Wczoraj – Gdzie ty stawiasz tę salaterkę? Przecież zasłaniasz dostęp do wędlin! I przesuń kieliszki, zaraz przyjdzie Olek, wiesz, że lubi mieć szeroko rozstawione ręce w trakcie rozmowy. Wiktor nerwowo przesuwał szkło na stole, o mało nie zrzucając widelców. Halina westchnęła ciężko, wycierając ręce w fartuch. Stała przy kuchence od rana, nogi miała jak z ołowiu, a kręgosłup dokuczał w tym samym miejscu co zawsze, tuż pod łopatkami. Ale na narzekanie nie było czasu. Dziś przyjeżdżał „gwiazdorski gość” – młodszy brat męża, Olek. – Wiciu, uspokój się – poprosiła, starając się, by głos nie drżał. – Nakryłaś idealnie. Powiedz lepiej, kupiłeś chleb żytni? Olek ostatnio narzekał, że mamy tylko bułki, a on przecież dba o linię. – Kupiłem, Boryna z kminkiem, taki jak lubi – Wiktor podbiegł do chlebaka. – Halina, a mięso? Na pewno gotowe? Wiesz, że on się na jedzeniu zna, po „modnych knajpach” chodzi, kotletów mu nie zaimponujesz. Halina zacisnęła usta. Oczywiście, że wiedziała. Olek, czterdziestoletni kawaler, określający się jako „wolny artysta”, choć w praktyce żyjący z dorywczych fuch i pomocy starszej matki, uważał się za wielkiego smakosza. Każda jego wizyta była dla Haliny egzaminem, z góry przegranym. – Upiekłam szynkę w miodowo-musztardowej marynacie – odpowiedziała stanowczo. – Mięso świeże, z rynku, za prawie sto złotych. Jeśli i to mu nie smakuje, mam to gdzieś. – Po co się tak od razu denerwujesz? – skrzywił się mąż. – Brat pół roku nie był, stęsknił się. Chce rodzinnie posiedzieć. Postaraj się, dobrze? Ciężki okres ma, „szuka siebie”. „Szukania pieniędzy, nie siebie”, pomyślała Halina, ale nic nie powiedziała. Wiktor ubóstwiał młodszego brata, był przekonany o jego geniuszu i obrażał się za każde krzywe słowo pod adresem Olka. Dzwonek zabrzmiał punkt siódma. Halina szybko zdjęła fartuch, poprawiła fryzurę przy lustrze w przedpokoju i przybrała uprzejmy uśmiech. Wiktor już szeroko otwierał drzwi, promienny jak świeżo wypolerowany samowar. – Olku! Bracie! W końcu jesteś! Na progu stanął Olek. Trzeba przyznać, wyglądał efektownie: modne płaszcz rozpięte, szalik nonszalancko przerzucony przez ramię, lekki zarost mający dodawać mu „charakteru”. Rozłożył szeroko ramiona, pozwalając bratu się uściskać, sam zaś tylko klepnął Wiktora po plecach. Halina rzuciła okiem na jego ręce. Puste. Ani torby, ani pudełka z ciastem, ani nawet marnego kwiatka. Przyszedł w gości, po półrocznej przerwie, do suto zastawionego stołu i nie przyniósł kompletnie nic. Nawet dzieciom, które na szczęście dziś były u babci, nie zostawił żadnej czekoladki. – Cześć, Halina – rzucił jej, wchodząc i na razie nie zdejmując butów, tylko rozglądając się po korytarzu. – Zmieniliście tapety? Kolor taki… szpitalny. Ale co tam, grunt by wam się podobało. – Witaj, Olku – odpowiedziała spokojnie. – Idź, umyj ręce. Są nowe kapcie. – Swoich nie wziąłem, a w cudzych to jeszcze grzyba złapię – machnął ręką. – Zostanę w skarpetkach. Mam nadzieję, że podłoga czysta? Halina poczuła, że gotuje się w środku. Myła podłogę dwukrotnie przed jego wizytą. – Czysta, Olku. Chodź do stołu. Usiedli w salonie. Stół naprawdę wyglądał odświętnie: śnieżna serweta, drogie serwetki, trzy rodzaje sałatek, wędliny i sery, czerwona ikra, marynowane grzybki, które własnoręcznie robiła jesienią Halina. Na środku gorące danie. Olek rozsiadł się luzacko, oglądając obfitość jedzenia. Wiktor krzątał się, otwierając butelkę koniaku kupioną dzień wcześniej specjalnie dla brata – gruziński, pięcioletni. – No to na spotkanie! – zawołał Wiktor, rozlewając trunki. Olek wziął kieliszek, obracał go w dłoni, patrzył pod światło, wąchał. – Ormiański? – skrzywił się. – Ech. Ja wolę francuski, ma łagodniejszą nutę. Ten zalatuje spirytusem. Ale dobra, jak to mówią, darowanemu koniowi… Wypił jednym haustem, nie delektując się, i od razu sięgnął po droższą wędlinę. – Częstuj się, Olku – podsunęła mu Halina misę sałatki. – Sałatka z krewetkami i awokado, nowy przepis. Gość nadział krewetkę, przyjrzał się jej jak jubiler diamentowi. – Krewetki były mrożone, co? – rzucił. – Pewnie, tu morza nie mamy – odparła Halina. – Królewskie, z supermarketu. – Ścierewka… – ocenił Olek, rzucając krewetkę na talerz. – Halina, przegotowałaś je. Tylko dwie minuty we wrzątku, a tu… twarde. Awokado też surowe, chrupie. Wiktor, nakładając sobie właśnie sałatkę, zamarł z łyżką w powietrzu. – Ale dobre, Olku! Próbowałem, super wyszło. – Wiciu, smak trzeba kształcić – pouczył brat. – Jeśli całe życie się je byle co, nigdy nie odkryjesz prawdziwej kuchni. Byłem tydzień temu na prezentacji restauracji, tam podali ceviche z przegrzebka. Tam była tekstura! A tu… Majonez przynajmniej domowy? Halina poczuła, jak twarz ją piecze. Majonez był zwykły, kupny, „Kielecki”. Nie miała siły ubijać go z jaj i oliwy. – Ze sklepu – odpowiedziała krótko. – Wiadomo… – westchnął Olek, jakby usłyszał śmiertelną diagnozę. – Ocet, konserwanty, skrobia. Trucizna w czystej formie. Dawaj mięso, liczę, że to ci nie wyszło najgorzej. Halina podała duży, soczysty kawał szynki, polała sosem i dołożyła pieczone ziemniaczki z rozmarynem. Zapach, przy którym każdemu poleciałyby ślinki. Ale Olek był „koneserem”. Odciął kawałek, długo żuł, patrząc w sufit. Halina i Wiktor siedzieli w napięciu, czekając na osąd. Wiktor – z nadzieją, Halina – z narastającą wściekłością. – Suchy… – w końcu powiedział Olek. – A sos… miód zabija wszystko. Za słodko. Mięso powinno być mięsne, nie deser. Poza tym, marynaty zbyt krótko. Widać po włóknach. Trzeba trzymać w kiwi albo w minerale, dzień przynajmniej. – Marynowałam noc całą, w przyprawach i musztardzie – odparła cicho Halina. – Zawsze wszystkim smakowało. – No, „wszystkim” to względne. Twoim koleżankom z pracy może i smakuje, ale one buraka z miodem jedzą. Ja mówię jak jest. Z głodu się zje, ale przyjemności brak. Odsunął talerz z porcją wartą stówę i zabrał się za grzyby. – Grzyby chociaż własne? Czy z marketu? – Własne – syknęła Halina. – Samodzielnie zbieraliśmy i soliliśmy. Olek spróbował, skrzywił się. – Za dużo octu. Podrażnisz żołądek. I za słone. Zakochałaś się chyba, skoro tak solisz? – zażartował, dumny z własnego dowcipu. – Wiciu, uważaj na ciśnienie, na takiej diecie długo nie pociągniesz. Wiktor nerwowo się zaśmiał, próbując załagodzić sytuację. – Daj spokój, bracie, dobre grzyby. Do wódeczki super. Dolejmy, co? Wypili. Olek zaczerwienił się, rozwiązał szalik, ale płaszcza wciąż nie zdejmował, jakby podkreślał, że długo nie zabawi, to tylko „przysługa”. – A czerwona ikra się skończyła, czy jest taka byle jaka z promocji? Skór dużo, jakaś drobnica, po taniości wzięta? – Olku, to ikra z łososia, za sześć tysięcy za kilogram – nie wytrzymała Halina, głos jej zadrżał. – Specjalnie dla ciebie. Sami nie jadamy, oszczędzamy. – Oszczędzanie na jedzeniu to ostatnia rzecz – wygłosił filozoficznie Olek, wkładając kolejną kanapkę z „kiepską” ikrą. – Jesteśmy tym, co jemy. Ja nigdy nie kupię taniej wędliny. Wolę głodować. A wy… napchacie lodówkę promocjami, a potem dziwicie się, że energii brak, twarz szara. Halina spojrzała na męża. Wiktor siedział z oczami wbitymi w talerz, metodycznie żując mięso i udając, że nic się nie dzieje. Jego milczenie bolało mocniej niż słowa Olka. Znowu wybrał postawę strusia – głowa w piasek, byle nie kłócić się z „ukochanym braciszkiem”. – Wiciu – odezwała się Halina – Tobie mięso też suche? Wiktor zachłysnął się. – Eee… nie, Halinko, bardzo dobre. Bardzo dobre. Tylko Olek się zna, ma bardziej „wyrafinowany” smak… – A, wyrafinowany – Halina odłożyła widelec. Metal zadźwięczał o porcelanę jak strzał z pistoletu. – Czyli mój smak prostacki, a ręce krzywe. Gotuję truciznę? – Halina, nie dramatyzuj – skrzywił się Olek. – Przecież konstruktywną krytykę daję. Rozwijaj się. Dziękować powinnaś. Wiktor wszystko je i chwali, to się rozluzowałaś. Kobieta ma się doskonalić. – Dziękować? – dopytała Halina. – Chcesz, żebym dziękowała? Wstała od stołu. Krzesło zgrzytnęło paskudnie. – Halina, gdzie idziesz? – przestraszył się Wiktor. – Przecież jeszcze nie posiedzieliśmy. – Zaraz wrócę – odpowiedziała dziwnym głosem. – Przyniosę deser. Olek lubi słodkie. Poszła do kuchni. Tam czekał jej popisowy „Napoleon”, pieczony wczoraj do drugiej w nocy. Dwanaście cienkich blatów, krem z żółtek, wanilia… Spojrzała na ciasto, potem na śmietnik. Ręce jej drżały. Żal, zbierany od lat, nagle wylał się jak lawa. Ile razy ten człowiek jadł u nich, pił, pożyczał kasę i nigdy nie oddawał? Ile razy wyśmiewał remont, ubrania, dzieci? A Wiktor milczał. Zawsze usprawiedliwiał. „On artysta, wrażliwy.” Halina, więc, miała być ze stali? Nie ruszyła tortu. Chwyciła duży półmisek i wróciła do pokoju. – Deser? – rozpromienił się Olek, wyciągając szyję. – Oby nie kupny rogalik! Halina podeszła do stołu i spokojnie zaczęła zbierać talerze. Najpierw szynka. Potem sałatka z „gumowymi” krewetkami. Potem wędliny. – Co robisz? – nie zrozumiał Olek, gdy zniknęła kanapka. – Przecież nie skończyłem! – Po co jeść? – zdziwiła się Halina, patrząc mu prosto w oczy. – Przecież wszystko niejadalne. Mięso suche, sałatki z majonezową trutką, krewetki lichawe, ikra kiepska. Nie pozwolę, by gościa truć. Nie jestem wrogiem. Wiktor zerwał się z krzesła. – Halina! Żartujesz?! Odstaw! Przynieś z powrotem! – Nie, Wiciu, to nie żart. Żart to, gdy ktoś przychodzi do cudzego domu z pustymi rękami, je za ćwierć pensji, a gospodyni obrzuca błotem. – Nie obrzucałem błotem! – obruszył się Olek, z twarzą w czerwonych plamach. – Wyraziłem opinię! Wolny kraj! – Wolny – Halina zebrała talerze dalej. – Dlatego też decyduję, kogo karmię. Powiedziałeś, że lepiej być głodnym niż jeść złe jedzenie. Szanuję wybór. Bądź głodny. Odwróciła się i zaniosła jedzenie do kuchni. W salonie zapadła głucha cisza. – Zwariowałaś?! – rozległ się syk Wiktora, który pobiegł za żoną. – Ośmieszasz mnie przy bracie! Wracaj z tym wszystkim! Przeproś! Halina odstawiła półmisek i spojrzała mu prosto w oczy. Nie było łez, tylko zimna determinacja. – Ośmieszam? A gdy siedziałeś, kiwałeś głową, gdy mnie poniżał, to nie było ci wstyd? Jesteś facet czy miękka buła, Wiciu? Brat wcina ikrę za tysiąc w pięć minut i mówi, że jest zła. Kupiłeś mi kiedyś taką ikrę, ot tak, bez okazji? Nie. Wszystko najlepsze dla gości. A gość po nas depcze. – Ale to mój brat! Krew! – A ja żona! Od dziesięciu lat piorę ci, gotuję, sprzątam. Wczoraj po zmianie całą noc w kuchni. Po co? Żeby usłyszeć, że nie umiem gotować? Jeśli nie przestaniesz mnie obwiniać, nakładam ci Napoleon na głowę. I nie żartuję. Wiktor odsunął się. Nigdy jej takiej nie widział. Zawsze była uległa, „wygodna”. Teraz stała przed nim wściekła furia, gotowa palić dom. Olek zajrzał do kuchni. Wystraszony, urażony. – Jakieś to gościnność? Ja do was z sercem, a wy chlebem wytykacie? – Z sercem? Gdzie to serce? W pustych dłoniach? Przyniosłeś kiedykolwiek cokolwiek? Chociaż herbatę? Przychodzisz do nas tylko jeść i krytykować. – Mam trudności! Tymczasowe! – Tymczasowe, „tymczasowe”, od dwudziestu lat. A płaszcz nowy, szalik drogi, na prezentacje chodzisz. Bratu pożyczasz kasę i zapominasz oddać – to świętość. – Halina, przestań! – krzyknął Wiktor. – Nie licz cudzych pieniędzy! – To nie cudze! To nasze, rodzinne! To, co zabieramy dzieciom i sobie, by wykarmić „smakosza”! Olek teatralnie złapał się za serce. – Koniec. Dłużej tu nie zostanę. Wiciu, nie spodziewałem się, że żona będzie taka ordynarna. Więcej mnie tu nie zobaczycie! Obrócił się na pięcie i poszedł do przedpokoju. Wiktor za nim. – Olku, poczekaj! Nie słuchaj jej, pewnie się nabzdyczyła w pracy! Zaraz się uspokoi! – Nie, bracie. To nie do wybaczenia. Odchodzę. Nie dzwoń, póki nie przeprosi. Trzasnęły drzwi. Wiktor stał w przedpokoju i patrzył na zamknięte drzwi, jakby to były bramy nieba. Potem powoli wrócił do kuchni, gdzie Halina spokojnie przekładała szynkę do pojemników. – Zadowolona? – spytał zgaszony. – Pokłóciłaś mnie z jedynym bratem. – Pozbyłam się darmozjada – odparła bez emocji. – Siadaj, jedz. Mięso ciepłe. Chyba, że też ci suche? Wiktor usiadł, obejmując głowę dłońmi. – Jak mogłaś? Przecież był gościem… – Gość powinien zachowywać się jak gość, nie jak sanepid. Powiedz jasno: koniec z imprezami dla niego. Chcesz kontaktu – rób to na własną rękę. Z mojego budżetu już nic nie dostanie. – Stałaś się okrutna – wyjąkał. – Nie. Sprawiedliwa. Jedz. Mam sprzątnąć? Wiktor spojrzał na apetyczną szynkę. Żołądek burczał. Był głodny, a mięso pachniało przecudnie. Wziął ostrożnie widelec, odkroił kawałek. Spróbował. Mięso było miękkie, rozpływało się w ustach. Sos słodki, gorczyca pikantna, świetnie zbalansowane – rewelacja. – I jak? – spytała Halina, widząc jego rozmarzoną minę. – Pyszne – przyznał cicho. – Naprawdę pyszne. – No widzisz. Twój brat to tylko zazdrośnik, któremu samoocena rośnie przez poniżanie innych. Zrozum to. Wiktor jadł i myślał. Po raz pierwszy do głowy zakradła się myśl, że żona może mieć rację. Przypomniał sobie puste ręce Olka, jego ton, swoją własną niezręczność, gdy Olek krytykował jedzenie. – A tort? – zapytał nagle. – Będzie tort? Halina uśmiechnęła się. Pierwszy raz tego wieczoru naprawdę. – Będzie. I herbatę z tymiankiem, jak lubisz. Pokroiła „Napoleona”, ogromnego i pięknego. Jedli we dwoje, pili herbatę i napięcie powoli ustępowało. – Wiesz – powiedział Wiktor, kończąc drugi kawałek – nawet mamie nic nie dał na jej urodziny. Uważa, że najlepszy prezent to on sam. – No widzisz – kiwnęła Halina. – Przejrzewasz na oczy. Telefon Wiktora zadźwięczał. Przyszła wiadomość od Olka: „Dałbyś parę kanapek na wynos, głodny wyszedłem. Przelej mi 5 stów za straty moralne”. Wiktor przeczytał głośno. Zapadła cisza. Halina podniosła brwi. – Co odpiszesz? Wiktor spojrzał na żonę, przytulną kuchnię, pyszny tort, potem na telefon. Powoli wpisał: „Zjedz w restauracji, przecież jesteś znawcą. Kasy brak” – i zablokował numer. – Co napisałeś? – spytała Halina. – Że idziemy spać. Halina udawała, że wierzy, choć kątem oka widziała ekran. Podeszła do męża, objęła go za ramiona. – Dobry z Ciebie chłop, Wiciu. Tylko długo się rozkręcasz. Tego wieczoru zrozumieli coś ważnego o sobie. Czasem, by ocalić rodzinę, trzeba wyrzucić z niej zbędnych ludzi. Nawet jeśli to krewni. A mięso było naprawdę przepyszne, niezależnie od wywodów „koneserów” z pustymi kieszeniami.

Wczoraj

Gdzie ty stawiasz tę salaterkę? Przecież zasłania dostęp do wędlin! I przesuń kieliszki, zaraz przyjdzie Olek, a on lubi mieć przestrzeń, żeby gestykulować podczas rozmowy.

Wiktor nerwowo przestawiał kryształową zastawę na stole, prawie przewracając widelce. Malwina westchnęła ciężko, wycierając ręce o fartuch. Stała przy kuchni od samego rana, nogi miała jak z ołowiu, a plecy rwały w dolnej części, tuż pod łopatkami. Narzekać nie było czasu. Dzisiaj miał pojawić się gwiazdor młodszy brat męża, Olek.

Wiki, opanuj się poprosiła, starając się zachować opanowany ton. Stół jest bez zarzutu. Lepiej powiedz, czy kupiłeś chleb razowy? Olek narzekał ostatnio, że mamy tylko bułki, a on przecież pilnuje sylwetki.

Kupiłem, kupiłem, żytni z kminkiem, tak jak lubi Wiktor rzucił się do chlebaka. Malwa, a mięso? Na pewno gotowe? Wiesz, jak on się zna, restauracje, degustacje, kotletem go nie zaskoczysz.

Malwina zacisnęła usta. Oczywiście wiedziała. Olek, czterdziestolatek, kawaler, nazywający się wolnym artystą, choć tak naprawdę łapał się dorywczych fuch i utrzymywał z pieniędzy schorowanej matki, uważał się za wielkiego smakosza. Każda wizyta była dla Malwiny przeżyciem stresującym, wiedziała z góry, że nie zda tego egzaminu.

Upiekłam pieczeń z sosem miodowo-musztardowym powiedziała stanowczo. Mięso świeże, z targu, kosztowało prawie sto pięćdziesiąt złotych za kilogram. Jeśli i to mu nie podejdzie, umywam ręce.

Malwina, czemu od razu takie pretensje? skrzywił się mąż. Brat pół roku się nie odzywał, stęsknił się. Chce rodzinnego spotkania. Spróbuj się postarać, dobrze? Teraz ma gorszy czas, szuka siebie.

Swoich pieniędzy szuka, nie siebie, pomyślała Malwina, ale nie powiedziała nic. Wiktor ubóstwiał młodszego brata, widział w nim niedocenionego geniusza, obrażał się za każde krytyczne słowo.

Dzwonek do drzwi zabrzmiał równo o siódmej. Malwina szybko zdjęła fartuch, uszykowała fryzurę przed lustrem w korytarzu i nałożyła uprzejmy uśmiech. Wiktor już otwierał drzwi, promieniając jak wypolerowany samowar.

Olek! Braciszku! Nareszcie!

Na progu stał Olek. Wyglądał, trzeba przyznać, szykownie: modny płaszcz rozpięty, szalik niedbale przewieszony przez ramię, lekki zarost, który miał dodać mu powagi. Szeroko rozłożył ręce, pozwalając bratu się objąć, sam klepnął tylko Wiktora po plecach.

Malwina zerknęła na jego ręce. Puste. Ani torby, ani ciasta, nawet najskromniejszego kwiatka. Przyszedł po półrocznej nieobecności na stół zastawiony po brzegi, a nie przyniósł zupełnie nic. Nawet dzieciom, które na szczęście były u babci, nie przekazał czekoladki.

Witaj, Malwino kiwnął jej, przechodząc do mieszkania, nie zdejmując od razu butów, tylko rozglądając się po korytarzu. Przemalowaliście ściany? Trochę, hm… szpitalne odcienie. No ale ważne, żeby wam się podobało.

Dobry wieczór, Olku odpowiedziała z dystansem. Umyj ręce, proszę. Tu są nowe kapcie.

Nie mam swoich, a w cudzych łatwo się złapać grzybicę odburknął. Pójdę w skarpetkach. Mam nadzieję, że podłoga czysta?

Malwina poczuła, jak ogarnia ją irytacja. Myła podłogę dwa razy specjalnie na jego przyjazd.

Czyściutko, Olku. Zapraszam do stołu.

Usiedli w salonie. Stół prezentował się świątecznie: śnieżnobiały obrus, eleganckie serwetki, trzy rodzaje sałatek, wędlina i sery, czerwona ikra, marynowane grzybki, które Malwina sama kisiła na jesieni. W centrum gorące danie kusiło zapachem.

Olek z rozkoszą rozsiadł się na krześle, zachwycając się obfitością. Wiktor krzątał się, otwierając specjalnie dla brata butelkę koniaku drogiego, pięcioletniego.

To co, za spotkanie! zawołał Wiktor, rozlewając trunki.

Olek wziął kieliszek, zakręcił nim, spojrzał pod światło, powąchał.

Ormiański? skrzywił się. Ja wolę francuski, subtelniejszy bouquet. Ten pachnie alkoholem. No ale, jak mówią, darowanemu koniowi…

Wypił jednym haustem, nie delektując się, i od razu sięgnął widelcem po wędliny. Malwina zauważyła, że wybrał najdroższy kawałek szynki.

Częstuj się, Olku powiedziała, przesuwając ażurową salaterkę. Tu sałatka z krewetkami i awokado, nowy przepis.

Gość podniósł krewetkę, obejrzał jak jubiler klejnot.

Mrożone były? zapytał bez cienia wątpliwości.

Tak, przecież nie mieszkamy nad morzem zdziwiła się Malwina. Sklepowe, królewskie.

Guma osądził Olek, odkładając krewetkę z powrotem. Malwa, przegotowałaś je. Krewetki trzeba wrzucić na dwie minuty, nie dłużej. A tu… włókna twarde. Awokado chyba niedojrzałe, chrupie.

Wiktor, nakładający sobie sałatkę, zamarł z łyżką w powietrzu.

Ale Olku, przecież dobre! Jadam, wszystko świetnie.

Wiki, smak trzeba rozwijać pouczył brat. Jeśli całe życie jadłeś podróbki, nie poznasz prawdziwego jedzenia. Byłem ostatnio na otwarciu restauracji, podawali ceviche z przegrzebków. Tekstura pierwsza klasa! Tutaj… No, majonez chociaż domowy?

Malwina poczuła rumieńce na twarzy. Majonez był zwykły, kupiony, Kielecki. Nie miała czasu ubijać żółtek z olejem.

Sklepowy rzuciła krótko.

Widać ciężko westchnął Olek jakby ogłaszał wyrok. Ocet, konserwanty, skrobia. Czysta trucizna. Dobra, podaj to twoje mięso. Może przynajmniej z nim się udało.

Malwina bez słowa nałożyła mu solidny kawałek pieczeni, polała sosem, dodała pieczone ziemniaki z rozmarynem. Zapach rozpływał się w powietrzu, normalny człowiek miałby ślinotok. Ale Olek nie był normalny, był znawcą.

Odciął kawałek, długo przeżuwał, patrząc w sufit. Malwina i Wiktor siedzieli cicho, czekając na werdykt. Wiktor z nadzieją, Malwina z coraz większą niechęcią.

Sucho powiedział w końcu Olek. I ten sos… miód wszystko zdominował. Zbyt słodko. Mięso powinno być mięsem, Malwina. Zrobiłaś z niego deser. A poza tym, czuję, że nie marynowałaś długo. Włókna nie rozeszły się. Powinnaś trzymać w kiwi albo mineralnej doby.

Marynowałam całą noc, w przyprawach i musztardzie cicho odparła Malwina. Wszyscy zawsze chwalili.

Wszyscy to pojęcie względne. Twoje koleżanki z pracy może i zachwalały, one słodszej marchewki nie jedzą. Ja oceniam obiektywnie. Jeść się da z głodu, ale przyjemności żadnej.

Odłożył talerz, na którym zostało prawie nietknięte mięso za trzydzieści złotych, i sięgnął po grzyby.

Grzyby przynajmniej wasze? Czy chińskie z puszki?

Nasze wycedziła Malwina. Sami zbieraliśmy, sami kisili.

Olek wsadził grzyba do ust, skrzywił się.

Ocetu dużo. Żołądek ci wypali. Sól za mocno. Malwina, pewnie się zakochałaś, skoro tyle solisz? zaśmiał się, zadowolony z własnego żartu. Wiki, uważaj na ciśnienie z taką dietą, daleko nie zajedziesz.

Wiktor zaśmiał się nerwowo, chcąc rozładować atmosferę.

Dobra, Olku, grzyby są w porządku. Do wódki idealne. Dawaj, polewam jeszcze.

Wypili. Olek się rozruszał, rozwiązał szalik, ale płaszcza nie zdejmował jakby jasno pokazywał, że nie zamierza tu zagrzać miejsca dłużej.

A nie było porządnej ikry? spytał, dłubiąc w kanapce. Ta drobna, pełno błonek. Z promocji?

Olek, to ikra z łososia, sześćset złotych za kilogram nie wytrzymała Malwina, głos jej zadrżał. Specjalnie dla ciebie kupiliśmy, słoiczek. Sami nie jemy, oszczędzamy.

Oszczędzać na jedzeniu to najgorsze stwierdził filozoficznie Olek, zjadając kolejną kanapkę z tą kiepską ikrą. Jesteśmy tym, co jemy. Ja, na przykład, nigdy nie kupię taniej kiełbasy. Wolę głodować. A wy lodówka zawalona byle czym z promocji, potem zdziwieni, że siły brak, cera szara.

Malwina spojrzała na męża. Wiktor ze spuszczonym wzrokiem żuł mięso, udając, że wszystko w normie. Jego milczenie bolało ją bardziej niż słowa Olka. Jak zwykle chował głowę w piasek, byle nie zderzyć się z kochanym braciszkiem.

Wiki odezwała się Malwina tobie też mięso suche?

Wiktor zakrztusił się.

E-e… nie, Malwinko, pyszne. Naprawdę pyszne. Tylko Olek się zna, on ma bardziej wyrafinowany smak…

Ach, wyrafinowany Malwina odłożyła widelec. Metal stuknął głośno o porcelanę. Czyli mój smak tępy i prostacki. I ręce mam jak u rzemieślnika. I gotuję truciznę.

Malwina, bez histerii skrzywił się Olek. Daję ci konstruktywną krytykę, żebyś się rozwijała. Podziękować powinnaś. Wiki wszystko liże i chwali, to przestałaś się starać. Kobieta powinna się doskonalić.

Podziękować? powtórzyła Malwina. Ty chcesz, żebym ci podziękowała?

Wstała od stołu. Krzesło zgrzytnęło o podłogę.

Malwina, dokąd idziesz? przestraszył się Wiktor. Przecież dopiero zaczęliśmy.

Zaraz wrócę jej głos zabrzmiał dziwnie. Przyniosę deser. Olek przecież uwielbia słodkie.

Wyszła do kuchni. Na blacie stał jej popisowy Napoleon, pieczony do drugiej w nocy. Dwanaście cienkich blatów, budyniowy krem na żółtkach, wanilia… Popatrzyła na tort, potem na pusty kosz.

Ręce jej drżały. Żal i złość, zbierane latami, przytłoczyły zdrowy rozsądek. Ile razy ten człowiek przechodził przez ich próg, jadł, pił, pożyczał pieniądze, nic nie oddał? Ile razy krytykował jej remonty, stroje, dzieci? A Wiktor zawsze milczał. Zawsze tłumaczył. Artysta, wrażliwy. A ona, Malwina, to co? Z żelaza?

Nie tknęła tortu. Wzięła duży półmisek i wróciła do pokoju.

O, deser? rozpromienił się Olek, wyciągając szyję. Nie bułka z marketu, mam nadzieję?

Malwina podeszła do stołu i zaczęła spokojnie zbierać talerze. Najpierw pieczeń. Potem sałatkę z gumowymi krewetkami. Potem przekąski.

Ej, co robisz? nie rozumiał Olek, gdy spod jego nosa zniknęła kanapka. Jeszcze nie skończyłem!

Po co dalej jeść? zdziwiła się Malwina, patrząc mu prosto w oczy. Przecież to wszystko niejadalne. Mięso suche, sałatki z majonezową trucizną, krewetki gumowe, ikra niedobra. Nie pozwolę drogim gościom się tym zatruć. Nie jestem przecież wrogiem.

Wiktor zerwał się z krzesła.

Malwina! Przestań! Co to za cyrk?! Odstaw wszystko!

Nie, Wiki, to nie cyrk. Cyrk jest wtedy, gdy ktoś przychodzi w gościnę z pustymi rękami, siada do stołu, na który wydaliśmy ćwierć twojej pensji, i krytykuje gospodynię.

Nie krytykowałem! oburzył się Olek, twarz mu pokryły czerwone plamy. Wyraziłem opinię! Mamy wolną Polskę!

Wolną skinęła Malwina, zrzucając kolejne talerze na półmisek. Dlatego ja wolno decyduję, kogo karmię w swoim domu. Wolisz głodować niż jeść byle co? Szanuję. Bądź głodny.

Odwróciła się i zabrała całe jedzenie do kuchni. W salonie zapadła cisza.

Oszalałaś? szepnął Wiktor, biegnąc za żoną. Wstydu narobiłaś przed bratem! Odnieś jedzenie! Przeproś!

Malwina odstawiła półmisek na blat i spojrzała chłodno na męża.

Wstydu? A ty, gdy potakiwałeś, gdy mnie obrażał, to nie był dla ciebie wstyd? Jesteś facetem czy mazgajem, Wiki? Olek zjadł ikry za stówę w pięć minut i powiedział, że paskudna. Kupiłeś mi kiedyś taką ikrę? Nie. Najlepsze dla gości. A gość nas traktuje jak szmatę.

On jest moim bratem! Krew z krwi!

A ja żona! Dziesięć lat piorę, gotuję, sprzątam dla ciebie. Wczoraj po zmianie pół nocy przy garnkach. Po co? Żebym usłyszała, że jestem nieudacznicą? Jak się nie zamkniesz i nie przestaniesz mnie obwiniać, cały Napoleon założę ci na głowę. Nie żartuję.

Wiktor cofnął się, nigdy nie widział jej takiej. Malwina zawsze była łagodna, ustępliwa. Teraz miała przed sobą wściekłą harpię, gotową roznieść wszystko wokół.

Do kuchni zajrzał Olek. Miał minę niepewną, raczej urażoną niż pewną siebie.

Tylko takie przyjęcia? wycedził. Przychodzę z sercem na dłoni, a wy tak traktujecie?

Serce na dłoni? zakpiła Malwina. Gdzie jest to serce? W pustych dłoniach? Dałeś coś kiedyś naszej rodzinie? Chociaż herbatę? Przychodzisz tylko jeść i się wyżywać słownie.

Teraz jestem na dnie! Mam kłopoty!

Twoje kłopoty trwają dwadzieścia lat. Za to płaszcz nowy, szalik drogi, lans na bankietach. A od brata pożyczysz pięć stówek i zapomnisz oddać.

Malwina, ucisz się! krzyknął Wiktor. Nie licz cudzych pieniędzy!

To nie cudze pieniądze, to nasze! Pieniądze rodziny, które od ust odrywamy, żeby karmić tego znawcę!

Olek teatralnie złapał się za serce.

Koniec. W tym domu mnie już nie zobaczycie. Wiki, nie wiedziałem, że taką kocmołuchę sobie wziąłeś. Nigdy już nie przyjdę.

Odwrócił się i poszedł do korytarza. Wiktor pobiegł za nim.

Olku, zaczekaj! Nie słuchaj jej, ma pewnie zły dzień albo zmęczona po pracy! Uspokoi się!

Nie, Wiki Olek mówił dramatycznie, zakładając buty na skarpetki. Tego się nie wybacza. Odchodzę. Nie dzwoń, dopóki nie przeprosi.

Drzwi trzasnęły.

Wiktor stanął w korytarzu, patrząc na zamknięte drzwi jakby na zamknięty raj. Potem powoli wrócił do kuchni, gdzie Malwina spokojnie przekładała mięso do pojemników.

Jesteś zadowolona? spytał przygaszony. Pokłóciłaś mnie z jedynym bratem.

Uwolniłam nas od pasożyta odparła, nie patrząc na niego. Siadaj, jedz. Mięso jeszcze ciepłe. Chyba że też suche?

Wiktor usiadł, zakrywając rękami twarz.

Jak mogłaś? Przecież był gościem…

Gość powinien zachowywać się jak gość, nie jak inspektor Sanepidu. Wiki, posłuchaj mnie dobrze. Nigdy już, rozumiesz, nigdy nie będę szykować dla niego stołu. Chcesz się z nim spotykać idź do niego. Albo do kawiarni. Ale na własny koszt. Mój budżet i czas nie są już do jego dyspozycji.

Stałaś się okrutna wymamrotał.

Stałam się sprawiedliwa. Jedz, albo mam sprzątnąć?

Wiktor spojrzał na soczystą pieczeń. Jego żołądek zaburczał. Był głodny, a zapach mięsa pobudzał apetyt. Ostrożnie wziął widelec. Odkroił kawałek. Spróbował.

Mięso było mięciutkie, rozpływało się w ustach. Sos dodawał pikantnej słodyczy, musztarda ostrości. Pyszne.

I jak? spytała Malwina, widząc, że zamknął oczy z przyjemności.

Bardzo dobre przyznał cicho. Naprawdę dobre, Malwinko.

No widzisz. A twój brat to zwykły nieudacznik, co buduje ego niszcząc innych. Pomyśl w końcu o tym.

Wiktor jadł i myślał. Pierwszy raz pomyślał, że może żona ma rację. Przypomniał sobie puste ręce Olka. Jego pogardliwy głos. Własny dyskomfort podczas krytyki.

A tort? zapytał nagle. Zjemy?

Malwina uśmiechnęła się pierwszy raz tego wieczora szczerze.

Zjemy. I herbatę zaparzę. Z tymiankiem, jak lubisz.

Wyjęła Napoleona, pięknego, okazałego. Pokroiła na wielkie kawałki. Siedli razem w kuchni, pili herbatę, jedli tort, a napięcie powoli znikało.

Wiesz powiedział Wiktor, kończąc drugi kawałek on nawet mamie na imieniny nic nie podarował w zeszłym miesiącu. Stwierdził, że największy prezent to jego obecność.

No widzisz kiwnęła Malwina. Zaczynasz przejrzeć na oczy.

Telefon Wiktora zapiszczał. Wiadomość od Olka: Mógłbyś dać parę kanapek na drogę, bo wyszedłem głodny. Zwróć mi 500 złotych za straty moralne na konto.

Wiktor przeczytał na głos. Zapadła chwila ciszy. Malwina uniosła brew.

I co odpiszesz?

Wiktor spojrzał na żonę, przytulną kuchnię, luksusowy tort. Potem na telefon. Powoli, starannie odpisał: W restauracji się najedz, przecież jesteś znawcą. Nie mam pieniędzy. I kliknął Zablokuj.

Co napisałeś? spytała Malwina.

Że idziemy spać.

Malwina udawała, że wierzy, choć kątem oka zobaczyła ekran. Podeszła, objęła męża za ramiona.

Dobrze zrobiłeś, Wiki. Lepiej późno niż wcale.

Tego wieczoru oboje zrozumieli coś ważnego. Aby chronić rodzinę, czasem trzeba wypędzić z niej nieproszonych ludzi. Nawet jeśli to krewni. A mięso naprawdę było wyśmienite, cokolwiek mówił znawca z pustym portfelem.