To nie było mi pisane… Opowieść z pociągu o cudzie na lodzie, sąsiedzkiej obojętności, tajemniczym nieznajomym w płaszczu i wizycie w polskim wiejskim kościele

Pociąg sunął powoli już drugi dzień. Podróżni zdążyli się już ze sobą zapoznać, wypić niejedną filiżankę herbaty, rozwiązać dziesiątki krzyżówek. Z czasem zaczęły się poważniejsze rozmowy takie o życiu, o losie. Syndrom współpodróżnika najmocniej objawia się właśnie w pociągu ludzie otwierają się, opowiadają historie, jakich nigdzie indziej nie usłyszysz.

Siedziałam na bocznym siedzeniu w wagonie, a w sąsiednim przedziale trzy starsze panie wymieniały się przepisami na ciasto i sposobami robienia skarpet na drutach. Pociąg wjechał na most, z którego roztaczał się zachwycający widok bezchmurne niebo, jasny słoneczny dzień, szeroka rzeka połyskująca drobną falą. Na wzgórzu, pośród miękkiej trawy, stał biały kościół z złocistą kopułą.

Rozmowy ucichły. Jedna z kobiet przeżegnała się powoli.

Oj, opowiem wam teraz, dziewczyny, historię powiedziała jej towarzyszka. Wierzcie lub nie, ale zdarzyło się to naprawdę.

Kilka lat temu, na wiosnę. Mieszkam sama, dzieci nie mam, męża dawno na cmentarzu. Wieś nasza choć niewielka, rozciąga się po obu stronach rzeki. By dojść do sklepu i na pocztę, trzeba przejść na drugą stronę mostkiem. Tamtego dnia zadzwonił do mnie brat jechał w delegację, miał specjalnie nadłożyć drogi, by mnie odwiedzić. Nie widzieliśmy się z pięć lat mieszka daleko.

Ależ się ucieszyłam! Myślę sobie, polecę do sklepu po zakupy mąkę, cukier, coś upiec, gościa poczęstować. Narzuciłam na siebie kożuszek, nawet go nie zapięłam, tylko zarzuciłam na ramiona. Wskoczyłam w filcowe buty i pobiegłam.

Dobiegłam do rzeki, stanęłam i zastanawiam się: „Iść do mostku to kawał drogi. Może by tak przelecieć po lodzie?” Noce jeszcze mroźne, choć dni już ciepłe. Daleko przy moście siedzieli wędkarze to dodało mi odwagi. Myślę: jeśli tacy chłopy z całym sprzętem wytrzymują na lodzie, to ja, mała, lekka, zdążę przebiec.

Zeszłam ostrożnie nad brzeg. Zrobiłam kilka kroków, lód nie pękał dobrze, dojdę na drugą stronę, myślę sobie. Na tym zakolu rzeka jest wąska.

Uwierzycie, nie od razu zorientowałam się, że pod lodem wylądowałam ciągnęła kobieta. Jakby mnie coś sparzyło. Tchu mi zabrakło, krzyknęłam tylko i już. Próbuję wychodzić na powierzchnię, ale kożuszek ciągnął mnie w dół. I dobrze, że nie był zapięty! Zrzuciłam go z siebie, łatwiej się wynurzyć. Straszne to jest łapiesz się lodu, a on pod tobą z hukiem się kruszy i znowu wpadasz pod wodę. Krzyczeć już nie mogłam, głos mi uwiązł w gardle.

Patrzę sąsiadka stoi na brzegu i patrzy na mnie jakby uważnie. Podniosłam rękę, machnęłam, mając nadzieję, że zawoła wędkarzy. Ale ona cofa się powoli i znika. „No to już po mnie myślę ostatnia chwila. Szkoda tylko, brat przyjedzie, a mnie nie zastanie.”

Ostatni wysiłek i znowu lód się załamuje. I wtedy widzę biegnie do mnie jakiś mężczyzna. Dopiero co nikogo nie było w pobliżu, skąd się wziął? Jak mnie dostrzegł?

Pada na brzuch, wyciąga rękę, woła:

Chodź tu! Dasz radę, musisz!

Skąd się u mnie wzięły siły, sama nie rozumiem. Lód pod mężczyzną zaczął trzeszczeć, więc pobiegł do brzegu, złamał młodą brzózkę, i znów do mnie. Położył się na lodzie i popycha do mnie drzewko. Łapię się gałęzi, ale dłonie ześlizgują się gałązki od wody zamarzły w lód.

Mężczyzna przekręca brzózkę i jeszcze raz podsuwa ją w moją stronę.

Łap za korzeń! Za korzeń! krzyczy.

Złapałam się za korzeń, wtedy on mnie jak rzepę wyciągnął z wody. Leżę na lodzie, łzy mi już zamarzły. Pochyla się nade mną.

No i żywaś, pani? pyta.

Kiwam głową, odezwać się nie mogę.

No to dzięki Bogu odpowiada. Idź, nie bój się, chora nie będziesz.

Starłam łzy, wstałam na nogi. Oglądam się za siebie a mężczyzny już nie ma. Dokąd mógł pójść? Rzeka naokoło widoczna, do zakrętu daleko widziałam przecież, jak wędkarze do mnie biegną.

Jeden z wędkarzy odprowadził mnie do domu. Przebrałam się, wypiłam gorącą herbatę. No ale trudno, trzeba było iść do sklepu.

Przeszłam przez most, dochodzę do sklepu, a pod wejściem stoi ta sąsiadka. Patrzy na mnie jak na zjawę, żegna się.

To ty nie utonęłaś?

A czemu nie pomogłaś? odpowiadam pytaniem.

Myślałam, że jak podejdę, razem pójdziemy na dno, a zawołać wędkarzy nie zdążę. Jeśli taki twój los, to trudno. A ty jednak nie utonęłaś, więc dobrze wszystko się skończyło.

Brat został u mnie tylko jeden wieczór, nie mówiłam mu o zdarzeniu. Gdy wyjechał, obeszłam całą wieś pytałam, do kogo mógł przyjechać taki mężczyzna. Że nie swój to pewne, nawet ubrany był dziwnie, jak w pelerynie z kapturem. U nas niewiele domów, gości każdy zna, tym bardziej obcych. A ja gdzieś już widziałam tę twarz, tylko nie mogę sobie przypomnieć gdzie.

Pojechałam do sąsiedniej wsi, do kościoła postawić świeczkę za cudowne ocalenie. Wchodzę i aż mnie zamurowało ze świętego obrazu patrzy na mnie mój wybawca, dokładnie tak samo ubrany święty Mikołaj. Uklękłam i modliłam się długo, potem rozmawiałam z proboszczem.

Oto cuda na świecie zakończyła kobieta. Od tamtego dnia, jak on powiedział, ani razu nie byłam przeziębiona. Chcecie wierzcie, chcecie nie.