Piasek między palcami

Cisza w domu była gęsta jak smoła, przerywana tylko trzaskiem drewna w piecu. Jadwiga Nowak, kobieta o zmęczonej, pooranej zmarszczkami twarzy, śledziła wzrokiem syna, który w milczeniu pakował ostatnie rzeczy do płóciennego worka. Jutro wojsko.

Synku, Krzysiu, powiedz mi, co ty widzisz w tej… tej wietrznicy? nie wytrzymała, a jej głos, zduszony tłumionym bólem, załamał się w szept. Ona cię za grosz nie szanuje! Patrzy z góry, a ty tylko o niej myślisz. Dziewczyn we wsi jak mrówków! Na przykład Hanka, ta Szymańska… Rozsądna, pracowita, patrzy na ciebie jak w obrazek, a ty nawet nie zauważasz. Jakby świat się skończył na tej Julce.

Krzysztof, wysoki, barczysty chłopak z upartym podbródkiem i teraz zmarszczonymi, zwykle łagodnymi oczami, nie odwrócony się. Jego palce z wprawą zacisnęły węzeł.

Nie potrzebuję żadnej Hanki, mamo. Już zdecydowałem. Kocham Julkę od dziecka. A jeśli ona nie zechce… To wcale się nie ożenię. Nie męcz tematu, daj spokój.

Ona cię skrzywdzi, Krzysiu! Serce mi podpowiada! łkała matka. Ładna owszem, czarownica… Ale zimna, lekkomyślna. Do miasta by pasowała, nie do naszej wsi.

Krzysio w końcu się odwrócił. W jego spojrzeniu była nieprzenikniona, twarda ściana.
Koniec tematu.

Tymczasem w sąsiednim domu, pachnącym tanią wodą toaletową i młodością, lustro odbijało zupełnie inny obraz. Julka kończyła wieczorny rytuał: podkreśliła oczy kredką, nałożyła szminkę. Jej wygląd jaskrawy, wyzywający krzyczał o pragnieniu, by ją zauważono, porwano, zabrano daleko stąd.

Julka, gdzie się tak malujesz? dobiegł z kuchni głos matki. Znowu na potańcówkę? A potem do białego rana? Może byś Krzysia zaprosiła? Porządny chłopak! Technikum kończy, nie byle kto. Robotników wynajął, z ojcem dom stawia mówi, dla przyszłej żony. A sam tylko na ciebie patrzy, jak urzeczony.

Julka prychnęła, kręcąc się przed lustrem.
Twój Krzysio to prostak pierwszej klasy. Dom stawia… Młodość raz się żyje, mamo! Trzeba się bawić, a on haruje jak wół, nigdzie nie wychodzi. Jak minie nie będzie co wspominać. Nie potrzebny mi, rozumiesz? Ani trochę. Nawet nie próbuj.

I jak motyl, wyfrunęła z domu, zostawiając za sobą tylko obłok drażniącego zapachu.

Jesień tamtego roku była złota i gorzka. Krzysztof, z dyplomem w ręku, dostał też powołanie. Rodzice urządzili skromne, ale serdeczne pożegnanie. Przyszła i Julka z matką jako najbliższe sąsiadki.

Krzysztof w nowym, nieswoim garniturze szukał okazji. Serce waliło mu w gardle. Złapał Julkę w korytarzu, nieśmiało przystającą przy ścianie.

Jul… zaczął, a głos mu zdradliwie zadrżał. Mogę… pisać do ciebie? Wszyscy żołnierze piszą… do swoich dziewczyn. A ja… nie mam. Może… zgodziłabyś się być moją? Choć na odległość?

Julka spojrzała na niego z wyższością, jak na sympatycznego, ale natrętnego szczeniaka. Zastanowiła się chwilę.
No, pisz. Jak mi się odpisze odpiszę. Jak nie nie gniewaj się. Dobrze?

Wystarczyło. Jego twarz rozjaśniła się nadzieją tak jasną, że Julka na moment spuściła wzrok. Prawie ją to speszyło.

Odpisywała na jego listy, pisane starannym wojskowym charakterem. Ale po szkole rzuciła się w wir miasta, zdawała na pedagogikę. Szara wieś została za plecami, razem z naiwnymi żołnierskimi wyznaniami. Korespondencja urwała się nagle.

Jej matka tylko wzdychała, cicho marząc, że córka opamięta się, poczeka na Krzysia, osiądzie, a studiować można i zaocznie gdyby chciała. Ale Julka nie chciała słuchać.

Skończę studia, wyjdę za miejskiego inteligenta! I nigdy, przenigdy nie wrócę do tej zapadłej, zapomnianej przez Boga wioszczyny! wrzeszczała w histerii, gdy matka próbowała bronić wiejskiego kandydata.

Ale los się z niej okrutnie naśmiał. Pierwszy egzamin wypracowanie oblała z hukiem. Gorzka ironia: w ich wiejskiej szkole brakowało nauczycieli. Polski i niemiecki prowadziła jedna osoba Niemka Elżbieta Gilbertówna. Niemiecki znała świetnie, polski ledwie. Julka, jak większość klasy, nie umiała dobrze ani jednego, ani drugiego.

Ale Julka nie potrafiła długo się smucić. Miasto kusiło światł