— Hanno Wacławo, trzeba pozwolić dziewczynce się dalej uczyć. Takie bystre umysły rzadko się zdarzają. Ma szczególny talent do języków i literatury. Żebyście tylko widzieli jej prace!

Anno Stanisławo, trzeba dziewczynce dać szansę na dalszą naukę. Takie bystre głowy nieczęsto się zdarzają. Ma szczególny dar do języków, do literatury. Powinniście zobaczyć jej prace!

Mojej córce były trzy lata, gdy znalazłam ją pod mostem, w błocie. Wychowałam jak własną, choć ludzie za plecami szeptali. Teraz jest nauczycielką w mieście, a ja wciąż mieszkam w swojej chatce, przesypując wspomnienia jak drogocenne paciorki.

Podłoga skrzypnęła pod nogą kolejny raz myślę, że trzeba by naprawić, ale jakoś ręce nie sięgają. Usiadłam przy stole, wyjęłam swój stary pamiętnik. Strony pożółkły jak jesienne liście, ale atrament wciąż trzyma moje myśli. Za oknem wieje, brzoza stuka gałęzią, jakby chciała wejść do środka.

Czego się tak rozhulałaś? mówię do niej. Poczekaj trochę, wiosna przyjdzie.

Śmieszne, oczywiście, rozmawiać z drzewem, ale kiedy żyje się samotnie, wszystko wokół wydaje się żywe. Po tamtych strasznych czasach zostałam wdową mój Stefan zginął. Ostatni jego list wciąż przechowuję, pożółkły od czasu, wytarty na zgięciach tyle razy go czytałam. Pisał, że wkrótce wróci, że mnie kocha, że będziemy żyć szczęśliwie A tydzień później dowiedziałam się prawdy.

Dzieci Bóg mi nie dał, może i lepiej w tamtych latach trudno było wyżywić nawet siebie. Przewodniczący kołchozu, Jan Kowalski, ciągle mnie pocieszał:

Nie martw się, Anno. Jeszcze młoda jesteś, wyjdziesz za mąż.

Już nie wyjdę odpowiadałam stanowczo. Raz kochałam, wystarczy.

W kołchozie pracowałam od świtu do zmierzchu. Brygadzista Nowak czasem krzyczał:

Anno Stanisławo, powinnabyś już iść do domu, późno!

Zdążę odpowiadałam. Dopóki ręce pracują, dusza się nie starzeje.

Gospodarstwo miałam niewielkie koza Maryśka, uparta jak ja sama. Pięć kur budziły mnie lepiej niż żaden kogut. Sąsiadka Zosia często żartowała:

Ty to chyba nie indyk, co? Czemu twoje kury krzyczą najwcześniej?

Trzymałam ogródek ziemniaki, marchew, buraki. Wszystko swoje, z ziemi. Jesienią robiłam przetwory ogórki kiszone, pomidory, grzyby marynowane. Zimą czasem otworzyłam słoik i nagle lato wracało do domu.

Tamten dzień pamiętam, jak dziś. Marzec był wilgotny, mokry. Rano mżyło, wieczorem lekko przymarzło. Poszłam do lasu po chrust piec trzeba było napalić. Po zimowych wichurach gałęzi było mnóstwo, tylko zbierać. Nazbierałam wiązkę, wracam koło starego mostu, słyszę ktoś płacze. Najpierw pomyślałam, że to wiatr. Ale nie, wyraźnie, po dziecięcemu.

Zeszłam pod most, patrzę mała dziewczynka siedzi, cała w błocie, sukienka mokra, podarta, oczy przestraszone. Gdy mnie zobaczyła zamilkła, tylko drżała jak osikowy listek.

Czyjaś ty jesteś, maleńka? pytam cicho, żeby nie przestraszyć jeszcze bardziej.

Milczy, tylko mruga oczkami. Usta sine od zimna, ręce czerwone, opuchnięte.

Zmarzła na kość mówię bardziej do siebie. Chodź, zabiorę cię do domu, ogrzejesz się.

Wzięłam ją na ręce lekka jak piórko. Owinęłam ją w swoją chustę, przytuliłam do piersi. A sama myślę jaka to matka, co dziecko pod mostem zostawia? W głowie się nie mieści.

Chrust musiałam porzucić nie było już czasu. Całą drogę do domu dziewczynka milczała, tylko kurczowo trzymała się mojej szyi zmarzniętymi paluszkami.

Przyniosłam do domu, sąsiedzi już na miejscu wieści po wsi rozchodzą się szybko. Zosia pierwsza przybiegła:

Boże, Anno, skąd ją wzięłaś?

Pod mostem znalazłam mówię. Porzucona, widać.

Ojej, co za nieszczęście załamała ręce Zosia. I co teraz z nią zrobisz?

Jak to co? Zostawię u siebie.

Zwariowałaś, Anno? wtrąciła się już baba Agata. Gdzie tobie dziecko? Czym je wyżywicie?

Czym Bóg da, tym nakarmię odparłam stanowczo.

Najpierw napaliłam w piecu jak najgoręcej, zaczęłam grzać wodę. Dziewczynka cała w siniakach, chuda, żebra wystające. Wykąpałam ją w ciepłej wodzie, owinęłam w swój stary sweter dziecięcych ubrań w domu nie było.
Chcesz jeść? pytam.

Kiwnęła nieśmiało.

Nalałam jej wczorajszego barszcz