— Wracaj do domu! Tam sobie pogadamy! — burknął niezadowolony Maksym. — Nie będę ludzi na ulicy zabawiał awanturą! — No to proszę bardzo! — fuknęła Wera. — Wielkie mi halo! — Wera, nie grzesz, lepiej nie prowokuj! — pogroził Maksym. — W domu porozmawiamy! — Ojoj, jaki straszny! — przerzuciła warkocz przez ramię i ruszyła w stronę domu. Maksym poczekał, aż Wera się oddali, po czym wyciągnął telefon i powiedział do mikrofonu: — Tak, poszła już do domu! Przywitajcie ją tam tak, jak ustaliliśmy! No i do piwnicy ją zamknijcie, niech trochę spokornieje! Zaraz przyjdę! Maksym schował telefon do kieszeni i już miał wejść do sklepu, żeby uczcić wychowanie żony, gdy nagle chwycił go za rękę zupełnie obcy facet. — Przepraszam, że tak zaczepiam — uśmiechnął się nieśmiało mężczyzna. — Ale z panem była przed chwilą taka dziewczyna… — Moja żona, a co? — zmarszczył brwi Maksym. — Nie, nic takiego! — uśmiech stawał się coraz bardziej przepraszający. — Czy pańską żonę przypadkiem nie nazywają Wiera Mielniczenko? — Werą, tak. Przed ślubem była Mielniczenko. Ale o co chodzi? — A z drugiego imienia ma Sergiejewna? — Zgadza się! — odpowiedział zirytowany Maksym. — Skąd pan zna moją żonę? — Proszę wybaczyć, a urodziła się w dziewięćdziesiątym trzecim? Maksym policzył w głowie i przyznał: — Tak. Ale czemu tyle pytań? Skąd pan zna Werę? — Maksym poczuł się nieswojo. Wera przyjechała do ich miasteczka raptem trzy lata temu. Wcześniej nikt o niej nie słyszał. Sama mówiła, że uciekła od rodziców, bo chcieli ją na siłę wydać za mąż. Więc obcy człowiek, który rzuca szczegółami, musiał coś wiedzieć. — Przepraszam, ja nie znam jej osobiście! — zarumienił się mężczyzna. — Jestem, można powiedzieć, jej fanem! — Zaraz, fanem? — Maksym popatrzył groźnie. — Co to ma być za teksty? Żonę mi chcesz odbić? — O nie! Zupełnie nie w tym sensie! Jestem fanem jej talentu! — Werą? Przecież ona zwyczajna jest, żadnych talentów nie ma… — Żartuje pan? Dożywotnia dyskwalifikacja w Muay Thai za nadmierną brutalność w wieku osiemnastu lat to nie lada wyczyn! — wybuchnął facet. — Szkoda, że po kilku wygranych turniejach przestała walczyć. Na ringu to była przyjemność oglądać! Ręce Maksyma trzęsły się, gdy próbował wyciągnąć telefon. Ten zsunął się na asfalt i się roztrzaskał. Gdy Maksym go pozbierał, telefon odmówił posłuszeństwa. I pobiegł w stronę domu, mamrocząc pod nosem: — Boże, oby zdążyć! Gdy pojawiła się u nich nowa nauczycielka — młoda, wysportowana, sympatyczna, pełna energii — od razu przylgnęło do niej zainteresowanie. Uczyła wychowania fizycznego w podstawówce i chyba każdy przypuszczał, że to studentka z przydziału, która zaraz wyjedzie. Tymczasem okazało się, że ma dwadzieścia pięć lat i zostaje na stałe. A rodziny nie sprowadziła. Kobiety w miasteczku plotkowały, że coś musi być na rzeczy, skoro taka dziewczyna przyjechała do nich sama. Szeptano o tajemnicach lub o bolesnych rozstaniach. Wera twierdziła, że uciekła z domu, bo rodzice chcieli ją wydać za mąż za niewłaściwego człowieka, by podratować interesy rodzinne. — Lepiej już samej iść przez życie, niż być sprzedaną, nawet jeśli pod szyldem ślubu! — konkludowała. Z czasem wszyscy uznali, że Werę warto mieć w rodzinie — zdolna, pracowita, zdrowa, z charakterem. Maksym postanowił się jej oświadczyć, a rodzina przyklasnęła — będą zdrowe dzieci, a i nikt od niej nie będzie miał roszczeń. Wera wprowadziła się do domu Maksyma. Od początku wyraźnie zaznaczono jej miejsce w rodzinie — miała się podporządkować teściom i mężowi, być posłuszna, skromna, a o osobistym życiu mogła zapomnieć. Do kina, kawiarni, czy choćby na zwykły spacer — tylko z mężem, bo w małym miasteczku kobieta bez męża od razu staje się obiektem plotek. Po ponad dwóch latach po ślubie, mimo starań, Werze nie udało się podporządkować całkowicie rodzinie. Stanęła do walki o własne prawa, równość w obowiązkach i szacunek, co budziło coraz większe niezadowolenie u rodziny Maksyma. Wreszcie Maksym z bratem i teściami spróbowali „edukacyjnej akcji”: zmową planowali zamknąć Werę w piwnicy, by ją „nauczyć” posłuszeństwa. Ale tego dnia Maksym nie zdążył wrócić na czas. Gdy wbiegł do domu, zastał brata z połamanym ramieniem, ojca nieprzytomnego, matkę z wielkim siniakiem na twarzy i połamanym wałkiem do ciasta… a Werę, spokojnie popijającą herbatę w kuchni. — Kochanie, przyszedłeś po swoją porcję? — zapytała spokojnie. — N-nie… — wyjąkał Maksym. — To nawet nie wiem, co ci zaproponować. Może trochę sprawiedliwości w rodzinnych relacjach? — O takich rzeczach mogłaś uprzedzić! — zakrzyknął on. — Przecież prawie im zrobiłaś krzywdę… — Znam granice — zapewniła Wera. — Każdy dostał to, na co zasłużył! A wałek złamałam o kolano. Matki nie tknęłam, sama uderzyła drzwiami, uciekając! — I co teraz? — Myślę, że teraz będziemy żyć zgodnie! Po prostu… sprawiedliwie! A o rozwodzie nawet nie myśl — spodziewam się dziecka! Moje dziecko będzie miało ojca! Od tego dnia w rodzinie Maksyma i Wery zapanował spokój, a rodzinne zasady uległy poważnym zmianom. Nikt już nigdy nie próbował Werze narzucać swojej woli, a w domu zagościła prawdziwa sprawiedliwość.

Idź do domu! Tam z tobą porozmawiam! burknąłem do Wereny, zirytowany całą sytuacją. Jeszcze tylko brakuje, żeby przechodnie mieli widowisko!

No proszę cię! prychnęła Werena. Wielkie mi rzeczy!

Werena, nie prowokuj mnie do grzechu! zagroziłem. Porozmawiamy w domu! Och, strach się bać! rzuciła przez ramię, zarzucając długi warkocz i ruszyła w stronę domu.

Poczekałem, aż Werena odejdzie na odpowiednią odległość, wyciągnąłem telefon i szepnąłem do mikrofonu:

Tak, poszła już do domu. Przywitajcie ją odpowiednio! Sami wiecie, o czym rozmawialiśmy. Do piwnicy ją, żeby trochę ostygła! Zaraz będę!

Schowałem telefon do kieszeni, kierując się do pobliskiego sklepu, żeby po drodze uczcić wychowanie żony, gdy poczułem, jak ktoś łapie mnie za rękaw.

Przepraszam, że tak bezpośrednio uśmiechnął się nieznajomy. Ale z panem była przed chwilą taka młoda kobieta…

Moja żona, a co? zmarszczyłem brwi.

Nic, nic! uśmiech stał się wręcz przesadnie przepraszający. Czy pańska żona nazywa się przypadkiem Werena Majewska?

Werena, tak. Przed ślubem była Majewska. O co chodzi? zapytałem, coraz bardziej zdziwiony.

Czy jej ojciec na imię miał Sergiusz?

Tak! odburknąłem niecierpliwie. Skąd pan zna moją żonę?

Przepraszam, czy urodziła się w dziewięćdziesiątym trzecim?

Przeliczyłem szybko i kiwnąłem głową.

Tak. Ale po co tyle pytań? Skąd pan wie o Werenie? coś mi już ewidentnie nie pasowało.

Werena przyjechała do naszego miasteczka zaledwie trzy lata temu i mało kto o niej wcześniej słyszał. Sama mówiła, że uciekła od rodziców, którzy chcieli ją wydać za mąż wbrew jej woli. Skąd więc jakiś przypadkowy facet zna tyle szczegółów?

Och, ja osobiście jej nie znam! aż poczerwieniał. Jestem, można powiedzieć, jej wielbicielem!

Wielbicielem, powiadasz? Zaraz ci wyliczę żebra, a potem dla zasady kilka powyrywam! pogroziłem mu groźnie. Co to za teksty o wielbicielach? Żonę mi chcesz odbić?

Absolutnie nie o to chodzi! zaprzeczył szybko. Nie w tym sensie! Cenię jej talent!

Jaki talent? Werena chyba nie ma nadzwyczajnych…

Proszę pana, dostać dożywotni zakaz startów w Muay Thai za nadmierną brutalność w wieku osiemnastu lat to jest talent! przerwał mi rozemocjonowany. Szkoda tylko, że po kilku prywatnych turniejach kompletnie wycofała się z ringu. Oglądanie jej walk to była czysta przyjemność!

Drżącymi dłońmi sięgnąłem po telefon. Wypadł z kieszeni i roztrzaskał się na chodniku. Kiedy go zebrałem, już nie chciał się włączyć.

Pobiegłem do domu, mamrocząc pod nosem: Boże, żebym tylko zdążył!

Kiedy kilka lat temu pojawiła się w miasteczku nowa nauczycielka wychowania fizycznego, od razu zwróciłem na Weronę uwagę. Kto by nie zwrócił? Młoda, wysportowana, sympatyczna. Wszyscy myśleli, że to świeża absolwentka na stażu, która zaraz wyjedzie. A tu niespodzianka dziewczyna miała dwadzieścia pięć lat i przyszła tu na stałe, zupełnie sama.

Kobiety plotkowały: Coś tu jest podejrzane! Młoda, atrakcyjna i uciekła na prowincję!? Przysięgam, ona na pewno skrywa jakąś wielką tajemnicę!

A tam, machała inna. Może zaleczyła się na jakimś chłopie, teraz leczy rany!

A niektórzy sugerowali, że uciekła od rodziców.

Zacząłem zerkać na Werenę, ale nie śpieszno mi było się zbliżać. Kto to wie, co ma za sobą?

W pokoju nauczycielskim po pół roku wyciągnięto z niej całą historię.

Rodzice mieli dobrze prosperującą firmę, ale nagle wszystko się posypało przez nieuczciwego kontrahenta. Tata wpadł na pomysł, żeby wydać mnie za odpowiedniego faceta dla ratowania interesów. Nigdy byście nie zgadli, kogo! Zresztą, odmówiłam i uciekłam.

Zupełnie sama? dopytywała koleżanka z pracy.

Wolę samej sobie radzić, niż dać się sprzedać przy pierwszej okazji.

Później koleżanki pocieszały: Znajdziesz i tu swoją miłość! Może miejscowość nieduża, ale porządni ludzie się trafią!

Gdy już cała prawda o Werenie rozeszła się po okolicy, postanowiłem działać: Wezmę ją za żonę! Naszym pannom we łbach się poprzewracało, a ta nowa, rodziny nie ma, więc nie będzie się teściom wtrącać!

Matka, ojciec i starszy brat po krótkim namyśle przyklasnęli: Młoda, zdrowa, sportowa. Dzieci zdrowe urodzi, w domu pomoże. Czego chcieć więcej!

Byłem atrakcyjny tak twierdziła rodzina i miałem niezłą pozycję: byłem zastępcą kierownika w dużej hurtowni warzyw. Kiedy główna centrala wysłała inspekcję, udałem mądrego, podsunąłem kilka rozwiązań, skończyło się na tym, że zostałem wiceszefem. Wreszcie zdobyłem opinię świetnego organizatora. Pracownicy trochę narzekali na moje metody zwłaszcza mój brat, którego zrobiłem szefem ochrony, był postrachem złodziejaszków ale przynajmniej kradzieże się skończyły.

Po ślubie zabrałem Werenę z wynajmowanego pokoju do wspólnego domu.

Synowa, musisz rozumieć, że tu pracujemy wszyscy razem! trajkotała teściowa, pani Natalia. Tak już mamy!

W mojej rodzinie nie było żadnych zasad przyznała Werena. Uciekłam właśnie od takich porządków! Ale jeśli wyszłam za Maksymiliana, muszę się nauczyć naszych nowych zachowań!

Wszystkiego nauczymy! zatarł ręce teść, pan Andrzej. A nawet jak czegoś nie potrafisz, to się nauczy.

Ja niesprawiedliwości nie znoszę oznajmiła jeszcze Werena.

Ach, kochana, sprawiedliwość to rzecz względna! Są zasady życia rodzinnego, trzeba ich przestrzegać!

Dobrze, skoro tak przyjęto, ale mam nadzieję, że biciem tu się nie posługujecie?

Żadnych batów! zaśmiał się teść.

Niestety, ograniczyli jej wolność już po miesiącu. Pracować, zajmować się domem, sklep i praca. Żadnych kawiarni, koleżanek, kina. Praktycznie więzienie pełną gębą.

Praca, praca, robota, obowiązki. A gdzie czas dla siebie? pytała rozżalona Werena. Żadnych koleżanek posiadać nie przystoi! W małżeństwie kobiecie to niepotrzebne!

Ale Werena nie zamierzała zostać domową niewolnicą. Robiła, co musiała, ale w sprawach nierównego podziału obowiązków potrafiła tupnąć nogą. Praca na równych, albo ja odmawiam!

Mijały lata, a ona się nie poddawała. Gdy trzeba było, stawała okoniem. Eh, Werka ma charakter! narzekała teściowa, wysyłając ją po zakupy.

Mało mnie szanuje! dąsał się teść. Proszę o wodę czy poduszkę, a ona wiecznie zajęta!

Maks, to nie do przyjęcia podgrzewał atmosferę starszy brat że żona tak rodziców traktuje!

Sami widzicie, z niej jest niepokorne zwierzę! Przerasta mnie to, a co będzie, jak dzieci się pojawią? Wsiądzie na nas, jak matka polka, i tyle nas widzieli!

Trzeba ją naprostować uznali. Wyjdzie do centrum na spacer, a potem wróci sama. Wtedy jej pokażemy! Jeśli nie zrozumie słów, dorzucimy trochę siły. A jak się zbuntuje, zamkniemy ją w piwnicy. Powiemy w szkole, że na urlopie!

Tak wszystko zaplanowali. Gdy zabrałem żonę do miasta, rodzina w domu przygotowała się jak do świętej wojny, czekając na mój telefon, że wraca.

Nie zdążyłem.

Furtka była, ale drzwi zostały wyrwane z zawiasów. W sieni Mikołaj, mój brat, wył z bólu, trzymając złamaną rękę. Wyrwałem mu telefon z kieszeni, wykręciłem 112 i wrzasnąłem mu do ucha:

Podaj adres! I niech przyślą kilka karetek!

Ojciec, nieprzytomny, leżał pośród połamanych krzeseł. Żył, na szczęście. W kuchni mama siedziała na podłodze z olbrzymim siniakiem na twarzy, w dłoniach trzymała przepołowiony wałek do ciasta. Za stołem siedziała Werena i piła spokojnie herbatę.

Kochanie? podniosła wzrok. Przyszedłeś po swoją porcję?

N-nie wyjąkałem.

To sama nie wiem, co ci zaproponować zamyśliła się. Może trochę sprawiedliwości w rodzinnych relacjach?

Trzeba było ostrzec, że do tego zdolna! wybuchłem. Mało co ich nie zabiłaś!

Wiem, kiedy przestać! Każdy miał ode mnie to, z czym przyszedł! Wałek złamałam o kolano, a mamusię nie ruszyłam sama poleciała z drzwiami!

I co teraz? Jak my dalej mamy razem żyć? wyszeptałem.

Po ludzku! uśmiechnęła się Werena. I sprawiedliwie. A rozwód nie wchodzi w grę jestem w ciąży, dziecku należy się ojciec!

Przełknąłem ślinę: Dobrze, kochana.

Gdy wszyscy doszli do siebie, rodzinne reguły przeszły gruntowną rewizję. Od tej pory w domu zapanowała zgoda, szacunek i naprawdę sprawiedliwy podział obowiązków. I nikt już nigdy nikogo nie skrzywdził.

Dziś, kiedy patrzę na ten dzień z perspektywy czasu, wiem jedno: szacunek trzeba okazywać każdemu, a spróbować ujarzmić czyjś charakter przemocą to najprostsza droga do katastrofy. I nie ma lepszej szkoły niż własny dom, w którym uczy się sprawiedliwości czasem, niestety, w bolesny sposób.