W RODZINIE KŁOPOTY, W DOMU BRAK RADOŚCI

W rodzinie rozbawiło się tak, że dom nie cieszy się spokojem.

Nienawidzę go! Nie jest moim ojcem! Niech odchodzi! Przetrwamy bez niego wściekle krzyczy Jadwiga, patrząc na swojego ojczyma. Nie rozumiem tego konfliktu. Dlaczego nie możemy żyć w zgodzie? Nie mam pojęcia, jakie burze toczą się w tej rodzinie.

Jadwiga ma młodszą siostrę ze wspólnego pochodzenia Olgę. Olga jest córką matki i ojczyma. Wydaje mi się, że ojczym traktuje Olgę i przybraną Jadwigę tak samo, ale to jedynie moje obserwacje z zewnątrz. W rzeczywistości Jadwiga nigdy nie spieszy się z powrotem do domu po szkole. Oblicza, kiedy wyjdzie jej największy wróg wredny ojczym do pracy. Gdy, o nie, jej kalkulacje zawodzą i ojczym zostaje w domu, Jadwiga wychodzi zza granic. Szepcze mi:

Ten gość jest w domu! Wiktorio, poczekaj w moim pokoju.

A sama zamyka się w łazience, czekając na wyjście ojczyma. Gdy ten zamyka za sobą drzwi, Jadwiga natychmiast wychodzi z wymuszonego zamknięcia, z ulgą westchnąwszy:

W końcu odszedł! Wiktorio, masz szczęście, że mieszkasz z prawdziwym tatą. Ja zaś muszę się męczyć. To smutne, Jadwiga ciężko wzdycha. Chodźmy do kuchni na obiad.

Matka Jadwigi jest świetną gospodynią. W ich domu jedzenie jest religią. Śniadanie, obiad, przekąska, kolacja wszystko na czas, według kalorii i witamin. Kiedykolwiek odwiedzam Jadwigę, zawsze czeka ciepły obiad. Garnki i patelnie przykryte są ręcznikami, gotowe na gości.

Pamiętam, że Jadwiga nie lubiła Olgi, młodszej o dziesięć lat. Drażniła ją, wyśmiewała, biła się z nią. Lata później te dwie siostry staną się nierozłączne. Jadwiga wyjdzie za mąż, para doczeka się córeczki. Potem cała rodzina, oprócz ojczyma, przeprowadzi się na stałe do Niemiec.

Za dwanaście lat Jadwiga urodzi kolejną córkę. Olga pozostanie panną, lecz będzie wspierać Jadwigę w wychowywaniu córek. W odległym kraju ich rodzina zacieśni więzi. Jadwiga będzie pisać listy do swojego prawdziwego ojca aż do jego śmierci. Miał on inną żonę; Jadwiga jest jedyną jego córką.

Mimo że dorastam w pełnej rodzinie z prawdziwym tatą i mamą wszystkie moje koleżanki pochodzą z domów jednopłciowych. W dzieciństwie nie zdawałam sobie sprawy z ich problemów z ojczymami, ale okazało się, że żyją one w niepomyślności.

Matka i ojczym Ireny są zapalonymi alkoholikami. Irena wstydzi się ich i nigdy nie zaprasza nikogo do domu. Wie, że ojczym ją zbeształby, a matka dodałaby solidny klaps. Po przekroczeniu piętnastego roku życia Irena potrafi się bronić, więc ojczym i matka zostawiają ją w spokoju.

Wiktorio, zapraszam cię na moje przyjęcie urodzinowe mówi radośnie Irena.

Zaskoczyłam się:

Do twojego domu? Boję się, Ireno. Ojczym nie wypuści mnie?

Niech spróbuje! Jego władza nade mną skończyła. Mama dała mi adres prawdziwego taty. Teraz on jest moją ochroną. Tata mieszka niedaleko. Przyjdź, Wiktorio. Mama już się przygotowuje Irena jest pewna siebie jak nigdy.

Nadszedł dzień jej szesnastego urodzin. Przygotowuję prezent i dzwonię do drzwi. Na progu stoi elegancko ubrana Irena:

Cześć, przyjaciółko! Wejdź! Usiądź przy stole.

Matka i ojczym Ireny stoją przy stole. Przychodzę cicho, nieśmiało, a oni skiną głowami w zgodzie. Na stole, pokrytym starym obrusem, leży duża miska plisu, kromka chleba i szklanka lemoniady w szklankach z kryształkami. Na szklankach leżą chrupiące ciasteczka. To wszystko. Irena jest dumna ze swoich świątecznych potraw.

Zastanawiam się, co rodzina je w codzienne dni. Przypomina mi się mój własny urodzinowy dzień: moja mama stała przy kuchni cały dzień, gotowała, smażyła, piekła. Sałatki, mięso, ryby, ciasta, tort, sok, kompot Każda chata ma swoje smakołyki.

Jedząc plis z kawałkiem chleba i popijając lemoniadą, nie jem ciasteczek, bo rozpadłyby obrus, którego boję się poplamić. Matka i ojczym Ireny stoją nieruchomo przy stole, obserwując nas. W rogu pokoju leży łóżko, na którym spoczywa babcia Ireny:

Zosiu, nie pij! Bo zapomnisz o mnie i nie nakarmisz.

Irena się czerwieni:

Babciu, nie martw się, mama nie pije. Mamy tylko lemoniadę, nie ma alkoholu.

Starsza kobieta odwraca się w stronę ściany, wymrucza i milczy.

Dziękuję za smaczny posiłek! mówię, wstając od stołu.

Szybko z Ireną wychodzimy. Młodość ma tyle do zrobienia, nie ma czasu siedzieć z ludźmi w podeszłym wieku. Irena straci w ciągu roku matkę, ojczyma i babcię. Zostanie sama w dwudziestym piątym roku życia, nie wyjdzie za mąż, nie będzie miała dzieci. Mimo że miała adoratorów, nie znalazła szczęścia. Wśród jej zalotników pojawi się mój były mąż Irena same poszuka mojego porzuconego męża, przyjmie go pod swój dach, ale i z nim nie wyjdzie jej los. Jej charakter jest nieprzystosowany.

Kolejna przyjaciółka, Tosia, ma czternaście lat. Mieszka z starszą siostrą Anną, której osiemnaście lat. Anna wydaje się dorosłą, surową i poważną. Ich matka przychodzi co tydzień, przynosząc jedzenie i gotując. Mieszka z pierwszym mężem. Anna jest dzieckiem pierwszego małżeństwa, Tosia drugiego. Matka po kilku latach z drugim mężem urodziła Tosję, po czym wróciła do pierwszego. Zazdrościłam Tosii, mającej pełną wolność. Jej matka starała się wynagodzić winę wobec pierwszego męża, a Anna miała stado adoratorów. Tosia była pozostawiona samodzielnie.

Tosia wyjdzie za mąż, urodzi córeczkę, a mąż zostanie na długi czas w więzieniu. Tosia wypije na zapas. Jej zmarłą ciała w mieszkaniu znajdzie Anna. Tosia ma czterdzieści dwa lata.

Następnie w naszej dziesiątej klasie pojawia się nowa Nikita. Od razu się z nią zaprzyjaźniam. Piękna, smukła, z melodyjnym głosem. Chłopcy w szkole zachwycają się Nikitą, ale ona ma chłopaka Kostka. Dojeżdża własnym samochodem po lekcjach, zabiera swoją boginię i odwozi w nieznane miejsca.

Nikita traci ojca przed dziesiątym rokiem życia. Słabo radzi sobie w nauce, ale doskonale śpiewa. Tworzy z Kostką zespół, występują na szkolnych balach. Gdy Kostek zostaje powołany do wojska, Nikita odprowadza go na dworzec i płacze, ale nie czeka. Zostaje sama, rodzi nieznanego ojca chłopca, mieszka u matki. Kostek wraca ze służby, wybacza jej winy i zaprasza z powrotem, lecz Nikita odrzuca:

Będziesz mnie zawsze krytykował. Nie chcę. Wolę być sama.

Kiedy syn Nikity dorasta, ona poślubi rolnika i przeprowadza się na wieś.

Z tymi wszystkimi przyjaciółkami utrzymuję jednocześnie kontakt, choć nie lubią się nawzajem i nie znoszą się.

Obecnie sporadycznie piszę do tak dalekiej, a jednocześnie bliskiej Jadwigi. Moja przyjaciółka z dzieciństwa obiecuje, że za wszelką cenę zachowa swoją rodzinę:

Nie chcę, by moje córki przeszły to, co ja znosiłam, sąsiadując z ojczymem. Jeśli muszę się kłócić, wolałabym zrobić to z prawdziwym tatą, nie z obcym wujkiem. W krwi rodziny wszystko się rozmywa. Ojczym jest moją trwałą raną.

Czasem Jadwiga i ja wspominamy szkolne wybryki i śmiejemy się. Ślady Ireny i Nikity znikają w przeszłości.