Wszystkiego najlepszego z okazji urodzin!!! Tato!

Sto lat, tato! wykrzyknęli z hukiem, kiedy wschód słońca zaledwie dotknął polnej łąki przed domem.

Stanisław, już po siedemdziesiątce, stał przy płocie swojego gospodarstwa, patrząc w dal, gdzie Wisła leniwie wije się wśród pól. Trzydzieści lat temu stracił ukochaną Martę. Nie poślubił już po raz drugi nie znalazł, nie udało się, pech towarzyszył mu wciąż. Dwa syny, Piotr i Michał, byli nieustannymi awanturnikami, kłócili się w szkole, przerzucali z jednego nauczyciela na drugiego, dopóki nie trafił ich nauczyciel fizyki, który odkrył w nich talent. Od razu wszystkie bójki i kłótnie zgasły.

Córka, Jadwiga, borykała się z trudnościami w kontaktach z rówieśnikami. Szkolny psycholog proponował wizytę u psychiatry, lecz nowy nauczyciel literatury otworzył koło dla początkujących pisarzy. Od tego dnia Jadwiga pisała od rana do nocy; jej opowiadania najpierw gościły w szkolnym tygodniku, później w lokalnych klubach literackich.

Po szkole synowie dostali stypendia na prestiżowy Uniwersytet Warszawski, wydział fizykomatematyczny, a Jadwiga podjęła studia na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.

Stanisław został sam. W ciszy, która zdawała się wołać niczym wilczy wycie, zajął się wędkowaniem, ogrodem i hodowlą świń. Miał podwórko przy rzece, na którym zarabiał przyzwoite pieniądze nie tak, jak inżynier w fabryce w Łodzi, który zarabiał mniej. Dzięki temu mógł kupić dzieciom tanie, ale własne samochody, dorzucić na ich drobne wydatki, pomóc w zakupie przyzwoitej odzieży.

Jednak teraz, przy rosnących obowiązkach gospodarstwa i handlu, czasu mu było jeszcze mniej niż przed laty. Minęło kolejnych dziesięć lat, a zbliżała się siedemdziesiątka. Planował świętować ją w samotności. Synowie, pracujący nad tajnym projektem dla Ministerstwa Obrony, nie mogli wyjść na weekend. Jadwiga podróżowała po sympozjach literackich i dziennikarskich. Nie chciał ich niepokoić zaproszeniami.

Sam, myślał, nie ma co tu świętować. Jedyny, kto zostanie, to ja. Przejdę się po gospodarstwie, a wieczorem usiądę przy kieliszku wódki, wspominając Martę i mówiąc jej, jak pięknie dorosły ich ród.

Rano wstał, by dopilnować wypasu świń specjalny odżywka wymagała uwagi. Gdy wyszedł przed dom, na rozświetloną jeszcze gwiazdami polanę natknął się na coś dziwnego: długi, prostokątny przedmiot owinięty w brezent.

Co to ma być? zawołał, a w tej samej chwili rozbłysły reflektory.

Światła ujawniły ludzi wyłaniających się z kąta domu Piotra i Michała z żonami i wnukami, kilku krewnych, a także Jadwigę w towarzystwie wysokiego mężczyzny w grubych okularach. W rękach trzymali balony, dmuchali w słomki, niektórzy przyciskali przyciski syczących aeratorów. Wszyscy jednocześnie krzyczeli, machali rękoma i rzucali się w objęcia:

Sto lat, tato!

Stanisław zapomniał o brezentowym przedmiocie. Niech go szkodzą drobne wybryki, ale nie pozwolili mu wrócić do domu, gdzie żony już czekały z przygotowaniami na stół.

Stój, tato, powiedziała Jadwiga, wyciągając szal na jego oczy. Pozwól, że zawiążę ci oczy?

Dobrze, zgodził się, pozwalając jej owinąć gęsty materiał wokół karku i poprowadzić w nieznane.

Co tu jeszcze wymyślacie? pytał, czując się trochę rozbawiony.

Prezent, odparł Piotr.

Mam nadzieję, że nie drogi? zaniepokojony było w jego głosie. Nie potrzebuję niczego.

Spokojnie, tato, wtrącił się Michał. To tylko drobny upominek, znak wdzięczności.

Dzieci poprowadziły go do środka, a Jadwiga zdjęła opaskę. Z głośników popłynęła muzyka, dźwięk bębna wypełnił powietrze. Stojąc przed brezentem, trójka dzieci chwyciła się za krawędzie i zerwała materiał.

W jasnym świetle reflektorów ukazał się Oldsmobile F88!

Stanisław ledwo powstrzymał osłupienie, prawie upadł. Złapaný, usadzono go na krześle. Wciąż powtarzał jedno słowo:

O Boże, Boże, Boże…

Tato, uspokój się, spryskiwała go wodą Jadwiga. Całe życie marzyłeś o takim aucie.

To przecież niewyobrażalnie drogie, jęknął.

Nie droższe niż złoto, wtrącił się Piotr.

Chodźmy, dodała Jadwiga. Usiądź w środku, chcemy zrobić zdjęcia.

Gdy otworzył drzwi, w środku stała kartonowa skrzynka.

Co to? zapytał.

Otwórz, rzekła córka.

W środku znajdowały się dwa oczy patrzące z dołu. Wyciągnął małe, puszyste ciało i przytulił je do siebie:

Prawdziwy tajski kociak! Taki jak ten, co miał w domu z Martą. Pamiętacie? Bąbek. Był wasz, kiedy byliście mali, kochaliście go.

Oczywiście, tato, odparły dzieci.

Nie usiadł w samochodzie. Wszedł na górę, do swojego pokoju na drugim piętrze, wyjął zdjęcie Marty i położył kociaka obok. Łzy spłynęły po jego policzkach:

Widzisz, Marto? szeptał do fotografii. Udało się. Nic nie zostało zapomniane… Czy widzisz?

Dzieci nie pozwoliły mu długo pozostać w samotności. Stół w dolnej części domu był już nakryty. Rozpoczęły się toastowe przemowy. Jadwiga szepnęła mu na ucho, że jest w czwartym miesiącu ciąży i że przyjechali z narzeczonym, by zamieszkać u niego. Narzeczony pojeżdżał do Nowej Anglii po rodziców i wkrótce planowali ślub w kościele w Lublinie.

Nie masz nic przeciwnego, tato? zapytała.

To jak sen, odpowiedział, całując ją w czoło.

Wieczór upłynął przy rozmowach, jedzeniu, drinkach i wspomnieniach. Wszyscy czuli się szczęśliwi. Po kolacji Stanisław udał się na grób Marty, usiadł przy niej i długo rozmawiał, jakby ona wciąż siedziała obok.

Życie zaczęło nabierać nowego sensu, zwłaszcza przy tym samochodzie. Musiał kupić ubrania z epoki, wsiąść i pojechać do pobliskiego miasta, może do Krakowa.

Na łóżku spał mały, tajski kociak.

Tomu, rzekł mężczyzna, powtarzając: Tomu.

Kotek mruczał, rozciągając się na małą wysokość. Stanisław położył się obok, głaszcząc ciepły, puszysty brzuszek, i zasnął.

Rano wstał wcześnie, by nakarmić świnie, zadbać o ogród i wyruszyć na ryby nic nie odwołano. W dole pokoju spali Jadwiga i jej narzeczony. Po wyjeździe chłopców i ich rodzin zapanowała cisza. Tomu podążał za swoim panem, wpadł do pojemnika na paszę dla świń i zaplątał się w sieci na łodzi. Potem próbował zjeść przynętę dla ryb. Mężczyzna śmiał się, rozmawiając z małym łobuzem:

Jakby młodość wróciła, mówił, głaszcząc go po grzbiecie.

Tomu zamruczał, zahaczył łapką o jego rękę i wgryzł się małymi ząbkami.

A wy, bandyci! wybuchnął śmiechem.

To opowieść, nic więcej. Przypomnienie dla tych, którzy wciąż mogą pojechać do rodziców: nie czekajcie na jutro. Jedźcie teraz.