Gorzki święto: dramat kobiety

Gorzka uroczystość: dramat Halszki

Halszka siedziała przy kuchennym stole, po raz kolejny przeliczając pieniądze. Portfel był niemal pusty, a do wypłaty pozostał jeszcze tydzień.

– Niewiele – westchnęła. – Ale cóż poradzić? Taka już pensja…

Trzeba było zapłacić rachunki, kupić jedzenie, ale za co? Halszka wędrowała po sklepie w centrum miasteczka Zakopane, wzdychając na widok cen, które zdawały się rosnąć w oczach. W końcu pozwoliła sobie tylko na mleko, chleb i paczkę makaronu. Na masło zabrakło, ale margaryna mieściła się w budżecie. Kawa, herbata, cukierki do herbaty, ulubiony ser – wszystko to pozostało na półkach.

Halszce nie pozostało nic innego, jak udać się po warzywa do byłej teściowej. A tam czekało na nią to, co nieuniknione:

– A nie mówiłam ci! – po raz kolejny powiedziała Barbara Janówna.

Teściowa była kobietą surową, lecz mądrą. Miała już siedemdziesiąt sześć lat i zawsze okazywała się mieć rację. Gdyby Halszka posłuchała jej lata temu, może teraz nie grzebałaby w portfelu ze łzami w oczach. Może żyłaby jak wszyscy normalni ludzie. Albo nawet lepiej! Ale co było, a nie jest, nie pisze się w rejestr.

Dwa lata temu jej mąż, Marek, odszedł. I to jak odszedł – właśnie w jej urodziny. Halszka cały dzień krzątała się po kuchni, zastawiła suto stół. Marek usiadł, z apetytem zjadł, aż nagle oznajmił:

– Koniec, Halszka. Dość. Odejdę od ciebie.

Zastygła, nie wierząc własnym uszom. A on ciągnął, nie kryjąc irytacji:

– Ile ty dziś masz lat? Czterdzieści jeden, prawda? A ja czterdzieści pięć. W tym wieku powinniśmy już mieć wnuki! A gdzie one? Nie ma ich. Bo nie ma dzieci. Nie zdążyłaś ich urodzić!

– Co ty mówisz? – Halszka zaczerpnęła powietrza z oburzenia. – O czym ty w ogóle? Biedaku, zmęczyłeś się, co? Jakie dzieci z tobą? Nawet za kotem nie potrafisz spojrzeć, chodzi głodny całymi dniami! Ja po mieszkaniu chodzę na palcach, a ty wrzeszczysz, że hałasuję! Jakie ty dzieci chcesz? Może specjalnie nie chciałam ich z tobą mieć!

Skąd wzięła się w niej ta śmiałość? I po co? Marek, jakby tylko na to czekał, zerwał się, odepchnął krzesło i rzucił na odchodne:

– Pomieszkam gdzie indziej. Daję ci czas, żebyś znalazła mieszkanie. Bo to moje!

Drzwi zatrzasnęły się, pozostawiając za sobą grobową ciszę. Halszka siedziała, nie wiedząc, co robić, a w piersi rosła pustka.

Później opowiadano jej, że Marek „trochę się ożenił” z młodziutką sprzedawczynią ze sklepu obuwniczego, do którego kiedyś wstąpił po buty. Opowiadano z lubością, jak jej były biegał do niej z kwiatami. A były to kwiaty z ich działki – lilie, które Halszka latami pielęgnowała: delikatnoróżowe, cytrynowożółte, tygrysie, ognistoczerwone. Wyrwał je z korzeniami, łamiąc łodygi, nie żałując.

Halszce było szkoda dziewczyny. Myśli, że złapała szczęście za ogon? No, no. Marek pożałował pieniędzy na bukiet, pożałuje i na suknię, i na buty. Chociaż patrząc na jego nową wybrankę – postawną, twardą, pewną siebie – było jasne: szkoda jej nie było. Marek wyraźnie wybrał taką, która „narodzi mu całe przedszkole”. No to niech spróbuje.

Czy teściowa wiedziała o romansie syna? Przy Halszce beształa Marka, ale i jej się dostało:

– A nie mówiłam ci dwadzieścia lat temu? Wciąż narzucasz byle co! Ile ja ci porządnych rzeczy podarowałam? Gdzie one są? Teraz to sobie chodź sama!

Halszka pamiętała te „stroje” – ogromne spodnie do kolan, z welurem, w groteskowe kwiatki. Marek uciekłby jeszcze wcześniej, widząc ją w czymś takim.

Rozpoczął się podział majątku. Marek powtarzał: „Wszystko moje!”. Ale sąd podzielił wszystko po połowie. Halszce przypadła działka, Markowi – mieszkanie. Wtedy wtrąciła się Barbara Janówna, która od lat mieszkała na działce, wynajmując swoje mieszkanie za dobre pieniądze:

– A co, dzieci, mnie się pytać nie chcecie? Halszka tu przyjedzie, facetów zacznie sprowadzać, a ja gdzie?

– Do siebie, mamo – warknął Marek.

– A ty, mądralo! A twoja dziewczyna jak będzie do pracy dojeżdżać? A ty z tą sprzedawczynią w mieszkaniu będziesz się wylegiwać?

W końcu postanowili: Barbara Janówna została na działce, swoje mieszkanie oddała synowi, a Halszka zachowała ich wspólne lokum. Ledwie odetchnęła z ulgą, a nadeszło nowe nieszczęście: sąd podzielił nie tylko majątek, ale i długi. Teraz Halszka spłacała połowę kredytu Marka. Za „piękne życie” przyszło zapłacić.

Dlatego wlokła się na przystanek autobusowy. Autobusy w Zakopanem jeździły rzadko, raz na tydzień. Wszyscy mieli samochody, a w autobusie – same staruszki, które znały się od zawsze. Gadały, narzekały na emerytury, ceny, omawiały nowości. Halszka milczała, wpatrując się w okno. Jechać błagać o warzywa na własną działkę było upokarzające.

Każdą grządkę pielęgnowała, spulchniała, cieszyła się, widząc zielone pędy. Dom tonął w kwiatach, drzewa były bielone starannie. W środku – jasno, kolorowe zasłony, łóżko przykryte jaskrawym kocem, stół z eleganckimi krzesłami, nakryty białym obrusem. Żadnego rupiecia – starych kanap, podartych foteli, sterty szmatek. Przestrzeń, powietrze, piękno.

Nic dziwnego, że pięć lat temu Barbara Janówna poprosiła, by zamieszkać na działce. Spryciara – sobie krzywdy nie zrobi. Rozwód rozwodem, ale ziemniaki sadzić trzeba. Halszka harowała do siódmych potów. Plonów w mieszkaniu nie przechowasz, w piwnicy bezpieczniej. Dlatego jeździła co tydzień – choć trochę grosza do marnej pensji.

Teściowa stała nad nią, uczyła życia, ale jednak nastawiała czajnik, karmiła, kładła spać, nie milknąc ani na chwilę:

– A nie mówiłam ci, Halszka! Nie można być taką! Patrz, Marek z tą, przebacz Panie Boże, już ma synka, niedOna jednak, wbrew wszystkim przeciwnościom, zaczynała wierzyć, że szczęście w końcu się do niej uśmiechnie.