starszy. A może nigdy nie patrzyła na niego z tej perspektywy? Ramiona opuszczone, kurtka zmięta, twarz szara.

Stała i czekała na to, co poczuje. Strach? Gniew? Potrzebę zniknięcia, by nie widział?

Nic z tego.

Marek podniósł głowę, zobaczył ją. Przystanął.

Patrzyli na siebie przez trzy stoiska.

Celina powiedział.

Głos, jak zawsze, cichy. Ale obcy. Zdziwiony? Zagubiony?

Marek odpowiedziała.

Zbliżył się. Sprzedawczyni na stoisku udawała, że bardzo zajmują ją jabłka.

Jak się masz? zapytał.

Dobrze.

Schudłaś.

Być może.

Mama w szpitalu. Serce.

Słyszałam. Przykro mi.

Milczał. Przerzucił reklamówkę z ręki do ręki.

Naprawdę nie wrócisz?

Spojrzała spokojnie. Bez nienawiści, bez żalu. Po prostu patrzyła.

Nie, Marku. Nie wrócę.

Przecież trzeba jakoś żyć…

Ty musisz. Ja już żyję.

Nie miał co odpowiedzieć. Ona wzięła pomidory, zapłaciła i ruszyła dalej.

Serce biło miarowo. Na tym polegała jej wygrana nie w tym, że odeszła, nie w tym, że nie wróciła, ale w tym, że stoi naprzeciw i się nie boi. Nie kurczy się. Nie tłumaczy sobie: bądź uprzejma, nie warto być niemiłą, może miał rację. Po prostu rozmawia z obcym człowiekiem.

Na następnym stoisku kupiła zieleninę, świeży chleb i poszła do domu. Do domu, czyli jak już mówiła do pracowni.

***

Pozew o rozwód złożyła w kwietniu. Wszystko sama, bez adwokata, przyszła gdzie trzeba, wypełniła formularze. Marek nie protestował. Spotkali się raz u notariusza, podpisali i rozeszli.

Mieszkania nie miała. Marek został u siebie. Nie walczyła o podział majątku, zbyt męczące. Wioletta mówiła, że szkoda, bo mogła dostać chociaż ułamek. Celina kręciła głową:

Nie chcę tej kawalerki, Wiolu. Chcę żyć dalej.

Ale pieniądze by się przydały.

Będą pieniądze mówiła Celina. Inne. Moje.

Latem z Szymonem widywała się co tydzień. Czasem jechała do niego, czasem on do niej. Miał mały domek w spokojnej dzielnicy, z ogrodem: porzeczki i stara jabłoń. Celina pierwszy raz przyjechała do niego w maju, długo stała w ogrodzie, patrząc na kwitnące drzewo.

Ładnie powiedziała.

Żona posadziła odparł prosto. Bez bólu. Osiem lat już jej nie ma. A jabłoń kwitnie.

Stali obok siebie, patrząc na drzewo.

Szymonie, nie boi się pan? Tak… blisko znów z kimś być?

Zastanowił się.

Boję się przyznał szczerze. Ale pani mi się podoba. Myślę, że strach to nie powód, by nie żyć.

Roześmiała się. Sama się zdziwiła.

Mądrze.

Przywykłem wbijać gwoździe prosto, bez kombinowania.

***

Jesienią, dokładnie rok po tym, jak zabrała reklamówkę i odeszła z mieszkania przy Mickiewicza, siedzieli z Szymonem w jego kuchni późnym wieczorem. On naprawiał szufladę, która się zacinała, ona obok z herbatą i szkicownikiem.

Było ciepło. Ticho. Pachniało drewnem i kawą.

Celina powiedział Szymon, grzebiąc przy szufladzie przeprowadzisz się?

Podniosła głowę.

Dokąd?

Do mnie. Tu.

Zamilkła. On też milczał, coś dokręcał śrubokrętem.

Tam mam pracownię.

Wiem. Tu też jest pokój z dużym oknem na wschód. Rankiem słońce. Mówiłem?

Mówiłeś.

No to?

Celina spojrzała w szkicownik. Był tam szkic: kuchnia, facet ze śrubokrętem, kobieta z herbatą. Okno. Za oknem ogród.

Muszę pomyśleć.

Myśl.

Nie będziesz poganiał?

Nie.

Dlaczego?

Odłożył śrubokręt, sprawdził szufladę. Działała.

Bo mam dość czasu odparł. A poganiać dorosłego człowieka to głupota.

Celina jeszcze raz spojrzała na szkic.

Dobrze powiedziała.

Dobrze, że pomyślisz, czy dobrze, że się przeprowadzisz?

Przeprowadzę się.

Skinął głową. Usiadł obok, wziął herbatę. Siedzieli w ciszy. To była dobra cisza.

***

Minęło kolejne pół roku.

Celina mieszkała u Szymona, ale pracownię przy Rzecznej zachowała. Przychodziła tam trzy razy w tygodniu, malowała. Pokój z oknem na wschód w domu Szymona stał się jej drugim miejscem robiła tam szkice rano, kiedy on wychodził do pracy.

Jej obrazy kupowano już trochę częściej. Nie, nie była sławną artystką. Po prostu pojawili się ludzie, którzy przychodzili po jej prace, specjalnie. To nie było głośne i nie było wielkie, ale było własne.

O Marku czasem coś słyszała: Zofia Nowak czasem dzwoniła. Helena po szpitalu ledwo chodziła, prawie nie wychodziła z pokoju. Marek zatrudnił opiekunkę. Chodził do pracy, wracał wieczorem. Żył, jak żył.

Celina słuchała tych historii i myślała, że kiedyś ten człowiek wypełniał całe jej niebo. Jego humor był pogodą. Jego słowa były zasadą. Ktoś z zewnątrz widział porządną rodzinę, a w środku był to mały więzienny świat bez zamka w drzwiach. Najgorsze więzienie to takie, w którym sama trzymasz klucz.

Teraz niebo było inne.

Pewnego grudniowego wtorku Celina szła do pracowni przed świtem. Włączyła światło, postawiła czajnik. Za oknem sypał śnieg, miękki, spokojny.

Zadzwoniła Wioletta.

Celino, jak tam?

Dobrze. Pracuję.

Słuchaj, mam wiadomość. Jedna znajoma z galerii w centrum szuka artystów na wiosenną wystawę. Widziała twoje obrazy w internecie, chce pogadać. Tu masz numer.

Celina zapisała.

Wiolu, pewnie szukają kogoś znanego. Ja przecież nie mam nazwiska, dyplomów.

Pięć lat nie malowałaś, zaczęłaś od nowa, masz ponad sto pięćdziesiąt prac. To dużo.

Może i tak…

Zadzwoń. Po prostu zadzwoń i pogadaj.

Dobrze.

Odłożyła słuchawkę. Spojrzała na numer, potem w okno. Śnieg leciał wielkimi płatkami, dziedziniec robił się biały i świeży, jak pusty papier.

Zaparzyła herbatę, wzięła pędzel i zaczęła pracować. Zadzwoni. Później. Najpierw trzeba uchwycić ten śnieg, póki jest taki.

***

Wieczorem Szymon przyszedł po nią do pracowni. Zapukał, wszedł, zobaczył ją przy sztaludze.

Gotowa?

Jeszcze pięć minut.

Usiadł na stołku pod ścianą, nie ponaglał. Patrzył, jak pracuje. Czasem Celina czuła ten jego wzrok: skupiony, cichy. Tak patrzy się na coś, co jest bliskie.

Po pięciu minutach posprzątała pędzle, zamknęła farby.

Już powiedziała.

Ładnie wyszło skinął głową.

Nie wiem. Śnieg trudno malować. Jest biały, ale w rzeczywistości niebieski, różowy, szary wszystko naraz, tylko nie biały.

Ciekawe powiedział poważnie. Nigdy bym nie pomyślał.

Właśnie. Patrzy się i nie widzi.

Wyszli z pracowni. Na zewnątrz było zimno i cicho, śnieg ustał, a powietrze było czyste, chciało się oddychać głęboko.

Szymonie powiedziała, idąc z nim ciemną ulicą dzwonili z galerii. W centrum.

I?

Zastanawiam się, czy iść.

Chcesz?

Zawahała się.

Chcę. Ale się boję.

Czego?

Że powiedzą: nie, że nie jestem malarką, że to wszystko niepoważne.

Szymon szedł obok, ręce w kieszeniach, patrzył przed siebie.

Celino, wiesz, że nie ma się czego bać?

Jak to?

Najgorsze już za tobą. Żyłaś tam, gdzie codziennie ci mówili, że jesteś nikim. Dwadzieścia osiem lat. Odeszłaś bez niczego. To było straszne. Galeria? Najwyżej powiedzą nie. I co z tego?

Zatrzymała się.

Ty to zawsze powiesz najkrócej.

Staram się.

Roześmiała się. Szymon też się lekko uśmiechnął w świetle latarni.

Chodźmy, zimno.

Ruszyli dalej. Śnieg skrzypiał pod butami, światła latarń odbijały się w lodzie na kałużach. Przed nimi świeciły okna domu.

Szymonie…

Tak?

Dziękuję.

Za co?

Za to, że nigdy nie mówisz mi, co muszę i powinnam.

Chwilę milczał.

Dorosły człowiek sam wie, co trzeba powiedział po prostu. Ja tylko czasem przypominam.

Weszli do domu. Szymon otworzył drzwi, przepuścił ją. W przedsionku pachniało drewnem i lekko jabłkami trzymał je w piwnicy od jesieni.

Celina zdjęła buty. Przeszła do kuchni, zapaliła światło.

Wszystko po swojemu: drewniany stół, dwa krzesła, okno na ogród. Szkicownik leżał tam, gdzie zostawiła go rano.

Otworzyła go i spojrzała na wczorajszy szkic: kuchnia, mężczyzna ze śrubokrętem, kobieta z herbatą, okno, za oknem ogród.

Teraz czas dorysować śnieg.

Wzięła ołówek.