Porzucona Lalka

Teresa Antoniewicz weszła do klatki schodowej w kamienicy przy ulicy Jana Pawła II, gdzie mieszkała rodzina jej syna. Serce waliło jej szybciej chciała zaskoczyć wszystkich prezentem dla ukochanej wnuczki, małej perełki. W ręku trzymała półmetrowe pudełko, przewiązane różową wstążką z jedwabiem, ozdobione puszystą kokardą.

Nie szczędziła ani sił, ani czasu, ani pieniędzy. Rozpoczęła prawdziwą akcję ratunkową. Pojechała do Poznania, gdzie specjalizował się mistrz w odnawianiu starych lalek. Ubrała lalkę w niebieską sukienkę i chustkę, uszyła samodzielnie szal, a do zestawu dodała wełnianą kurtkę, wełniane buty, szalik z czapką, koronki i małą koszulkę oraz kolejną sukienkę w groszki. To była ta sama lalka, którą mała dziewczynka z biednej rodziny dostała w szóstych latach dzieciństwa jedyną piękną zabawkę, którą nazwano Nataszą. Teresa postanowiła przywrócić jej dawny blask, bo współczesne lalki wydają się puste i bezduszne, a ta miała serce.

Ojej, skąd pan wziął ten rarytas? zapytała zięć, podnosząc brew.

To moja jedyna lalka! odparła Teresa, nie widząc zdziwienia w jego oczach. Pojechałam po nią do siostry na wsi, bo w domu rodzinnym leżała w pudełku od dawna. Nie mieliśmy chłopców, więc nie było nikogo, kto by ją po mnie przeniósł. Lalka leżała latami z połamanymi nóżkami, a ja płakałam, gdy w końcu je naprawiłam. Teraz wygląda jak nowa cud od renowatora!

Babciu, daj, daj! ryknęła wnuczka, podskakując przy stole.

Podoba ci się? zapytała Teresa.

Piękna A to sukienka! Chcę taką też!

Może uszyję ci podobną? zaproponowała.

Mamo, kto dziś nosi takie sowie ubrania? wtrącił syn, Szymon.

Cicho, tato! Chcę! zachwycała się pięcioletnia Karolina.

Będzie twoja, kochana moja, wszystko będzie! zapewniła babcia. Nawiasem mówiąc, ma na imię Natasza.

Nie! To złe imię! protestowała Karolina. Nazwę ją Chelsea!

Nie tak! przykrzyknęła Teresa. To imię dla psa!

Chelsea, jak z kreskówki! machnęła Karolina, dotykając lalki. Oczy lalki zamigotały niebieskim blaskiem. Patrzcie!

Zięć, różniąc się od żony, wyraził autentyczną radość:

Miałam prawie taką w dzieciństwie! Tylko miękkie ciało i wypełnione. Daj, poczuję chwilę.

Karolina niechętnie poddała lalkę drugiej babci i obserwowała, jak ona obraca prezent.

Ależ piękność! kontynuowała druga babcia. Spójrzcie na rumień i te klarowne oczy! To wspomnienie! Kupiłam kiedyś identyczną niebieską sukienkę!

Szyłam według radzieckich szablonów, przyznała Teresa, lekko się rumieniąc.

Co? Ty sama? zdumiał się zięć. To niesamowite!

To wspaniała robota, Tania, prawdziwa mistrzyni! dodał szwagier, pogłaszczając wąsy.

Teresa, nieprzyzwyczajona do takiego uznania, uśmiechnęła się, a jej policzki przybrały odcienie rubinu, nie mniej intensywne niż oczy lalki.

Drugą babcią znowu rozgorzało zachwycone spojrzenie. Trzymając lalkę, przycisnęła ją do brzucha i z elektronicznym głosem usłyszała: Mama!.

Młodzi rodzice wymienili się ironicznym spojrzeniem i wymusili uśmiech. Łzy nostalgii wypełniły oczy Teresy. Po chwili babcia zawołała:

Spróbujmy, co lalka potrafi! powiedziała, naciskając lalkę na brzuszek. Lalka wydała dziecięcy dźwięk: Mama!.

Rodzice patrzyli na siebie, a Teresa poczuła, jak serce rozdziera nostalgia. Babcia podniosła lalkę i zaśpiewała:

Taniec, taniec, mały krok idzie! Idzie!

Mamo, podjął się z uśmiechem Szymon, to nie jest już takie zadziwiające.

Dużo wiesz! W moim dzieciństwie oddałabym za taką lalkę duszę, a nawet kilogram gotowanych buraków! wybuchnęła babcia, podając lalkę wnuczce. Najlepszy prezent tego dnia od ciebie!

Dziękuję zarumieniła się Teresa, przechodząc do stołu. Spojrzała na Karolinę, która wciąż szukała pod sukienką małego guzika. Mama! Mama! nieustannie rozbrzmiewało.

Karolino, kochanie, nie rozkręcaj przycisku, bo wtedy zobaczysz, jak to działa, dobra? rzekła babcia, wyjaśniając, że i przycisk został odrestaurowany, bo z czasem wszystko się psuje.

Żona spojrzała na swoją siostrę i pomyślała, że starsi zawsze dają coś z szafy, a potem się nad tym zastanawiają.

Karolino, słyszałaś? dopytała.

Aha, tak.

Dorośli znowu rozmawiali, wznosząc toast za imienniczkę. Karolina co chwilę biegła do stołu po kolejne zabawki, jednocześnie oglądając kreskówki. Lalka leżała rozebrana na podłodze, a przy niej ułożył się kot i lizał jej białe, pięknie ułożone włosy. Teresa siedziała przy oknie, nie zauważając, co się dzieje z Nataszą. Reszta gości zapomniała o lalki.

Gdzie nasz starszy wnuk, Andrzej? nagle zapytała Teresa.

Bawi się z kolegami, odparł syn. Nie chce z nami, młodzież ma własne sprawy.

A imienniczka już przyjęta?

Tak, podniosłem ją za uszy pięć razy, po roku jej życia, a potem dałem kredki i kolorowankę.

Nie można tak ciągnąć dzieci za uszy! protestowała babcia.

To żart, nie na poważnie, wtrąciła żona, przypominając dawne kłótnie. Kiedy starsza siostra ciągnęła mnie za warkocze, ty nie reagowałaś.

Szwagier odłożył kieliszek, przewrócił oczy w sufit i szepnął: Hehe. Położył rękę na krześle żony.

Nie wymyślaj. Kłóciliście się, nie lubiliście się, ale ja was rozdzielałem, kiedy widziałem. Te urazy z dzieciństwa narzekała babcia Teresa, wspominając, jak ją bijano, choć ojciec nigdy nie podnosił ręki, a ona jedynie potrafiła chwycić ręcznikiem.

Nie, bijano, pamiętam. Ola była ulubienicą, a ja

Lepiej pamiętaj prawdziwe, nie wymyślaj! krzyczała babcia. Ile ci daliśmy, nieczuła!

Nie mówię, że nic nie daliśmy, ale Oli kupiliście mieszkanie.

Tak, mogliśmy, a dla ciebie opłaciliśmy studia i utrzymywaliśmy cię do dwudziestu dwóch lat! Ola sama się utrzymała, my tylko pomogliśmy.

Żona napukała wargami, chciała coś dodać, lecz Teresa, wyczuwając nieprzyjemny zapach, zmieniła temat:

Wiesz, że mam teraz papugę? Wczoraj rano wyszłam na balkon, a ona siedziała na drzwiach szafy i mówiła: Cześć, piękna!

Wszyscy wybuchnęli śmiechem, oprócz rozgniewanej żony. Szwagier domyślił się, że to sąsiadka.

Zapytałem wszystkich, kto otworzył drzwi, nikt nie wie! Teta Maria, sąsiadka z podwórka, dała mi swoją starą klatkę, w której trzymała papugę. Nazwałem go Piero, piękny, żółtoczerwony. Trochę mały dla takiego ptaka

Nagle twarz Teresy wykrzywiła się w straszną grimasy. Wszyscy spojrzeli tam, gdzie ona patrzyła.

Och, co ty robisz, kochana? krzyknęła i wstała, potrząsając stołem. Nie wolno! Schowaj kredki natychmiast!

Karolina uniosła niewinne oczka. Trzymała jedną ręką lalkę, drugą czerwony kredkę, którym podrasowała jej policzki.

O nie! zabrał jej kredkę tata, siedzący najbliżej dziewczynki. Co zrobiłaś z lalką? Babcia będzie płakać, a Chelsea też.

Ojej, Karolino westchnęła babcia, patrząc na Teresę, której twarz była pusta, jakby była na pogrzebie.

Dziecko zapłacze i rzuciło lalkę, biegnąc do mamy. Tata Szymon podniósł lalkę, wyrażając żal całym ciałem.

Może się umyje? zaproponowała teściowa. W wannie z mydłem, tylko nie zamocz włosy.

Boże, rozumiesz, że to nie jest zwykła zabawka? powiedziała Teresa, przytulając lalkę jak żywe dziecko. Delikatnie podniosła niebieską sukienkę, usiadła na kanapie i założyła ją lalki. Na policzkach pozostały ślady kredki. Przetrzeć włosy, uśmiechnęła się do wnuczki.

Chodź tutaj, Karolino. Muszę ci coś powiedzieć. Nie bój się, nie będę cię karcić.

Dziewczynka podeszła niepewnie, a Teresa usiadła na jednym kolanie, a na drugim wciąż siedziała niebieskooka lalka.

Kiedy byłam mała, trochę starsza od ciebie, nie miałam prawie żadnych zabawek ani nowych ubrań. Musiałam pożyczać od sióstr, a były trzy. Mieliśmy też starszego brata, Kacpra, który pracował w gospodarstwie, zanim go powołano do wojska. Żyliśmy skromnie, matka trzymała nas sama. Tata zmarł, kiedy nie miałam jeszcze roku. Na urodziny matka dawała nam bułkę za sześć groszy taki był prezent, nie było więcej pieniędzy. Najmłodszej dostawało się resztki, ale nie narzekała, rozumiała sytuację. Mama robiła, co mogła, a ja od pięciu lat pomagałam jej w gospodarstwie, wypasałam kaczki.

Kiedy Kacper był w wojsku drugi rok, przyszły do naszego sklepu w Białymstoku zabawki. Jedna z nich była lalką niezwykłej urody. Stała w wystawie, nikt jej nie kupował, bo była za droga. Nazwaliśmy ją Nataszą.

Co dalej? zapytała Karolina.

Kacper wrócił w przeddzień mojego ósmego urodzin. Mama upiekła sernik i ciasto truskawkowe, zaprosiła przyjaciółek, a nagle wpadły dziewczyny i krzyknęły:

Nataszę kupiłeś nam, Aniu! Jesteś szczęśliwa, daj się pobawić!

Zamarłam, nie mogłam uwierzyć. Nigdy nie miałam nowych zabawek, a tu lalka! To było moje marzenie! Wtedy Kacper podszedł, ukrył coś za plecami, pocałował mnie w policzki i rzekł:

Wszystkiego najlepszego, kochana siostro! Mam dla ciebie prezent, nasza mała piękna Natasza!

Podsunął mi pudełko, otworzyłam je i nie mogłam uwierzyć szczęściu. Mówił: Twoja lalka, twarz jak u naszej Anny!

Ta lalka dała mi tyle radości! Szyłam jej ubranka, karmiłam, uczyłam czytać, spałem z nią Pewnego dnia chłopiec złamał jej nóżkę, ale trzymałam ją przy sobie do czternastego roku. Każdej nocy leżała przy mnie, śpiewała kołysanki, chroniła sen. Potem schowaliśmy ją do pudełka, ale Natasza na zawsze pozostała w sercu.

Boże wyszeptała babcia, łamiąc się w płaczu przy mężu.

Teresa spojrzała na wszystkich. Wspomnienia przeniosły ją w odległe lata, zapomniała o wszystkim oprócz lalki i wnuczki. Wszyscy byli wzruszeni, nawet żona przymknęła oczy i otarła łzy.

Teraz, kochana, ta lalka jest twoja naprawiona, odnowiona, jak nowa. Rób z nią, co chcesz, nie będę cię obrażała. To twoja.

Karolina wzięła lalkę, przytuliła ją mocno, lekko się kołysząc. Następnie przycisnęła ją do swojej bluzki:

Babciu, już nigdy nie będę Nataszy krzywdziła, będzie moją najukochańszą, naprawdę. Zasłużyła na to.

Nataszę? Nazwałaś ją Chelsea, zdziwiła się Teresa.

Nie, Natasza, Nataszka szepnęła, całując lalkę w czubek głowy. Jesteś piękna, moja mała perełko!

Rodzina spojrzała na siebie z uśmiechami.

No to wznosimy kielichy! podniósł szwagier, trzymając wypełniony kieliszek. Za Karolinę i za Nataszę! Za nasze perełki!