Sąsiadka z działki uznała, że mój plon jest wspólny – ale szybko wybiłam jej z głowy korzystanie z c…

7 lipca 2023, piątek

Czasami mam wrażenie, że nie na działce, a na arenie cyrkowej żyję. Dziś od rana znowu ustawka przy siatce. Moja sąsiadka Grażyna znów uznała, że owoce mojej pracy są… naszym wspólnym dobrem.

Och, daj spokój, sąsiadeczko, no przecież żal ci tych paru ogórków? I tak ci przerosną, zepsują się, a ja mam wnuki na wakacjach! Potrzebują witaminek. Nie bądź taka chytra, mieszkamy ramię w ramię, po sąsiedzku!

Grażyna wychyliła się znad niskiej siatki, dzielącej nasze działki. Szeroki uśmiech i emaliowana micha, już w połowie wypełniona moimi truskawkami. Drugą ręką łapała za krzak porzeczki, oczywiście rosnący po MOJEJ stronie.

Wyprostowałam się z grządki, gdzie kucałam, plewiąc mikroskopijne chwasty przy marchwi. W krzyżu mi chrupnęło. Pot otarłam brudną ręką o czoło i popatrzyłam ciężkim wzrokiem.

To „swoje ludzie, trzeba się dzielić” słyszę trzeci sezon odkąd wspólnie z Pawłem wykupiliśmy zapuszczoną działeczkę i zrobiliśmy z niej przykład do naśladowania na całym ROD.

Grażyna zaczęłam spokojnie, ale stanowczo widziałam, że też masz truskawki. Czemu swoich nie zbierasz?

Phi! Co ja tam mam za truskawki! machnęła lekceważąco wolną ręką Maleństwa, wszystko kwaśne albo strącone przez szkodniki. Ja nie mam tej twojej smykałki do nawozów. U mnie wszystko, jak Pan Bóg dał. A u was o, jagody wielkości śliwy! Przecież szkoda, żeby się zmarnowały. Was tylko dwoje, z Pawłem, po co Wam tyle? Pękniecie!

Westchnęłam głęboko. Z Grażyną nie ma dyskusji. Dla niej, jak komuś coś dobrze rośnie, to powinien dzielić się z całą ulicą. Nieważne, że jej własny kawałek ziemi ledwo daje plon odchwaszcza tylko od wielkiego dzwonu, jabłonie obrośnięte mchem, a wszędobylskie mlecze sieją się potem u mnie, na moim zadbanym warzywniku.

Grażyna na działkę przyjeżdża tylko dla relaksu: rozkłada się w hamaku, smaży tanie parówki nad starym grillem z cegieł, słucha Radia Pogoda na cały regulator.

Ja natomiast ja bym mogła wykładać na uniwerku o uprawie warzyw. Każdą sadzonkę znam zamawiam przez internet sprawdzone odmiany, wstaję o piątej, by zdjąć folię z tunelu, kończę robotę, gdy już tylko świetliki latają. Każdy ogórek, każdy pomidor to efekt mojego potu, bolących pleców i nieprzespanych nocy bo jak przyjdą zimne noce w maju, to przecież nie śpię.

Grażyna, zostaw tę michę. Ja truskawki zbieram na konfitury. Każdy owoc policzony.

Ależ znowu zaczynasz! westchnęła demonstracyjnie, przewracając oczami. Sknera jedna! Przecież to tylko dla dzieci, żaden interes. Nie będziesz przecież dziecku z ust wyrywać?

Zdążyła jeszcze podnieść do ust wielką truskawkę, pokazała jak przeżuwa, po czym kołysząc się, odpłynęła w kierunku swojego domku, zabierając łup.

Stałam chwilę, zbierając w środku złość. Paweł wyszedł właśnie z narzędziami z szopy, nie wtrącił się nie dla niego sąsiedzkie kłótnie.

Znowu Grażyna urządza sobie bazarek? rzucił, podchodząc do mnie.

Noo Po raz kolejny. W zeszłym tygodniu ogołociła nam kabaczki, gdy pojechaliśmy po zakupy. Stwierdziła: Zapomnieliście, to zabrałam bo i tak by przerosły. A teraz leci na truskawki.

To postaw wysoki płot! Blacha, dwa metry!

Nie wolno, Paweł westchnęłam. Regulamin ROD nie pozwala na szczelne ogrodzenie. Tylko siatka albo sztachety żeby nie zacieniać. A i tak nie mamy teraz pieniędzy cała kasa poszła na nową szklarnię.

Stopniowo robiło się coraz gorzej. Lipiec był upalny, warzyw zatrzęsienie: pomidory rumieniły się stadami, ogórki chrupały nawet na sam widok, papryki nabrzmiewały sokiem. Im więcej miałam plonów, tym częściej Grażyna przypadkiem była przy mojej siatce.

Pewnego wieczoru, w sobotę, nadciągnęła do niej cała orkiestra: znajomi, rodzina, dzieciaki z piwem i głośnikiem. Koło 19:00 podlewałam kwiaty, gdy Grażyna z lekko szklanym wzrokiem wyłoniła się przy mojej stronie.

Ola! ryknęła. Ratuj sąsiadko, kończą nam się zakąski! Potrzebujemy pomidorów tych twoich Bawole serce, trochę zieleniny. Bo sklep zamknięty, a impreza rozkręcona!

Wyprostowałam się z wężem w ręku.

Grażyna, pomidory jeszcze w połowie zielone. Te dojrzałe jutro jadą z nami do miasta dla córki.

No nie gadaj! nachyliła się nad siatką bliżej, woń alkoholu była aż za wyraźna. Przecież, popatrz, czerwone jak lampki na choince. Szkoda ci dla ludzi?

Nie, Grażyna. Dziś nie dostaniesz.

Grażyna spochmurniała natychmiast uśmiech zniknął, wzrok zwęził się.

To się udław tymi pomidorami! Szkoda słów z taką to nawet śniegu zimą nie załatwisz! Tfu!

Odwróciła się i wróciła do siebie. Przez całą noc od Grażyny było słychać kpiny i złorzeczenia o warszawskich burżujach i działkowych chemikach. Bolało udawałam, że telewizor jest głośniejszy.

Następnego dnia wyszłam na werandę… Drzwiczki do nowej szklarni uchylone. Serca mi zamarło. Wbiegłam.

Naturalnie dolne grona największych pomidorów były połamane, zerwane, część niedojrzałych rzucona pod krzaki. Ogórków ubyło. Na grządce z natką mile niespodzianka pustka po wyrwanych razem z korzeniami koprze i pietruszce.

To nawet nie była kradzież. To jawne pogwałcenie szacunku do czyjejś pracy. Czułam się zbezczeszczona.

Paweł! zawołałam lekko roztrzęsiona.

Wyszedł, popatrzył na zniszczone grządki, zmarszczył brwi.

Ola, to już podpada pod paragraf. Kradzież.

Ale co udowodnisz, Paweł? Nie mamy kamery. Ona się wyprze. A jeśli nawet przyłapiemy, to jej język zabije każdego. I kogo posłuchają?

Podeszłam do siatki. U Grażyny cisza, wszyscy odsypiają imprezę. Tylko na werandzie pusty talerz, a na nim kawałki moich czerwonych Bawolich serc i charakterystyczne, pierzaste listki mojej natki.

Mam dość powiedziałam głośno. Koniec dobrego. Skoro po ludzku nie dociera, czas na plan B. Inteligentny.

Ola, tylko błagam: nie rób głupot. Skończy się, a wezwą milicję przez jeden pomidor.

Spokojnie, żadnej nielegalnej akcji. To będzie czysta psychologia. I odrobina koloru.

Plan ułożył się sam. Pojechałam do ogrodniczego w mieście. Wróciłam z żółtym kombinezonem przeciwchemicznym z kapturem, maską, okularkami, dużymi rękawicami, ogrodowym opryskiwaczem, a w torbie… barwnik spożywczy intensywnie błękitny i najtańsze, śmierdzące mydło w płynie.

Wieczorem Grażyna z gośćmi sączyli herbatkę na tarasie, kiedy zaczęłam swoje przedstawienie.

Przebrałam się jak na Czarnobyl żółty kombinezon, maska, okularki, rękawice. Paweł równie groźnie stara pałatka i maska z apteki. Wyszykowani, podeszliśmy do szklarni. Mieszam w wiadrze wodę, wsypuję barwnik, pół butelki mydła. Smród aż dusi ostry, chemiczny. Woda zrobiła się granatowa jak atrament.

Paweł, uciekaj! wrzasnęłam przez maskę, celowo głośno niech sąsiedzi słyszą. To mega silny środek! Ostrzega instrukcja: bez ochrony nie podchodzić!

I zamaszyście spryskuję pomidory, papryki, kapustę. Wszystko pokrywa się niebieskimi plamami wygląda, jakby pole nawiedziła zaraza radioaktywna.

Grażyna pojawiła się przy siatce.

Olka, co ty tam wyprawiasz?! Pożar czy inwazja szkodników?! Smród niesamowity!

Odwróciłam się, nie zdejmując maski.

Jeszcze gorzej, Grażyna wrzasnęłam. Wygooglowałam: nieuleczalna mozaika z grzybem. Może zrujnować cały plon w dzień! Musiałam kupić eksperymentalny środek ChemAgro-Jad. Trucizna taka, że ludziom nie wolno dotykać! Karencja 21 dni. Jak zjesz wcześniej odwóz na OIOM. Wątroba siada od razu.

Dwadzieścia jeden dni?! bąknęła trochę blada.

A jak się dotknie?

To tylko kwas i spirytus może zadziała. Ale jak się dostanie do buzi Niewyobrażalne. Kombinezon będę palić.

Odwróciłam się z powrotem do swoich grządek, polewając kapustę chemikaliami. Grażyna jeszcze chwilę stała, po czym wycofała się powoli do siebie.

Potem usłyszałam, jak instruuje gości: Nie dojadać tego sałatu! Gorzki jakiś Pewnie czymś psikała. Lepiej wyrzućcie, żeby nie było kłopotów!

Wieczorami zmywaliśmy barwnik z ogórków zwykłą wodą (jak nikt nie patrzył), pomidory zaś dalej straszyły niebieskim kolorem. Grażyna z daleka patrzyła na nie z nabożnym lękiem. Dzieci podbiegać nie śmiały, bo ryczyła: Precz od ogrodzenia! Tam sama trucizna!

Jednak Grażyna jest z natury sprytna. Po tygodniu, widząc, że jem ogórki do kolacji, przyszła z pytaniem:

Olka, ty wcinasz swoje ogórki?! Przecież mówiłaś trucizna!

Nie, Grażyna, to z Biedronki. Swoich nadal nie wolno. Wszystkie niebieskie jeszcze wiszą. Zresztą, po tym preparacie tylko na eksport można je wysyłać nanotechnologia!

Pokręciła głową i poszła, mamrocząc coś o zanieczyszczonej ekologii. Do warzyw się już nie zbliżała.

Ale finał przyszedł dopiero w sierpniu, czas zbioru. Barwnik pod wpływem słońca i deszczu już się niemal wypłukał tylko lekki błękitny nalot został przy szypułkach.

Grażyna chyba uznała, że już bezpiecznie. Lub żądza zwyciężyła strach.

Wyjeżdżałam do miasta na parę dni. Przed samym wyjazdem zawiesiłam na furtce ogromną kłódkę i przy siatce, tuż od strony Grażyny, tabliczkę z komputerowym nadrukiem, zalaminowaną.

Na niej wielkimi literami:

Uwaga! Monitoring! Działka opryskiwana eksperymentalnym środkiem III klasy toksyczności. Spożycie owoców bez neutralizacji grozi nieodwracalnymi skutkami dla przewodu pokarmowego. Zarząd ROD powiadomiony. W razie wtargnięcia interwencja policji.

Kamery oczywiście nie było, ale tabliczka wyglądała poważnie.

Po powrocie zastałam przy siatce Grażynę, dyszącą i obrzucającą tabliczkę groźnymi spojrzeniami tuż obok prezes ogrodu, pan Janusz.

Panie Januszu! wrzeszczała Zobacz pan, co wyczynia! Truje nas, szpieguje! Dziecko brzuch rozbolał, wszystko przez jej chemikalia! Niech pan zakaże! Niech zdejmie te kamery i tabliczki!

Prezes tylko ocierał okulary ze znużeniem, ucieszył się widząc mój samochód.

Pani Olu, dzień dobry. Są skargi o chemię i monitoring.

Panie Januszu, nie stosuję żadnych niedozwolonych chemikaliów odpowiedziałam rzeczowo. Tabliczka to prewencja przed złodziejami. Bo, proszę zobaczyć, nie tylko lisy w nocy robią szkody A dzieci, jak nie wchodzą w szkodę, to i brzuchów nie bolą.

Kto wchodził?! Ja?! Grażyna wrzasnęła To udowodnij! Nie złapiesz nie złodziej!

Mam nagranie z czujnika ruchu skłamałam bez mrugnięcia okiem. Aż dwie noce temu. Pokazać wszystkim? Jak pani przez przypadek sięga przez siatkę? Albo dzieci państwa w sobotę targają mi natkę? Już nawet miałam napisać zawiadomienie.

To był blef. Ale zadziałał. Twarz Grażyny oblała się purpurą widocznie dobrze pamiętała swoje wybryki, a nie wiedziała, od kiedy mogłam mieć monitoring. Strach przed wstydem i policją przeważył jej bezczelność.

A kogo tam interesują twoje chemią napędzone pomidory! rzuciła z pogardą. Sama je zjedz! Ja też coś wyhoduję!

I obrażona wbiegła do siebie, trzasnęła drzwiami.

Pan Janusz spojrzał na mnie, potem na tabliczkę, potem na resztki niebieskiego nalotu na pomidorach. W jego oczach błąkał się uśmiech.

Pani Olu, a ta chemia taka groźna faktycznie?

Barwnik spożywczy, panie Januszu. Z pluskwami czasem lepiej zadziałać groźnie. A na złodziei działa najlepiej.

No to lepiej nie ruszać. Tabliczka niech wisi mrugnął porozumiewawczo.

Od tego czasu nasze relacje z Grażyną zamieniły się w cichą wojnę. Przestała się witać, odwracała głowę, biadoliła w ogródku, że trzymam czary i codziennie kogoś truję. Niech gada ważne, że warzywa zostały u mnie.

Ale najciekawsze wydarzyło się w kolejnym sezonie. Po powrocie na wiosnę zobaczyłam, że po drugiej stronie siatki praca wre! Sama Grażyna, sapiąc i mrucząc pod nosem, przekopywała grządki. Koślawo, powoli, ale samodzielnie. Obok niej sadzonki marne i wyciągnięte, ale własne.

Podeszłam do siatki; gdy mnie zauważyła, natychmiast wyprostowała się i chwyciła łopatę niczym tarczę.

Czego? Przyszłaś popatrzyć?

Boże błogosław odparłam łagodnie. Ale nie przekopuj zbyt głęboko tu glina. Piasku by się zdało trochę podsypać.

Sama wiem! Bez porad sobie poradzę! Będzie moje bez twoich eksperymentów.

I słusznie uśmiechnęłam się. Najlepsze jest to, co samemu się wyhoduje.

Latem z dumą spacerowała z pierwszymi, koślawymi ogórkami i drobnymi pomidorami. I co znamienne nie ciągnęła już do cudzych grządek. Kiedy dzieciaki zza płotu wpadły po piłkę, Grażyna ochrzaniała ich jak lwica.

Wynocha! To nie stadion! Na wszystko tu trzeba pracować, rozumiecie?!

Spojrzałam wtedy na Pawła, który rozstawiał grilla, i oboje parsknęliśmy śmiechem.

Widzisz powiedziałam. Najlepszy płot to nie blacha, a własny wysiłek.

Jesienią, kiedy zamykałyśmy działki na zimę, Grażyna podeszła do siatki z słoikiem mętnego ogórkowego kiszonku, same trójwymiarowe egzemplarze. Przekazała mi przez siatkę.

Masz. Spróbuj. Moje. Przepis z pisma.

Przyjęłam jak relikwię.

Dzięki, Grażyna. My również chętnie poczęstujemy. Dam ci na wiosnę nasion Bawoli serce. Tylko trzeba wysiać już w lutym pokażę jak.

No zobaczymy przytaknęła z ociąganiem, ale za to spod brwi przemknął ukradkowy uśmiech. Oby nie szkoda było.

Dla ludzi, którzy coś robią nigdy nie szkoda.

Stałyśmy chwilę w ciszy, patrząc na zamierające działki. Tabliczka z ostrzeżeniem dawno się zmyła, ale granica szacunku została. Zdecydowanie skuteczniejsza od każdego płotu.

A w tym roku pomidorów zawekowałam rekordowo. I żaden się nie zmarnował.