Trzy lata remontu bez gości – historia cierpliwości w polskim domu

Trzy lata remontu bez gości

Basia odstawiła filiżankę na parapet i poczuła, jak Piotrek zastygł w korytarzu. Wyprostowała się, choć była zwrócona twarzą do okna. Cisza była tak długa, że można by w niej utonąć.

Położyłaś filiżankę na parapecie powiedział w końcu. To nie było pytanie. To była czysta konsternacja.

Tak, Piotrek. Odstawiłam na parapet.

Tam jest lakierowana powierzchnia. Gorące zostawia ślad.

Wiem.

To po co?

Basia odwróciła się. Miał czterdzieści osiem lat i wyglądał dokładnie na tyle. Ani dnia więcej, ani mniej. Stał w drzwiach kuchni w swojej szarej koszulce, z poziomicą w ręce. Noszenie poziomicy po domu w weekendy było jego małym rytuałem. Tak jak inni nosili smartfony.

Bo nie mam gdzie indziej jej odstawić odparła. Stół przykryty folią. Drugi stołek stoi nogami do góry. Podłoga w korytarzu się jeszcze nie wyschła po gruntowaniu. Piję herbatę przy oknie, na stojąco. Tak piję już trzy lata, Piotrek.

Spojrzał na filiżankę, potem na nią. Potem znowu na filiżankę.

Położę podkładkę.

Nie trzeba podkładki.

Zostanie ślad.

Niech zostanie.

Zmrużył oczy w ten szczególny sposób, jakby próbował zrozumieć, czy ona żartuje, czy nie. Basia sama już nie była tego pewna.

Basia, ale co ty…

Wystarczy powiedziała cicho, a to słowo runęło w ciszę jak kamień do studni. Wystarczy, Piotrek.

Nie zrozumiał od razu. Upewnił się:

Co to „wystarczy”?

Pakuję się.

Cisza się przeciągnęła. Za oknem zatrąbił samochód i ucichł. Piotrek powoli opuścił dłoń z poziomicą.

Przez parapet?

Nie. Nie przez parapet.

Basia dopiła herbatę i z rozmysłem odstawiła filiżankę znów na lakierowaną powierzchnię. Pewnie, bez cienia żalu.

Miała czterdzieści pięć lat, pracowała jako księgowa w niewielkiej firmie w Warszawie, przed snem czytała książki, na biurku w pracy trzymała malutkiego kaktusa Feliksa, i bardzo dawno nie zapraszała przyjaciółek do domu. Bardzo dawno. Trzy lata. Dokładnie trzy lata.

Poszła do sypialni.

Trzy lata wcześniej, kiedy kupili to dwu­pokojowe mieszkanie na piątym piętrze ceglanego bloku w cichej uliczce, Basia była szczęśliwa. Naprawdę, aż fizycznie szczęśliwa. Pamiętała, jak razem z Piotrkiem stali pośród pustych pokoi z obdrapanymi tapetami i malowaną podłogą, patrząc przez okno na jesienne topole. Myślała: to tutaj. Nasz dom.

Wtedy Piotrek też był inny. Albo raczej ona wtedy go tak odbierała. Chodził z miarką, mierzył ściany, coś notował w zeszycie, a w oczach miał ten płomień, który w nim zawsze podziwiała. Płomień człowieka, który wie, czego chce, i własnymi rękami to zdobędzie.

Basia, patrz rozwijał przed nią kartkę w kratkę z rysunkami. Tu będzie podział na strefy: kuchnia z salonem, otwarta przestrzeń. Tu półki w ścianie, od podłogi do sufitu, widzisz? A tu oświetlenie punktowe z regulacją natężenia. Prawie jak w Ikea, ale po swojemu.

Pięknie odpowiadała szczerze.

Zrobimy sami. Spokojnie i porządnie. Raz, a dobrze. Na całe życie.

Z tym raz, a dobrze trzeba było uważać. Z tych słów wynikało więcej niż tylko próba zaoszczędzenia na fachowcach.

Pierwsze pół roku było przygodą. Żyli w remoncie. Basia gotowała na kuchence elektrycznej, bo gaz nie był jeszcze podłączony. Spali na materacu, bo łóżka nie było gdzie postawić. Jedli z plastikowych talerzy, zmywarkę wstawili na liście planów. Było niewygodnie, trochę romantycznie i absolutnie do wytrzymania. Wtedy.

Potem coś się zaczęło przesuwać. Powoli, jak ziemia pod fundamentem.

Piotrek remontował w każdy weekend, czasem także w tygodniu, jeśli załatwił sobie wolne. Był majstrem na budowie, znał materiały i technologie lepiej niż połowa tzw. fachowców. To było dobre. To było nawet imponujące. Kłopot leżał w czymś zupełnie innym.

Po prostu nie potrafił przestać.

Najpierw Basia nic dziwnego nie zauważała. Coś zaskoczyło dopiero po ośmiu miesiącach remontu, gdy przyjaciółka Lena zapytała w kawiarni:

No i co, kończycie już? Chcę wreszcie wpaść, obiecałaś mi bigos!

Jeszcze trochę odparła Basia. Piotrek mówi, że do Sylwestra na pewno skończy.

Sylwestra spędzili w trybie remontowym. Nikogo nie zaprosili, w salonie stał koziołek i leżały płyty karton-gips. Jedli sałatkę jarzynową w kuchni, która już prawie była gotowa. Prawie.

Piotrek, za rok zróbmy normalne święta rzuciła Basia, nalewając szampana.

Pewnie. Tylko skończę sufit w salonie, położę tam parkiet i zrobimy.

Sufit skończył w marcu. Wtedy okazało się, że trzeba wymienić instalację w łazience, bo majster wcześniej źle zrobił i Piotrek nie mógł na to patrzeć. Zaraz potem przedmiotem troski stał się balkon: piana się zapadła i między ramą a ścianą była szpara. Trzy milimetry. Piotrek wykrył to sondą.

Basia jeszcze potrafiła z tego żartować. Opowiadała przyjaciółkom: Mój mąż walczy z trzema milimetrami. Śmiali się wszyscy ona też. Było zabawnie.

Parkiet w salonie kładli w maju, gdy można było otworzyć okna. Basia nosiła deski, podawała narzędzia, odkurzała pył budowlanym odkurzaczem. Piotrek pracował w ciszy, z miną chirurga. Sprawdzał każdy rząd poziomicą i laserem. Kilka razy zrywał położone już szczeble, bo szczelina była za duża.

Piotrek, przecież nikt nie zauważy zapytała raz.

Ja zauważam odparł nawet nie podnosząc głowy.

To był pierwszy moment, kiedy w jego słowach poczuła coś, co ją zastopowało. Nie zabolało po prostu zatrzymało. Stała z mokrą ścierką, patrząc na pochylone plecy Piotrka i miała dziwne uczucie jakby właśnie zrozumiała coś ważnego, ale jeszcze nie wiedziała co.

Z parkietem uporał się w czerwcu. Wyszło pięknie. Jasny dąb, drobna fuga, idealna geometria. Basia pogładziła podłogę i powiedziała uczciwie:

Ładnie.

Trzeba jeszcze polakierować rzucił Piotrek. Mam już dobrany lakier, niemiecki, odporny na rysy.

Kiedy?

W przyszłym tygodniu.

W przyszłym tygodniu znalazł, że listwa przypodłogowa w jednym kącie odstaje o pół milimetra. Lakier musi poczekać.

To wtedy, w tamtym czerwcu, Basia zadzwoniła do Leny i poprosiła o spotkanie. Siedziały przy letnim ogródku, piły mrożoną herbatę, Lena pytała:

No jak tam? Kiedy ten bigos?

Wkrótce odparła Basia i zamilkła.

Coś się stało?

Nie. Po prostu Wiesz, Lena, myślę, że on nigdy nie skończy.

Oni wszyscy tak mają. Ciągle coś.

Nie, nie rozumiesz. On nie odkłada. On jakby nie chce skończyć. Jakby póki remont trwa, miał wymówkę dla wszystkiego. Żeby nie zapraszać gości. Żeby nie ustawić normalnie mebli. Żeby nie żyć normalnie.

Lena spojrzała na nią poważnie.

Mówiłaś mu?

Próbuję. Ale zawsze słyszę, że jeszcze chwila i będzie idealnie.

A ty chcesz idealnie?

Basia milczała.

Chcę do domu wyszeptała w końcu. Po prostu do domu.

W tamten wieczór Piotrek pokazywał jej wzorniki farb do ścian. Rozłożył je na stole, było z dwadzieścia odcieni bieli: ciepła, zimna, szczypta niebieskiego tu, szczypta wanilii tam. Dla niego to była kluczowa decyzja na dekady.

Zobacz, ta jest ciepła, lekko kremowa. A ta zimna, z szarością. Niby to samo, ale w dziennym świetle różnica ogromna. Myślę, że powinniśmy wziąć tę.

Wskazał na jeden z próbek. Basia patrzyła i widziała po prostu białą. Po prostu białą, w różnych wariacjach nudy.

Piotrek westchnęła. Wszystko mi jedno.

Spojrzał na nią jak na kogoś, kto powiedział coś turpistycznego.

Jak to? Przecież tu będziemy mieszkać.

No właśnie. Będziemy tutaj mieszkać. Prawdziwi ludzie, którzy nie rozróżniają czterech odcieni bieli na ścianie.

Rozróżniają, tylko nie zdają sobie z tego sprawy.

Dobrze. Wybierz sam.

Wybrał. Zawsze wybierał sam. To przyszło stopniowo, niepostrzeżenie. Na początku cieszyła się, że mąż bierze na siebie decyzje remontowe, bo zna się lepiej. Potem widziała, że pyta ją coraz rzadziej. Potem już wcale. Nie ze złośliwości. Po prostu jej opinie nie miały wpływu. Jeśli powiedziała wolę tę płytkę, słyszała wykład techniczny, dlaczego inna jest lepsza. Jeśli mówiła postawmy tu kanapę, demonstrował w aplikacji, gdzie zaburzy się przepływ stref. Jeśli mówiła podoba mi się, on odpowiadał: Ale lepiej będzie tak.

Przestała mówić podoba mi się. Po co.

Jesienią drugiego roku, w październiku, do Piotra przyjechał jego stary kolega Mirek z Gdańska. Uprzedził wcześniej, poprosił o nocleg na jedną noc. Basia się ucieszyła. Naprawdę. Nakupiła jedzenia, wyciągnęła prawdziwą porcelanę, wyczyściła stół.

Piotrek orzekł, że Mirek nie może u nich spać, bo w sypialni są prace.

W sypialni żadnych prac nie było. Stało normalne łóżko i złożona szafa. Basia wiedziała na pewno.

Piotrek zapytała cicho po jego rozmowie przez telefon. Jakie prace?

Zamyślił się.

Tam trzeba poprawić kawałek podłogi. Mirek nie pośpi przez zapachy.

Jakie zapachy? Tam nie ma zapachów.

Basia, po co ktoś ma widzieć mieszkanie w takim stanie?

W jakim takim? zapytała.

Nieskończonym.

Basia patrzyła na niego i czuła, jak ziemia delikatnie osuwa się spod nóg. Fizycznie. Bo zrozumiała on się tego mieszkania wstydzi. Tego, które sam tworzy, bo nie jest takie, jak sobie wymarzył. I dla tej wymarzonej wizji jest gotów skłamać staremu przyjacielowi.

Dobrze powiedziała. Nic więcej.

Mirek przyjechał, posiedział trzy godziny przy kuchennym stole, wypił herbatę, kolację zjadł z Piotrkiem na mieście, spał w hotelu. Basia jadła sama.

Tej nocy długo nie mogła zasnąć. Gapiła się w sufit, który Piotrek pomalował najczystszą bielą, bez smug, bez szwu. Idealny sufit nad idealnym łóżkiem, w pokoju, gdzie już dwa lata nie było żadnego gościa.

Zimą drugiego roku zachorowała jej mama. Nic poważnego, zwykła grypa sezonowa, ale mieszkała sama, więc Basia dwa razy w tygodniu jeździła do niej przez całą Warszawę. Czasem zostawała na noc. Piotrek nie protestował. Malował wtedy wnętrze balkonu specjalnym impregnatem, dwa razy, dzień po dniu.

Pewnego wieczoru wróciła szybciej niż zwykle i zastała go siedzącego na podłodze w korytarzu z lupą w ręce. Studiował styk listwy i ściany.

Coś się stało? spytała, zdejmując płaszcz.

Jest szczelina mruknął bez podnoszenia głowy.

Nie pytała, jakiej wielkości. Wiedziała, że i tak usłyszałaby wywód w milimetrach.

Piotrek rzuciła jadłeś dzisiaj?

Przerwa.

Nie pamiętam.

Od rana?

Coś było.

Poszła do kuchni, ugotowała makaron, usmażyła jajko. Przyszedł, gdy kończyła.

Dzięki powiedział, siadając.

Nie ma sprawy.

Jedli w ciszy. Za oknem padał śnieg. Na stole leżał katalog z uchwytami do szafy w przedpokoju, którą obgadywali rok temu.

Piotrek odezwała się.

Mmm?

Opowiedz mi coś. Ale nie o remoncie.

Popatrzył na nią zdziwiony, jakby poprosiła, by przemówił po japońsku.

Co na przykład?

Cokolwiek. Jak ci minął dzień. O czym myślisz. Co cię martwi. Coś śmiesznego. Wszystko, tylko nie o szczelinach i materiałach.

Patrzył na nią kilka sekund. W końcu powiedział:

U mnie w pracy majster wylał wylewkę bez zbrojenia. Wyrzuciłem go.

To o pracy.

No tak.

A nic więcej?

Pomyślał. Naprawdę się zastanawiał. Basia widziała, że nie ściemnia. Próbował w głowie znaleźć coś nie związanego z konstruktami i techniką. I nie potrafił.

Nie wiem przyznał. Chyba nie.

Po tej rozmowie długo wpatrywała się w ciemność i zastanawiała: kiedy to się stało? Kiedy z żywego człowieka zrobił się zestaw funkcji? A może zawsze taki był, a ona nie widziała? Nie. Przecież pamiętała innego Piotrka. Z nim jechała w starej astrze do Mazur i opowiadał jej o gwiazdozbiorach. Znał je na pamięć, te najważniejsze. Pokazywał na niebie: to Kasjopeja, to Wielka Niedźwiedzica, a tam Plejady, widzisz?. Widywała.

Gdzie się podziały Plejady?

Trzeciego roku przestała przyjaciółkom obiecywać, że to już końcówka. To nie była prawda. Remont kończył się i zaczynał znów. Piotrek znajdował kolejne niedoskonałości albo zmieniał plany: płytki wybrane do łazienki nie były wystarczająco odporne, farba po wyschnięciu okazywała się mieć nie ten odcień, klamka w drzwiach była OK, ale zawias piszczał w mrozy. Każda wada była początkiem nowej rundy.

Basia kupiła sobie nocną lampkę. Najzwyklejszą, z materiałowym abażurem. Postawiła na szafce przy łóżku. Następnego dnia Piotrek zapytał:

Skąd to?

Kupiłam.

Ale po co? Przecież mieliśmy zaplanowane halogeny w zabudowie.

Chcę czytać przed snem.

Halogeny będą lepsze.

Kiedy?

Nie odpowiedział.

No właśnie rzuciła. Będą, kiedy będą. A ja chcę już.

Lampka stała tydzień. Potem Piotrek przyniósł ze schowka malutką lampkę z metalowym kloszem, postawił obok i orzekł, że daje lepsze światło.

Basi lampka powędrowała w kąt. Potem na półkę. Potem Basia znalazła ją w schowku, obok wiader i puszek z gruntem.

Nie skomentowała. Po prostu zabrała lampkę z powrotem na szafkę.

Piotrek znów ją przeniósł na półkę.

Ona z powrotem na szafkę.

On nic nie powiedział. Ona też nie.

Lampka została na szafce. Małe zwycięstwo, a jednocześnie mała tragedia. Bo w zwykłym domu i w zwykłej relacji nie byłoby to ani zwycięstwem, ani tragedią. Po prostu lampką.

Na wiosnę trzeciego roku, w kwietniu, Basia napisała do Leny. Ot, tak, w połowie dnia pracy:

Lena pojedziemy gdzieś? Do sanatorium albo na Mazury? Chociaż na parę dni. Bez chłopów.

Lena odpisała od razu: Pewnie! Kiedy?

Pojechały w maju, na cztery dni, do ośrodka pod lasem w okolicach Olsztyna. Basia wzięła wolne. Piotrek był zdziwiony, ale się nie sprzeciwił. Przerabiał łazienkę i był w to wkręcony na maksa.

Pokój Basi był mały, z prostymi meblami, kolorową narzutą i okienkiem na które wlatywał zapach lasu. Wszystko było tu trochę sfatygowane, lekko przekrzywione i niezbyt czyste. I nagle Basia poczuła się dobrze. Naprawdę dobrze. Tak dobrze, że pierwszego wieczoru położyła się na tej narzucie, popatrzyła na sufit z pęknięciem i się popłakała.

Lena leżała obok na sąsiednim łóżku. Nie pytała, patrzyła w sufit razem z Basią.

Mieszkam w muzeum powiedziała w końcu Basia. W ładnym, perfekcyjnym, martwym muzeum.

Lena pomilczała.

Mówiłaś mu o tym?

Tak.

I?

Odpowiada, że już za chwilę będzie lepiej. Zawsze za chwilę.

Terapia? Razem?

On nie pójdzie. Twierdzi, że terapia jest dla ludzi z problemami. On ma tylko remont.

Leżały w ciszy i przez otwarte okno wpadał zapach lasu. Basia myślała: to to. Tego brakowało. Okno. Las. Pęknięcie w suficie. Kolorowa narzuta, kupiona bez projektu i poziomicy, bo się spodobała. Życie.

Po czterech dniach wróciła do domu. Pachniało gładzią. Piotrek witał ją w przedpokoju i od razu zapraszał do łazienki pokazać nową wnękę. Zdjęła buty, odniosła torbę, poszła do łazienki.

No, ładne rzuciła.

Widzisz? Teraz jest idealnie symetryczna. Przedtem prawa strona była szersza o półtora centymetra.

Widzę.

Tydzień główkowałem, jak to poprawić bez demolki reszty płytek. W końcu się udało.

No to gratuluję.

Poszła do sypialni, przebrała się. Położyła na łóżku, patrząc w sufit idealny jak zawsze.

W czerwcu wydarzyła się rozmowa, która wryła jej się w pamięć. Była niedziela, wieczór, około ósmej. Piotrek coś malował w schowku. Basia szykowała kolację i słyszała, jak za ścianą przesuwa narzędzia, szeleszcząc taśmą malarską.

Piotrek! zawołała.

Co? mruknął zza ściany.

Kolacja za dwadzieścia minut.

Dobra.

Zastawiła stół. Po dwudziestu minutach nie wyszedł. Po czterdziestu też nie. Zapukała do drzwi schowka.

Kolacja stygnie.

Pięć minut usłyszała zza drzwi.

Po pięciu minutach nadal nie przyszedł.

Zjadła sama. Posprzątała. Umyła naczynia. On wyszedł z piwniczki w pół do jedenastej. Zobaczył pusty stół.

O rany, straciłem rachubę czasu!

Wiem.

Chcesz odgrzać?

Odgrzej sobie.

Poszła do sypialni. Położyła się. Wzięła książkę. Czytała, albo przynajmniej udawała. Gdy w końcu przyszedł, zapytała, nie odrywając wzroku:

Piotrek, czy ty jesteś szczęśliwy?

Długa pauza.

No chyba tak.

Jesteś pewien?

Basia, co to za pytanie?

Zwyczajne.

Położył się obok. Milczał. W końcu powiedział:

Jak skończę schowek, biorę się za balkon. Trzeba go ocieplić pod panele. I wtedy mieszkanie będzie gotowe na sto procent.

Zamknęła książkę.

Właśnie mi odpowiedziałeś.

Jak?

Pytałam, czy jesteś szczęśliwy. Odpowiedziałeś mi o balkonie.

Nie znalazł żadnej riposty. Milczał.

Dobranoc rzuciła Basia.

Dobranoc.

Światła jeszcze długo nie gasiła. Patrzyła w sufit, słuchała jego oddechu obok i myślała, że gdzie indziej, w innym wariancie życia, też tak by leżeli ale rozmawialiby. O byle czym. O serialu, o tym, co śmiesznego powiedziała jej mama, albo że w kawiarni obok zmienili menu. Po prostu by rozmawiali.

A tu była cisza. Perfekcyjna, jak sufit.

Od tego właśnie zaczęła się rozmyślania tamtego ranka, odstawiając filiżankę na parapet. I zrozumiała, że słowo wystarczy czekało już dawno pod powierzchnią. Po prostu potrzebowało pretekstu filiżanki.

Pakowała się metodycznie, bez łez. Brała tylko swoje rzeczy: trochę książek, kosmetyki, ubrania, lampkę z abażurem. Dokumenty, ładowarkę, kaktusa Feliksa, którego przyniosła z pracy pół roku temu (Bo w domu nie ma żadnej żywej rośliny, Piotrek nie protestował kaktusy nie zostawiają śladów).

Piotrek stał w drzwiach sypialni, widząc, jak pakuje się do torby.

Basia.

Co.

Pogadamy?

O czym?

No jak to o czym. Pakujesz się.

Tak.

Przez filiżankę?

Piotrek, błagam. Dobrze wiesz, o co chodzi.

Nic nie wiem. Serio.

Zatrzymała się. Spojrzała na niego. Stał w drzwiach, wysoki, bez poziomicy, po prostu Piotrek i wyglądał bezradnie. Dawno go w takim stanie nie widziała.

Piotrek powiedziała. Mieszkamy tu trzy lata.

Wiem.

Ani razu nie mieliśmy normalnej kolacji z gośćmi. Ani razu. Przez trzy lata.

Bo mieszkanie jeszcze nie…

Bo mieszkanie zawsze jest niegotowe. I nigdy nie będzie gotowe. Rozumiesz?

Milczał.

Zawsze znajdziesz nową rzecz do poprawy. Tak masz. To nie jest złe samo w sobie. Ale ja nie umiem tak żyć. Mam dość życia na budowie.

Już niedługo…

Nie powiedziała miękko, ale stanowczo. To nie o niedługo. To nie kwestia jeszcze jednej zimy. To o tym, że ja przez trzy lata byłam gościem u ciebie, we własnym domu. Chodziłam na palcach, żeby nie porysować. Filiżanki na podkładkach. Lampka ciągle wędrowała z kąta w kąt. Nie zapraszałam nikogo, bo wstydziłeś się niedokończonego remontu. Ja…

Głos jej zadrżał. Wzięła oddech.

Ja chcę żyć. Po prostu żyć. Z rysami w podłodze i plamami po kawie na parapecie. Z gośćmi w niedziele. Z twoją starą kurtką na krześle. Ze wszystkim tym, co się zdarza w żywym domu. A myśmy nie mieli żywego domu.

Milczał długo. Potem cicho zapytał:

Dokąd jedziesz?

Na razie do mamy.

Na długo?

Nie wiem.

Zapięła torbę. Wzięła Feliksa. Przeszła obok niego do korytarza, założyła kurtkę, buty, nie patrząc na idealny parkiet.

Basia odezwał się za nią.

Co.

Ja nie wiedziałem, że to tak.

Wiedziałeś odpowiedziała. Tylko wolałeś nie myśleć.

Drzwi zamknęły się z cichym kliknięciem. Bardzo delikatnie, tak jak wszystko w tym mieszkaniu.

Piotrek został.

Postał w korytarzu jeszcze minutę, poszedł do salonu i usiadł na kanapie, którą wybrał przez trzy miesiące, analizując wszystkie materiały tapicerskie. Tkanina była najlepsza, odporna na ścieranie i kurz. Usiadł na tym, w sumie doskonałym, meblu w swojej doskonałej aranżacji i rozejrzał się.

Mieszkanie było ładne. Naprawdę ładne. Ściany we właściwym odcieniu bieli. Parkiet bez jednej szczeliny. Sufit gładki jak szkło. Półki od podłogi do sufitu, milimetr w milimetr. Oświetlenie wszystko oświetlało, a nigdzie nie świeciło w oczy. Balkon bez szpar. Kafle w łazience styk do styku.

Patrzył na to wszystko i czuł coś dziwnego. Nie dumę. Coś bardziej przypominającego mdłości ale nie w brzuchu, tylko gdzieś wyżej.

Na półce zostały jej książki, te kilka, których nie zabrała. Oglądał grzbiety i próbował sobie przypomnieć, kiedy ostatni raz widział ją czytającą na kanapie, przy normalnym świetle, wieczorem. Nie przed snem, ale tak po prostu. Bardzo, bardzo dawno temu.

Wstał. Poszedł do kuchni. Filiżanka stała na parapecie. Spojrzał na miejsce, które wywołało całą tę lawinę. Nic. Żadnego śladu. Herbata wystygła na amen.

Umył filiżankę. Odstawił do suszarki. Zastanowił się. Poszedł do sypialni. Położył się na łóżku w ubraniu czego nigdy wcześniej nie robił. Patrzył w sufit.

Sufit był perfekcyjny.

Leżał godzinę? Dwie? Czas stracił sens. Potem wstał, poszedł do schowka. Tam stały wiadra po farbach, taśmy, puszki z gruntem, narzędzia na półkach. Czysto, równiutko. Znalazł kostkę kafelka, którą kiedyś porównywał w pracy z inną partią. Pokręcił w dłoni. Odłożył.

W schowku nie było nic nie na swoim miejscu. Tylko on tu był zbędny.

Na kolację odgrzał resztkę i zjadł bez smaku. Mieszkanie było absolutnie ciche. Wcześniej zawsze coś się działo: coś majstrował, coś szumiało, coś pachniało gruntami. Teraz nic. Idealna cisza w idealnych pokojach.

Włączył telewizor. Obejrzał jakiś film dwadzieścia minut, nic nie zrozumiał. Wyłączył.

Sięgnął po telefon, patrzył na jej numer w kontaktach. Nie dzwonił. Myślał.

Nie o tym, jak ją odzyskać. Myślał o tym, co powiedziała. O gościach. O lampce. O tym, że była przez trzy lata gościem u siebie. To słowo go męczyło. Gościni. Sam w swoim domu.

Przypomniał sobie Mirka. Jak zadzwonił i skłamał o remoncie sypialni. Po co? Wtedy też nie wiedział. Tłumaczył sobie: mieszkanie niegotowe, głupio zapraszać. Ale to nieprawda. Było wystarczająco dobre od roku. Ono po prostu nie było takie, jak sobie wymarzył.

Obiecał sobie zrobić idealne mieszkanie. I robił. Tylko że ideał nigdy nie istnieje. To nie sufit, który się wymaluje i koniec. To horyzont. Idziesz, idziesz, a on zawsze przed tobą.

Basia to rozumiała. On nie.

Albo rozumiał, tylko bardzo nie chciał.

Chodził po mieszkaniu, świecąc światło w każdym pokoju. Stanął w salonie. Półki jak od linijki: książki posegregowane, bibeloty rozstawione w idealnych odległościach. To jego zasada: każda rzecz ma swoje miejsce. Nic zbędnego, wszystko tak, jak należy.

Pośrodku trzeciej półki stało szklane serduszko. Rudy, trochę krzywy, ręcznie robiony drobiazg. Basia kupiła je dawno temu na jakimś jarmarku. Zapytał wtedy: Po co to? Tylko się kurzy. Ona odpowiedziała: Bo mi się podoba. Nie odparł nic i serduszko stało. Pogodził się z nim jako z drobną kapitulacją.

Teraz wziął je do ręki. Przytrzymał. Szkło było ciepłe. Albo mu się wydawało.

O tym wszystkim myślał trzy dni. Chodził po mieszkaniu, nic nie robił. Jadł byle co. Nie spał. W pracy się zamyślił, raz pomylił się w obliczeniach na budowie, musiał poprawiać. Kolega spytał: Piotrek, wszystko okej? rzucił: Spoko.

Czwartego dnia napisał do niej sms-a.

Basia, pogadamy?

Odpisała po godzinie: Możemy.

Zadzwonił. Odpowiedziała za drugim sygnałem.

Cześć powiedział.

Hej.

Jak się masz?

W porządku. U mamy dobrze.

Pauza. Słyszał jej oddech, nie wiedział, od czego zacząć. Nigdy nie umiał zaczynać tych rozmów. Ona zawsze umiała.

Basia, dużo myślałem ostatnio.

Tak czuję.

Domyślasz się, co?

Mniej więcej.

Basia, rozumiem, że coś ważnego przegapiłem. W sensie zaciął się wybierałem nie to, co trzeba.

Milczała.

Mówiłaś o gościach. O lampie. Wszystko pamiętam. Wtedy nie rozumiałem. Albo udawałem, że nie.

Po co mi to mówisz?

Bo chcę, żebyś wróciła.

Długa cisza.

Piotrek…

Nie mówię, że już. Ale chcę, żebyś wróciła. I chcę spróbować inaczej. Nie wiem, czy się uda. Ale chcę spróbować.

Zamilkła. Słyszał, jak gdzieś u mamy coś przestawiła. Może filiżankę na parapet albo stół, wszystko jedno.

Wiesz, że powiedzieć spróbuję to za mało? spytała w końcu.

Wiem.

Wiesz, że nie wrócę do tego, co było?

Wiem.

Wątpię. Nie bierz tego źle, po prostu szczerze. Teraz się boisz, mówisz właściwe słowa. Ale nie da się przestawić człowieka jak mebli. To nie tak, jak wbić gwóźdź.

Wiem, że nie gwóźdź.

To co konkretnie proponujesz?

Pomyślał.

Proponuję spotkanie. Porozmawiajmy normalnie, nie przez telefon.

Dobrze powiedziała po chwili. Spotkajmy się.

Spotkali się w kawiarni, neutralnie nie w domu. Kawiarnia jak każda: trochę krzywe stoły, menu wypisane kredą na tablicy. Basia przyszła w znajomej beżowej kurtce, trochę zmęczona, ale spokojna.

Zamówili kawę. Piotrek patrzył na nią i przypomniał sobie, że bardzo dawno tak na nią nie patrzył: po prostu patrzył, nie myśląc równocześnie o szczelinie czy kącie prostym.

Jak mama?

Lepiej. Kupiła nowe kwiaty, zasadziła coś na balkonie. Cieszy się, że byłam.

Fajnie.

Milczeli.

Piotrek zaczęła Basia. Chcę, żebyś jedno zrozumiał. Nie o remont chodzi. Nie o to, że lubisz robić wszystko dobrze. To jest w porządku, serio. Chodzi o to, że pomyliłeś cel ze środkiem. Mieszkanie ma służyć do życia. A ty uczyniłeś z niego cel.

Tak powiedział.

Mówisz, bo się zgadzasz, czy bo faktycznie rozumiesz?

Rozumiem.

Skąd mam wiedzieć?

Chwycił filiżankę. Postawił.

Nie wiesz powiedział szczerze. Sam nie wiem, jak bardzo się zmienię. Wiem tylko, że tak nie chcę już. Kiedy byłaś, to ciągle jakoś się układało. Ale kiedy odeszłaś, mieszkanie stało się ładnym pudełkiem.

Basia spojrzała na niego.

Ładne pudełko powtórzyła.

Tak.

Dobrze, że to widzisz.

Wrócisz?

Długo patrzyła za okno. Padał zwykły, wiosenny deszcz. Ludzie przemierzali ulicę, przemykały czerwone tulipany na stoisku. Trochę potargane przez wiatr.

Spróbuję, ale pod warunkami.

Słucham.

Po pierwsze: przez najbliższy miesiąc zero remontu. Ani jednego gwoździa, żadnych próbek ani katalogów. Po prostu żyjemy.

Dobrze.

Po drugie: w najbliższą niedzielę zapraszamy Lenę z Tomkiem i Mirka, jeśli da radę. Nakrywamy stół, jemy, rozmawiamy. Tutaj, w mieszkaniu, takim, jak jest.

Kiwnął głową.

Po trzecie: jeśli znów zaczniesz szykować katastrofę z każdej rysy, mówię od razu i musisz to przyjąć.

Dobrze.

Rozumiesz, że to nie puste słowa? Że naprawdę będzie ci trudno?

Rozumiem. Dla mnie bardzo trudno. Ale spróbuję.

Spojrzała na niego jeszcze raz, długo i uważnie, jakby chciała dojrzeć coś autentycznego pod słowami. Potem powiedziała:

No dobrze.

Do domu wracali pieszo, deszcz już prawie ustał. Szli blisko siebie, ale nie pod rękę. Ona niosła Feliksa w kieszeni, on jej torbę. Pod blokiem popatrzyła w górę.

Ładny blok powiedziała.

Ładny potwierdził.

Wjechali windą. Otworzył drzwi. Weszła pierwsza, przeszła do salonu, postawiła Feliksa na parapet tak po prostu, bez podkładki.

Piotrek patrzył na kaktusa na lakierowanym parapecie.

Nie powiedział nic.

Basia poszła do kuchni. Słyszał, jak wlewa wodę do czajnika. Potem klik.

Usiadł na kanapie w salonie. Spojrzał na półki. Szklane serduszko stało trochę przesunięte z miejsca idealnie wyliczonego.

Nie poprawił.

W niedzielę zadzwoniła do Leny. Lena rzuciła wreszcie! i śmiała się, jakby śmiała się za całą Warszawę. Mirek nie dotarł, ale obiecał następnym razem. Tomek przyniósł wino, Lena tort, Basia ugotowała bigos, który obiecywała od trzech lat.

Stół rozstawili w salonie. Piotrek ustawiał talerze, krzywił się, bo nie były równo. Przełożył jeden. Potem się powstrzymał. Zostawił.

Przy stole było gwarno i trochę tłoczno. Lena potrąciła kieliszek, czerwone wino wylało się na obrus. Wszyscy się przejęli. Piotrek poczuł ścisk w środku, spojrzał na Basię.

Basia patrzyła tylko na niego. Bez strachu, bez napięcia. Po prostu.

Wziął serwetkę, wytarł plamę.

Nic się nie stało powiedział.

Lena odetchnęła. Basia uśmiechnęła się kątem ust.

Po kolacji siedzieli do późna, gadali, śmiali się, pili herbatę. Gdy wszyscy się rozeszli, było po północy. Basia zmywała, Piotrek wycierał. Nie gadali ale to była dobra cisza, inna niż wcześniej.

Może plama zejdzie rzucił o obrusie.

Może nie odpowiedziała.

To trudno.

Spojrzała na niego, podała talerz.

Piotrek odezwała się.

No?

Dzisiaj było fajnie.

Było zgodził się.

Skończyli. Wrócili do salonu. Na stole zostały filiżanki, na obrusie ciemniała plama po winie. Szklane serduszko na półce. Feliks na parapecie.

Piotrek patrzył. Myślał: trzeba będzie zamoczyć obrus rano, zanim zaschnie. Kaktus bez podkładki zostawi ślad na lakierze. Jedna filiżanka krzywo stoi.

Ale potem pomyślał, że Basia dziś śmiała się dwa razy: raz, gdy Lena opowiadała o swoim kocie, drugi kiedy Tomek pomylił słowa w toaście. Śmiała się jak dawniej, tak, jak wtedy, gdy myślał: to jest ona.

Przeszła obok niego do sypialni. Zatrzymała się w drzwiach.

Idziesz?

Już powiedział.

Spojrzał jeszcze raz na salon. Plama. Kaktus. Serduszko.

Zgasił światło.

Położył się obok. Czytała już, lampka z materiałowym abażurem rozlewała miękkie światło na ścianę. Wpatrywał się w sufit.

Basia.

Mmm?

Słyszysz mnie, jak gadam o szczelinach i milimetrach?

Odłożyła książkę. Spojrzała.

Słyszę.

O czym myślisz wtedy?

Zastanowiła się uczciwie.

Że wtedy jesteś daleko stąd.

Tak przyznał. Chyba tak.

Podniosła książkę.

Leżał i myślał, że nie wie, czy się uda. Trzy lata to dużo. Coś się w niej zmieniło. W nim też. To jak rysa w ścianie: można zaszpachlować, prawie nie będzie widać, ale już nie to, co dawniej. On wiedział to jak nikt.

Myślał o tym, aż zaczął zasypiać. Na granicy snu przemknęło mu przez głowę: rano weźmie Feliksa i postawi go z powrotem na podkładkę, bo inaczej lakier się wytrze.

Otworzył oczy.

Sufit bez zarzutu. Perfekcyjny. Bez jednej rysy.

Obok Basia przewróciła kartkę.

Zamknął oczy znowu. Feliks przeczeka. Do rana.