Po zejściu w dół wąwozu prowadzącego do rzeki, Michał ocenił szanse kota na ucieczkę.

Gdy zszedł po zboczu w dół, ku wodzie, Stanisław ocenił szanse kota na przetrwanie.

Równy nurt rzeki, uwięzionej między stromymi skałami, rozlewał spokój. Monotonny szum fal o kamienisty brzeg brzmiał jak ostrzeżenie: Pół godziny… pół godziny do spuszczenia wody…. Stanisław znał ten znak aż za dobrze.

Kilometr wyżej stała zapora miejscowej elektrowni. Wiosenne roztopy przelały się przez zbiornik, a poprzedniego dnia rozesłano ostrzeżenia do wszystkich gospodarstw w dół rzeki wkrótce wzmożone spusty wody podniosą jej poziom. Powodzi nie spodziewano się: brzegi były strome, ale niższe łąki miały chwilowo zniknąć pod wodą. Stanisław wiedział, że nie zaszkodzi sprawdzić jeszcze raz pompownię może gdzieś poluzowała się obejma.

Kulejąc, przy akompaniamencie cichego skrzypienia protezy na lewej nodze, obszedł teren dokładnie. Wszystko było w porządku. Już poprzedniego dnia wzmocnił rury i ogrodzenie, ale dodatkowa kontrola nigdy nie zaszkodzi. Zdjął kaszkiet, przeczesał palcami siwe, krótkie włosy, rozłożył mały dywanik na kamieniu i usiadł, masując kikut. Noga bolała każda zmiana pogody o tym przypominała. Stanisław zapalił papierosa i czekał. Lubił patrzeć, jak otwierają śluzę. Najpierw słychać daleki pomruk, potem ukazuje się biała ściana piany, aż w końcu ogromna masa wody spada w dół, porywając gałęzie, śmieci, zeszłoroczne liście. Rzeka zdaje się ożywać, pozbywając się tego, co stare.

Zdjął protezę, odłożył ją obok i mrużąc oczy, śledził, jak powalony pień wolno płynie z prądem utonie czy nie? W połowie drogi zatrzymał się na mieliźnie. Utknął stwierdził Stanisław. Za dziesięć minut, gdy przyjdzie fala, i tak go porwie. Ale wtedy dostrzegł coś dziwnego: między gałęziami miotało się maleńkie stworzenie. Pochylił się bliżej i rozpoznał to był kot. Szary, mokry, drżący, desperacko próbował wspiąć się wyżej. Teraz siedział już na najwyższej gałęzi, jakieś dwadzieścia metrów od brzegu, wbijając pazury w drewno.

Biedactwo pomyślał Stanisław. Za dziesięć minut otworzą śluzę nie przeżyje. Szybko zapiął protezę i oszacował odległość do drzewa. Ratunek był niemal niemożliwy, ale nie mógł odejść. To spojrzenie przerażone, a jednak pełne nadziei już raz gdzieś na niego patrzyło.

Dobrze trzydzieści lat wcześniej Stanisław służył jako żołnierz kontraktowy. Był sierżantem na gorącym punkcie, patrolując z młodym żołnierzem, Wojtkiem. Wspinaczka pod górę, wąska ścieżka. Wojtek pobiegł przodem i dostał kulą snajpera w kolano noga złamała się jak zapałka. Runął na ziemię, wyjąc z bólu. Stanisław pamiętał tamto spojrzenie niemy krzyk o pomoc i świadomość, że każda próba ratunku może kosztować życie ich obu.

Bez namysłu strzelił w przypuszczalnym kierunku, by odwrócić uwagę, po czym rzucił się do towarzysza. Kule świstały obok, jedna musnęła nawet hełm. Ale się udało wciągnął Wojtka za osłonę, podczas gdy drużyna zasłaniała ich dymem. Tej samej nocy on sam nadepnął na minę… Od tamtej pory obu brakowało nogi: jednemu prawej, drugiemu lewej.

Stanisław zrzucił watówkę, chwycił dywanik i wszedł w lodowatą wodę. Chłód palił skórę, dech zaparło mu w piersi, ale zawracać było już za późno. Pełzał w stronę drzewa, zaciskając zęby, by nie dzwoniły. Dotarł do płycizny. Z góry nasilał się hałas otwierano śluzy.

Chodź, kocie, nie bój się! warknął, wyciągając rękę.

Kot, jakby rozumiejąc, skoczył na Stanisława, wbijając pazury w jego ramię. Ból przeszył go na wskroś, ale tylko sapnął: Wytrzymaj. Zawrócił, ciężko poruszając nogami. Zimno sparaliżowało ciało, proteza przeszkadzała, siły topniały. Szum wody narastał fala była już za nimi. Stanisław poczuł pod stopą grunt, zrobił jeszcze jeden krok i runął, tracąc przytomność. Ostatnie, co ujrzał: kot wskakujący na brzeg.

Ocknął się przy ogniu. Obok syczał czajnik, a kot już suchy grzał się w blasku płomieni.

A niech cię, ledwo cię spuściłem z oka a ty już w tarapatach burknął znajomy głos. To był Wojtek, ten sam, tylko z siwiejącymi skroniami. Ledwo cię wyciągnąłem za kołnierz.

Stanisław popijał gorącą herbatę, rozgrzewając się pod watówką. Kot milcząco ocierał się o jego kolano.

Nie marudź, Wojtek uśmiechnął się. Wiedziałem, że mnie nie zostawisz. Jak wtedy. Pogłaskał kota po grzbiecie. Teraz jest nas trzech dwóch kalek i czworonóg.

No tak przytaknął Wojtek. Ten już z tobą zostanie. Jak uratowałeś, to się przywiąże. Nie uwolnisz się od niego, jak ode mnie.

Roześmiali się obaj. Potem wstali i ruszyli z powrotem do pompowni jeden utykając na lewą nogę, drugi na prawą. A między nimi, ledwie dotykając mokrymi łapami ziemi, kroczył kot, nie odstępując swego wybawcy na krok.