Porzuciła mnie z dzieckiem i uciekła. Ojej… Przespałam, staruszko…

„Zostawiła mi dziecko i uciekła. A ty… Przespałaś, stara…” – Maria jęknęła, kręcąc głową z boku na bok.

W starym, rozklekotanym autobusie było duszno. Przez otwarte okna wpadało powietrze rozgrzane do trzydziestu stopni, ale zamiast chłodu wnosiło tylko kurz i spalinowy zaduch. Ludzie drzemali, otępiali od upału.

Przed nimi zamajaczyły złocone kopuły małego kościółka, otoczone drewnianymi domami. Za nimi widać było dachy ceglanych bloków. Ludzie ocknęli się, zaczęli się krzątać, zbierać rzeczy. Ci sprytniejsi już pchali się do drzwi, by jako pierwsi wyrwać się z duszącego wnętrza.

Tylko jedna kobieta siedziała nieruchomo, wpatrzona w okno. Dłonie z niebieskawymi żyłkami spoczywały na kolanach. Rozjaśnione włosy z ciemnymi odrostami zwisały nieporządnie wokół bladej twarzy. Kąciki ust opadły w goryczy, powieki przerzedzone, pokryte siateczką zmarszczek. Wyglądała jak ktoś, kogo życie złamało – kto nie spodziewa się już niczego dobrego.

Autobus z rykiem silna zatrzymał się na niewielkim placu przed kościółkiem. Ludzie tłoczyli się niecierpliwie przy drzwiach, pragnąc jak najszybciej wyjść na zewnątrz.

— Proszę pani, koniec trasy! — zawołał łysiejący kierowca, wychylając się znad przedziału kabiny.

Kobieta rozejrzała się. W autobusie nie było już nikogo poza nią i kierowcą.

— Proszę wysiadać — powtórzył.

Podniosła małą torbę stojącą przy nogach, wstała i ruszyła przejściem.

— Do widzenia — rzuciła cicho, nie odwracając się.

Gdy tylko stanęła na ziemi, drzwi zatrzasnęły się za nią z metalicznym zgrzytem. Powoli ruszyła w stronę drewnianych domów. Nagle z kościoła rozległ się uderzenie dzwonu. Zanim jego echo umilkło, rozkołysał się melodyjny dźwięk. Kobieta zatrzymała się, uniosła głowę ku niebu. Potem odwróciła i podeszła do świątyni.

Minęła wąską ścieżkę, wzdłuż której rosły kwiaty, i weszła do środka. Ochłodził ją powiew powietrza pachnącego kadzidłem. Promień zachodzącego słońca, w którym tańczyły pyłki, przeciął wnętrze i rozlał się jasną plamą na drewnianej podłodze.

Gdy postawiła krok, stuk obcasów rozdzwonił ciszę. Obejrzała się i usiadła na ławce przy wejściu.

— Źle się pani czuje? Podać wodę?

Obok niej stanęła młoda dziewczyna w chuście zawiązanej na szyi, mimo upału. Jej niebieskie oczy patrzyły z autentycznym współczuciem.

— Zaraz wrócę — powiedziała i zniknęła, by po chwili wrócić z kubkiem wody.

— Proszę. Źródło jest tuż obok. Zimna, nawet w takie upały.

Agnieszka wzięła kubek i przycisnęła go do ust. Woda była lodowata, aż zęby zabolały.

— Jeśli coś będzie potrzebne, proszę wołać — szepnęła dziewczyna, odchodząc w stronę sklepiku z dewocjonaliami w kącie kościoła.

Kobieta dopiła wodę i podeszła do niej, starając się nie stukać obcasami.

— Dziękuję. — Postawiła pusty kubek. — Mieszkasz tu? Znasz wszystkich?

— Wioska mała. Kogo pani szuka? — odpowiedziała z gotowością dziewczyna.

— Znałaś Marię… Nowak?

— To moja babcia. Ale zmarła rok temu. A pani jest jej…? — Dziewczyna wyszła zza ladki i stanęła kilka kroków przed obcą.

— Jesteś Weronika? — zapytała, nie odrywając od niej wzroku. — Jestem Agata…

***

Osiemnaście lat wcześniej

Maria siedziała na ławce przed domem, mrużąc oczy w zachodzącym słońcu.

— Mamo… — rozległ się za nią głos.

Odwróciła głowę, osłaniając dłonią oczy. Przed nią stała córka, Agata, która zniknęła ponad rok temu. W jednej ręce trzymała zawinięte w kocyk dziecko, w drugiej — starą sportową torbę.

— Wróciłaś… Wiedziałam, że tak się skończy. Na zawsze, czy znowu uciekniesz? — spytała szorstko.

W oknie sąsiedniego domu poruszyła się firanka. Maria ciężko wstała z ławki.

— Chodź do domu. Nie ma co sąsiadów bulwersować. — Weszła na ganek, opierając się na kolanie.

Agata zawahała się i poszła za nią. Rzuciła okiem na izbę, postawiła torbę przy drzwiach, podeszła do żelaznego łóżka i ostrożnie położyła na nim dziecko. Wyprostowała się i ciężko westchnęła.

— Chłopak czy dziewczyna? — spytała Maria, patrząc jej na plecy.

— Córka. Weronika — odparła Agata, odwracając się.

— Wiedziałam — powtórzyła Maria. — Źle ci było w tym mieście, skoro do matki wróciłaś. A to nie ty krzyczałaś, że nogi twojej tu nie będzie? Co teraz?

— Mamo, nie teraz… Jestem zmęczona. — Agata poprawiła kosmyk włosów i usiadła na łóżku.

— Dobrze. Mleko masz? — Maria spojrzała na jej zapadnięte policzki. — Skąd. Dobrze, pójdę do Zosi, daje z krowy.

— Mam mieszankę — odparła Agata, widząc, że pierwsza burza minęła.

— Nie trza dziecka truć chemią. — Maria machnęła ręką i wyszła.

Wróciła z litrowym słoikiem mleka. Agata spała obok dziecka. Dziewczynka wierciła się, próbując uwolnić z kocyka. Maria długo patrzyła na córkę i wnuczkę. Gdy dziecko otwarło usta i zaczęło płakać, wzięła je na ręce.

— Cicho, cicho… Mama śpi obok. Pewnie się nacierpiała.

Zaniosła je na kanapę, rozwinęła kocyk, znalazła pieluchy w torbie i przewinęła. Potem podgrzała mleko i nakarmiła dziewczynkę, która zasnęła syta.

Pół nocy spędziły na kłótni. Agata płakała, prosiła o zrozumienie, Maria nie mogła się uspokoić, wyrzucając z siebie wszystkie żale. Zasnęły nad ranem.

Obudził je płacz dziecka. Maria zerwała się, podbiegła do łóżka.

— Agata, czemu nie pilnujesz? Mokra pewnie. I jeść chce. Agata! — Zawołała głośniej, ale nikt nie odpowiedział. Tylko Weronika zawodziła mocniej.Weronika podeszła do matki, otworzyła ramiona i mocno ją przytuliła, jakby chciała zatrzymać na zawsze tę chwilę – moment, w którym wreszcie przestała być sama.