PRZYPOMNĘ CI – Pani Maria, tutaj ten zawijas mi nie wychodzi… – szepnął smutno drugoklasista Tomek, wskazując pędzelkiem na niesforny, zielony listek swojego namalowanego kwiatka. – Kochany, pędzelkiem delikatniej… no właśnie, lekko, jakbyś muśnięciem po dłoni. O, widzisz? Nie zawijas, a dzieło sztuki! – uśmiechnęła się starsza nauczycielka. – A dla kogo to namalowałeś takie cudo? – Dla mamy! – rozpromienił się chłopiec, dumny z pokonania trudnego listka. – Dziś ma urodziny, to mój prezent! – Szczęściara z Twojej mamy, Tomeczku! Tylko poczekaj, nie zamykaj jeszcze zeszytu – niech wyschną farby, żeby się nie rozmazały. A w domu ostrożnie wyrwij ten arkusz. Zobaczysz, twojej mamie bardzo się spodoba! Pani Maria posłała ostatnie spojrzenie na głowę pochyloną nad kartką i, uśmiechając się do własnych myśli, wróciła do swojego biurka. Prezent dla mamy! Dawno takich pięknych nie widziała. Tomek ma zdecydowanie talent do malowania! Trzeba by zadzwonić do jego mamy i zapisać go do szkoły plastycznej. Szkoda by taki dar zmarnować. A przy okazji zapytać swoją byłą uczennicę, czy podobał się prezent… Pani Maria sama nie może oderwać oczu od tych kwiatów na kartce – wydaje się, że za chwilę poruszą się listki i zawijasy. Po mamie Tomek – cały po mamie! Larysa w jego wieku też tak pięknie malowała… ***** – Pani Mario, tu Larysa, mama Tomka Kotowskiego – wieczorem zadzwonił telefon w mieszkaniu nauczycielki. – Dzwonię uprzedzić, że Tomek jutro nie przyjdzie do szkoły – powiedział surowo młody kobiecy głos. – Dzień dobry, Laryso! Co się stało? – zainteresowała się Pani Maria. – Stało się! Cały dzień urodzin mi ten łobuziak zepsuł! – wybuchła Larysa. – A teraz leży z gorączką, pogotowie właśnie pojechało. – Jak to z gorączką? Zdrowy wychodził ze szkoły, prezent ci niósł… – Mówisz o tych bohomazach? – Jakich bohomazach, Laryso! Takie kwiaty ci namalował! Sama właśnie miałam dzwonić, żeby zapisać go do szkoły plastycznej… – Nie wiem, jakie tam były kwiaty, ale na kłakatego kłębek to na pewno nie liczyłam! – Jaki kłębek? O czym ty mówisz? – zaniepokoiła się Pani Maria coraz bardziej słuchając chaotycznych tłumaczeń roztrzęsionej kobiety. – Laryso, nie masz nic przeciwko, żebym teraz do was przyszła? Mieszkam obok… Po uzyskaniu zgody dawnej uczennicy, a dziś mamy swojego ucznia, Pani Maria sięgnęła do szuflady po stary album ze zdjęciami i dziecięcymi rysunkami jej pierwszej klasy i wyszła z mieszkania. Na jasnej kuchni, do której zaprowadziła ją Larysa, panował bałagan. Mama Tomka opowiadała: Jak przyszedł późno ze szkoły, cały ubłocony, jak z tornistra i kurtki woda kapała… Jak wyjął spod kurtki mokrego szczeniaka, cuchnącego na całą klatkę! Wpadł po niego do rowu z wodą, gdzie go wrzucili inni chłopcy! O książkach zniszczonych, o bohomazach w zeszycie, o gorączce, która w godzinę wzrosła do prawie czterdziestu… O tym, że goście wyszli, tortu nie zdążyli zjeść, a lekarz z pogotowia jeszcze ją skarcił za niedopilnowanie dziecka… – Odniosłam tego kundelka z powrotem na śmietnik, kiedy Tomek zasnął. A zeszyt, proszę, schnie na kaloryferze. Z kwiatków nie zostało nic, tylko plamy! – syknęła Larysa. Nie zauważyła nawet, jak z każdym jej słowem mina Pani Marii stawała się coraz surowsza. A gdy usłyszała o losie uratowanego przez ucznia szczeniaka – zmierzchła już zupełnie. Surowo spojrzała na Larysę, pogłaskała po zniszczonym zeszycie i zaczęła cicho mówić… O zielonych zawijasach, o ożywionych kwiatkach… O dziecięcym wysiłku i odwadze. O chłopięcym sercu, które nie mogło znieść krzywdy, i o łobuzach wrzucających zwierzaka do rowu. Potem podniosła się, wzięła Larysę za rękę i podprowadziła do okna: – Widzisz, tamten rów? Nie tylko szczeniak mógł utonąć, ale i Tomek. Ale czy wtedy o tym myślał? Może o kwiatkach na kartce, żeby nie zepsuć prezentu dla mamy… A może, Laryso, zapomniałaś, jak w latach 90., na ławce przy szkole płakałaś, ściskając wyrwanego chuliganom kociaka? Wszyscy ze szkoły go głaskali, czekali na twoją mamę. Nie chciałaś wracać do domu, oskarżałaś rodziców, kiedy „kłakate coś” za drzwi wyrzucili… Dobrze, że się opamiętali! To ci przypomnę! I Tiszka twojego, z którym nie chciałaś się rozstać! I uszatego Muhtara, szczeniaka podwórzowej suki, który szedł z tobą aż do liceum, i gawrona ze złamanym skrzydłem, którego pielęgnowałaś w klasowej hodowli… Pani Maria wyjęła z pożółkłego albumu duże zdjęcie, na którym drobna dziewczynka w białym fartuszku tuliła kociaka, uśmiechając się do zgromadzonych dookoła kolegów i koleżanek, i cicho, lecz stanowczo dodała: – Przypomnę ci dobroć, która w twoim sercu mimo wszystko rozkwitała kolorami… Za zdjęciem na stół spadł pożółkły dziecięcy rysunek – dziewczynka trzymająca puchatego kociaka, drugą rączką ściskająca dłoń mamy… – Gdybym mogła – poważniej dodała Maria – tego szczeniaka razem z Tomkiem wycałowałabym z całych sił! A te plamy oprawiła w ramkę! Bo nie ma dla matki lepszego prezentu, niż wychować człowieka! I nie zauważyła, jak z każdym słowem twarz Larysy się zmieniała. Jak niespokojnie zerkała w stronę zamkniętych drzwi Tomcia, jak kurczowo ściskała zeszyt… – Pani Mario! Proszę, choć na chwilę popilnuje pani Tomka? To tylko chwila! Wracam zaraz! Pod czujnym spojrzeniem nauczycielki Larysa narzuciła płaszcz i pobiegła do widocznego w oddali śmietnika. Mokrą trawą, wołając, zaglądała pod stare pudła, rozgarniała śmieci, nie mogąc oderwać wzroku od domu… Czy wybaczy? ***** – Tomek, kto tu wącha twoje kwiatki? Czyżby twój przyjaciel – Dikuś? – On sam, Pani Mario! Poznała pani? – Oczywiście! Jeszcze pamiętam, jak my z twoją mamą te łapy myłyśmy – roześmiała się nauczycielka. – Ja mu teraz codziennie myję łapy! Mama mówi: masz psa – dbaj! Nawet specjalną wanienkę nam kupiła! – Masz cudowną mamę, a znowu coś dla niej rysujesz? – Tak, do ramki chcę dać. Bo tam w ramce ma plamy i się do nich uśmiecha. Czy można śmiać się do plam, Pani Mario? – Do plam? – zamyśliła się nauczycielka. – Chyba można, jeśli te plamy są z czystego serca. A powiedz, jak ci idzie w szkole plastycznej? Radzisz sobie? – Jasne! Niedługo narysuję portret mamy! Ucieszy się. A tymczasem – to dla pani od mamy, ona też maluje. Tomek wyciągnął z plecaka kartkę. Pani Maria rozłożyła ją i objęła lekko siedzącego chłopca. Tam, na białej kartce, wśród kolorowych plam uśmiechał się szczęśliwy Tomek z ręką na czarnej głowie zakochanej w nim psiny. Obok nich stała drobna, jasnowłosa dziewczynka w wyblakłym szkolnym fartuszku, tuląca kociaka… A po lewej, zza zasypanego podręcznikami nauczycielskiego stołu, z uśmiechem i nieskończoną mądrością w oczach spoglądała ona – Pani Maria. I w każdej kresce tego obrazka, w każdym pociągnięciu pędzla czuła ukrytą, bezkresną matczyną dumę. Pani Maria otarła łzę i nagle uśmiechnęła się jasno – w samym rogu kartki, kolorami kwiatów i cienkimi zielonymi zawijasami, kryło się jedno jedyne słowo: „Pamiętam”.

PRZYPOMNĘ CI

Pani Marysiu, tu mi się nie udaje ten zawijas cicho poskarżył się drugoklasista Tomek, wskazując pędzelkiem na uparte, wyginające się w złą stronę zielone listki narysowanego przez siebie kwiatu.

Tomku, spróbuj delikatniej naciskać na pędzelek… O, tak, prowadź go lekko, jakbyś głaskał piórko po dłoni. Widzisz? Świetnie! Nie zawijas, a arcydzieło! uśmiechnęła się starsza nauczycielka. Dla kogo namalowałeś takie cudo?

Dla mamy! rozpromienił się chłopiec, dumny, że udało mu się opanować niepokorne liście. Ma dziś urodziny! To mój prezent! w jego głosie pojawiła się zauważalna nuta dumy po pochwałach nauczycielki.

Ależ szczęściara z twojej mamy, Tomku! Zaczekaj, nie zamykaj jeszcze zeszytu pozwól, żeby farby wyschły, żebyś nie rozmazał. Jak będziesz w domu, starannie wyrwij tę kartkę. Zobaczysz, twojej mamie na pewno się spodoba!

Pani Marysia rzuciła ostatnie spojrzenie na ciemną główkę pochyloną nad kartką i, uśmiechając się do swoich myśli, wróciła do biurka.

Takiego prezentu twoja mama nie dostała już dawno. Tomek ma prawdziwy talent do malowania! Trzeba będzie zadzwonić do jego mamy i zaproponować zapisanie chłopca do szkoły plastycznej. Szkoda taki dar marnować.

A przy okazji zapytać swoją dawną uczennicę, czy prezent się spodobał? Sama pani Marysia nie może oderwać oczu od tych kwiatów, które jakby zaraz miały zaszeleścić ożywionymi listkami.

O, wyraźnie wdał się w matkę! Larysa w jego wieku też tak ślicznie malowała…

*****

Pani Marysiu, mówi Larysa, mama Tomasza Kowalczyka rozległ się wieczorem w mieszkaniu nauczycielki telefon. Dzwonię, żeby uprzedzić, że Tomek jutro nie przyjdzie… zaniepokojony głos młodej kobiety.

Cześć, Laryso! Co się stało? zainteresowała się pani Marysia.

Stało się, i to sporo! Cały dzień mi, łobuz mały, zepsuł! wybuchła przez telefon. A teraz leży z gorączką, pogotowie dopiero co odjechało.

Jak to z gorączką? Przecież wychodził ze szkoły zdrowy, niósł ci prezent…

O, te kleksy?

Jakie kleksy, Laryso? Tomek namalował dla ciebie przepiękne kwiaty! Sama miałam zadzwonić i zapytać, czy go nie zapisać do szkoły plastycznej…

Nie wiem, co to za kwiaty, ale na taki zbity, brudny kłębek zdecydowanie nie liczyłam!

Kłębek? O czym ty mówisz? pani Marysia była coraz bardziej zdezorientowana, słuchając poszarpanych wyjaśnień zdenerwowanej kobiety. Wiesz co, Laryso, może zajdę na chwilkę? Niedaleko mieszkam…

Po chwili, mając zgodę byłej uczennicy, która teraz (jak czas szybko leci!) była już mamą jej ucznia, pani Marysia chwyciła ze swojej szuflady gruby album z wyblakłymi fotografiami i dziecięcymi rysunkami z pierwszej, dawno powierzanej jej klasy i wyszła z mieszkania.

W jasnej kuchni, do której Larysa zaprosiła gościa, panował nieład. Gdy zdjęła ze stołu tort i złożyła naczynia do zlewu, zaczęła opowiadać:

Jak Tomek wrócił ze szkoły spóźniony, a z tornistra i kurtki dosłownie lała się woda i błoto…

Jak wyjął z pod kurtki przemoczonego szczeniaka, od którego aż cuchnęło! Wskoczył, głupi, do dołu z wodą za pieskiem, którego wrzucili tam obcy chłopcy! Zniszczone podręczniki, kleksy w zeszycie, na które nie da się patrzeć bez łez, i gorączka, która w godzinę podskoczyła do trzydziestu dziewięciu…

O gościach, którzy wyszli bez kawałka tortu, i o lekarzu, który ją matkę niezbyt uważną skrytykował.

Zawiozłam więc tego psiaka z powrotem, gdy Tomek zasnął. Zeszyt, proszę bardzo, na kaloryferze schnie nic z niego nie zostało, nawet nie kwiaty! mruknęła niezadowolona Larysa.

I zupełnie nie zauważyła, jak z każdym słowem, z każdą roztrzęsioną frazą, twarz pani Marysi poważniała.

A gdy usłyszała, co stało się z uratowanym pieskiem, twarz nauczycielki spochmurniała zupełnie. Spojrzała ostro na Larysę, delikatnie pogładziła zeszyt, który zsunął się z kaloryfera, i powiedziała cicho…

Opowiadała o zielonych zawijasach i ożywionych kwiatach… O dziecięcej pracowitości i odwadze większej niż wskazywałby wiek. O chłopięcym sercu, które nie mogło znieść niesprawiedliwości, i o łobuzach, co wyrzucili słabego psiaka do tej dziury.

Potem podeszła do okna, wzięła Larysę za rękę i wskazała:

Widzisz ten dół? pokazała. W nim nie tylko szczeniak, ale i twój Tomek mógł utonąć. Czy myślał wtedy o tym? A może marzył tylko o kwiatach na kartce, bał się oddychać, żeby nie zepsuć prezentu dla mamy?

Może zapomniałaś, Laryso, jak wtedy, w dawnych latach dziewięćdziesiątych, płakałaś na ławeczce przy szkole, tuląc do serca znalezionego kociaka, którego zabrałaś chuliganom z podwórka?

Jak wszyscy w klasie go głaskali i czekaliśmy razem na twoją mamę? Jak nie chciałaś wracać do domu, a kiedy kłębek pcheł wyrzucili, zalałaś się łzami… Dobrze, że się rodzice opamiętali!

To ci przypomnę! I Tysia twojego, z którym nie chciałaś się rozstać! I uszatego Muflona, szczeniaka suczki Łatki, który towarzyszył ci praktycznie do matury, i gawrona ze złamanym skrzydłem, którym się w szkolnym kąciku opiekowałaś…

Pani Marysia wyjęła ze zżółkłego albumu duże zdjęcie, na którym drobna dziewczynka w białym fartuszku tuli do siebie puszystego kota, z uśmiechem spogląda na swoich kolegów z klasy, i cicho, ale stanowczo kontynuowała:

Przypomnę ci tę dobroć, która rozkwitała w twoim sercu na przekór wszystkiemu…

Za zdjęciem z albumu spadł dziecięcy rysunek wyblakłe już kolory przedstawiały małą dziewczynkę trzymającą w jednym ręku kudłatego kociaka, a drugą kurczowo trzymającą dłoń mamy.

Gdybym mogła mówiła już surowiej pani Marysia tego szczeniaka razem z Tomkiem bym wycałowała! A te kolorowe kleksy oprawiłabym w ramkę! Bo nie ma dla matki lepszego prezentu, niż wychować dziecko na dobrego człowieka!

Pani Marysia nie zauważyła nawet, jak twarz Larysy z każdą chwilą miękła. Jak z niepokojem zerkała na zamknięte drzwi do pokoju Tomka. Jak ściskała pożółkły zeszyt…

Pani Marysiu! Proszę, popilnuje Tomka! Na chwilę, tylko kilka minut! Ja zaraz wracam, naprawdę!

Pod czujnym spojrzeniem nauczycielki Larysa narzuciła szybko płaszcz i wybiegła z mieszkania.

Biegnąc przez osiedle, nie zważając na mokre buty, szukała roztrzęsiona po stertach śmieci, zaglądała pod kartony, rozgrzebywała worki wciąż spoglądając przez ramię na dom… Czy jej wybaczy?

*****

Tomku, kto tu wtyka nos w kwiaty? Czyżby twój przyjaciel Dyzio?

To on, pani Marysiu! Poznaje go pani?

Oczywiście! To białe, gwieździste plamki na łapce nie da się zapomnieć! Pamiętam, jak z twoją mamą myłyśmy te łapy nauczycielka śmieje się ciepło.

Teraz codziennie myję mu łapki! pochwalił się Tomek. Mama mówi, jak się ma przyjaciela, trzeba o niego dbać! Nawet specjalną wanienkę kupiła!

Masz wspaniałą mamę uśmiechnęła się nauczycielka. Pewnie znów rysujesz dla niej prezent?

Tak, chcę oprawić w ramkę. Bo w starej ramce stoją kleksy, a mama dziwnie na nie patrzy i uśmiecha się. Czy można śmiać się do kleksów, pani Marysiu?

Do kleksów? zaśmiała się nauczycielka. Może i można, jeśli powstały z czystego serca. A jak idzie w szkole plastycznej, Tomku? Udaje się?

Jasne! Niedługo namaluję portret mamy! Będzie szczęśliwa! A póki co, proszę wyciągnął z plecaka złożoną na pół kartkę to dla pani, od mamy, ona też maluje.

Pani Marysia rozwinęła kartkę i lekko ścisnęła ramię chłopca siedzącego przy ławce.

Na białej kartce, feerią kolorów, uśmiechał się szczęśliwy, promienny Tomek, który kładł rękę na głowie czarnej, zapatrzonej w niego z uwielbieniem kundelka.

Obok nich stała filigranowa, jasnowłosa dziewczynka w szkolnym, niemodnym już fartuszku i tuliła do siebie małego, puszystego kotka…

A z boku, zza zastawionego podręcznikami nauczycielskiego biurka, z uśmiechem i nieskończoną mądrością w żywych oczach, patrzyła na dzieci ona pani Marysia.

W każdym szczególe tego rysunku, w każdym muśnięciu pędzla, czuła utajoną, bezgraniczną dumę matki.

Pani Marysia otarła łzy wzruszenia i nagle lekko się uśmiechnęła w samym rogu rysunku, wśród kwiatów i zielonych zawijasów, kryło się jedno słowo, napisane dziecięcą ręką: Pamiętam.

Bo to, co dobre w ludzkim sercu, nigdy nie ginie a każdy czyn zrodzony z dobroci wraca do nas, kiedy najmniej się spodziewamy.