— Weź kociaka — prosiła kobieta na targu. Przechodzień zaskoczył swoim zachowaniem.

Pudełko stoi u nóg trzeci dzień, dno już rozmokło od porannej wilgoci. Halina poprawia ręcznik w środku, przelicza kocięta: wszystkie pięcioro. Dwa szare, dwa pręgowane, jeden czarny z białą piersią. Czarny śpi, pręgowane się baraszkują, szare tulą się do siebie.

Rynek budzi się powoli. Bożena z warzywnego rzędu ułożyła już jabłka w kopkę, a od nich bije ten kwaskowaty jesienny zapach, po którym październik różni się od wszystkich innych miesięcy. Niebo wisi szare, gęste, a chłód wciska się pod kurtkę nie od razu, ale stopniowo, centymetr po centymetrze, od dłoni do łokci. Asfalt lśni po wczorajszym deszczu, a kałuże odbijają stragany, ludzi, kawałki nieba.

Halina dmucha na palce. Palce są czerwone, zesztywniałe, a rękawiczek zapomniała w domu, bo rano myślała nie o rękawiczkach, tylko o tym, że dziś ostatni dzień, kiedy może tu stać. Jutro córka przyjedzie zabrać kotkę, a kociąt córka nie weźmie. Córka powiedziała: „Mamo, no gdzie mi pięcioro?” I miała rację. Ale racja córki nie rozwiązuje niczego, tylko czyni cięższym to, co i tak jest ciężkie.

– Proszę wziąć kociątko – mówi Halina do każdego, kto zwalnia krok. – Śliczne, oswojone. Jeśli panu/pani nie sprawi kłopotu…

Ludzie przechodzą obok. Kobieta z wózkiem uśmiecha się, ale kręci głową. Mężczyzna w roboczym kombinezonie nawet nie patrzy. Dziewczynka około dziesięciu lat przysiada, wyciąga rękę, ale matka szarpie ją za rękaw i ciągnie dalej.

– No komu potrzebne kocięta w październiku? – mówi Bożena z sąsiedniego straganu, przekładając jabłka. – Wiosną jeszcze ujdzie, a teraz… Zaniosłabyś je z powrotem.

Halina milczy. Z powrotem oznacza to, o czym nie chce myśleć.

Czarny kociak budzi się, podnosi głowę, piszczy. Halina opuszcza rękę do pudełka i drapie go za uchem. Karton pod palcami jest miękki, wilgotny, a w jednym rogu zaczyna się już rozwarstwiać.

Nie zwalnia kroku, nie przesuwa wzrokiem po pudełku i dalej. Zatrzymuje się, jakby wbił się w niewidzialną ścianę, i stoi tak kilka sekund, patrząc w dół.

Chudy, w wytartej na łokciach kurtce, ręce w kieszeniach. Twarz taka, jaką mają ludzie, którzy od dawna nie wysypiają się, ale nie z pracy, tylko z czegoś innego. Jasne oczy, zmęczone. Trzydniowy zarost, ale schludny, jakby go nie zapuszczał, tylko po prostu zapomina ogolić.

– Ile ich? – pyta.

– Pięcioro – Halina prostuje się, poprawia kurtkę. – Dwa chłopce, trzy dziewczynki. Miesiąc i tydzień. Do kuwety przyuczone. Jeśli pan nie…

– Daję.

Halina mruga.

– Co?

– Wszystkie daję.

Wyciąga ręce z kieszeni i przysiada na piętach. Podnosi czarnego kociaka jedną dłonią, patrzy mu w oczy, lekko rozchyla tylne łapki, sprawdzając, potem odkłada. Tak bierze się nie szczeniaka w prezencie dla dziecka. Tak biorą zwierzę ludzie, którzy wiedzą, gdzie patrzeć i po co.

Halina stoi i nie wie, co zrobić z rękami. Torba z karmą, którą przynosiła każdego dnia, nagle okazuje się niepotrzebna. Słowa, które przygotowywała dla każdego przechodnia, też stają się niepotrzebne.

– Pan… wszystkich? – pyta jeszcze raz.

Kiwa głową. Podnosi pudełko. Widzi, jak jego ręce już trzymają karton ostrożnie, delikatnie, nie ściskając.

– Chwileczkę – Halina sięga do torby. – Proszę, tu jest karma, kupowałam… I specjalna mieszanka. Trzeba je jeszcze dokarmiać pipetką, po troszeczku. Źle jeszcze same jedzą.

Bierze torbę. Nie dziękuje. Nie uśmiecha się. Po prostu kiwa głową i idzie, a pudełko w jego rękach kołysze się w rytm kroków, a z środka wystaje ruda pręgowana łapka, czepiająca się brzegu.

Bożena gwiżdże.

– No niebywałe. Wszystkie zabrał. Dziwny jakiś.

Halina nie odpowiada. Patrzy mu w plecy i nie może zrozumieć, dlaczego w środku nie zrobiło się lżej, chociaż właśnie tego chciała przez trzy dni. Pewnie dlatego, że oddać kocięta nieznajomemu, który nie wyjaśnił po co, to nie to samo co przygarnąć. Przygarnąć znaczy wiedzieć, dokąd. A ona nie wie. Tylko widziała jego ręce, i ręce były właściwe, i to powinno wystarczyć.

Wyjmuje z torebki notes i długopis. Idzie za nim, dobrze, że niedaleko – nieznajomy wchodzi do klatki sąsiedniego bloku. Halina, jak szpieg, śledzi go aż do mieszkania. Zapisuje adres. Na wszelki wypadek. Albo i nie na wypadek.

Buty przy drzwiach stoją jedne. Wieszaki na ścianie w przedpokoju są puste: cztery sztuki, błyszczące, a na każdym kiedyś wisiała kurtka, szal czy parasol, a teraz po prostu sterczą ze ściany jak pytania, na które nie ma komu odpowiadać.

Arkadiusz stawia pudełko na podłodze w kuchni. Kocięta ruszają się, jeden piszczy.

Zdejmuje kurtkę, wiesza na jedynym zajętym wieszaku.

Kaloryfer pod oknem jest ledwo ciepły. Październik skrada się do listopada, a ogrzewanie włączyli niedawno, i rury jeszcze grzeją tak, jakby same nie wierzyły, że pora.

Arkadiusz przysiada na piętach przy pudełku. Czarny kociak pierwszy podnosi głowę i patrzy prosto na niego, zielonymi, jeszcze mętnymi oczami, ale już z charakterem. Smuga światła z okna pada na linoleum, a w niej wirują drobinki kurzu, powolne, obojętne na wszystko.

Arkadiusz otwiera szafę, znajduje stary ręcznik. Frotte, niebieski, dawno stracił kolor i miękkość. Ścieli go na podłodze przy kaloryferze, przekłada kocięta z pudełka na ręcznik. Leżą kupą, a łapki się plączą, i nie rozdziela ich. Niech.

Potem wyjmuje z torby karmę, mieszankę mleczną. Kładzie na stole.

Mieszankę trzeba podgrzać do trzydziestu ośmiu stopni. Arkadiusz wie to, jak zna własne imię: nie przypominając sobie, po prostu wiedząc. Rozrabia ciepłą wodą, stawia na małym ogniu, i stoi przy kuchence z termometrem do wody, który znalazł w szufladzie, i czeka.

Zebrał narzędzia do pudełka, oddał klucze, napisał podanie. Tamara odeszła w kwietniu, a do października przestał być weterynarzem, bo ręce, które leczyły cudze zwierzęta, nie zdołały utrzymać własnego życia. I wydało się słuszne, żeby wszystko zatrzymać.

Ale ciało pamięta. Pipetka kładzie się między palcem wskazującym a środkowym tak, jak kładła się tysiące razy. Lewa ręka bierze kociaka, obraca na grzbiet, przykłada pipetkę do pyska. Kropla mleka spływa po podbródku na ręcznik, a kociak zaczyna cmokać, i Arkadiusz czuje, jak coś w nadgarstku się rozluźnia.

Czarnego pierwszym, bo był najmniejszy i połykał łapczywie, spiesznie, jakby bał się, że zabiorą.

Szare razem: leżą jeden obok drugiego i nie chcą się rozdzielać, a gdy jeden je, drugi wpycha się nosem w jego szyję, i Arkadiusz przytrzymuje obu jedną ręką.

Pręgowane pojedynczo, wyrywają się i piszczą, a mleko cieknie obok po podbródkach i po ręczniku, a on wyciera je rogiem tkaniny, nie irytując się, tylko nawykowo, jak robił to latami w klinice, gdzie właściciele patrzyli z niepokojem, a on mówił „wszystko dobrze, wszystko w porządku”, i od jego głosu uspokajały się nie tylko zwierzęta, ale i ludzie.

Najedzone, kocięta zasypiają. Wszystkie pięcioro, na ręczniku przy kaloryferze, jedno na drugim. Czarny na wierzchu, piersia biała, łapki zwisają. Arkadiusz siada na podłodze obok i opiera plecy o ścianę. Patrzy, jak oddychają. Cienki, częsty, wspólny dźwięk, podobny do szelestu.

Potem wstaje, myje kubek. Wyciera i stawia do szafy. Wyjmuje drugi, czysty. Nalewa herbaty. I pijąc, kociak, jeden z pręgowanych, budzi się, doczłopuje do jego nogi i wpycha się nosem w kostkę. Nos jest mokry, zimny, wielkości ziarnka grochu.

Arkadiusz nie czeka na dzwonek do drzwi, bo dzwonek nie działa od pół roku, a nie naprawił go, bo nie miał kto dzwonić. Pukanie. Trzy krótkie uderzenia kostkami. Tak pukają ludzie, którzy nie są pewni, czy chcą ich widzieć.

Otwiera. Halina stoi na progu w tej samej chuście, tylko dziś zawiązana staranniej. W rękach torba, z której unosi się zapach smażonego ciasta i cebuli.

– Dzień dobry – mówi i od razu dodaje: – Ja na chwilę. Tylko zapytać. Jak one? Kocięta.

Arkadiusz odsuwa się w bok. Nie zaprasza słowami, po prostu odsuwa. Nawet się nie dziwi, jak go znalazła.

Halina wchodzi. Kocięta są w kuchni. Ręcznik przy kaloryferze, obok miseczki, każda podpisana markerem: „czarny”, „szary-1”, „szary-2”, „pręgowany-m”, „pręgowana-d”. Halina patrzy na miseczki, na markerowe napisy, na ręcznik, i ściska jej się gardło, bo człowiek, który podpisuje miseczki czwartego dnia, nie zamierza ich oddawać.

– Proszę. Przyniosłam – podaje torbę. – Pierogi. Pomyślałam, może…

Nie kończy, bo nie wie, jak skończyć. „Może pan głodny” brzmiałoby niezręcznie. „Może panu samotnie” brzmiałoby prawdziwie, ale prawdę mówić za wcześnie.

Arkadiusz bierze torbę. Stawia na stole. Czarny kociak siedzi mu na ramieniu, wczepiony pazurami w sweter, a Halina zauważa, że sweter ma już przeciągnięcia, a Arkadiusz ich nie poprawiał.

– Herbaty? – pyta. Pierwsza długa fraza w całej rozmowie.

Halina kiwa głową. Siada na stołku, kładzie ręce na kolanach. W kuchni jest cieplej niż w przedpokoju, pachnie mlekiem, karmą i czymś jeszcze.

Kociak zeskakuje z ramienia Arkadiusza i wdrapuje się jej na kolana, a ona podchwytuje go machinalnie, jak podchwytuje się to, co spada, bez myślenia. Jest ciepły, a pazurki przekłuwają materiał spódnicy, i Halina nie zabiera go, tylko przyciska dłoń do grzbietu, czując, jak bije pod futrem szybkie małe serce.

Arkadiusz nalewa herbatę.

Po tygodniu Arkadiusz zauważa, że pudełko nie jest już potrzebne. Kocięta śpią gdzie kto: dwoje na fotelu, jeden na parapecie, czarny u jego stóp, pręgowana na swetrze, który rzucił na krzesło i zapomniał. Pudełko stoi w kącie puste, a on je spłaszcza, kładzie przy progu zamiast wycieraczki. Karton jest miękki, wytarty, a kocięta, przechodząc obok, drapią go pazurami z przyzwyczajenia, jak drapią znajome.

Halina przychodzi co drugi dzień. Przynosi pierogi, albo twaróg, albo jabłka z tego samego rynku, od Bożeny. Dzwonek naprawił w drugim tygodniu. Ona dzwoni, a ten dźwięk, ostry, brzęczący, staromodny, jest lepszy niż jakakolwiek cisza, jaką Arkadiusz znał przez ostatni rok.

W przedpokoju na wieszakach wiszą teraz jego kurtka i jej chusta.

Pewnego ranka czarny kociak wybiega na korytarz przez uchylone drzwi. Arkadiusz wychodzi za nim, podnosi go, a kociak opiera się łapkami o jego brodę, jakby chciał zobaczyć, co tam, za drzwiami, dalej. Arkadiusz też patrzy. Klatka schodowa, zakurzone okno, światło. Stoi tak kilka sekund, przytrzymując drzwi nogą, żeby się nie zatrzasnęły.

Potem wraca do mieszkania. Stawia kociaka na podłodze, a ten pędzi do kuchni, gdzie już brzęczą miseczki, bo reszta czworga usłyszała kroki i uznała, że czas na śniadanie. Drzwi Arkadiusz nie zamyka na zamek. Zaraz przyjdzie Halina.