Piasek między palcami

Cisza w domu była gęsta jak smoła, przerywana tylko trzaskiem drewna w piecu. Helena Kowalska, kobieta o zmęczonej twarzy pooranej zmarszczkami, śledziła wzrokiem syna, który w milczeniu pakował ostatnie rzeczy do płóciennego worka. Jutro – wojsko.

Synku, Wojtku, powiedz mi, co ty widzisz w tej w tej wietrznicy? nie wytrzymała, a jej głos, stłumiony ukrytym bólem, załamał się w szept. Ona cię za grosz nie ceni! Patrzy z góry, a ty tylko o niej myślisz. Dziewcząt we wsi – jak mrówków! Na przykład Zosia, Szymańska Rozsądna, pracowita, na ciebie zerka, a ty nawet nie zauważasz. Jakbyś ślepy był na wszystkie, tylko ta twoja Ewka!

Wojtek, wysoki, barczysty chłopak o upartym podbródku i teraz zmarszczonych, zwykle dobrych oczach, nie odwrócił się. Jego palce mocno zacisnęły węzeł.

Nie potrzebuję żadnej Zosi, mamo. Już zdecydowałem. Od dziecka kocham Ewkę. I jeśli nie wyjdzie za mnie To wcale się nie ożenię. Daremnie się martwisz, uspokój się.

Ona cię skrzywdzi, Wojtuś! Moje serce to czuje! szlochała matka. Piękna – owszem, diablice Ale zimna, lekkomyślna. Jej miejsce w mieście, nie w naszej wsi.

Wojtek w końcu się odwrócił. W jego spojrzeniu stała nieprzenikniona, twarda ściana.
Koniec tematu.

Tymczasem w sąsiednim domu, pachnącym tanim perfumem i młodością, lustro odbijało zupełnie inny obraz. Ewka kończyła wieczorny rytuał: podkreśliła oczy kredką, nałożyła szminkę. Jej wygląd, jaskrawy i wyzywający, krzyczał o pragnieniu, by ją zauważono, porwano, zabrano daleko stąd.

Ewka, gdzie się tak stroisz? dobiegł z kuchni głos matки. Znowu na potańcówkę? A potem impreza do rana? Chociaż Wojtka weź. Chłopak jak się patrzy! Technikum kończy, nie byle kto. Robotników najął, z ojcem dom buduje – mówi, dla przyszłej żony. A sam tylko na ciebie zerka, jak urzeczony.

Ewka prychnęła, kręcąc się przed lustrem, podziwiając odbicie.
Twój Wojtek to prostak, jakich mało. Dom buduje Młodość jest tylko raz, mamo! Trzeba żyć, bawić się, a on haruje jak wół, nigdzie nie wychodzi, nie oddycha pełną piersią. Młodość minie – i nie będzie co wspominać. Nie potrzebuję go, słyszysz? Ani trochę. Nawet nie sugeruj.

I, niczym motyl, wyfrunęła z domu, zostawiając za sobą tylko obłok drażniącego zapachu.

Jesień tego roku była złota i gorzka. Wojtek, z dyplomem w ręku, dostał też powołanie. Rodzice urządzili skromne, ale serdeczne pożegnanie. Przyszła i Ewka z matką – jako najbliższe sąsiadki.

Wojtek, w nowym, niewygodnym garniturze, szukał okazji. Serce waliło mu w gardle. Złapał Ewkę w korytarzu, nieśmiało przytuloną do ściany.

Ew zaczął, a głos zdradliwie mu zadrżał. Mogę pisać do ciebie? Wszyscy żołnierze piszą do swoich dziewczyn. A ja nie mam dziewczyny. Może zgodziłabyś się być moją? Choć na odległość?

Ewka spojrzała na niego pobłażliwie, jak na miłego, ale natrętnego szczeniaka. Zastanowiła się chwilę.
No, pisz. Jak będzie mi się chciało – odpowiem. Jak nie – nie gniewaj się. Dobrze?

To wystarczyło. Jego twarz rozjaśniła się nadzieją, takim blaskiem, że Ewka na moment spuściła wzrok. Prawie jej się go zrobiło wstyd.

Odpowiadała na jego listy pisane starannym wojskowym charakterem. Ale po szkole rzuciła się w wir miasta, zdawała na pedagogikę. Szara wieś została za plecami wraz z naiwnymi żołnierskimi wyznaniami. Korespondencja urwała się nagle.

Jej matka tylko wzdychała, cicho licząc, że córka opamięta się, poczeka na Wojtka, a studiować można i zaocznie – byle była wola. Ale Ewka słuchać nie chciała.

Skończę studia, wyjdę za miejskiego, inteligenta! I nigdy, przenigdy nie wrócę do tej zapadłej, zapomnianej przez Boga wsi! krzyczała w histerii, gdy matka próbowała bronić wiejskiego adoratora.

Ale los okrutnie się z nią zażartował. Pierwszy egzamin – wypracowanie – oblała z hukiem. Gorzka ironia polegała na tym, że nie miała na kogo zwalić winy. W ich wiejskiej szkole nauczycieli zawsze brakowało. Polski i niemiecki prowadziła jedna osoba – Niemka Elsa Güntherowa. Niemiecki znała świetnie, polski – ledwo. Ewka, jak większość klasy, nie umiała dobrze ani jednego, ani drugiego.

Ale Ewka nie potrafiła długo się smucić. Miasto kusiło światłami, szybko znalazła pocieszenie w czarującym i cynicznym Edwardzie. Edek był na ostatnim roku prawa i mieszkał sam w trzypokojowym mieszkaniu, podczas gdy rodzice pracowali na północy.

Ewka szybko się do niego wprowadziła. By nie być ciężarem, znalazła pracę w stołówce. Kucharką oczywiście nie została. Jeździła wózkiem z pierogami po halach, czując na sobie oceniające spojrzenia robotników.

W mieszkaniu Edka szybko się zadomowiła: wysprzątała zaniedbane pokoje, gotowała bogate bigosy i podkradała z pracy pierogi. Wyobrażała sobie, że jest panią domu, niemal żoną. Mieszkanie jest, mężczyzna – obiecujący. Można pomyśleć o dziecku. Była w nim zakochana do utraty tchu. Dla niej był uosobieniem tego miejskiego, pięknego życia, o którym marzyła.

Mieszkała z nim prawie rok. Aż pewnego wieczoru, zimnego i deszczowego, Edek, rozwalony na kanapie, oznajmił bez emocji:
Ewka, koniec zabawy. Miłość przeszła, znudziłaś mi się. Wynoś się. Rodzice wracają za kilka dni.

Coś w niej pękło i zamarzło. Ale dumna, już nauczona miejskiej twardości, nie pokazała po sobie. Spokojnie, bez histerii, spakowała rzeczy do tej samej walizki i poszła do koleżanki. Dopiero gdy drzwi się za nią zamknęły, po policzkach popłynęły ciche, gorzkie łzy.

A po dwóch tygodniach, już u przyjaciółki, zrozumiała, że z jej ciałem dzieje się coś dzi