PRZYPOMNĘ CI — Pani Mario, tutaj mi nie wychodzi ten zawijas… – szepnął smutno drugoklasista Tomek, wskazując pędzelkiem zbuntowany, wyginający się w złą stronę zielony listek, który namalował na swoim kwiatuszku. — Spokojnie, Tomciu, naciskaj na pędzel delikatniej… Poprowadź nim lekko, jakby ślizgał się po dłoni – tak, brawo! Teraz zawijas jak malowany! — uśmiechnęła się starsza nauczycielka. — A dla kogo namalowałeś takie cudo? — Dla mamy! — rozpromienił się chłopiec, który uporał się z opornym listkiem. — Dziś ma urodziny! To mój prezent! — w głosie Tomka po pochwałach nauczycielki brzmiała widoczna duma. — Ooo, szczęściara z twojej mamy, Tomku! Ale poczekaj, nie zamykaj jeszcze zeszytu. Niech wyschnie, żeby się nie rozmazało. Jak wrócisz do domu, wtedy ostrożnie wyrwij kartkę. Zobaczysz, bardzo się mamie spodoba! Pani Maria spojrzała ostatni raz na pochyloną nad kartką głowę Tomka i, uśmiechając się do swoich myśli, wróciła do biurka. No proszę, prezent dla mamy! Dawno nie widziała tak pięknych podarków. Tomek zdecydowanie ma talent do rysowania! Musi zadzwonić do jego mamy, zaproponować zapisanie chłopca do szkoły plastycznej. Szkoda by taki dar przepadł. A przy okazji dowiedzieć się, czy ten prezent jej się podobał? Sama Maria nie mogła oderwać oczu od barwnych kwiatków rozkwitłych na kartce, aż wydawało jej się, że zaraz ożyją, zaszeleszczą zielonymi zawijaskami. Ech, cała matka! Tomek zdecydowanie odziedziczył talent po mamie! Laryska za młodu też pięknie rysowała… ***** — Pani Mario, mówi Larysa, mama Tomka Kwiatkowskiego — rozległ się wieczorem telefon w mieszkaniu nauczycielki — Chcę uprzedzić, że Tomek jutro nie przyjdzie — ton w słuchawce młodej kobiety był sztywny. — Dobry wieczór, Laryso! Co się stało? — dopytywała pani Maria. — Co się stało?! Całe urodziny mi ten łobuz zepsuł! — wybuchła kobieta. — A teraz leży z gorączką, pogotowie dopiero wyjechało. — Jak to z gorączką? Przecież wychodził zdrowy, prezent ci niósł… — Mówi pani o tych kleksach? — Jakich kleksach, Laryso! On ci takie kwiaty namalował! Miałam dzwonić, by zapisać go do szkoły plastycznej… — Nie wiem, co to miały być za kwiaty, ale ja się na żaden kosmaty kłębek nie nastawiałam! — Kłębek? O czym ty mówisz? — Maria była coraz bardziej zdezorientowana, a wysłuchawszy chaotycznych wyjaśnień zdenerwowanej Larysy, marszczyła się coraz mocniej. — Wiesz co, Laryso, nie masz nic przeciwko, jeśli wpadnę do was? Blisko mieszkam… Za kilka minut, mając zgodę swej dawnej uczennicy, a obecnie (jak ten czas leci!) mamy swego podopiecznego, pani Maria, zabrawszy z szafki gruby album z wyblakłymi zdjęciami i dziecięcymi rysunkami swojego pierwszego ukochanego klasowego rocznika, już wychodziła. W jasnej kuchni, gdzie Larysa wprowadziła gościa, panował rozgardiasz. Po sprzątnięciu tortu i naczyń, matka Tomka opowiadała: Jak syn przyszedł spóźniony, z plecaka kapała woda i błoto… Jak spod kurtki wyjął przemokniętego szczeniaka, od którego na kilometr zajeżdżało śmietnikiem! Wskoczył za nim do lodowatej kałuży, gdzie obcy chłopcy wrzucili psiaka! O zniszczonych książkach i o zeszycie z kleksami, na które żal patrzeć. I o gorączce, co w godzinę podskoczyła do niemal trzydziestu dziewięciu… O tym, że goście wyszli, tortu nie spróbowawszy, i o lekarzu, który ją, matkę rzekomo nieodpowiedzialną, skarcił… — No to odnosiłam szczeniaka z powrotem na śmietnik, kiedy Tomek zasnął. A zeszyt, tam na kaloryferze schnie. Nie to, że kwiatów, w ogóle nic w nim nie zostało po tej wodzie! — fuknęła Larysa niezadowolona. Nie zauważyła nawet, jak z każdą wypowiedzianą frazą pani Maria coraz bardziej posępniała. A kiedy usłyszała o losie ratowanego przez Tomka szczeniaka — spochmurniała zupełnie. Spojrzała na Larysę surowo, przesunęła czule dłonią po zniszczonym zeszycie i powiedziała cicho… Opowiedziała o zielonych zawijasach, o rozkwitłych kwiatach… O dziecięcej pilności i odwadze ponad wiek. O sercu chłopaka, które nie zniosło niesprawiedliwości i o łobuziakach, co żywe stworzenie wrzuciły do lodowej dziury. Potem wstała, wzięła Larysę za rękę i podprowadziła do okna: — Patrz, tam jest ta dziura — pokazała. — Nie tylko szczeniak mógł utonąć. I Tomek mógł. Ale czy o tym myślał w tamtej chwili? A może myślał o tych kwiatach, na które tchu zabrakło, żeby tylko nie popsuć prezentu mamie? A może zapomniałaś, Laryso, jak wtedy, w dalekich dziewięćdziesiątych, na ławce przy szkole płakałaś tuląc znalezionego kotka, odebranego chuliganom? Jak cały klas głaskał kota, dopytując, kiedy twoja mama przyjdzie? A do domu nie chciałaś iść, na rodziców, bez powodu, byłaś zła, kiedy wyrzucili „kosmatego kłębka” za drzwi… Na szczęście się opamiętali! To ci przypomnę! I Tiszkę twojego, z którym żegnać się wtedy nie chciałaś! I Muchtara, szczeniaka wiejskiej Najdy, co prawie do studiów z tobą był, i gawrona z połamanym skrzydłem, którymś opiekowała się w żywym kąciku… Pani Maria wyjąła z pożółkłego albumu duże zdjęcie, na którym szczupła dziewczynka w białym fartuszku przytulała do siebie puszystego kotka, z uśmiechem spoglądając na klasę, i cichym, ale stanowczym głosem kontynuowała: — Przypomnę ci dobroć, która na przekór wszystkiemu w twoim sercu kolorami kwitła… Za fotografią z albumu na stół spłynął dziecięcy rysunek: mała dziewczynka z kudłatym kotkiem na ręku, drugą dłonią mocno trzymająca mamę. — Gdyby to ode mnie zależało — dodała nauczycielka już surowiej — rozcałowałabym tego szczeniaka razem z Tomkiem! A barwne kleksy w ramkę bym oprawiła! Bo dla matki nie ma piękniejszego prezentu niż wychować dziecko na dobrego człowieka! Nie zauważyła starsza nauczycielka, jak z każdym słowem zmieniała się twarz Larysy. Jak niespokojnie zerkała na zamknięte drzwi pokoju Tomka. Jak bielały palce zaciśnięte na zeszycie… — Pani Mario! Kochana, proszę, popilnuje pani Tomka przez chwilę? Ja zaraz wracam! Tylko chwilkę! Po czujnym spojrzeniem nauczycielki Larysa w pośpiechu narzuciła płaszcz i wybiegła. Nie patrząc na kałuże, pognała do znajomej śmietniskowej górki. Nie bacząc na przemoczone nogi, szukała, nawoływała, przeszukiwała kartony, rozgrzebywała worki. I raz za razem niepokojąco zerkała w stronę domu… Czy jej wybaczą? ***** — Tomek, kto ci ten nos w kwiaty wsadził? To chyba twój przyjaciel — Dyzio? — On, pani Mario! Poznaje go pani? — Oczywiście! Nawet ta biała gwiazdka na łapce jest! Jak przypomnę sobie, jak z twoją mamą te łapki myliśmy… — śmiała się serdecznie nauczycielka. — Teraz mu codziennie łapki myję! — dumnie powiedział Tomek. — Mama mówi, masz psa, dbaj o niego! Nawet specjalną wanienkę nam kupiła! — Dobra mama z twojej mamy — uśmiechnęła się Maria. — Pewnie znowu jej rysujesz jakiś prezent? — No jasne — chcę oprawić do ramki. Bo u niej w ramce stoją te stare kleksy, a ona patrzy i się uśmiecha. Czy można się uśmiechać do kleksów, pani Mario? — Do kleksów? — zaśmiała się nauczycielka. — A czemu nie, jeśli są od serca. A powiedz mi, jak sobie radzisz w szkole plastycznej? Udaje się? — Bardzo! Wkrótce portret mamy namaluję! Będzie szczęśliwa! A na razie… — Tomek wyciągnął z plecaka złożoną kartkę. — To dla pani od mamy, ona też czasem rysuje. Maria rozwinęła kartkę i lekko ścisnęła dziecko za ramię. Na białym papierze kolorowa plama szczęścia: uśmiechnięty Tomek kładący rękę na głowie rozkochanego w nim kundelka. Po prawej stała drobna, jasnowłosa dziewczynka w szkolnym fartuszku, tuląca kotka… A z lewej zza zagraconego biurka, z ciepłym uśmiechem i mądrym spojrzeniem, patrzyła ona – pani Maria. I w każdej kresce, w każdym pociągnięciu czuła skrytą, przeogromną matczyną dumę. Pani Maria otarła łzę i szeroko się uśmiechnęła — w rogu obrazka, wplecione w kwiaty i zielone zawiasy, stało jedno jedyne słowo: „Pamiętam”.

PRZYPOMNĘ CI

– Pani Marianna, tu, proszę, ten zawijas mi nie wychodzi wyszeptał smutno drugoklasista Tymek, stukając pędzelkiem w uparcie zakręcający się w złą stronę zielony listek narysowanego przez siebie kwiatu.
– Nie dociskaj tak mocno pędzla, kochany Patrz, tak delikatnie, jakbyś piórkiem po dłoni. O, właśnie tak! Wspaniale! Zawijas jak marzenie! uśmiechnęła się starsza nauczycielka. Dla kogo to takie piękności rysujesz?
– Dla mamy! uśmiechnął się promiennie, szczęśliwy z opanowanego zawijasa. Dzisiaj ma urodziny! To mój prezent! głos Tymka nabrał dumy po nauczycielskiej pochwałe.
– Oj, będzie twoja mama szczęśliwa, Tymek. Zaczekaj chwilkę, tylko nie zamykaj zeszytu, daj farbom wyschnąć, żeby się nie rozmazały. Dopiero jak wrócisz do domu, ostrożnie wyrwij ten kartonik. Zobaczysz, spodoba się bardzo!
Marianna rzuciła ostatnie, czułe spojrzenie na pochyloną nad kartką główkę chłopca i powróciła do swojego biurka, z zamyśleniem na twarzy.

Ale prezent dla mamy! Dawno nie widziała takich pięknych podarunków. Tymek zdecydowanie ma talent do rysowania! Powinna zadzwonić do jego mamy i zaproponować, by zapisała synka do szkoły plastycznej. Szkoda zmarnować taki dar.
A przy okazji zapyta swoją byłą uczennicę, czy prezent się podobał. Sama Marianna nie może oczu oderwać od tych kwiatów rozkwitających na kartce. Wydaje się, że zaraz ożyją, szeleszcząc listkami.
Oj, po matce Tymek talent odziedziczył! Laryska też w jego wieku tak samo pięknie rysowała

*****

– Pani Marianno, tu Larysa, mama Tymka Nowickiego zadzwonił wieczorem telefon w mieszkaniu nauczycielki. Dzwonię, żeby powiedzieć, że Tymek jutro nie przyjdzie, głos młodej kobiety brzmiał ostro.
– Dobry wieczór, Laryso! Co się stało? zapytała Marianna łagodnie.
– Co się nie stało! Całe urodziny mi ten łobuziak zepsuł! wybuchnęła matka. A teraz leży z gorączką, pogotowie przed chwilą wyjechało.
– Jak to z gorączką? Przecież wyszedł zdrowy ze szkoły, miał ci prezent przynieść
– Mówi pani o tych kleksach?
– Jakich kleksach?! Laryso On namalował dla ciebie kwiaty! Nawet myślałam zadzwonić, żeby zapisać go na kółko plastyczne
– Nie wiem, co tam za kwiaty były, ale na zapchlony kłębek to na pewno nie liczyłam!
– Kłębek? O czym ty mówisz? Marianna coraz bardziej niepokoiła się, słuchając pospiesznych słów spanikowanej kobiety. Laryso, może wpadnę do was na chwilę? Mieszkam niedaleko

Po chwili, mając zgodę byłej uczennicy i obecnej mamy swojego ucznia, Marianna zabrała z szafki stary album z pożółkłymi fotografiami i dziecięcymi rysunkami swego pierwszego wychowawczego rocznika, i wyszła szybko z klatki schodowej.

W jasnej kuchni, na którą zaprowadziła ją Larysa, panował rozgardiasz. Matka Tymka, sprzątając ciasto ze stołu i wkładając brudne talerze do zlewu, zaczęła opowiadać.
Jak Tymek, spóźniony, wrócił brudny z mokrą kurtką i spodniami Jak spod kurtki wyjął przemoczonego szczeniaka, od którego na kilometr śmierdziało rynsztokiem! Wskoczył do kałuży za psem, którego ktoś wrzucił do dziury! O zniszczonych podręcznikach i o tych „kleksach” w zeszycie, na które nie da się patrzeć bez łez. I o gorączce, która w godzinie doszła do prawie czterdziestu
Goście wyszli, tort pozostał nietknięty, a lekarz z pogotowia ją, niedbałą matkę, zrugał za brak opieki nad dzieckiem
– No to położyłam go spać, a szczeniaka z powrotem na tę samą śmietnę wyrzuciłam, prychnęła niechętnie. Zeszyt leży na kaloryferze, bo wszystko się rozmokło!

Matka Tymka nie zauważyła nawet, jak Marianna z każdym wypowiedzianym słowem coraz bardziej marszczy brwi.
Gdy tylko usłyszała o psie wyrzuconym przez Tymka uratowanym, wyraz jej twarzy całkiem się zmienił. Spojrzała surowo na Larysę, pogładziła po zniszczonym zeszycie, delikatnie i miękko przemówiła.

Opowiedziała o zielonych zawijasach i kwiatach ożywionych na kartce O dziecięcym trudzie i odwadze większej, niż na swój wiek przystało. O chłopięcym sercu, które nie umie znieść niesprawiedliwości, i łobuzach, którzy wrzucili bezbronne zwierzątko do dołu.
Potem wstała, wzięła Larysę za rękę, podeszła do okna:
– Tam jest ta dziura wskazała. W takim dole nie tylko szczeniak, lecz i Tymek mógłby utonąć. Ale myślał wtedy tylko o ratowaniu. Może myślał o kwiatkach, które dmuchnąć bał się, by nie zepsuć prezentu dla ciebie?
A może zapomniałaś już, Laryso, jak sama w latach dziewięćdziesiątych, na ławce pod szkołą, gorzko płakałaś przytulając podwórkowego kotka, odebranego od bandy łobuzów?
Jak cała klasa go głaskała, czekaliście na twoją mamę Jak nie chciałaś iść do domu, wściekła na rodziców, gdy kłębek, jak mówisz, wyrzucono za drzwi Dobrze, że w porę się opamiętali!
To ci przypomnę! I Tysia twojego, z którym ciężko było się rozstać! I kudłatego Azora, który dreptał za tobą do matury, i gawrona ze złamanym skrzydłem, którym się opiekowałaś w szkolnym kąciku zwierząt…

Marianna wyjęła z albumu wyblakłą fotografię: drobniutka dziewczynka w białym fartuszku tuli do piersi puszystego kota, uśmiechając się do zgromadzonych wokół kolegów z klasy. Cichym, ale stanowczym głosem dokończyła:
Przypomnę ci tę dobroć, która mimo wszystko kwitła w twoim sercu kolorowymi farbami…

Za nią z albumu wysunął się dziecięcy rysunek: dziewczynka trzymająca w jednej ręce kudłatego kotka, drugą mocno trzymająca dłoń matki.
Gdyby to ode mnie zależało, już ostrzej dodała Marianna tego szczeniaka razem z Tymkiem wycałowałabym porządnie! A te kleksy oprawiłabym w ramkę! Bo dla matki nie ma lepszego prezentu, niż wychować człowieka!
Starsza nauczycielka nie zauważyła nawet, jak na twarzy Larysy z każdym słowem pojawiało się coraz więcej zmieszania i skruchy, jak nerwowo zerkała na drzwi do sypialni Tymka, jak ściskała zeszyt z rozmazanymi farbami…
– Pani Marianno! Kochana, może by pani została z Tymkiem na chwilę kilka minut! Proszę!
Pod spojrzeniem nauczycielki Larysa szybko narzuciła płaszcz i wybiegła z mieszkania.
Nie patrząc pod nogi, przebiegła przez plac w stronę widocznej z daleka śmietniskowej dziury. Nie zważając na mokre buty, wołała, zaglądała pod mokre kartony, przesuwała zziębniętymi palcami worki ze śmieciami Co chwilę odwracała się do domu. Czy wybaczy?

*****

– Tymku, kto ci tam wtyka nos w kwiaty? Twój przyjaciel Dyzio?
– No przecież to on, pani Marianno! Poznaje pani?
– Oczywiście! Nawet ta biała gwiazdka na łapie się świeci! Jak przypomnę sobie, jak z twoją mamą szorowałyśmy te łapy… – zaśmiała się nauczycielka serdecznie.
– Teraz ja mu codziennie myję łapy! powiedział dumnie Tymek. Mama mówi: masz przyjaciela dbaj! Nawet specjalną miskę nam kupiła do tego!
– Dobrą masz mamę, Marianna się uśmiechnęła. Pewnie znowu rysujesz dla niej prezent?
– Tak, chcę w ramkę wstawić. Bo u niej w ramce te kleksy stoją i patrzy, uśmiecha się do nich. Pani Marianno, czy można się śmiać do kleksów?
– Do kleksów? nauczycielka parsknęła śmiechem Może można, jeśli te kleksy są z dobrego serca. Powiedz, jak ci idzie w szkole plastycznej? Udaje się?
– Jeszcze jak! Wkrótce portret mamy namaluję! Będzie się cieszyć! A tymczasem Tymek sięgnął do plecaka i wyjął złożoną kartkę Mama prosiła, by to pani dać, ona też maluje.
Marianna rozwinęła kartkę i lekko położyła dłoń na ramieniu chłopca.
Na białym tle, w plamach kolorowych farb, uśmiechał się szczęśliwy, promienny Tymek, kładąc rękę na głowie czarnego, zapatrzonego w niego kundelka.
Obok stała drobna, jasnowłosa dziewczynka w mundurku, już dawno niemodnym, tuląca puszystego kotka
A po lewej stronie, zza zasypanego podręcznikami nauczycielskiego biurka, z wszechogarniającą życzliwością i mądrością patrzyła na nich Marianna.
W każdym pociągnięciu pędzla czuła ten ukryty, nieskończony matczyny zachwyt.

Marianna otarła łzy i nagle uśmiechnęła się łagodnie bo w samym rogu obrazka, cienkimi, zielonymi zawijasami wypisane było jedno słowo: Pamiętam.