Z emerytury pani Darii, oprócz opłacenia rachunków i zakupów na taniej wyprzedaży, zostawało jeszcze…

Z emerytury Danuta Jadwiga, oprócz obowiązkowych rachunków i zakupów na pobliskim bazarze, pozwalała sobie na maleńką przyjemność paczuszkę kawy ziarnistej. Ziarna były wypalone, a gdy ostrożnie nacięła rożek opakowania, ulatniał się z nich oszałamiający aromat, gorący jak gorzkie niedzielne popołudnie. Wciągała zapach zawsze z zamkniętymi oczami, odcinając się od reszty światów zmysłów. I wtedy działo się dziwne razem z cudownym aromatem do ciała sączyła się siła, a gdzieś w pamięci wypływały dawne, dziewczęce marzenia o dalekich lądach, migotał oceaniczny plusk, echa tropikalnej ulewy, szept liści w głębi nieistniejących lasów. Czasem słyszała nawet krzyk ptaków, szczebiot niezidentyfikowanych zwierząt…

Ani razu w rzeczywistości tego nie widziała, lecz opowieści ojca, wiecznie nieobecnego podróżnika, co znikał w badawczych ekspedycjach po Ameryce Południowej, zapadły w nią na zawsze. Kiedy pojawiał się w domu, raczył Danusię wspomnieniami z wypraw do amazońskiej puszczy, popijał mocną kawę i wtedy jej zapach już zawsze kojarzył się Danucie z nim chudym, herlawego, opalonym poszukiwaczem przygód.

Od zawsze wiedziała, że jej rodzice nie są jej prawdziwymi rodzicami. Pamiętała mgliście, jak na początku wojny, mając trzy lata, utraciła bliskich i została znaleziona przez kobietę, która stała się jej mamą na resztę życia. Potem wszystko toczyło się zwyczajnie: szkoła, technikum, praca, małżeństwo, narodziny syna i na końcu samotność. Syn, namówiony przez żonę, już dwadzieścia lat temu wyjechał i już na stałe zamieszkał z rodziną w Gdańsku. Przez te lata odwiedził rodzinne miasto tylko raz. Rozmawiali przez telefon, pieniądze wysyłał jej co miesiąc, lecz ona ich nie wydawała odkładała na osobnym koncie. Przez tyle lat uzbierała się niemała suma w złotych, która w końcu wróci do syna. Kiedyś, potem…

Ostatnio coraz częściej nachodziła ją myśl, że miała dobre, pełne ciepła życie, ale jakby nie swoje. Gdyby nie wojna, miałaby inną rodzinę, inny dom, innych prawdziwych rodziców, zupełnie inną drogę. Rodziców niemal nie pamiętała, ale często rozmyślała o dziewczynce, rówieśniczce, która zawsze trzymała się blisko w czasach dzieciństwa. Marysia jej było. Wciąż słyszała w uszach to: Maryśka, Danuśka! Kim była ta dziewczynka? Siostrą, przyjaciółką?

Rozważania przerwał krótki dźwięk telefonu. Spojrzała na ekran emerytura wpłynęła na konto! To dobrze, bardzo dobrze. Można pójść do sklepu po kawę ostatnią zaparzyła właśnie wczoraj rano. Ostrożnie, stukając laską po chodniku, omijając kałuże rozlane po szarym, jesiennym asfalcie, ruszyła do sklepu.

Przed wejściem przysiadła szaro-pręgowana kotka, nieufnie rozglądając się na przechodniów i szkło drzwi. W sercu Danuty coś zadrgało: Biedaczysko, pewnie głodna i zmarznięta. Wzięłabym cię do domu, ale… Po cóż będziesz potrzebna, kiedy mnie już zabraknie? Z litości kupiła jej najtańszą puszkę kociego jedzenia.

Wycisnęła pasztet z mokrej karmy do plastikowego pojemniczka, a kotka wyczekiwała cierpliwie, patrząc na swoją opiekunkę wielkimi, mrugającymi oczami zakochanego dziecka. Nagle drzwi rozwarły się gwałtownie i na schodki sklepu wystąpiła obszerna kobieta o twarzy, która nie wróżyła nic dobrego. Bez słowa kopnęła pojemniczek z jedzeniem, rozpryskując kęsy galarety na chodnik:
Ile razy można mówić! ryknęła. Nie wolno ich tu dokarmiać! i nerwowo odeszła.

Kotka, zerkając z niepokojem, zaczęła zbierać kawałki z jezdni, a Danuta Jadwiga poczuła wściekłość i ścisk w piersiach. Uciekła szybko na przystanek autobusowy, gdzie były ławki. Siadła, rozpaczliwie przeszukiwała kieszenie w poszukiwaniu leków, ale na próżno.

Ból nadciągał falami bez litości, ściskając głowę w imadle, wzrok mącił się, a z gardła wyrywał się jęk. Ktoś dotknął jej ramienia. Z wysiłkiem otworzyła oczy młoda dziewczyna patrzyła na nią wystraszonym wzrokiem:
Źle się pani czuje, babciu? Pomóc jakoś?
W torbie… jest tam paczka kawy. Otwórz, proszę.
Przysunęła do ust opakowanie, raz i drugi wciągając gorący zapach ziaren. Ból nie minął, ale zelżał.

Dziękuję ci, kochanie wyszeptała Danuta.
Mam na imię Bogusia. Ale podziękować to trzeba kotce była przy pani i tak głośno miauczała!
Tobie także, moja droga powiedziała Danuta, głaszcząc pręgowaną kotkę, która usiadła obok na ławce. Ta sama, która czekała przed sklepem.

Co się pani stało? dopytywała Bogusia.
Atak. Migrena. Zdenerwowałam się, zdarza się…
Odprowadzę panią do domu, sama pani nie da rady iść…
…U mojej babci też czasem bywają takie napady mówiła Bogusia, gdy w mieszkaniu Danuty piły słabą kawę z mlekiem, zagryzając herbatnikami. W sumie to prababcia, ale zawsze mówię: babcia. Mieszka w wiosce, razem z moją babcią, mamą i tatą. Ja uczę się tutaj, w szkole medycznej, chcę zostać ratowniczką. Babcia, jak pani, też mówi do mnie dziecinko. Wie pani, jest pani do niej tak podobna, że aż się zastanawiałam, czy to nie ona! A nie próbowała pani szukać krewnych, tych prawdziwych?

Bogusiu, kochanie, jak tu szukać? Prawie nic nie pamiętam. Nazwiska własnego, ani skąd dokładnie jestem. Pamiętam tylko nalot, jak jechaliśmy furmanką, potem czołgi… Ja biegłam, biegłam, aż straciłam świadomość. Straszność na całe życie! Potem zaopiekowała się mną kobieta, została mamą na zawsze. Po wojnie wrócił jej mąż i został najukochańszym ojcem. Z własnej rodziny zostało mi tylko imię. Wszyscy, cała rodzina, pewnie zginęli pod bombami. I mama, i Marysia…

Nie zauważyła nawet, że po tych słowach Bogusia aż drgnęła i spojrzała na nią szeroko, niebieskimi jak chabry oczami:
Pani Danuto, czy ma pani na prawym ramieniu znamię, takie jak listek?
Danuta aż zakrztusiła się kawą, a kotka przeszyła ją wzrokiem.
Skąd ty to wiesz, dziecko?
Prababcia ma identyczne. Nazywa się Maria. Do dziś płacze, wspominając swoją ukochaną bliźniaczkę Danuśkę. Zginęła podczas bombardowania, w czasie ewakuacji. Gdy Niemcy odcięli drogę, cała rodzina musiała wrócić do domu i przeżyć okupację. A Danuśka przepadła. Szukali jej i szukali… Nigdy nie znaleźli.

Rano Danuta nie mogła znaleźć sobie miejsca, krążyła od okna do drzwi, wyczekując gości. Szaro-pręgowana kotka nie odstępowała jej na krok, z niepokojem śledząc każdy ruch pani.
Spokojnie, Margosia, wszystko ze mną dobrze uspokajała zwierzę. Tylko serce wali jak młot…

Wreszcie zagrał dzwonek. Z drżeniem otworzyła drzwi.

Naprzeciw niej stały dwie starsze kobiety, zamarłe, milczące, patrzące na siebie wzrokiem pełnym nadziei. Zupełnie jak w lustrze widziały w sobie tę samą głębię modrych oczu, siwe pukle falujących włosów i smutne zmarszczki w kącikach ust.
W końcu gość westchnęła z ulgą, uśmiechnęła się i zrobiła krok naprzód, obejmując Danutę:
Witaj, Danuśko!

A w progu, dyskretnie ocierając łzy wzruszenia, stała rodzina.