Porzucona Lalka: Tajemnice Zagadkowego Świata zabawek

13 września 2025 r.

Wciąż nie mogę uwierzyć, że dzisiaj wjechałam do naszego małego bloku przy ulicy Jana Pawła II, by zobaczyć twarz mojego wnuka Szymona i, co ważniejsze, jego małą króliczkędziewczynkę Jadwigę. Serce mi podskakuje na myśl o tym, jak wielkie wrażenie zrobię, przynosząc jej prezent najcenniejszą perełkę, jaką udało mi się wyłowić: odrestaurowaną lalkę z lat sześćdziesiątych.

W jednej ręce trzymałam półmetrowe pudełko owinięte krzyżowo różową wstążką z jedwabnego satyny, przyozdobione bujnym kokardkiem. Nie oszczędziłam ani sił, ani czasu, ani pieniędzy. Rozkręciłam prawdziwą akcję ratunkową! Pojechałam do Poznańskiego warsztatu specjalisty od renowacji zabytkowych lalek. Tam uszyłam własnoręcznie niebieską sukienkę i chusteczkę, a potem dopisałam futrzaną kurtkę z filcu, wełniane buty, szalik z czapką, delikatne koronkowe podwiązki i małą koszulkę oraz kolejną sukienkę w groszki. To była właśnie ta lalka, którą w roku 1963 dostałam na urodziny, będąc skromną ośmioletnią dziewczynką z biednej rodziny. Jedyny piękny skarb w moim dziecięcym pokoju. Kiedy już myślę o radości, jaką wtedy przyniosła mi Natalia, łzy napływają mi do oczu. Postanowiłam tchnąć w nią nowe życie, bo współczesne zabawki są często bezduszne, puste, a ich twarze przypominają maski na karnawale. Ta lalka to zupełny przeciwieństwo.

Ojej, skąd pan to wzięła taką rzadkość? zapytała z niedowierzaniem moja synowa Zofia, wpatrując się w pudło.
To mój jedyny i jedyny skarb! odparłam z dumą, nie zauważając jej zdziwienia. Pojechałam po nią do siostry w Krynicy, gdzie leżała w domu rodziców. Wszyscy mieliśmy braci, więc nie było mnie, kto by ją przyniósł. Leżała w kartonie z połamanym nóżkiem przez lata Płakałam, kiedy nóżka się złamała! Ale teraz spójrzcie, jak lśni, niczym nowa. Renowator uczynił cud!

Jadwiga podskoczyła: Babciu, daj, daj!.
Podoba ci się? zapytała z rozpromienionym spojrzeniem.
Jaka piękna sukienka ja też taką chcę!
A może uszyję ci podobną, prawie taką samą? zaproponowałam.

Mamo, kto teraz nosi takie wyraźnie komunistyczne ubrania? wtrącił się mój syn Szymon.
Cicho, tato! Chcę tę lalkę! krzyknęła rozbawiona pięcioletnia Jadwiga.

Będzie twoja, maleńka, wszystko będzie twoje! zapewniłam ją. A tak w ogóle, mała ma na imię Natalia.

Beee! protestowała Jadwiga. Złe imię! Nazwę ją Chelsea!

Ale dziecko! wściekła się Zofia. Taki imię nosi się psu!

Nie, to będzie Chelsea, tak jak w kreskówce! podniosła Jadwiga lalkę, stuknęła ją nogą i pogłaskała po twarzy. Oczy lalki rozbłysły niebieskim blaskiem. Patrzcie, co się stało! zaklęła.

Zofia, w odróżnieniu od Zosi, wyraziła szczerą zachwyt:
Miałam podobną w dzieciństwie! Tylko ciało było miękkie, wypełnione watą. Ale co za urok! Jadźku, pozwól, że ją przytulę na chwilę

Jadwiga niechętnie oddała lalkę drugiej babci i uważnie obserwowała, jak jej prezent jest obracany.

Cudownie! Spójrzcie na te rumiane policzki i te oczy pełne blasku! Jaki otwarty i wzruszający wzrok! A ubranko, jakie misternie uszyte, nie uwierzycie, ale kiedyś miałam dokładnie taką niebieską sukienkę! mówiła Zofia.

Szyłam na wzór radzieckich szablonów przyznałam, lekko się rumieniąc.

Co? Ty sama? I całą resztę? Niesamowita precyzja! Brawo, Kasiu, jesteś prawdziwą artystką! dodał mój zięć, drapiąc własne wąsy, które przywodziły na myśl dojrzałe ziarno.

Uderzyła mnie fala wdzięczności po moich policzkach pojawiły się rubiny, tak jasno błyszczące jak nowa lalka Chelsea.

Zofia znów rozgorzała z entuzjazmem: Zobaczmy, co ta lalka potrafi! nacisnęła na brzuch, a lalka wydała dziecięcy, elektroniczny głos: Maa!

Rodzice patrzyli na siebie z ironicznym uśmiechem, a płynące łzy nostalgii przelewały się po moich policzkach. Zofia zachichotała, a Zofia rozpromieniła się uśmiechem dziecka, które nie zna granic. Jadwiga, winna tego zamieszania, łapczywie łapała lalkę: Oddaj, proszę!

Jeszcze chwilkę! odparła Zofia, stawiając lalkę na podłodze i nucąc: Krok, krok, mały maluch chodzi Idzie! Idzie!

Mamo, westchnął Szymon, nie sądzę, że współczesne dzieci są tak zdumione.

Wiele wiesz! Ja w dzieciństwie oddałabym duszę za taką lalkę, a nawet kilogram gotowanej buraki bym zjadła! skwitowała Zofia, podając lalkę wnuczce. To najpiękniejszy prezent, jaki dostałam!

Niech tak będzie, odpowiedziałam, krocząc w stronę stołu. Moje oczy wędrowały ku Jadwidze, która zaglądała pod sukienkę, szukając małego guzika. Maa! Maa! bezustannie powtarzał się głos lalki.

Jadwigo, kochanie, nie rozbieraj jej przycisków, żeby się nie rozpadły, poradziłam Zosi, nawet przycisk został odrestaurowany.

Zofia zamyśliła się, że starsi zawsze pakują coś ze skrzyni, a potem się nad tym rozwścieczają.

Jadwigo, słyszałaś, co babcia mówiła? zapytałam córkę, udając zmartwienie.

Tak Aaa.

Dorośli kontynuowali rozmowy, wznosząc toasty za zdrowie solenizantki. Jadwiga biegła tam i z powrotem, otwierając nowe zabawki i jednocześnie patrząc na kreskówki. Lalka, już rozebrana, leżała na podłodze, a przy niej położył się kotek Puszek i zaczynał lizać białe, pięknie ułożone włosy lalki. Siedziałam przy oknie i nie zauważyłam, co się dzieje z Chelsea. Reszta gości o niej zapomniała.

A gdzie nasz starszy wnuk, Andrzej? zapytałam nagle.

Na podwórku z przyjaciółmi, odpowiedział Szymon. Nie chce z nami, młodość ma własne przygody.

A już pozdrowiłaś solenizantkę? dopytała Zofia.

Tak, podniosłam ją za uszy pięć razy po jednej za każdy rok życia a potem, jeszcze płacząc, podarowałam kredki i kolorowankę.

Nie można tak ciągnąć dziecko za uszy! oburzyła się Zofia.

Ale to był żart, wtrąciła moja synowa, przypominając stare spory: Kiedy moja starsza siostra zaciągała mnie za warkocze, ty nie przejmowałaś się.

Zofia odłożyła kieliszek, przewróciła oczy w sufit, i pośmiała się: Hehe. Położyła rękę na oparciu krzesła żony.

Nie wymyślaj. Kłóciliście się, nie kochaliście się, ale ja was rozdzielałam, gdy widziałam. Takie rany z dzieciństwa Ojciec nigdy nie dotknął nas ręką, a jedyne, co mogłam zrobić, to lekko uderzyć ręcznikiem! wyznała Zofia Teresie.

Nie, bijaliśmy, przyznała synowa. Ola była waszą ulubienicą, a ja

Lepiej pamiętaj prawdziwe rzeczy, a nie wymyślone dzieciństwo! Ile wam dałam, nie wdzięczna!

Nie twierdzę, że nic nie daliśmy, ale Olsze dałyśmy więcej. Kupiłyśmy jej mieszkanie.

Zaczęło się tak Mieliśmy środki i kupiliśmy, a tobie opłaciliśmy studia i żyliśmy z tobą do dwudziestu dwóch lat! Ola sama się dostała na studia i od drugiego roku pracowała, sama kupiła mieszkanie, my tylko pomogliśmy.

Synowa wciągnęła wargę, chciała coś dodać, lecz ja, czując zapach pieczonej kiełbasy, postanowiłam rozluźnić atmosferę:

Mówiłam, że mam teraz papugę. Wyobrażacie sobie? Wyszedłam rano na balkon, a on siedział na drzwiczce szafy i mówił: cześć, piękna!

Wszyscy, oprócz rozgniewanej synowej, wybuchnęli śmiechem. Zięć domyślił się, że to może sąsiad.

Spytałam wszystkich, kto otworzył drzwi, nikt nie wie! Nasza sąsiadka z podwórka, pani Magda, oddała mi swoją starą klatkę, w której trzymała kanarka. Nazwaliśmy go Piotrem. Żółtoczerwony, duży, trochę za mały dla tej klatki

Nagle moje oblicze wykrzywiło się w grymasie przerażenia. Wszystkie oczy zwróciły się w stronę, na którą patrzyłam.

Ach, co ty robisz, maleńka! krzyknęłam, wstając i potrząsając stołem. Nie wolno! Schowaj kredki!

Jadwiga spojrzała niewinnie, trzymając lalkę w jednej ręce, a w drugiej czerwony kredyk, którym właśnie podkreślała policzki lalki.

Ojej! zabrał mu kredyk tata, który siedział najbliżej dziewczynki. Po co ją popsułaś? Babcia będzie płakać, a Chelsea też, patrz jak smutna jest!

Zofia przewróciła głowę, patrząc na mnie, niczym na pogrzeb.

Jadwiga zaczęła płakać, rzuciła lalkę i pobiegła do mamy. Szymon podniósł lalkę, wyrażając żal.

Może się wyprać? zaproponowała Zofia.

Spróbuj w kąpieli z mydłem, ale nie mocz włosy, doradziła teściowa, przyciskając rękę Zofii i ściskając z współczuciem.

Dziecko nie docenia, wszystko jest teraz takie, co tam dać. Nie martwcie się, Teresko. To tylko zabawka

Nie, nie tylko wyszeptałam cicho. Za chwilę wyjdę, pomogę Szymonowi.

Szymon wrócił pierwszy, potem ja, jeszcze wzruszona, podniosłam lalkę jak żywą istotę. W ciszy, z poczuciem winy, podniosłam niebieską sukienkę, usiadłam na kanapie i przyodziewałam lalkę. Na policzkach Chelsea pozostały ślady kredków. Potem wygładziłam jej włosy i uśmiechnęłam się wnuczce.

Chodź tutaj, Jadwigo. Muszę ci coś opowiedzieć. Nie bójPatrząc na uśmiech Jadwigi i lśniące oczy Chelsea, poczułam, że najcenniejszy skarb to nie odrestaurowana lalka, lecz miłość, którą dzielimy w tej rodzinie.