Zostałam osierocona w wieku sześciu lat.

Owdowiałam w wieku sześciu lat.
Mama miała już nas dwie dziewczynki, gdy rodziła trzecią. Wciąż pamiętam jej krzyki, sąsiadki zbiegające się, płaczące… a potem głos mamci ucichł.
Czemu nie wezwali lekarza? Czemu nie zawieźli jej do szpitala? Do dziś nie rozumiem dlaczego. Może daleko było do wioski? Śniegi zawiały drogi? Jakaś przyczyna musiała być. Musiała.
Mama zmarła przy porodzie, zostawiając nas dwie i malutką, nowo narodzoną Olę.
Ojciec po śmierci mamy był jak błędny. Rodziny żadnej blisko nie mieliśmy, tu na Wschodzie, wszyscy byli na Zachodzie. Pomóc ojcu z nami nie miał kto. Sąsiadki doradzały mu pilny ożenek. Minęło ledwo kilka dni po pogrzebie matki, a już był narzeczonym. Namówili go, by się oświadczył nauczycielce. Powiadali, że kobieta dobra. I poszedł. Oświadczył się i uzyskał zgodę. Pewnie mu się podobał? Młody był, przystojny – to pewnie. Wysoki, smukły, czarne jak węgiel oczy, cygańskie. Można było się zachwycić.
Jakby nie było, przywiózł ojciec wieczorem narzeczoną na oględziny.
– A przyszedłem wam z nową mamcią!
Ogarnęła mnie taka duszność, gorycz. Sercem dziecinnym czułam, że to złe, choć rozumem nie pojmowałam. W domu wciąż unosił się zapach matki. Chodziłyśmy jeszcze w sukienkach przez nią uszytych i wypranych, a on już nową mamci znalazł. Teraz, po latach, rozumiem go, ale wtedy po prostu znienawidziłam go i jego narzeczoną przy tym.
Co ta kobieta sobie o nas pomyślała? Nie wiem. Weszła do domu pod rękę z ojcem. Oboje lekko podchmieleni, a ona nam rzecze:
– Będziecie mnie nazywać mamą? To zostanę.
Ja do młodsi powiadam:
– Ona nie nasza mama. Nasza mama umarła. Nie wołaj!
Siostrzyczka zanosi się płaczem, a ja, jako starsza, staję naprzód.
– Nie, nie będziemy! Ty nie nasza mama. Obca jesteś!
– Oj, jakże wygadana! No to nie zostanę z wami.
Nauczycielka za drzwi, a ojciec chciał za nią, lecz nagle na samym progu zawisł, jakby w ziemię wrósł. Nie poszedł. Stał ze zwieszoną głową, po chwili odwrócił się, podszedł, objął nas i rozpłakał się na cały głos. A my wraz z nim. Nawet mała Ola w łóżeczku zapłakała. Oplakiwałyśmy naszą mamę, on – żonę ukochaną, ale nasz ból zdawał się głębszy. Sieroce łzy – wszędzie na świecie jednakowe, a sieroca tęsknota za matką – na każdym języku ta sama. Wtedy po raz pierwszy i ostatni w życiu widziałam płaczącego ojca.
Ojciec został z nami jeszcze parę tygodni. Pracował w lesniczówce, ich brygada szła w głuszę boru. Co robić? Innej roboty we wsi nie było. Dogadał się ojciec z sąsiadką, dał jej trochę złotych na jedzenie dla nas, Olę zaniósł do innej sąsiadki i ruszył w bór.
I tak zostałyśmy same. Sąsiadka przychodziła, ugotowała, piec napaliła, i szła. Swojego miała dużo. A my w domu same cały dzień: zimno, głodno i strachno.
Wieś zaczęła radzić, jak nam pomóc. Potrzeba było kobiety, by rodziny nie rozsypać. Ale nie takiej byle jakiej, jeno przedniej, co cudze dzieci jak swoje przygarnie. Gdzie taką znaleźć?
Z rozmów dowiedzieli się, że w dalszym pokrewieństwie naszej sąsiadki jest młoda niewiasta, której mąż porzucił, bo bezdzietną była. Albo dziecko miała, lecz zmarło, a Bóg więcej nie dał – dokładnie nikt nie wiedział. Tak czy siak, dowiedzieli się adresu, list napisali i przez tę ciotkę Martę sprowadzili nam Zofię.
Ojciec jeszcze był na wyrębach, gdy Zofia przyszła do nas o świcie. Weszła tak cicho, żeśmy nie słyszały.
Obudziłam się, a w domu kroki. Chodzi ktoś, zupełnie jak mama, na kuchni brzęk talerzy, a w powietrzu zapach! Racuchy smażą!
Z siostrą cichutko podglądałyśmy przez szparę. Zofia spokojnie gospodarzyła: myła naczynia, szorowała podłogę. W końcu po szmerach poznała, że wstałyśmy.
– Nuże, bieluszki, jedzcie smacznie!
Dziwnie nam się zrobiło, że nas bieluszkami nazwała. Weronika i ja rzeczywiście jasnowłose, niebieskookie – po mamie.
Zebrałyśmy się jakoś na odwagę, wyszłyśmy.
– Siadajcie do stołu!
Nie trzeba nas było prosić dwa razy. Najadłyśmy się racuchów i już czułyśmy zaufanie do tej kobiety.
– Mówicie na mnie ciocia Zosia. Tak mnie wołajcie.
Potem ciocia Zos
Osirotałam w wieku sześciu lat.
Miałyśmy już z mamą dwie dziewczynki, a mama rodziła trzecią. Wciąż pamiętam jej krzyki, jak zeszły się sąsiadki z płaczem, jak nagle zamilkł mamusi głos… Dlaczego nie wezwano lekarza, nie zawieziono jej do szpitala? Do dziś nie potrafię tego zrozumieć. Dlaczego? Daleko było do osady? Drogi zawiało? Nigdy tak naprawdę nie poznałam przyczyny?
Mama zmarła przy porodzie, zostawiając nas dwie i malutką, nowo narodzoną Olenkę.
Ojciec po jej śmierci kompletnie się pogubił; nie mieliśmy tu, na dalekiej północy, żadnej rodziny, wszyscy byli na Zachodzie, nikt nie mógł mu pomóc z nami poradzić. Sąsiadki poradziły mu pilnie się ożenić. Nie minął tydzień od pogrzebu mamy, a ojca już prowadzili na swaty.
Ludzie doradzali mu, by oświadczył się nauczycielce, mówili, że to dobra kobieta. Ojciec poszedł. Oświadczył się i otrzymał zgodę. Chyba mu się spodobał, co? Był młody, przystojny – to pewne. Wysoki, szczupły, oczy jak węgiel, zupełnie jak cygan. Ślicznie wyglądał.
Bądź co bądź, przywiózł ojciec wieczorem narzeczoną na oględziny.
– A to ja wam nową mamkę przywiozłem!
Ogarnęła mnie gorycz i żal, dziecięcym instynktem wyczuwałam w tym coś złego. W domu wciąż unosił się zapach mamy. Chodziłyśmy wciąż w sukienkach przez nią uszytych i wypranych, a on już znalazł nam nową mamę. Teraz, po latach, rozumiem go, ale wtedy znienawidziłam go, a z nim i jego narzeczoną. Cóż ta kobieta mogła o nas powymyślać, nie wiem, ale weszła do domu pod rękę z ojcem. Oboje byli trochę podchmieleni, a ona mówi:
– Jak będziecie mnie mamą nazywać, to zostanę.
Ja do młodszej:
– To nie nasza mama. Nasza mama umarła. Nie wołaj!
Siostrzyczka zaniosła się płaczem, a ja jako starsza wystąpiłam naprzód.
– Nie, nie będziemy! Tyś nam nie mama. Obca jesteś!
– Patrzcie, jakie wymowne! No to ja z wami nie zostanę.
Nauczycielka wyszła za drzwi, a ojciec już chciał iść za nią, gdy nagle, na samym progu, zastygł. Postał ze zwieszoną głową, potem się odwrócił, podszedł do nas, objął nas i rozpłakał się głośno, a my zaczęłyśmy ryczeć razem z nim. Nawet malutka Olenka w swoim łóżeczku zaskrzeczała. Opłakiwałyśmy naszą matkę, a ojciec – ukochaną żonę, lecz w naszych łzach było więcej bólu niż w jego. Sierocych łez – te są wszędzie na świecie takie same, a sieroca tęsknota za matką wszędzie brzmi jednakowo. To był pierwszy i jedyny raz, kiedy widziałam jak ojciec płacze.
Ojciec został z nami jeszcze ze dwa tygodnie; pracował w zakładzie drzewnym, ich brygada wychodziła w tajgę. Jak postąpić? Innej pracy we wsi nie było. Ojciec dogadał się z sąsiadką, zostawił jej pieniądze na nasze utrzymanie, Olenkę zaniósł do innej sąsiadki i ruszył w tajgę.
I tak zostałyśmy same. Sąsiadka przychodziła, ugotowała, napaliła w piecu i szła. Miała przecież swoje sprawy. A my przez całe dni samotne w domu: zimno nam, głodno i strach.
Wieś zaczęła myśleć, jak nam pomóc. Potrzebna była kobieta, by uratować rodzinę. Nie byle jaka, ale szczególna, zdolna przyjąć obce dzieci jak swoje. Gdzie jednak taką znaleźć?
W rozmowach dowiedzieli się, że u dalekiej krewnej naszej sąsiadki mieszka młoda kobieta, której mąż odszedł, bo nie mogła mieć dzieci. Albo miała dziecko, lecz umarło, a więcej Pan Bóg nie dał, nikt dokładnie nie wiedział. W końcu zdobyli jej adres, napisali list i przez tę ciocię Martę sprowadzili nam Zinę.
Ojciec był jeszcze przy wyrębie, gdy Zina przyszła do nas wczesnym rankiem. Weszła do domu tak cicho, że w ogóle nie słyszałyśmy.
Obudziłam się, a w domu słychać kroki. Chodzi ktoś, zupełnie jak mama, brzęczy naczyniami w kuchni, a w domu zapach! Naleśniki smażą!
Z Weroniką cichutko podglądałyśmy przez szparę. Zina cicho krzątała się: zmywała naczynia, szorowała podłogę. Wreszcie po szmerach zrozumiała, że nie śpimy.
– No, chodźcie już, białaski, pojdziemy!
Dziwnie nam się zrobiło, że nazwała nas „białaskami”. Z Weroniką byłyśmy rzeczywiście jasnowłose i niebieskookie – po mamie.
Zebrałyśmy odwagę, wyszłyśmy z pokoju.
– Siadajcie do stołu!
Nie trzeba było nas prosić dwa razy. Najadłyśmy się naleśników i już zaczęłyśmy ufać tej kobiecie.
– Mówcie mi ciociu Zina. Tylko tak.
Potem ciocia Zina wykąpała mnie i Werę, wszystko uprała i wyszła. Na drugi dzień czekałyśmy: przyszła! Dom przemienił się pod jej rękami. Znowu było czysto i schludnie, jak za mamy. Minęły trzy tygodnie, a ojca wciąż nie było z tajgi. Ciocia Zina nad nami czuwała, lepiej nie mogło być, sama zaś, jak myślę, bardzo przeżywała i nie pozwalała nam do niej przylgnąć. Szczególnie Weronika do niej lgnęła. Zrozumiałe, miała wtedy ledwie trzy lata. Ja zachowywałam ostro
Zawsze z tym przeświadczeniem żyłam, że choć mojej własnej matki uratować nie mogłam, to życie innych matek ocalę, niosąc w sercu ten dziecięcy smutek i dorosłą już wdzięczność dla Zofii.