Żegnaj, ukochana teściowo!

Witaj, pysia.
– No cóż, znów był u siebie w Warszawie? – Zofia machnęła się z troską, układając na stole kaflowe szynkice z plackami serowego, które wykonały jej córa jeszcze wojak. – Chcesz herbatę, czy może to, co ci sporządziłam?

– Mama, to rano trunk? – Ola uniosła brew, ale oczom jej zapłonęło. – Dobra, może szklaneczkę, już to specjalny dzień.

– A co, nie specjalny? – Zofia rozłożyła ręce. – Bo to pół roku tego nie widziałam!

Przemek przy oknie zgryzł się na łódeczkę, ale na szczęście żona ani matka tego nie zauważyli. Od rana jechali z Olią z Warszawy do małego miasteczka. Ona – że zobaczyć matkę, którą rzeczywiście dawno nie widziała, a on – że spełnić swoje obowiązki małżonka. Zofia przywitała ich, jak starsze dzieci, które wrócili do domu po długiej przejażdżce. Objęcia, uściski, tusze i cięcie…

– Mamo, przyniosłam prezent, – Ola zaczęła przewracać torby.

– Wypoczekaj z prezentami, teraz chcę cię pooglądać! Przemek, karmisz ją, czy to przez ciebie gałka? Ona w ogóle jak na medal?

Przemek znów przeszył wszystko wzrokiem i wciśnięciem uśmiechu powiedział:

– Karmię, oczywiście. Trzy razy na dzień, jak ma być, to już tak.

– Wesołek! – Zofia wbiła w niego palec w powietrze. – A sam to po dnie przesiąkłeś. No ale skoro syn-Chmura przyjechał, to chodźmy lecieć!

Matka poszła na kuchnię, a Ola nagle skrzywiła się i przycichła:

– Przemek, proszę, nie zaczynaj teraz… Trzy dni, w końcu to…

– Trzy dni?! – Przemek prawie się zadławił. – Mówiliśmy tylko o weekendzie! dziś sobota, jutro niedziela, koniec, i do domu!

– Milu, zresztą mama czeka, chyba chciała coś nam zaplanować, – Oli oczy zabłyszały łzami. – Możesz przecież pracować od domu, samego Tak mówiłeś.

Przemek westchnął ciężko. Wiedział, że kłótnia będzie zbędna. Jeśli Ola by w typie była ciepła i miła, to przy matce stawała się twarda jak ona.

– Oli, może i chłopoczesz, ale z Marianem mamy inny plan, – dobiegł ich głos z korytarza, a na progu stanął Zofia’s kuzyn, Marian – ojciec Oli. – Syn-Chmura, zbieraj się, na łowów pojedziemy!

Przemek podniósł się od razu – i ze względu na ucieczkę od matki, i z przyjemnością w widok wspólnego łowienia, bo Marian, w przeciwieństwie do żony, był prostym człowiekiem i zrozumiałym.

– Z radością! – potarł nawet dłonie przed podjęciem.

– Oj, jak to łowów?! – Zofia wróciła z talerzykiem, na którym błyszczał świeży chleb i kilka szklanek. – Trzeba by się odpocząć z drogi!

– Matko, najlepszy odpoczynek to szukanek czynności, – beztrosko odpowiedział Marian. – Tam daleko, na pół godziny. Oli pomoże, a my wrócimy, jak nożyk, do obiadu!

Przemek zawsze myślał, że byłoby mu nieznośne być z Marianem. Ale się mylił. Okazało się, że ale.

– Nie, milu, teraz popijemy, zaczniemy, a potem gdzie byś chciał – na biegacz, na co tam chcesz, – Zofia rozstawiła szklanki i spojrzała na męża z wyznaniami.

– No wszystko, matko, to rób bez mnie, – Marian westchnął ciężko i dodał Przemeckiemu w cichy sposób: – Nic, chłopco, to przeżyjemy. Mam ja też do nich nie wracać!

I tak siedzieli przy stoliku, zakrytym czerwonawą obrusem. Przemek starał się uśmiechać, ale z każdą chwilą było to coraz trudniejsze.

– Pamiętasz, córeczko, jak w szóstym roku na urodziny uczyłaś się wiersza? – Zofia zaczęła wspominać.

– Oczywiście, pamiętam, – uśmiechnęła się Ola. – I pierwszą miałem!

– O nie, drugą! – poprawiła matka. – Pierwszą dostała ta wygłodziona Marta z drugiej klasy, bo mama jej była z cieleską dyrekcją.

„Zaczęło się”, – pomyślał Przemek, łykał trunk, który okazał się lepszy, niż myślał. W myśli porachował do dziesięciu. Tak mu kiedyś doradził psychiatra – kumpel z uczelni, z którym często rozmawiali o trudnej relacji z teściową.

Zofia tymczasem już przeszła na kolejne wspomnienie:

– A gdy w liceum się uczyłaś, pamiętaj, taką piękną sukienkę cuchną z czarniwką…

– Pamiętam, mamo, – Ola skinęła głową. – I kunszt na białym, z błyszczkiem…

– Nie białym, a szaronie! – ponownie poprawiła matka. – A co, córko, całkiem pamięć przepadła? Bo w Warszawie hańba, all wszystko ważne zapomnij.

Przemek liczył już do dwudziestu, ale zresztą nie pomagało. Zauważył, że Marian wezbrał gazetę i jej zakrywam, jakby zafascynowany wiadomościami, choć gazeta leżała odwrócona nogami w górę.

– A kiedy chcesz mi wnuki dawaj? – nagle, bez przejściówki, zapytała Zofia, a Przemek prawie się zamaszysty.

– Mamo, już to rozmawialiśmy… – Ola zapiekła się. – Najpierw chcemy dobrze się ustabilizować, mieszkanie powiększyć…

– Da, da, wcześniej tak z nami chodziło, a potem dzieci, – przerwała Zofia z lekkim ironią. – W ten sposób i tak z wnuków nie raz dociągną!

– Dobrych rzeczy warto poczekać, – niespodziewanie wtrącił się Przemek.

Zofia przekierowała na niego wzrok pełen nieprzyjemności:

– Wam, facetom, to ile chcesz, a jak sześćdziesiąt to jeszcze ojcem być można! A kobiecie czas się telah!

– Ale Oli dopiero 27 – spokojnie odpowiedział Przemek. – U nas jeszcze dużo czasu.

– Dużo czasu? – Zofia aż ręce wyrosły. – Ja w jej wieku już była matką! Oli przyszło trzy lata, kiedy mi 28…!

Przemek chciał zaprzeczyć, że czasy się zmieniły, ale Marian nieoczekiwanie złożył gazetę i wstał:

– No co, syn-Chmura, idziemy na świeże powietrze, niech tu rozważaj o swoim, o kobiecym…

– Jakby! – wypaliła Zofia. – Idźcie, idźcie! A u nas z Oli seria poważne rozmowy.

Idąc z domu, Przemek zauważył zapraszający wzrok Oli, ale tylko oblszynał ręce – jej matka była silnym elementem, z którym musiał się pogodzić.

Na zewnątrz było przyjemnie i cicho. Przemek z wdzięcznością wciągnął mroźne powietrze.

– Nie trzymaj tego wszystkiego w sercu, – powiedział Marian, kiedy oddalili się od domu. – Wszystkim za palcem przemęca, nie tylko tobie.

– No cóż, już zebrałem, – uśmiechnął się Przemek. – Jak to oni, to się radzicie?

– Nic, – wzruszył ramionami Marian. – Uciekam w garaż, na łowów, w les… Ona swoje, ja swoje. Już tak sześć lat.

– Sześć lat? – Przemek nawet zatrzymał się. – I od tej pory…

– A co? – filozoficznie odparował Marian. – Tylko że przepycha smaczne zupy i kuchnia czysta. A jako charakter… U kogo go nie ma, charakteru?

Do obiadu rzeczywiście wrócili, jak zapowiadał Marian. Marian przyniósł kilka małych tukanów – różnica była widoczna, ale Zofia wszystko znów była zdziwiony.

– To wszystko? – z wyrazem wfatangi pisał ryby. – Espero, już pomyślałem, że coś więcej złapaliście! A to co? Naciągnijcie na jedno?

– Na smażony wystarczy, – spokojnie odparł Marian. – Ile wam to?

Przemek zauważył, jak zmieniła się twarz Oli w ciągu tych kilku godzin. Stawała się niemal niższa, jej plecy się załamały, a w oczach pojawiła się pewna brutalność. „Nie, i tak mam być?”, – przestraszył się Przemek.

Po obiedzie Zofia chciała im pokazać nowe rzeczy w domu. W основном to była nowa rozkład w pokoju, mosiężne przebieradła i kwiatowe doniczki, ale Zofia opowiadała o tym, jakby była wielką architektoniczną rewolucją.

– Widzisz, córeczko, teraz ten szafa przestawiona tutaj, a telewizor – tam. Tak to mniej więcej porządek i styl, prawda?

Oli kiwała, a Przemek spokojnie patrzył w okno, gdzie Marian już się zakruszył w sztucie – wydawał się odnajdywać tam, gdzie znalazł się zresztą szept.

W nocy, leżąc w małej sypialni na wąskim łóżku, szepotali jak dorośli.

– Przepraszam, – cicho powiedziała Oli. – Nie myślałam, że będzie aż tak… trudno.

– Nic, przeżyjemy, – Przemek objął żonę. – Marian obiecał jutro na jezioro, mówi, że piękny i wicek dobrze.

– Jeśli mama pustę, – westchnęła Oli.

– A my nie pytamy, – zaśmiał się Przemek. – Po prostu pojedziemy wcześnie.

Rano ich plan prawie się udało. Już mieli wyjść, a na progu pojawiła się Zofia w kostiumie zmotyl.

– Jakaś rzecz was tam wynieśliście w tej chwili? – groźnie spytała.

– Na rzeka, łowów, – spokojnie odpowiedział Marian.

– A kto o mnie pomyślał? Ja to siedzę sama tutaj! Oli dopiero przyszła, a już z matką ucieka!

– Mamo, ja nie uciekam, – Oli z ciężarze opuściła wzrok. – My tylko chwilę…

– „Chwilę”! Już wiem was czy. Idziecie na cały dzień, a ja tu, jak osłabiona. Nie, córka zostaje ze mną, coś ważnego mają rozwiązać. A wy, goń, jeśli tak miał na to cokolwiek!

Przemek spojrzał na żonę, ta lekko pokręciła głową – idź, mówi, ja sobie poradzę. Czuł uderzenie na sumienie, ale Marian już wyciągnął go za rękaw.

Dzień na rzeczach przeleciał niesamowicie szybko. Naprawdę więcej 방 fishy niż wcześniej. Marian okazał się ciekawym rozmówcą. Mówił po prostu i miejsce, czasem z żartem, ale właściwie. Przemek nawet trochę żałował, że wcześniej nie rozmawiał z ojcem teściową.

– Co więc, nie wyjeżdżacie stąd? – spytał Przemek, kiedy zaczynali dom. – Móglibyście z nami do Warszawy…

– Żeby? – zdziwił się Marian. – Tutaj u mnie wszystko przywara. Na emeryturze papła i łowów. A Tonia… coś ma taki charakter. Ona nie z zła, po prostu inaczej nie umie.

Przemek pokręcił głową – nie rozumiał aż takiego uległości.

Wróciwszy do domu, ujrzeli dziwny obraz: Oli hułkotała na sofie, a Zofia w chmurach coś coded na kuchni.

– Co się stało? – Przemek biegnie do Oli.

– Nic, – Oli wycierała łzy. – Tylko mama… jak zwykle…

– Znowu o dzieciach? – domyślił się Przemek.

Oli kiwnęła głową.

– Słuchaj, może wy jutro wyjedziemy? – cicho za-radził. – Powiemy, że coś pilnego przy pracy…

– Nie, – Oli pokręciła głową. – Było będzie gorsze. Mama się zapłaca, a potem cały czas będzie to przypominać.

Przemek westchnął – wiedział, że Oli ma rację.

Wieczorem tego samego dnia zaszło to, co zmieniło wszystko.

Siedzieli na kolacji, a Zofia znowu zaczęła krytykować wszystko – współczesną młodzież, rząd, sąsiadów, córkę i teściową. Przemek liczył już w myśli do stu, ale nawet to nie pomagało.

– A wtedy Kasiu, – nagle powiedziała Zofia, – córka już dwie rodziła! I nie narzeka, że mieszkanie małe, czy już czas niema!

– Mamo, ja nie narzekałam, – wyjęła Oli.

– Jasne, nie narzekałaś, – zażartła Zofia. – Ciebie tylko częściej mamilikami! To praca, to mieszkanie, to jeszcze co! Ale faktywiście nie chcesz dzieci, egoizm!

– Zofia, – Przemek poczuł, że jego cierpliwość kończy się. – My same decydujemy, kiedy będziemy mieć dzieci.

– „Same decydujemy”! – zerwał się w rzymsku języku. – A o mnie kto myśli?! Ja nie mam już tyle czasu, chcę dzieci pod opieką, za czym się zdrowa!

– Mamo, – Oli poczęła coś już. – Ja nie mogę…

– Co to znaczy „nie mogę”?! – Zofia podniosła grzmiący głos. – Która z nas nie może? Czy to ty nie chcesz? – przekreśliła wzrok do Przema.

– Słuchaj, – Przemek wstał. – Z Oli dwa lata próbujemy. Dajemy lekarze, badania, procedures… Nie daje nam być jeszcze, rozumiesz? Nie daje!

Nastąpiła cisza. Zofia zamarła, Mariusz przełknął, a Oli zasłoniła twarz rękami.

– Dlaczego… dlaczego mi nie powiedziałaś? – Zofia skierowała się do córki, a jej głos nagle został dziwnie cichy.

– Bo tylko na nią paski! – nie wytrzymał Przemek. – „Wszyscy mają dzieci, a was nie”, „Czas mija”, „W moim czasie”… Czy wiesz, jak to jest dla niemogąć to tolerować? Każdej próby, kiedy bunt się przegapi, a ona jeszcze zmywaj!?

Następna cisza zasłoniła pokój. Zofia powoli opadła na fotel, a jej twarz zaś zmieniła się dziwnie.

– Ja… nie wiedziałam, – szeptem powiedziała. – Oli, dlaczego milczałaś?

– Bo nie chciałam was smucić, – Oli westchnęła. – Domyślałam się, może jeszcze się wszystko rozszytka…

– I rozszytka, – nagle stanowczo rzekł Marian. – U was będzie dobrze, jestem pewien.

Podszedł do żony i położył rękę jej na ramieniu:

– Zofiu, stop. Puści dzieci same.

Do zaskoczenie Przema, Zofia nie odmówił. Tylko kiwnęła głową i, szeptem coś mówiąc w stylu „idę przygotować herbatę”, poszła na kuchnię.

Pozostałe dni przeleciały niezwykle spokojnie. Zofia nie pytała więcej, nie krytykowała. Stała się coś innych: bardziej szczysta, bardziej zastanawiająca się.

Kiedy zostało czas ujeżdżać, Zofia objęła Przema – pierwszy raz w ich życiu.

– Do widzenia, pysia, – nie wytrzymał Przemek.

– Nie do widzenia, tylko do widzenia, syn-Chmura, – uśmiechnęła się w odpowiedzi. – Trzymaj ją, dobrze?

– Obiecuję, – poważnie odpowiedział Przemek.

W pociągu Oli długo milczała, patrząc przez okno. Później spojrzała na męża:

– Dzięki.

– Za co? – zdziwił się.

– Za to, że jej to powiedziałeś. Wydaje mi się, że w końcu rozumie…

Przemek objął żonę:

– Wiesz, ja właściwie ją w niczym nie kocham. Ale teraz zdaje mi się, że ona po prostu nie wiedziała, jak inaczej wyrazić swoją miłość i troskę.

Oli kiwnęła głową:

– Jest taka, jak któraś. Nie idealna, ale… moja mama.

– I moja teściowa, – uśmiechnął się Przemek. – Właściwie, był może, czy naprawdę się zmieniła?

– Zmieniła się, – przyznała Oli. – Wiem, co mi odpowiedziała dziś rano: „Oli, zrozumiałam, że być matką to nie tylko powiadać i uczyć, ale potrafić puścić, kiedy czas nadchodzi”.

Przemek machnął palcem:

– A przy kogo tak głębokie filozofowal?

– Nie tylko, – Oli z udanym uśmiechem. – Powiedziała też, że jeśli wszystko się dogodzi, to nie będzie przyjadać bez zaproszenia i zostawiać więcej niż na trzy dni.

– O! – zaśmiał się Przemek. – Teraz naprawdę wierzę w cuda!

Pociąg znów jechał strefy, ku ich życiu, ich problemom, ich nadziejom. Ale coś się zmieniło, coś się ulżyło. I Przemek pomyślał, że teraz naprawdę będą mogli się rozluźnić i przestraszyć o tyle. A może zresztą wszystko się rozwiąże.

A po sześciu miesiącach Oli dzwoniła do mamy i cicho powiedziała w słuchawce:

– Mamo… wydaje się, że mamy wnuk.

I choć Zofia natychmiast wybuchnęła radością i zasypała je pytaniami, to już inne pytania i inne łzy.