Główna Rola w Polskim Teatrze

Borysie, na koniec już zrób coś pożytecznego! Jadwiga z irytacją popchnęła śpiącego męża w bok. To nie do zniesienia!

Co? wymamrotał on jeszcze w półśnie.

Nie przeszkadzały mu krzyki sąsiadki z piętra wyżej. Jadwiga jednak nie potrafiła zasnąć:

Ania znowu krzyczy! Nie słyszysz, co?

Borys nie odpowiedział, znów zapadając w sen

No i śpij! wkurzyła się Jadwiga. Sama pójdę, bo w całym klatce nie ma nikogo, kto ten potwór ugasi!

Zrzuciła szlafrok i zdecydowanie wyszła, głośno trzaskając drzwiami.

Śpiący Borys z trudem wstał, przeklinając pod nosem, i podążył za nią.

***

Jadwiga stanęła już przed drzwiami zamieszkańców spokoju i waliła w nie całymi siłami.

Borys przybiegł w samą porę: Paweł rozwarł drzwi.

Z głębi mieszkania dochodziły płacz sześciolatka Jasia i jęki Anii.

Co chcesz?! zagroził właściciel, ledwo trzymając równowagę po kilku kieliszkach wódki.

Patrzłaś na zegar? wykrzyknęła Jadwiga. Jest noc!

I co?! Paweł podszedł, pięścią zaciśniętą.

Nic! ryknął Borys i jednym ciosem powalił sąsiada na ziemię.

Mężczyzna runął prosto przy progu i zamilkł.

Po chwili zza pokoju wyjrzała przerażona Ania z wyraźnymi śladami na twarzy. Patrzyła na męża z drżeniem, nie odważając się podejść bliżej.

Zadzwoń po patrol, rzucił Borys, współczująco patrząc na nieszczęśliwą kobietę. Zaraz się uspokoi i znów zacznie.

Nie zacznie, wyszeptała Ania, on już nie będzie spał.

Jesteś pewna? zapytała Jadwiga.

Ania wzruszyła ramionami:

Mam nadzieję

Nie wierzę, odcięła Jadwiga tonem nie dopuszczającym sprzeciwu. Nie wytrzymam już tego baletu marlezona: rano mam pracę. Więc weź syna, będziemy nocować u nas. A z tym spojrzała odrazu na sąsiada jutro się zajmiesz.

***

Nocne potyczki w tej rodzinie stały się już od lat normą w całym bloku. Zazwyczaj nikt się nie wtrącał.

Jedynie Borys, spełniając żądania żony, ciężko wzdychał, ubierał się i wchodził po schodach.

Z czasem Jadwiga mieli już dość. Zauważyła też, że im dalej, tym chętniej mąż biegnie ratować sąsiadkę.

Znowu? Dobry duch! syczała pościgowo.

Ale Borys jej nie słyszał. Widział jedynie przerażone spojrzenia Jasia, który właśnie przytulał się do maminy kolan, oraz bladą, wykrzywioną od strachu twarz Ani.

Po załatwieniu Pawła, Borys tradycyjnie wprowadzał kobietę z dzieckiem do swojego mieszkania, z dala od grzechu. Jadwiga rozłożyła im koce w salonie.

Następnego dnia, pod wieczór, Ania dziękowała swoich wybawcom, przynosząc pierogi i inne domowe wypieki.

Tak się zaprzyjaźnili.

Wkrótce Ania i Jasio stali się stałymi gośćmi w domu Jadwigi i Borysa.

Ania nieustannie oferowała pomoc przy obowiązkach domowych, a Jasio

On szczerze przytulał się do Borysa. Do tego silnego, spokojnego, pachnącego tytoniem i pewnością. Patrzył na niego jak na superbohatera.

Borys ogrzewał się tym spojrzeniem. Zaczął kupować chłopcu zabawki, naprawiać jego samochodziki, raz przyniósł metalowy zestaw konstrukcyjny, potem piłkę do piłki nożnej.

***

Jadwiga i Borys nie mieli dzieci. Najpierw chcieli po prostu żyć we dwoje. Potem po prostu nie wychodziło.

Ten cichy ból był ich trzecim lokatorem

I nagle ten chłopiec Jego szeroko otwarte oczy

***

Jadwiga w domu zwykle trzymała język za zębami, nie wyrażając niezadowolenia. W pracy natomiast dawała upust emocjom. Kawiarenka dla palących stała się jej oddechem.

Wyobraźcie sobie, dziś w nocy sąsiadka znów przyszła cała w łzach! wciągała, rozgrzewając się opowieścią. Jej mąż znowu huliganił! Nie rozumiem takich kobiet! Nie szanują same siebie! Ja by się z nim nie dogadywała! Nie wytrzymałabym ani jednego dnia!

Pewnie go kocha, ostrożnie zauważyła najstarsza w dziale, pani Wiktoria. Mówiłaś przecież, że kiedy jest trzeźwy, to prawdziwy skarb.

Co za skarb! ryknęła Jadwiga. Ani ryby, ani mięsa. Głupkowaty prosiaczek! Inna w jej miejscu dawno by zerwała z tym pijakiem!

Może nie ma dokąd iść, wtrąciła młodsza Irena. Z dzieckiem trudno samemu. Dlatego znosi.

To bzdura! wściekła się Jadwiga, wypuszczając dym. Oni z Pawłem nawet nie są małżeństwem! Mieszkają razem! Długo już trzeba go wywierać miotłą, a ona znosi! Nie ma w niej dumy! Ani kropli! Krótko mówiąc jest po prostu ofiarą!

Mówiła głośno, jakby przekonywała samą siebie. Próbowała udowodnić, że jest mądra, silna, niezależna i lepsza od Ani setki razy!

Jednak wracając do domu, prawie codziennie widziała tę samą scenę: Borysa i Jasia przy tym samym zestawie konstrukcyjnym. I słyszała rzadki, wymarzony dźwięk szczęśliwy śmiech męża.

Pewnej soboty Jadwiga wróciła z zakupami, niosąc ciężkie torby. Drzwi do mieszkania Ani było uchylone. Jadwiga odruchowo zajrzała do środka i zatrzymała się w progu.

Nie całowali się, nie przytulali, nie robili nic kompromitującego.

Po prostu byli

Borys siedział na stołku, trzymając młotek, a Jasio stał obok i z powagą podawał mu gwoździe. Ania, opierając się o framugę, patrzyła na nich z taką spokojną, głęboką radością, że Jadwiga poczuła dreszcz. Byli jednością. Obraz idealnej rodziny, której ona nie potrafiła stworzyć.

Co za potworna myśl, odrzuciła i odeszła. Bzdura! Borys nie jest taki. Ja dla niego wszystko! A ta Ania głupia kura!

***

Następnym razem, gdy Ania przybyła po pomoc, Jadwiga zatrzymała ją w progu i krzyknęła wprost w oczy, by Borys słyszał:

Ile można, Aniu?! Kiedy w końcu nabierzesz rozumu?! On nie jest ci nawet mężem! Po co znosisz tego pijackiego potwora?! W swoim mieszkaniu?! Wyrzuć go i sprawa zamknięta! Czy może lubisz grać ofiarę? Zaszczyciłbyś się! Twój syn patrzy!

Jej słowa, jak trucizna, wpadły w przygotowaną glebę.

Tydzień później Paweł, skulony i żałosny, z walizką w ręku, opuścił klatkę.

Jadwiga triumfowała! Wreszcie!

Teraz Ania i jej syn znikną z ich życia na zawsze. Nie będą już potrzebować ochrony.

***

Rzeczywiście, nastała cisza. W soboty nikt nie przynosił już pierogów, a w korytarzu nie słychać było dziecięcego śmiechu.

Jadwiga najpierw cieszyła się spokojem, czystością i porządkiem. Lecz wkrótce cisza w ich mieszkaniu stała się inna gęsta, przytłaczająca.

Borys wracał z pracy, milcząco jedząc kolację i zaglądając w telewizor. Stawał się coraz bardziej ponury i milczący.

Po prostu się męczy, przekonywała się Jadwiga, dlatego nie patrzy na mnie przy stole, nie śmieje się z moich żartów. Dlatego śpi, obrócony plecami, jakby mnie wcale nie było.

A potem wydarzyło się coś, co wywróciło wszystko do góry nogami.

Jadwiga wróciła z pracy wyjątkowo wcześnie: nagle dopadł ją silny ból głowy.

Wjechała windą i, roztargniona, nacisnęła niewłaściwy przycisk. Zeszła na niższe piętro. Drzwi do mieszkania Ani były uchylone

Deja vu

I weszła

Wiele razy później pytała siebie: po co? Dlaczego tam weszła?

Gdy zobaczyła Borysa i Anię, pogrążonych we własnym świecie, nie zauważyła swojego otoczenia i tak się zagubiła, że nie wypowiedziała ani słowa, nie zdradziła swej obecności. Cicho wyszła na palcach i zamknęła za sobą drzwi…

Borys pojawił się po godzinie, jakby nic się nie stało. Milcząco zjadł kolację, wpatrzył się w telewizor

Jadwiga milczała.

Nie mogła nic powiedzieć mężowi. Postanowiła, że wiedząc o jego tajemnicy, wystarczy, by spróbować wszystko naprawić.

Jakże nienawidziła wtedy Ani! I siebie! Że sama namówiła go wyprzeć Pawła. Uwolniła miejsce, tak powiedzmy, dla własnego męża. Męża? Ale Borys nie jest jej mężem. Wielokrotnie zapraszał ją do Urzędu Stanu Cywilnego, a ona zawsze odmawiała, twierdząc, że pieczątka to nie najważniejsze A teraz On może odejść Z tą

Nie, nie powie Borysowi, że zna jego zdradę!

Może nie uda się z tą kurą? A Jadwiga poczeka.

Poczeka

***

Czeka.

I znosi.

Borys i Ania potajemnie wiążą się romansem.

Jadwiga o tym wie, ale udaje, że nic nie widzi, nie rozumie.

Czasem Ania przychodzi w gościnę, z synem i z ciastami

Jadwiga uśmiecha się, przytłoczona podarunkami i milczy.

Znosi

Już nie pierwszy rok.

***

Tak to bywa. Kiedy raz nazwała sąsiadkę ofiarą, nie wiedziała, że w tej chwili programuje własną przyszłość.

Teraz sama jest w nieprzyjaznym położeniu. A jej milczenie jest najgłośniejszym wyznaniem własnej porażki.

Jadwiga boi się powiedzieć za dużo, by nie rozbić swojej szczęśliwej rodziny, w której ma odgrywać główną rolę.

Rola ofiary.