Już nie żona

Już nie żona

Staszek, a Staszek. Mierzyłeś dziś ciśnienie? Wziąłeś tabletkę? Jadwiga zajrzała do pokoju, wycierając ręce o fartuch.

O matko, Jadwiga, odczep się z tym ciśnieniem! burknął, nie odrywając wzroku od telefonu. Mam zebranie za godzinę. Gdzie moja niebieska koszula, ta bawełniana? Wyprasowałaś?

Przecież wczoraj prasowałam ci trzy koszule, mówiłeś, żeby tamtą oddać do pralni chemicznej, bo plama

Zawsze ci się coś pomyli! Nic ci nie można powierzyć. Dobra, daj jakąkolwiek. Herbatę też zrób mocną, bo tej twojej rumiankowej nie mogę już przełknąć.

Jadwidze zesztywniały ramiona, ale nic nie powiedziała i poszła do kuchni.

Za oknem był listopad mokry, smętny, typowo polski. Naprzeciwko kolejny blok z deviatym piętrem, wszędzie tak samo ciemno poza dwoma światłami. Jadwiga Stanisława Nowicka, lat pięćdziesiąt sześć, stała przy kuchence i patrzyła, jak woda wrze w starym czajniku z obdrapaną emalią na dziobku. Czajnik miała zmienić jeszcze wiosną. Nie zmieniła. Przyszłość miała inne plany.

Wsypała sypaną herbatę do kubka mocną, jak lubi, bez żadnych ziółek. Wzięła talerzyk z kanapkami, które zrobiła jeszcze o szóstej rano. Chleb z masłem i serem, dwa kawałki, brzegi odkrojone, bo on „żołądek delikatny”. Pokroiła pomidora, chociaż listopadowe pomidory mają smak jak mokry karton, ale witaminy to witaminy. Ustawiła wszystko na tacy i zaniosła do pokoju.

Stanisław Nowicki, lat pięćdziesiąt osiem, siedział w fotelu zatopiony w smartfonie. Od trzech miesięcy kierownik działu. Wcześniej przez dwadzieścia lat zwykły inżynier. Ale jak tylko pan Kądziołek poszedł na emeryturę, padło na starszego w dziale i oto awans. Nowe stanowisko, nowa pensja wyższa o dwa tysiące złotych, własny gabinet i, co się okazało, zupełnie inne podejście do siebie i reszty świata.

Tu połóż skinął na stolik nie odrywając się od ekranu.

Postawiła tackę. Chwilę się wahała.

Staszek, na serio, weź tę tabletkę. Wczoraj mówiłeś, że ci głowa bolała.

Powiedziałem, że bolała. Teraz nie boli. Idź już, muszę zadzwonić.

Wyszła. Stanęła w korytarzu przy wieszaku, gdzie wisiał jego płaszcz, jej puchowa kurtka i stara parasolka wyginana przez pół życia. Patrzyła w ścianę. Potem zmiotła szmatką parapet w kuchni, bo nie miała już na tę chwilę innego zajęcia.

Tak już było od trzech tygodni. Odkąd Staszek wrócił z jakiegoś firmowego szkolenia, całkiem inny. Wyprostowany, z nową fryzurą i spojrzeniem. Na początku się ucieszyła. Pomyślała: facet się ożywił, dobrze. A potem zaczęła zauważać różne rzeczy.

Krytykował jedzenie. Wcześniej jadł, co dała, i milczał. Teraz nagle rosół za słony, schabowy za suchy, a kasza gryczana z konserwą przepraszam, ale teraz to danie dla studentów, nie dla szefa. Zapytała, czy się nie przesłyszała, a on patrzył na nią jak na głupa, mówiąc:

Jadzia, no gotuj już coś przyzwoitego. Pieczona ryba, porządne sałatki, a nie ten jarzynowy raz w roku na święta.

Gotowała więc pieczoną rybę i robiła sałatki. Zjadł w milczeniu. Myślała, że jest dobrze. Ale następnego dnia wrócił z pracy skrzywiony, rzucił, że u jego nowego znajomego z kursu, pana Igora Domańskiego, żona nie pracuje i zajmuje się domem, a przy okazji wygląda jak człowiek.

Nie odpowiedziała. Ile rzeczy mogłaby powiedzieć: że ona też nie pracuje od czterech lat, odkąd księgowość zamknęli. Że wstaje o szóstej, kiedy on śpi, i kładzie się później. Że załatwia mu leki w przychodni, czyha w kolejce do apteki i pilnuje, żeby brał wszystko na czas. Woziłaby zimowe opony do wulkanizatora, gdyby nie to, że auto sprzedali trzy lata temu, bo ciśnienie nie pozwalało mu prowadzić więc zapłaciła za taksówkę własną kartą. Mogłaby wszystko to wyliczyć. Ale zamilkła, bo była przyzwyczajona.

Ale dwa dni temu wydarzyło się coś, po czym już się nie dało milczeć.

Wrócił koło ósmej. Jadwiga właśnie zdejmowała z gazu lekki rosół z kury, na drugim wywarze, bo cholesterol. Prawie dwie godziny się gotował. W kuchni pachniało koperkiem i marchewką.

Czemu tak późno? zawołała z kuchni.

Zatrzymali mnie, rzucił, zrzucając buty na środku przedpokoju, a nie na półkę.

Rosół gotowy. Usiądź, zjedz.

Wszedł do kuchni, rzucił okiem do garnka. Skrzywił się.

Znowu z kury.

Staszek, masz cholesterol, lekarz mówił

Wiem, że mam cholesterol. Przecież nie jestem dzieckiem. Tylko ile można jeść szpitalnego żarcia w domu?

Rozlała rosół. Ukroiła chleb. Usiadł, zjadł, wstał. Talerza nie zmył. Poszedł do pokoju. Posprzątała, przetarła blat, zgarnęła okruszki. Weszła do pokoju zapytać, czy chce kompot.

Siedział w fotelu, przeglądał coś w telefonie. Coś różowego przemknęło na ekranie, nie zdążyła dostrzec. Przechylił telefon.

Staszek, kompot chcesz?

Podniósł wzrok. Długo patrzył, jakby coś rozważał.

Nie, powiedział. Po chwili dodał: Jadwiga, spójrz na siebie.

Nie od razu zrozumiała.

Co?

Mówię, spójrz na siebie. Kiedy ostatni raz byłaś u fryzjera? Patrz, te kudły, a ten szlafrok Wyglądasz jak babcia ze wsi.

W kuchni kapał kran, za ścianą szumiał telewizor.

Staszek powiedziała cicho.

Co, Staszek? Ja prawdę mówię. Teraz mam chodzić na imprezy firmowe, spotkania. Ludzie przychodzą żona powinna wyglądać, a ty No jak to wygląda.

Ludzie przychodzą? powtórzyła powoli. Jak dotąd od trzech miesięcy nikogo do domu nie zaprosiłeś.

Bo wstyd! podniósł głos, a słowo „wstyd” spadło jak cegła. U Karolaka żona elegancka babka. Zadbana. Stylowa. A ty Przytyłaś, szlafrok, nie farbujesz

Stanisław. Użyła pełnego imienia, co jej się rzadko zdarzało. Ty masz zaraz sześćdziesiątkę. Ja pięćdziesiąt sześć. My już nie jesteśmy młodzi.

Właśnie dlatego trzeba o siebie dbać! Ja zapisałem się na siłownię, chodzę! Ty siedzisz całymi dniami w domu i nawet

W domu, tak? powtórzyła. Jej głos był płaski, zaskakująco spokojny, aż sama się zdziwiła. Dobrze, Staszek. Zrozumiałam.

Wyszła, cicho zamknęła drzwi. W kuchni schowała chleb do pojemnika, zgasiła światło nad kuchenką. Wszystko spokojnie, jak automat. Tylko w środku coś się przesunęło. Nie rozpadło, nie runęło ale przesunęło się jak meble podczas dużych porządków. Najpierw niewygodnie, a potem myślisz: dawno to trzeba było zrobić.

W nocy nie spała. Patrzyła w sufit, słuchała, jak Staszek chrapie jak zwykle zasnął od razu. W głowie przewijały się ostatnie lata. Żyła trybem obsługi. Wstaje, gotuje, sprząta, leki odbiera, rejestruje wizyty u lekarzy, a samochód nie, nie mają, ale za to płaci za taksówki, kiedy trzeba. Pilnuje tabletek: na nadciśnienie Nebilet, na cholesterol Atorvastatyna, na stawy ostatnio jeszcze coś drogiego, prawie za cztery stówy. Wszystko zapisane w zeszyciku, w aptece zawsze trzy dni przed końcem. Bo lekarz tak mówił: żadnych przerw.

A teraz mówi jej, żeby spojrzała na siebie. Że Karolak ma lepszą żonę.

Leżała i myślała. O pierwszej w nocy pojawiło się jedno jasne słowo: dość.

Nie odchodzę, nie rozwodzę się, nie robię awanturę. Po prostu: dość robienia rzeczy, których nikt nie dostrzega ani nie ceni. Dość bycia zasobem, jak kran: odkręcić-zaczerpnąć-zakręcić. Niech se radzi.

Rano wstała jak zwykle, o szóstej. Zrobiła sobie herbaty, tej rumiankowej, której on nie znosił. Usiadła z kubkiem i telefonem. Weszła na stronę fryzjera w centrum handlowym przy metrze tam, gdzie strzyżenie od stu złotych w górę. Zapisała się na środę. Potem znalazła kurs nordic walkingu w parku na osiedlu, darmowy, wtorki i czwartki. Zrobiła notatkę w telefonie.

Staszek o siódmej wyszedł do kuchni. Na blacie stał tylko pusty kubek na herbatę. Chleb w pojemniku, masło w lodówce. Niech se sam zrobi.

A śniadanie? rozejrzał się.

Chleb jest, masło jest, ser w lodówce powiedziała, nie podnosząc wzroku znad telefonu.

Zastanowił się. Sam zrobił herbatę. Pokroił chleb. Zjadł, stojąc przy lodówce. Poszedł do pracy bez słowa.

Patrzyła, jak zamyka za sobą drzwi i poczuła coś, co przypominało ulgę? Może tak.

W tę środę poszła do fryzjera. Młoda fryzjerka z wygolonym bokiem i dziesięcioma kolczykami w lewej małżowinie przez chwilę oglądała jej włosy.

Dawno nie były robione?

Z trzy lata. Nie miałam kiedy.

To zrobimy odrost, troszkę refleksów, żeby nie było ostrej granicy. I podetniemy.

Siedziała w fotelu ponad dwie godziny. Patrzyła na siebie, jak jej głowa się zmienia. Wyszła nie młoda, ale jakaś lżejsza. Podobna do siebie tej, o której dawno zapomniała.

Zapłaciła trzysta pięćdziesiąt złotych. W sklepie kupiła krem, nie najtańszy z apteki, tylko taki dla skóry dojrzałej, za sześćdziesiąt zł. Zastanawiała się, czy nie za drogi. Potem przypomniała sobie Karolakową i kupiła bez mrugnięcia.

Staszek zauważył nową fryzurę. Popatrzył. Nic nie powiedział. Ona też się na to nie nastawiała.

W następnych dniach skończyły się jego tabletki na ciśnienie. Kiedyś Jadwiga z wyprzedzeniem sprawdzała opakowania, trzy dni przed końcem szła do apteki. Teraz zobaczyła puste pudełko, odłożyła na jego szafkę. Niech widzi.

Przyszedł z pracy, przeszedł koło szafki bez słowa. Ona nie przypomniała.

Następnego dnia sam szukał tabletki, zobaczył puste opakowanie.

Jadwiga! zawołał z sypialni. Tabletki się skończyły!

Wiem odpowiedziała z kuchni.

To czemu nie kupiłaś?

Jesteś dorosły, Staszek. Sam możesz pójść.

Pauza. Długa.

Mam pracę.

Ja też mam swoje sprawy.

I rzeczywiście, miała. We wtorki i czwartki nordic walking z dwiema paniami: Niną i Różą. Nina wicedyrektorka w podstawówce, śmiała się tak, że ptaki drżały na drzewach. Róża spokojniejsza, już na emeryturze, wychowywała wnuki. Chodziły razem z kijkami, gawędziły, oddychały, a Jadwiga myślała: jakie to miłe, a nigdy o tym nie wiedziała.

Tabletki Staszek kupił sam. Wrócił z apteki z miną, jakby zdobył K2. Położył opakowanie. Ona nie skomentowała.

Wtedy zadzwoniła do swojej przyjaciółki Zofii Kwiatkowskiej, Zosi, z którą znały się od księgowości.

Zosiu, masz czas w sobotę?

A co się stało?

Idziemy gdzieś. Do kina albo na kawę.

Jadwiga, co się dzieje? Zosia była wyraźnie zaskoczona na kawie nie były chyba z cztery lata.

Lepiej niż zwykle uśmiechnęła się Jadwiga.

Spotkały się przy metrze. Zosia zobaczyła nowe włosy aż westchnęła.

Jadzka, co ty zrobiłaś! Ale super!

U fryzjera byłam.

W końcu! Wiesz, patrzyłam na ciebie i myślałam, kiedy wreszcie

No i właśnie teraz odcięła Jadwiga i ruszyły do kawiarni.

Wzięły po latte i kawałku sernika. Siedziały przy oknie, za którym zaczął padać pierwszy, prawdziwy śnieg duży, miękki, od razu znikał na chodniku.

No to gadaj poprosiła Zosia.

Opowiedziała wszystko: o awansie Staszka, szkoleniu, jego nowym stylu bycia. O przesolonym rosole i o Karolakowej. O spójrz na siebie i wstydzie. Mówiła rzeczowo, bez łez jakby streszczała cudzą historię.

Zosia słuchała, mieszała kawę.

I co zamierzasz?

Nic szczególnego. Po prostu przestałam robić rzeczy, których nie docenia. Nie na złość. Po prostu po co?

Po co Zosia powtórzyła. Dobrze robisz.

Sama nie wiem, czy dobrze. Ale inaczej nie umiem.

Zofia pokiwała głową, wzięła sernik.

Słuchaj, a on w ogóle zauważył?

Że nie biegam mu już po leki? Zauważył. Że już nie prasuję codziennie koszul? Wczoraj sam wyjął pogniecioną, założył i wyszedł.

I co? Była awantura?

Nie. Uśmiechnęła się lekko. Nie wie, co powiedzieć. Zawsze czekał, że będę milczeć z rezygnacją. Teraz milczę, ale zupełnie inaczej.

Zosia popatrzyła jej w oczy.

A nie myślisz o rozwodzie?

Myślę. Ale nie teraz. Najpierw muszę zobaczyć, kim jestem, bez wszystkich tych jego leków, rosołów i wyprasowanych koszul. Bo siebie chyba od dawna nie widziałam.

Zamówiły jeszcze kawę. Wyszły już po zmierzchu, w śniegu. Przytuliły się na metrze.

Dzwoń, koniecznie. I kolejna sobota nasza?

Jasne, odpowiedziała Jadwiga.

W metrze pomyślała, że z Zofią bez pośpiechu, przy stoliku siedziała ostatni raz ładnych sześć, siedem lat temu. Zawsze coś ważnego, zawsze sprawy Staszka, jego zdrowie, jego rosół.

W domu siedział przed telewizorem. Na kuchennym blacie brudny kubek i talerz po jajecznicy chyba robił sobie sam. Kiedyś by od razu zmyła. Teraz zostawiła.

Gdzie byłaś? spytał, nie odwracając głowy.

Z Zosią na kawie.

Długo.

Tak.

Poszła do łazienki. Zmyła makijaż. Wklepała krem dla skóry dojrzałej. Popatrzyła w lustro. Nic strasznego pięćdziesiąt sześć lat, twarz nie młoda, ale żywa, oczy zmarszczone, buzia z melirami, które dodawały jej charakteru. Jest dojrzałą kobietą, i to w porządku.

Grudzień przyniósł prawdziwe mrozy. Kupiła sobie porządne, skórzane zimowe buty nie te gumowce na przecenach, co służyły jej trzy sezony. Wydała cztery stówki, nie żałowała ani minuty.

W mieszkaniu coś się zmieniło, chociaż trudno powiedzieć co. Nadal gotowała, ale już nie specjalne dietetyczne cuda specjalnie dla niego. Gotowała, co sama chciała: buraki z boczkiem, kartoflankę, czasem pierogi mrożone bo czemu nie. Parowane kulki dla pana kierownika nara. Je to, co jest. Lekarz mówił, niech słucha.

Koszule prała razem z innymi rzeczami, nie oddzielnie. Dawniej zawsze osobno, delikatnie, specjalnie suszone, żeby nie pogniotły się. Teraz normalnie z ręcznikami.

To wszystko zauważał. Milczał. Czasem rzucał zdawkowe złośliwości lub przewracał oczami:

Znowu pierogi?

Tak, pierogi odpowiadała spokojnie.

Ty już w ogóle gotować nie chcesz?

Wczoraj był barszcz, w niedzielę pieczeń.

Wychodził, zły. Ale nie miał odwagi powiedzieć: Czemu nie skaczesz już koło mnie? zbyt jawne nawet dla niego.

Jadwiga chodziła na kijki, zaprzyjaźniła się bliżej z Niną, która poleciła jej dobrego ginekologa. Zrobiła badania, których wiecznie odwlekała. W środy zapisała się na darmowy kurs akwareli w bibliotece osiedlowej. Dwie godziny malowania na luzie, nic nie musi poza tym jabłkiem w kolorach.

W grudniu Staszek zaczął wracać coraz później. Kiedyś od razu by się martwiła. Teraz jadła, kiedy chciała, szła spać, kiedy miała ochotę. Widział, że wraca późno. Raz była dwudziesta druga trzydzieści. Nie pytała, on nie mówił.

To, że ktoś się pojawił, Jadwiga odkryła nie przez telefon, tylko po zapachu. Wrócił pewnego dnia, od niego czuć było obcymi perfumami takim, jakich nie używa żaden facet, ani w biurze, ani w knajpie. W korytarzu przeszła obok i pomyślała: aha, to tak.

Dziwne, ale nie bolało. Przewidywała ból, ale było coś innego: lekkie zainteresowanie i uwolnienie z odpowiedzialności. Jeśli odejdzie jego sprawa, nie jej porażka.

Nic nie powiedziała. Spała dobrze.

Tak minęły trzy tygodnie. Chodził do pracy, wracał, czasem odbierał telefony, zamykając się w łazience. Usłyszała kiedyś przez drzwi: no mówię ci, Lenko, w sobotę Lenka. Dobra, niech mu będzie.

Przez ten czas rozmyślała o wszystkim. Że przeżyła z nim trzydzieści dwa lata, wychowali syna Tomka, który teraz mieszka w Poznaniu z żoną i dwójką dzieci. Że kiedyś Staszek był inny wesoły, żartował, jeździł z Tomkiem na ryby. Nie umiała wskazać roku, kiedy to się zmieniło. To działo się powoli, jak woda w piwnicy, najpierw niezauważalnie.

Myślała, ile siebie zaniedbała. Nie tylko na zewnątrz. W środku. Sama nie wiedziała, co lubi, gdzie by pojechała, jaką książkę przeczytała. Przytłoczyły ją lata rosołu i tabletek.

Kurs akwareli okazał się zaskakująco istotny. Siedziała w bibliotece, nauczycielka, pani Natalia Borkowska, lat pięćdziesiąt dwa, pokazywała, jak rozmywać i łączyć kolory. Malując jabłko, Jadwiga przypomniała sobie, że ostatni raz malowała na serio w klasie szóstej. I to wcale nie takie trudne.

Na jednym zajęciu, już w styczniu, pani Natalia rzuciła: Pani Jadwigo, ma pani świetny zmysł kolorów. Naprawdę. I to było jakoś ważniejsze niż cały wykład, bo Staszek nie powiedział jej miłego słowa od lat.

Na początku stycznia Lenka najwidoczniej zakończyła romans. Poznała to po Staszku: wrócił do dawnych godzin powrotu, znów wieczory przed telewizorem, telefony ucichły. Trochę zmarniał, kaszlał.

Gotowała, a on jadł cicho. Raz usiadł na kuchni koło niej, gdy piła herbatę.

Na zewnątrz zimno dziś.

Tak, zapowiadali minus dwanaście.

Aha.

I tyle rozmowy.

Co się wydarzyło z Lenką, dowiedziała się później przypadkiem zadzwonił wspólny znajomy Paweł, pytał o działkę, a na końcu rzucił: Słyszałem, Staszek kręcił z jakąś panną? Ale ona go szybko pogoniła, gadają. Jadwiga uśmiechnęła się Coś słyszałam. Paweł zaraz wrócił do działki.

Wyobraziła to sobie: młoda kobieta liczyła na ustawionego szefa z nową pensją, kawiarnie, wrażenia. Dostała pięćdziesięcioośmioletniego faceta z ciśnieniem i cholesterolem, co chce, żeby herbata była mocna, a koszula wyprasowana. Jeszcze marudzi o zdrowiu. Długo by tego nie zniosła.

Nie żałowała Staszka. Czuła się tak, jak po przebytej bólu zęba nie cieszy, ale nagle po braku bólu robi się dużo lepiej.

W lutym zdrowie mu się sypnęło. Brał tabletki bez systemu, czasem zapominał, raz po dwie na raz. Widziała stertę pudełek, wymieszane, bez ładu. Nie wtrącała się. Lekarz mówił to sto razy.

Ciśnienie znów skakało, blady się robił, czasem narzekał na szumy w głowie, budził się w nocy. Razu pewnego rano:

Głowa mi się kręci.

Idź do lekarza, poradziła.

No to zapiszesz mnie?

Zadzwoń do przychodni. Numer masz na karcie.

Popatrzył na nią. Piła spokojnie herbatę.

Nie pamiętam, jak to się robi.

Dasz radę, jesteś kierownikiem.

Sam się zapisał. Poszedł. Przyniósł kartkę z nowym lekiem.

No, tu masz rozpisane.

Dobrze.

Kupisz?

Jutro idę w te rejony, mogę kupić. Daj pieniądze.

Zdziwił się wcześniej zawsze sama płaciła domowymi, pilnowała wszystkiego. Teraz tak.

Dał pieniądze. Kupiła, postawiła na szafce, żadnego rozpisywania harmonogramu, jak dawniej. Po prostu zostawiła.

Marzec przyniósł odwilż. Śnieg topniał, z balkonów kapało, dzieci brodziły w błocie. Coraz częściej wychodziła bez celu na spacer. Kupiła sobie nową, wiosenną kurtkę nie bezkształtną, tylko porządną, jasnobeżową. W przymierzalni pomyślała, że od lat nic nie kupiła dla siebie, ot tak.

W marcu przyjechał Tomek z żoną Iwoną na kilka dni. Tomek rosły, czterdziestka, łagodniejszy niż ojciec. Iwona konkretna kobieta.

Na pierwszy wieczór zrobiła ucztę: ziemniaki zapiekane, śledź pod pierzynką, galareta według przepisu mamy. Staszek był przy stole cichy, małomówny. Tomek opowiadał, Iwona dopytywała Jadwigę o malowanie.

Malujesz, mamo? zdziwił się Tomek.

Uczę się akwareli.

Super, pokażesz?

Pokazała swoje kartki. Tomek oglądał uważnie, Iwona chwaliła.

Mamo, wyglądasz młodziej, serio.

Wiesz, wystarczyło pójść do fryzjera.

Zauważyła, że Tomek co chwila zerkł na ojca. Staszek jadł galaretę i milczał. Syn wyczuwał, że coś nie gra, ale nie pytał przy żonie.

Następnego dnia, kiedy Iwona była na zakupach, Tomek został w domu. Przyszedł do kuchni:

Mamo. Wszystko u was okej?

A co?

No Tata taki przygaszony. Choruje?

Z ciśnieniem źle. Chodził do lekarza, sam pilnuje tabletek.

Pokiwał głową, pogniotł kawałek ciasta lepiąc pierogi.

Kłócicie się?

Nie odpowiedziała szczerze. Tak naprawdę nie kłócili się. Po prostu mijali w jednym mieszkaniu.

Jak coś, mów mamo.

Tomku, naprawdę jest okej. Naprawdę.

I chyba jej uwierzył, bo rzeczywiście było okej, o dziwo.

Goście wyjechali w niedzielę. Zostało po nich pusto. Jadwiga zmyła naczynia, posprzątała stół. Staszek oglądał telewizję.

Późno wieczorem wszedł do kuchni, nalał sobie wody, popatrzył przez okno.

Tomek wygląda dobrze.

Dobrze, przytaknęła.

I dzieci mają urwał.

Mhm.

Odstawił szklankę, odszedł. Została przy oknie tam na dworze, lampy nad blokiem, śnieg, który padał ostatni raz tej zimy.

Kwiecień zaczął się od kryzysu typowo polskiego, bo ciśnienie wystrzeliło. Nie ambulans, nie dramat, ale musiał usiąść rano na podłodze. Zawołał:

Jadwiga, źle mi.

Wyszła. Siedział na podłodze oparty o ścianę, twarz czerwona, pot.

Chodź, leż na łóżku, poleciła.

Przyniosła ciśnieniomierz. 187 na 111. Źle.

Weź tabletkę captopril masz w szafce na wszelki wypadek. Połóż się. Za pół godziny zmierzę ponownie.

A ty gdzie idziesz?

Będę w kuchni.

Poszła, wstawiła czajnik, patrzyła, jak wrze woda. Słyszała, jak szukał tabletki. Drżała gdzieś wewnątrz, ale na zewnątrz była spokojna. Po godzinie 163 na 98. Już lepiej.

Poleż dziś. Nie wychodź.

Przecież mam pracę

Zadzwoń, powiedz, że chory. Siedź w domu.

Został. Przyniosła mu herbatę, parę sucharków. Nie dlatego, że prosił. Po prostu. Jest różnica między nie chcę się opiekować a „nie będę patrzeć, jak komuś źle”.

Leżał w milczeniu, patrząc w sufit.

Jadwiga odezwał się w końcu.

Co?

Chyba zachowywałem się jak pajac przez ostatnie miesiące

Nie odpowiedziała od razu. Usiadła na brzegu łóżka.

Tak, Staszek. Jak pajac.

No, patrzył w sufit. Ten awans, głowie się poprzestawiało. Myślałem, że coś więcej znaczę.

Znaczyć możesz. Jesteś kierownikiem.

No tak. Zawiesił głos. A ty tu, jak byłaś, tak i zawahał się. To nie tak miało być.

Wiem, co chcesz powiedzieć powiedziała cicho.

Wstała, zabrała kubek. Wróciła do kuchni. To nie było pojednania, nie było łez ani wielkich gestów. On przyznał się do pajacowania, ona się zgodziła. Tyle.

Minął kwiecień, przyszedł maj. Chodziła do parku, na malarstwo. Z Niną wybrały się do teatru pierwszy raz od dziesięciu lat. Siedziały w drugim rzędzie, z sokiem z bufetu, patrzyła na aktorów z myślą: to jest właśnie to, czuć życie.

Miała pięćdziesiąt sześć lat i zaczynała rozumieć, że to nie jest żaden koniec.

Ze Staszkiem mieszkali obok siebie. Już nie krytykował jedzenia, nie mówił o Karolakowej. Czasem pogadali o codzienności. Wieczorem czytała książkę, on oglądał telewizję. Było spokojnie, ale już inaczej: nie była mu nic winna.

Pewnego dnia poprosił, żeby zamówiła leki przez internet, bo taniej.

Ja nie umiem mruknął. Tobie lepiej idzie.

To proste wytłumaczyła. Wpisujesz, dodajesz do koszyka, wybierasz aptekę.

Ale ty się znasz

Jasne, ja umiem, ale ty też dasz radę.

Długo klikał, raz pytał, gdzie kliknąć. Zamówił sam.

To było ważne. Przestała robić za człowieka nauczyła się mu nie przeszkadzać.

W czerwcu zrobiło się gorąco. Kupiła sobie letnią sukienkę w kwiaty. Przymierzyła, pomyślała: całkiem nieźle, nie babcia ze wsi, zwykła kobieta, która kupiła sobie coś ładnego.

Pary w ich wieku układają sobie życie różnie, to już wiedziała. Niektórzy żyją w wojnie, niektórzy w słodkiej przyjaźni, inni w zimnej obojętności. U nich wychodziło coś czwartego: nie wojna, nie pokój, ale współistnienie pod jednym dachem.

Przyszłości nie znała. Czasem myślała o pytaniu Zosi o rozwód. Nie odrzucała, ale nie śpieszyła się. Najpierw musi się dowiedzieć kim jest.

Latem pojechała do Tomka do Poznania na dwa tygodnie. Pierwszy raz od lat sama, bez Staszka. On został, mówił, że ma pracę. Spakowała torbę, uszyła wnuczce poduszkę z haftem, nauczyła się tego na YouTubie i pojechała.

Dwa tygodnie z Tomkiem, Iwoną i wnukami Szymkiem (6 lat) i Małgosią (4 lata) były najlepsze od dawna. Chodziła z dzieciakami, gotowała, kąpała Małgosię, czytała im bajki. To była zupełnie inna troska nie przymusowa, tylko taka, jaką się chce dawać.

Tomek wieczorem dopytywał o wszystko, nie radził na siłę. Wiedziała na pewno: wyrosło z niego coś porządnego.

Wróciła do domu opalona i wypoczęta. Staszek przywitał ją w przedpokoju: No, jesteś. Pomógł z torbą. Tyle.

Sierpień był duszny. Wstawiła w sypialni wiatrak, na targu kupiła arbuza połowę zjadła sama, połowę pokroiła jemu. On zjadł, powiedział dzięki. Pierwszy raz od dawna podziękował.

We wrześniu rano znów zimno, za oknem szumiały złote topole. Pewnego piątku przyszedł do domu wyraźnie szary, chodził wolno. Siedziała w kuchni z książką.

Jadwiga, powiedział od progu Źle mi.

Co się stało?

Chyba ciśnienie. Głowa. I tu pokazał na pierś coś mnie przyciska.

Wstała. Patrzyła na niego.

Od kiedy przyciska?

Od obiadu. Myślałem, że przejdzie.

Tabletkę?

Wziąłem o trzeciej. Nic nie dało.

Siadaj.

Usiadł przy stole. Przyniosła ciśnieniomierz. 190 na 115. Źle.

Staszek, to poważne. Musisz zadzwonić po karetkę.

Po co od razu karetka, może jeszcze jedną tabletkę

Nie, 190 i ból w klatce. To musi być lekarz.

To zadzwoń

Spojrzała na niego z ciśnieniomierzem w ręku.

Patrzyła: szara twarz, przestraszone oczy, ręka na piersi. Było jej go żal, naprawdę. Chory, przestraszony człowiek.

Ale widziała też coś innego: od roku patrzył przez nią. Powiedział słowa, które nie znikną. Była dla niego przezroczysta, zanim przestała się starać.

Wiedziała, co zrobi i czego nie zrobi.

Staszek, masz telefon. Znasz numer karetki.

Spojrzał zdziwiony.

Co?

Sam dzwoń po karetkę. Wybierz 112. Podaj adres, powiedz o bólu w klatce i ciśnieniu. Oni przyjadą.

Jadwiga a w jego głosie coś było, prawie błaganie Nie pomożesz mi?

Już pomogłam zmierzyłam ciśnienie, powiedziałam, co zrobić. Resztę zrobisz sam.

Ale

Staszek. Położyła ciśnieniomierz. Jesteś dorosły. Kierownik. Poradzisz sobie.

Wyszła z kuchni do pokoju. Przymknęła drzwi, spokojnie.

Za chwilę cicho z kuchni:

Halo. Tak, proszę karetkę. Adres

Wlała sobie rumiankową herbatę. Przeszła do kuchni obok niego, pogrążonego w rozmowie z dyspozytorem. Spojrzał na nią, przetoczył wzrokiem, przeszła do okna, spojrzała w ciemność.

Pod blokiem pusto, latarnia świeciła żółtawo na mokry asfalt, liście z topoli leżały czarne od deszczu. Na ławce nikogo.

Jadą powiedział po chwili.

Dobrze odparła spokojnie.

Pójdziesz ze mną do szpitala?

Odwróciła się od okna. Patrzyła na niego. Wciąż było jej żal naprawdę. Chory, starszy facet potrzebuje pomocy, nie kary. Ale nie czuła triumfu, tylko pewność, że robi dobrze.

Nie, Staszek, nie pójdę. Lekarze się tobą zajmą.

Jadwiga

To ich praca.

Wzięła kubek z herbatą, wróciła do pokoju, przymknęła drzwi. Z kuchni szuranie, potem cisza, potem dźwięk windy.

Karetka przyjechała po dwudziestu minutach. Słyszała, jak ktoś wchodzi, głosy: ciśnienie, EKG, do szpitala. On coś odpowiadał, głos miał skruszony.

Potem:

Żona w domu?

Jest. Ale nie pojedzie.

Pauza. Głos lekarza:

Rozumiem. Proszę się ubrać, jedziemy.

Drzwi. Winda. Cisza.