Trzy lata remontu bez gości – polska codzienność w czasach ciągłych napraw

Trzy lata remontu bez gości

Iwona odstawiła filiżankę na parapet i od razu wyczuła, że Marcin stanął nieruchomo w korytarzu. Czuła to w plecach, choć patrzyła prosto w okno. W powietrzu zawisła taka pauza, jakby można było w niej utonąć.

Położyłaś filiżankę na parapet powiedział w końcu, nie pytając. Stwierdzając fakt.

Tak, Marcinie. Położyłam filiżankę na parapet.

Tam jest lakierowana powierzchnia. Po gorącym zostanie ślad.

Wiem.

To po co?

Iwona odwróciła się. Miał czterdzieści osiem lat i wyglądał dokładnie na tyle. Stał w drzwiach kuchni w szarej domowej koszulce, w ręku trzymając poziomicę. Poziomicę nosił ze sobą zawsze w weekend, jak inni noszą telefon.

Bo nie mam gdzie jej postawić odpowiedziała. Stół jest przykryty folią. Drugie krzesło stoi nogami do góry. Podłoga w przedpokoju jeszcze nie wyschła po gruntowaniu. Piję herbatę stojąc przy oknie, Marcinie. Trzeci rok już piję tak herbatę.

Spojrzał raz na filiżankę, potem na nią, potem znowu na filiżankę.

Położę podkładkę.

Nie trzeba.

Ale zostanie ślad.

Niech zostanie.

Zmierzył ją wzrokiem, mrużąc oczy tak właśnie patrzył, kiedy nie wiedział, czy żartuje. Iwona sama już nie miała pewności.

Iwona, no co ty…

Wystarczy powiedziała cicho, słowo to upadło w ciszy jak kamień do wody. To koniec, Marcinie.

Nie od razu zrozumiał. Zapytał jeszcze raz:

Co koniec?

Pakuję rzeczy.

Pauza trwała długo. Ktoś za oknem trąbił, potem ucichł. Marcin opuścił powoli rękę z poziomicą.

Przez parapet?

Nie. Nie przez parapet.

Iwona dopiła herbatę i odstawiła filiżankę w to samo miejsce na lakierowanej powierzchni. Z premedytacją, twardo, bez żalu.

Miała czterdzieści pięć lat. Pracowała jako księgowa w niewielkiej firmie, lubiła czytać przed snem, na biurku trzymała małego kaktusa o imieniu Fryderyk i od dawna nie zapraszała nikogo do siebie. Od trzech lat, precyzyjnie rzecz ujmując.

Ruszyła do sypialni.

Trzy lata temu, gdy kupili to dwupokojowe mieszkanie na piątym piętrze ceglanego bloku w spokojnej uliczce na Żoliborzu, Iwona była szczęśliwa. Tak szczęśliwa, jak się rzadko bywa. Pamietała, jak razem z Marcinem stali pośrodku pustych pokoi z obdrapanymi tapetami i sfatygowaną podłogą, a ona patrzyła przez okno na jesienne topole i myślała: to jest to. Nasz dom.

Wtedy Marcin był inny. Albo wydawało jej się, że był. Krążył po pokojach z miarą, notował coś w zeszycie, a w oczach miał ten płomień, który kiedyś tak bardzo go wyróżniał. Płomień człowieka, który wie, czego chce i potrafi to zrobić samodzielnie.

Iwona, patrz mówił, pokazując szkic na kartce w kratkę. Tutaj zrobimy strefę. Kuchnia otwarta z salonem, dużo przestrzeni. Tu półki od podłogi do sufitu. Widzisz? A tu światło punktowe z regulacją jasności.

Bardzo ładnie odpowiadała szczerze.

Wszystko zrobimy sami, powoli, ale porządnie. Jeden raz na całe życie.

To na całe życie powinna wtedy usłyszeć i zrozumieć bardziej. Powinna domyślić się, że za tym kryje się coś więcej niż oszczędność na ekipie.

Przez pierwsze pół roku to była przygoda. Mieszkali w remoncie. Iwona gotowała na elektrycznej kuchence, bo gazu jeszcze nie podłączono. Spali na materacu rzuconym na podłogę, bo łóżka nie dało się nigdzie wcisnąć. Jedli z jednorazowych talerzy, bo zmywarka nie działała, a miejsca na zmywanie nie było. Było niewygodnie, trochę romantycznie i zupełnie do zniesienia. Wtedy.

Później wszystko zaczęło się zmieniać. Powoli i niepostrzeżenie.

Marcin remontował każdego weekendu, czasem i w tygodniu, gdy brał wolne. Był majstrem na budowach i znał się na materiałach i technologiach lepiej niż niejeden fachowiec. To było dobre, nawet czasem imponujące. Problem tkwił gdzie indziej.

Problem polegał na tym, że on nie umiał przestać.

Na początku tego nie widziała. Coś poczuła dopiero po ośmiu miesiącach, gdy siedziała z przyjaciółką Elą w kawiarni, a Ela zapytała:

No i co? Wreszcie skończycie? Pragnę zobaczyć twoje gniazdko i spróbować tej twojej zupy pomidorowej!

Jeszcze trochę odpowiedziała Iwona. Marcin mówi, że na Boże Narodzenie na pewno się uwiniemy.

Święta upłynęły w trybie remontowym. Nikogo nie zaprosili, bo w salonie stał koziłek i walczyły płyty karton-gips. Objadali się sałatką jarzynową we dwójkę w kuchni, już niemal wykończonej. Niemal.

Marcin, w przyszłym roku zróbmy wreszcie normalną wigilię powiedziała wtedy, nalewając szampana do kieliszków.

Jasne powiedział. Jak tylko skończę sufit w salonie i położę parkiet, wtedy urządzimy.

Sufit skończył w marcu. Okazało się jednak, że trzeba przerobić instalację w łazience, bo majster wcześniej źle to zrobił, a Marcin nie mógł na to patrzeć. Potem przyszła kolej na blok balkonowy: pianka się skurczyła i zrobiła się szczelina. Trzy milimetry. Marcin znalazł je szczelinomierzem.

Iwona wtedy jeszcze z tego żartowała. Mówiła przyjaciółkom: Mój mąż walczy z trzema milimetrami. Śmiały się. Ona też, choć już coraz mniej szczerze.

Parkiet w salonie układali w maju, gdy można już było szeroko otworzyć okna. Iwona pomagała, podawała narzędzia, odkurzała pył. Marcin pracował w milczeniu i skupieniu, jak chirurg. Każdy rząd sprawdzał poziomicą i laserem. Kilka razy zrywał już położone deski, bo szczelina była nie taka.

Marcin, przecież tego nie widać próbowała raz delikatnie.

Ja widzę odpowiedział nawet nie podnosząc głowy.

W tych słowach, po raz pierwszy, poczuła coś zimnego nie żal, nie złość, tylko zatrzymanie. Stała wtedy z mokrą ścierką, patrzyła na jego pochyloną sylwetkę i nie wiedziała, co z tą nową świadomością zrobić.

Parkiet skończyli w czerwcu. Był naprawdę piękny. Jasny dąb, cieniutka fuga, idealna geometria. Iwona przejechała po nim dłonią i powiedziała szczerze:

Ładnie.

Jeszcze tylko lakierem przelecę, takim porządnym, niemieckim, co się nie rysuje.

Kiedy?

W następnym tygodniu.

Za tydzień znalazł, że listwa w jednym kącie odstaje na pół milimetra. Lakierowanie przesunęło się.

Wtedy właśnie, w tamtym czerwcu, Iwona zadzwoniła do Eli, by się spotkać. Siedziały na letnim tarasie kawiarni, popijały herbatę z lodem.

No jak tam u was? Kiedy wproszę się z wizytą? zapytała Ela.

Niedługo odpowiedziała Iwona. I zamilkła.

Coś się stało?

Nie wiem Zaczynam myśleć, że on nigdy nie skończy.

Wszyscy oni tak. Zawsze coś muszą poprawiać.

Nie rozumiesz. On nie zwleka. On jakby nie chciał kończyć. Tak, jakby póki nie skończone, miał wymówkę. Żeby nie zapraszać gości. Nie ustawiać normalnie mebli. Żeby normalnie nie żyć.

Ela spojrzała poważnie.

Rozmawiałaś z nim?

Próbuję. Zawsze tłumaczy, że tylko jeszcze chwilka, potem już będzie idealnie.

A Ty chcesz idealnie?

Iwona zamilkła.

Chcę domu powiedziała w końcu. Po prostu domu.

Wieczorem Marcin rozłożył na stole próbki białych farb na ściany. Było ich ponad dwadzieścia wszystko niby biel, ale różne odcienie.

Popatrz mówił. Ten jest ciepły, ten chłodny, ten ma odrobinę błękitu. Różnica ma znaczenie w świetle dziennym. Musimy wybrać najlepszy.

Wskazał na jedną próbkę. Dla Iwony wszystkie były po prostu białe.

Marcinie powiedziała zmęczona. Wszystko mi jedno.

Patrzył na nią, jakby powiedziała coś kompletnie niezrozumiałego.

Jak to wszystko jedno? Przecież tu będziemy żyć.

Właśnie. Tu będą żyć ludzie. Prawdziwi ludzie, a nie katalog.

Ludzie widzą różnice odparł poważnie.

Wybierz sam rzuciła w końcu, z rezygnacją.

Wybrał sam. Zresztą coraz częściej tak było. Na początku cieszyła się, że mąż bierze na siebie decyzje remontowe zna się, niech decyduje. Z czasem zorientowała się, że jej zdanie coraz częściej jest ignorowane. Najpierw nie wprost, potem nawet bez pytania. Jej zdanie nie miało żadnego znaczenia. Gdy mówiła podoba mi się ta kafelka, wyjaśniał, że jest gorsza pod względem parametrów. Gdy mówiła ten fotel tu by pasował, pokazywał aplikację z wizualizacją, że zaburza strefę. Gdy mówiła lubię, słyszała ale lepiej tak.

Przestała mówić lubię. Po co.

Jesienią drugiego roku wpadł do Marcina dawno niewidziany kolega, Adam z Poznania. Uprzedził, że będzie tylko przejazdem, może przenocować. Iwona ucieszyła się naprawdziwiej od miesięcy. Zrobiła zakupy, umyła stół, wyjęła talerze.

Marcin orzekł, że Adam nie może spać, bo w sypialni trwają prace.

W sypialni nie było żadnych prac. Stało łóżko, złożona szafa, wszystko gotowe. Iwona to wiedziała.

Jakie prace w sypialni, Marcin?

Pomyślał chwilę.

Trzeba poprawić podłogę w jednym miejscu. Adam nie pośpi przy tym zapachu.

Jakim zapachu? Tam nie ma żadnego zapachu.

Iwona, no po co człowiek ma oglądać mieszkanie w takim stanie?

W jakim takim?

Niegotowym.

Patrzyła na niego i poczuła, jak ziemia usunęła jej się spod nóg. Dosłownie. Bo właśnie zrozumiała: Marcin się wstydzi. Wstydzi się własnego domu, który sam robi, bo nadal nie wygląda jak w jego głowie. I dla tego nierealnego ideału gotów był okłamać przyjaciela.

Dobrze powiedziała tylko. Nic więcej.

Adam przyszedł, posiedział trzy godziny przy herbacie, poszli z Marcinem do restauracji, Adam nocował w hotelu. Iwona jadła samotnie w kuchni.

Tamtej nocy długo nie mogła zasnąć. Wpatrywała się w sufit, wymalowany na idealny biały, bez cienia plamki, bez jednej rysy. Idealny sufit nad idealnym łóżkiem w pokoju, gdzie od dwóch lat nie było żadnych gości.

Zimą zachorowała jej mama. Nic poważnego grypa, ale mama była sama, więc Iwona kilka razy w tygodniu jeździła przez całe miasto. Czasem nocowała. Marcin nie miał nic przeciw akurat zabrał się wtedy za malowanie balustrad specjalną farbą, która wymagała dwudziestu czterech godzin przerwy między warstwami.

Pewnego wieczora wróciła wcześniej od mamy i zobaczyła, jak Marcin siedzi na podłodze w korytarzu z lupą. Studiował szczelinę między listwą a ścianą.

Coś się stało? zapytała zdejmując płaszcz.

Tu jest szpara powiedział, nie podnosząc głowy.

Nie zapytała, jaka. Już wiedziała, że to nie ma sensu. Wytłumaczy jej w milimetrach.

Marcinie powiedziała jadłeś dziś coś?

Cisza.

Nie pamiętam.

Może rano.

Poszła do kuchni, ugotowała makaron i jajko. Przyszedł, gdy kończyła.

Dzięki mruknął.

Nie ma za co.

Jedli w milczeniu. Za oknem padał śnieg. Na stole leżał katalog okucia do szafy, którą omawiali już rok temu.

Marcinie powiedziała po chwili.

Hmm?

Opowiedz mi coś. Nie o remoncie.

Podniósł na nią oczy. Jakby prosiła go o znajomość chińskiego.

Co?

Cokolwiek. Jak minął dzień. Co myślisz. Co cię zmartwiło albo rozśmieszyło. Byle nie szczeliny, nie materiały.

Patrzył na nią długo. Potem powiedział:

Dzisiaj na budowie majster wylał wylewkę bez zbrojenia. Wyrzuciłem go.

To o pracy.

No, tak.

I nic więcej?

Zastanawiał się poważnie. Widziała, że walczy, żeby coś wymyślić.

Nie wiem powiedział w końcu. Chyba nic.

Po tej rozmowie długo patrzyła w ciemność. Kiedy to się stało? Kiedy człowiek zamienił się w zbiór funkcji? Czy zawsze taki był, a ona tego nie widziała? Nie. Pamiętała innego Marcina. Pamiętała, jak jechali jego starą skodą na Mazury i opowiadał jej o gwiazdozbiorach. Jak palcem pokazywał niebo i mówił: tam jest Kasjopeja, tam Wielka Niedźwiedzica, a tam Plejady, widzisz? Widziała.

Gdzie się podziały Plejady?

W trzecim roku przestała mówić przyjaciółkom, że za chwilę skończą. To już byłoby kłamstwo. Remont zamykał się i otwierał od nowa. Marcin zawsze znajdował coś jeszcze do poprawki. Płytki w łazience okazały się za mało odporne, farba po wyschnięciu miała zły odcień, klamka była idealna, ale zawias trzeszczał w mrozy. Każde nowe niedociągnięcie było początkiem kolejnej rundy.

Kupiła sobie małą lampkę nocną. Zwykłą, z materiałowym abażurem. Postawiła ją na szafce.

Wieczorem Marcin wrócił, spojrzał i zapytał:

Skąd to?

Kupiłam.

Po co? Mieliśmy mieć wbudowane spoty.

Chcę czytać przed snem.

Spoty będą lepsze.

Kiedy?

Nie odpowiedział.

No właśnie. Spoty będą kiedyś. A czytać chcę dziś.

Lampka postała tydzień. Potem Marcin przyniósł z piwnicy mały metalowy kinkiet i postawił obok, tłumacząc, że lepszy strumień światła.

Lampka Iwony trafiła w kąt. Potem na półkę. Wreszcie Iwona znalazła ją w piwnicy przy paczkach gruntu.

Nie powiedziała nic. Po prostu przyniosła ją z powrotem na szafkę.

Marcin przestawił ją na półkę.

Ona znów postawiła na szafce.

On milczał. Ona też.

Lampka została. Małe zwycięstwo i jednocześnie mała tragedia. Bo w normalnym domu nie byłoby ani zwycięstwa, ani tragedii. Po prostu lampka.

Wiosną trzeciego roku, w kwietniu, Iwona napisała do Eli wiadomość: Ela, masz ochotę wyskoczyć gdzieś? Może na kilka dni, do uzdrowiska? Bez mężów.

Ela odpisała natychmiast: Jadę! Kiedy?

Pojechały w maju, na cztery dni, do małego pensjonatu pod Warszawą. Iwona wzięła urlop. Marcin był zaskoczony, ale nie zaprotestował akurat miał poprawiać łazienkę.

W pensjonacie Iwona dostała nieduży pokoik z drewnianymi meblami, wzorzystą kapą i oknem, przez które pachniał wilgotny las. Wszystko trochę podniszczone, trochę krzywe, z drobnymi ryskami. Iwona nagle zrozumiała, że tu czuje się dobrze. Naprawdę dobrze. Pierwszego wieczoru położyła się na tej kolorowej kapie, spojrzała w sufit gdzie roiła się malutka ryska przy lampie i rozpłakała się.

Ela leżała obok, nie pytała.

Mieszkam w muzeum powiedziała w końcu Iwona, nie patrząc nawet. W pięknym, idealnym, martwym muzeum.

Elka milczała. Potem spytała:

Mówiłaś mu o tym?

Tak.

I?

Zawsze mówi, że już niedługo będzie lepiej. Zawsze mówi, że już niedługo.

Może spróbujcie terapii, razem?

On nie pójdzie. Sądzi, że terapia jest dla ludzi z prawdziwymi problemami. On ma tylko remont.

Leżały w milczeniu, a przez okno pachniało lasem i tej cichej niedoskonałości nagle Iwonie najbardziej brakowało: życia, lasu, ryski na suficie, narzuty kupionej bez planu. Życia.

Wróciła do domu po czterech dniach. W mieszkaniu pachniało gładzią. Marcin powitał ją w przedpokoju i powiedział, że przebudował wnękę w łazience i musi się pochwalić. Rozebrała się z płaszcza, poszła obejrzeć. Popatrzyła.

Dobrze powiedziała.

Widzisz? Teraz jest równo. Wcześniej prawa strona była szersza o centymetr i pół.

Widzę.

Tydzień nad tym myślałem. Musiałem zrobić tak, żeby nie zepsuć już ułożonych płytek.

No super.

Poszła do sypialni, przebrała się, położyła na łóżku, patrzyła w sufit. Sufit był idealny.

W czerwcu doszło do rozmowy, którą zapamiętała na zawsze. Była niedziela, wieczór. Marcin malował coś w schowku, Iwona robiła kolację.

Marcin! zawołała.

Co? odezwał się zza ściany.

Kolacja za dwadzieścia minut!

Jasne.

Nakrężyła do stołu. Po dwudziestu minutach nie wyszedł. Po czterdziestu też nie. Zapukała do schowka.

Kolacja stygnie.

Jeszcze pięć minut.

Nie wyszedł. Zjadła sama. Poukładała, umyła naczynia. Wyszedł dopiero o wpół do jedenastej.

Ale zgubiłem poczucie czasu

Wiem.

Podgrzać ci?

Podgrzej sam.

Poszła do sypialni. Leżała z książką, udając, że czyta. Kiedy przyszedł, spytała nie odrywając wzroku od strony:

Marcinie, jesteś szczęśliwy?

Długa cisza.

No chyba tak.

Jesteś pewien?

Iwona, co to za pytanie.

Normalne.

Położył się obok. Milczał. Potem powiedział:

Jak skończę schowek, biorę się za balkon. Trzeba ocieplić pod panele. Wtedy mieszkanie będzie gotowe.

Zamknęła książkę.

Rozumiesz, że właśnie odpowiedziałeś na moje pytanie?

Jak?

Zapytałam, czy jesteś szczęśliwy. Ty zacząłeś mówić o balkonie.

Nie odpowiedział. Leżeli w ciszy.

Dobranoc powiedziała.

Dobranoc.

Nie gasiła światła jeszcze długo. Patrzyła w sufit, słuchała oddechu obok i myślała, że gdzieś w innym wariancie życia leżą teraz tak samo, tylko rozmawiają. O byle czym serialu, co mama powiedziała zabawnego, o nowym menu w kawiarni W tej wersji była tylko ta idealna cisza.

Tę rozmowę przypomniała sobie rano, stawiając filiżankę na parapecie. I wtedy zrozumiała, że koniec czekał od dawna. Potrzebował tylko filiżanki, by się urodzić.

Pakowała rzeczy spokojnie, bez łez. Brała tylko to, co naprawdę jej: parę książek, kosmetyki, ubrania, lampkę z materiałowym abażurem, dowód, dokumenty, kabel do telefonu. Kaktusa Fryderyka, przyniesionego z pracy pół roku temu, bo nie mieli w domu żadnej żywej rośliny. Marcin nie oponował kaktus nie zostawia śladów.

Stał w drzwiach sypialni i patrzył, jak wkłada ubrania do torby.

Iwona.

Co?

Pogadajmy.

O czym?

No jak to Pakujesz się.

Tak.

Przez filiżankę?

Marcinie, proszę cię. Przecież doskonale wiesz.

Nie wiem. Naprawdę nie wiem.

Zatrzymała się, spojrzała na niego. Stał w drzwiach wysoki, trochę zgarbiony, bez poziomicy, wyglądał na zupełnie zagubionego. Tak prawdziwie. Nie widziała go tak już od dawna.

Marcinie powiedziała. Mieszkamy tu trzy lata.

No.

Ani razu nie mieliśmy normalnej kolacji z gośćmi. Żadnej. Przez trzy lata.

Bo mieszkanie jeszcze nie…

Bo mieszkanie nie jest gotowe, tak. I nigdy nie będzie. Rozumiesz?

Milczał.

Zawsze znajdziesz coś do poprawki. Taki już jesteś. To nie jest samo w sobie złe. Ale ja nie daję rady już tak żyć. Mam dość tej budowy.

Już…

Nie. Powiedziała to delikatnie, ale stanowczo. To nie kwestia czasu. Chodzi o to, że przez trzy lata czułam się gościem we własnym domu. Chodziłam na palcach, żeby nie porysować, stawiałam filiżanki na podstawkach, chowałam lampkę, nie zapraszałam koleżanek, bo tobie było wstyd za niedokończony remont. Ja…

Głos jej lekko zadrżał.

Chcę żyć. Po prostu żyć, z ryskami na podłodze i plamami po kawie na parapecie. Z gośćmi co niedzielę. Z twoją starą kurtką na oparciu krzesła. Z tym wszystkim, co jest w prawdziwym domu. A taki nam nie wyszedł.

Milczał długo. Wreszcie spytał cicho:

Dokąd idziesz?

Do mamy na razie.

Na długo?

Nie wiem.

Zamknęła torbę, wzięła Fryderyka. Przeszła obok, założyła kurtkę, wsunęła buty, nie patrząc już na idealny parkiet.

Iwona powiedział.

Co.

Ja nie wiedziałem, że jest aż tak.

Wiedziałeś powiedziała. Tylko nie chciałeś wiedzieć.

Drzwi za nią zamknęły się cicho. Jak wszystko w tym mieszkaniu starannie.

Marcin został.

Stał jeszcze chwilę w korytarzu, potem poszedł do salonu, usiadł na kanapie. Kanapę wybierał trzy miesiące, długo szukał tkaniny wytrzymałej, nie zbierającej kurzu. Usiadł na niej i rozejrzał się.

Mieszkanie było piękne. Naprawdę. Jasne ściany, parkiet idealny. Sufit bez jednej szczeliny. Zabudowane półki od podłogi do sufitu, perfekcyjne linie. Światło ustawione tak, by nie raziło i nie dawało złego cienia. Balkonowy blok bez szczelin. Kafelki w łazience równe jak linia.

I czuł coś dziwnego. Nie dumę. Coś jak mdłości, ale wyżej, pod żebrami.

Na półce stało parę książek, tych, których nie zabrała. Patrzył na nie i próbował sobie przypomnieć, kiedy ostatnio widział Iwonę, jak czyta. Tak po prostu, nie przed snem, nie na ołtarzu porządku, tylko dla siebie. Dawno. Bardzo dawno.

Wstał. Poszedł do kuchni. Filiżanka stała na parapecie. Spojrzał na miejsce, gdzie Iwona ją zostawiła. Nie było żadnego śladu. Herbata już wystygła.

Wziął filiżankę, umył ją, odstawił na suszarkę. Postał. Potem poszedł do sypialni, położył się w ubraniu czego nigdy nie robił. Patrzył w sufit.

Sufit był idealny.

Leżał godzinę, może dwie czas już nie miał znaczenia. Potem ruszył do schowka. Stały tam wiadra z farbą, stosy siatki, paczki gruntu, narzędzia na półeczkach wszystko idealnie poukładane. Znalazł próbkę kafelka, którą kiedyś woził do pracy. Pokręcił w rękach. Odłożył.

Nic tylko on.

Wieczorem podgrzał coś z lodówki, zjadł bez smaku, umył talerz. W mieszkaniu panowała absolutna cisza. Przedtem zawsze coś się działo on majstrował, skrzypiał, pachniał gruntem albo lakierem. Teraz nie było nic. Tylko idealna cisza w idealnych pokojach.

Spróbował włączyć telewizor. Oglądał film przez dwadzieścia minut, nic nie zapamiętał, wyłączył.

Potem wziął telefon i długo patrzył na jej imię w kontaktach. Nie dzwonił. Myślał.

Nie myślał o tym, jak ją odzyskać. Myślał o tym, o czym mówiła. O gościach. O lampce. O tym, że przez trzy lata była gościem we własnym domu. To słowo go uderzyło gość. We własnym domu.

Przypomniał sobie Adama. Jak skłamał o pracach w sypialni. Po co? Nawet wtedy nie znał odpowiedzi. Mówił sobie: mieszkanie niegotowe, nie należy przyjmować. To była nieprawda. Dało się mieszkać już dawno. Tylko nie było takie, jakie sobie wymarzył. Nie było takie, jakie sobie obiecał.

Obiecał zrobić dom idealny. Robił. I nie mógł zrobić, bo ideału nie da się osiągnąć. To jak horyzont zawsze gdzieś dalej.

Iwona to rozumiała. On nie. Albo nie chciał.

Wstał i przeszedł przez mieszkanie, włączając światło w każdym pokoju. Zatrzymał się w salonie, popatrzył na półki.

Na półkach wszystko poukładane: książki według wysokości, dekoracje z pilnowanym dystansem. To jego zasada wszystko na swoim miejscu, bez chaosu, funkcjonalnie i pięknie.

Na środku trzeciej półki stało małe szklane serduszko, rudawo-złote, trochę nierówne, jak rękodzieło. Iwona kupiła je kiedyś gdzieś na bazarku. Wtedy powiedział: Po co to? Tylko się kurzy. Odpowiedziała: Mnie się podoba. Nie odpowiedział jej nic i serduszko zostało. Pogodził się z nim jak z drobną dziwacznością, którą można znieść.

Teraz wziął je w dłoń. Było ciepłe. Albo tak mu się wydawało.

Myślał o tym przez trzy dni. Trzy dni chodził po mieszkaniu, nie robił nic, jadł byle co, nie spał jak należy. W pracy był rozkojarzony, popełnił błąd w obliczeniach i musiał poprawiać. Kolega spytał: Marcin, wszystko okej? Odpowiedział: Tak, w porządku.

Czwartego dnia napisał do Iwony wiadomość.

Iwona, możemy porozmawiać?

Odpisała po godzinie: Możemy.

Zadzwonił. Odpowiedziała po drugim sygnale.

Cześć powiedział.

Cześć.

Jak się masz?

Dobrze. U mamy w porządku.

Pauza. Słyszał jej oddech i nie wiedział, jak zacząć. Nigdy nie umiał zaczynać takich rozmów.

Iwona, myślałem ostatnie dni.

Domyślam się.

Wiesz, o co chodzi?

Mniej więcej.

Iwona, wiem, że że coś przeoczyłem. A właściwie zaciął się, szukając słowa. Skupiłem się nie na tym.

Milczała.

Mówiłaś o gościach, o lampce. Pamiętam, rozumiem. Wtedy nie rozumiałem. Albo udawałem.

Po co mi to mówisz?

Bo chcę, żebyś wróciła.

Długa pauza.

Marcinie

Nie mówię: teraz, zaraz. Po prostu szczerze. Chciałbym, żebyś wróciła. I chcę spróbować inaczej. Nie wiem, czy się uda. Ale chcę spróbować.

Milczała długo. Słyszał, jak stawia coś u mamy może filiżankę. Na parapet albo stół, bez znaczenia.

Wiesz, że powiedzieć spróbuję to za mało? spytała.

Wiem.

Wiesz, że nie wrócę, jeśli ma być znów tak samo?

Wiem.

Nie sądzę, żebyś rozumiał. Nie obrażaj się po prostu szczerze. Teraz jesteś przestraszony, mówisz właściwe rzeczy. Ale nie da się po prostu postanowić być innym. To nie gwóźdź wbić.

Wiem, że nie gwóźdź.

To co proponujesz konkretnie?

Pomilczał.

Proponuję spotkać się. Porozmawiać na żywo. Nie przez telefon.

Dobrze powiedziała po chwili. Spotkajmy się.

Umówili się w kawiarni, neutralnym miejscu, nie u nich w domu. Najzwyklejsza kawiarnia z lekko chwiejącymi się krzesłami i menu na tablicy przy barze. Iwona przyszła w dobrze znanej beżowej kurtce, trochę zmęczona, ale spokojna.

Zamówili kawę. Marcin patrzył na nią i czuł, że od bardzo dawna nie patrzył na nią tak po prostu bez wymiarów i kalkulacji w tle.

Jak mama? zapytał.

Lepiej. Posadziła nowe kwiatki, babcia jest jej wdzięczna, że pobyłam z nią trochę.

Cieszę się.

Milczeli.

Marcinie powiedziała. Chcę, żebyś zrozumiał. Nie chodzi o remont. Nie o to, że dbasz o jakość. To dobre, naprawdę dobre. Ale pomyliłeś cel. Mieszkanie jest dla życia. U ciebie stało się celem samym w sobie.

Tak Marcin skinął głową.

Zgadzasz się, czy rozumiesz?

Rozumiem.

Skąd mam wiedzieć?

Złapał filiżankę, potrzymał, odstawił.

Nie masz skąd odpowiedział szczerze. Ja sam nie wiem, jak bardzo się zmienię. Ale wiem, że tak się nie da. Dopiero jak wyszłaś, zrozumiałem, że mieszkanie to tylko piękne pudło.

Iwona patrzyła na niego długo.

Piękne pudło powtórzyła.

Tak.

Dobrze, że zrozumiałeś.

Wrócisz?

Długo patrzyła przez okno. Na ulicy padał zwykły wiosenny deszcz, ludzie przemykali z parasolami, a przy wejściu do sklepu naprzeciw stały już pierwsze tulipany czerwone, potargane przez wiatr.

Spróbuję powiedziała w końcu. Ale na moich warunkach.

Słucham.

Po pierwsze: przez najbliższy miesiąc ani jednego remontu. Ani jednej próbki, ani jednego katalogu. Po prostu żyjemy.

Dobrze.

Po drugie: w najbliższą niedzielę zapraszamy Elę z Tomkiem i Adama, jeśli będzie mógł. Stół w salonie, jedzenie, rozmowa. Tak jak jest.

Marcin kiwnął głową.

Po trzecie: jeśli znowu zaczniesz traktować każdą ryskę jak katastrofę, powiem ci to wprost. A ty musisz usłyszeć.

Dobrze.

Rozumiesz, że to nie słowa? To naprawdę trudne.

Wiem powiedział. Dla mnie trudne. Ale spróbuję.

Iwona spojrzała na niego, uważnie, jak patrzy się, gdy szuka się prawdy pod słowami. A potem powiedziała:

No to chodźmy.

Do domu wracali pieszo, choć deszcz jeszcze nie ustał. Szli obok siebie, nie pod rękę, ale blisko. Ona nieśli Fryderyka w torbie, on jej torbę. Pod klatką spojrzała w górę, na piąte piętro.

Ładny blok rzuciła.

Tak zgodził się.

Wjechali windą. Otworzył drzwi, weszła pierwsza. Przeszła do salonu, postawiła Fryderyka na parapecie, tak po prostu, bez podstawki.

Marcin patrzył na kaktusa na lakierowanej powierzchni.

Nic nie powiedział.

Iwona weszła do kuchni. Słyszał, jak napełnia czajnik. Potem szum wody, potem klik przycisku.

Wszedł do salonu. Usiadł na kanapie. Spojrzał na półki. Szklane serduszko stało tam, gdzie je postawił trzy dni temu, nieco przekrzywione.

Nie przestawił go.

W niedzielę zadzwonili do Eli. Ela wykrzyknęła wreszcie! tak, że aż się śmiała. Adam nie mógł dojechać, ale obiecał w następny raz. Tomek przyniósł wino, Ela tort, Iwona ugotowała obiecaną pomidorową.

Stół rozłożyli w salonie. Marcin ustawiał talerze i widział, że nie stoją równo. Przestawił jeden. Potem się powstrzymał. Zostawił jak było.

Stół był głośny i trochę niewygodny. Ela przypadkiem stuknęła łokciem kieliszek, czerwone wino chlupnęło na obrus. Wszyscy zamarli. Marcin poczuł, jak wszystko się w nim ściska, spojrzał na Iwonę.

Patrzyła na niego. Spokojnie, bez lęku. Po prostu patrzyła.

Wziął serwetkę, wytarł plamę.

Nic się nie stało powiedział.

Ela odetchnęła. Iwona uśmiechnęła się kącikiem ust.

Po kolacji siedzieli jeszcze długo. Rozmawiali, śmiali się, pili herbatę. Kiedy wyszli, było już po północy. Iwona zmywała naczynia, Marcin wycierał. Mówili mało, ale milczenie było już inne niż dawniej.

Plamę da się spierze, obrus odratuję rzucił o obruse.

Może nie odpowiedziała.

No to trudno.

Spojrzała na niego, podała mu talerz.

Marcinie powiedziała.

Tak?

Było dziś dobrze.

Tak zgodził się. Dobrze.

Skończyli zmywanie. Wyszli do salonu. Na stole stały jeszcze filiżanki, na obrusie ciemniała plama po winie. Szklane serduszko na półce. Kaktus Fryderyk na parapecie.

Marcin patrzył na to wszystko. Myślał, że plamę trzeba będzie namoczyć od rana. Że doniczka zostawi ślad na lakierze. Że jedna z filiżanek stoi trochę krzywo.

Potem pomyślał, że Iwona śmiała się dwa razy dzisiaj. Pierwszy raz, gdy Ela opowiadała o swoim kocie. Drugi, gdy Tomek pomylił się w toaście. Śmiała się tak, jak dawniej, kiedy Marcin widział w niej tą swoją prawdziwą.

Poszła do sypialni. Zatrzymała się w drzwiach.

Idziesz?

Zaraz powiedział.

Raz jeszcze spojrzał na salon. Na plamę, na kaktusa, na serduszko.

Wyłączył światło.

Położył się obok. Ona już czytała. Jej lampka z materiałowym abażurem stała na nocnej szafce, dawała ciepłe światło. Patrzył w sufit.

Iwonko.

Hmm?

Słyszysz mnie, kiedy mówię o szczelinach i milimetrach?

Opuściła książkę, spojrzała na niego.

Słyszę.

O czym wtedy myślisz?

Zastanowiła się chwilę. Uczciwie.

Myślę, że wtedy jesteś daleko.

Tak powiedział. Może faktycznie.

Podniosła znowu książkę.

Leżał i myślał, że nie wie, czy się uda. Że trzy lata to długo, że coś w niej się zmieniło, w nim też jak rysa w ścianie: można zaszpachlować, ale ściana już nie ta sama. Wiedział o tym lepiej niż ktokolwiek.

Myślał o tym, dopóki nie zasnął. Na granicy snu pomyślał jeszcze, że rano przyniesie Fryderyka i postawi go na podkładce żeby na lakierze nie został ślad.

Otworzył oczy.

Ten sam sufit. Idealny. Bez rysy.

Obok Iwona cicho przewróciła stronę.

Zamknął oczy. Fryderyk nie ucieknie. Fryderyk poczeka do jutra.