Ona prawie zgodziła się wszystko sprzedać. Ale usłyszała prawdę za drzwiami…

Zofia Andrzejewna prawie zgadza się sprzedać wszystko. Słyszy jednak prawdę zza drzwi

Jak to sprzedać?! wykrzykuje zdezorientowana, patrząc na syna. A gdzie ja będę mieszkać? W podwórku? Na dworcu? Czy zamierzasz wynająć mnie do domu dla seniorów?

Mamo, po co znów zaczynasz wzdycha Krzysztof.

Chcesz mi podsunąć pudełko od pralki? podnosi głos. Czy ty straciłeś rozum, Krzysiek?!

Nie krzycz. Po prostu proponuję przedyskutować możliwości

Co tu dyskutować? Dom nie jest rzeczą, którą można sprzedać, kiedy jest ciężko! gwałtownie odsuwa się od stołu. Urodziłam się tu, wyrosłeś tu, a ty postanowiłeś go wystawić na sprzedaż!.

W tym momencie drzwi otwiera sąsiadka, Lidia Wasiljewna, bez pukania.

Zosiu! Co ty tu siedzisz, jak wkopana? Sama mówiłaś, że w tym roku posadzisz wszystkie grządki. Bo zeszłą zimą ledwo nie zmarłaś! Gdzie są twoje plany na ogród?

Lido, naprawdę się starałam spuszcza wzrok Zofia. Sadzonki dopiero co wyrosły, a ja nie mam siły ich niszczyć

A po co je niszczyć! Dałam ci już miesiąc temu numer Iwacego, rolnika z Limanówki. On by odkarcił całe pole i podlał! Posadziłabyś coś pożytecznego, a nie tylko róże w swoich latach

Krzysiek mówił, że może latem przyjedzie z przyjaciółmi. Szaszły, ognisko. A ja mam bzu, róże

Twoje róże! przerywa Lidia. W ciągu pięciu lat twój syn przyjeżdżał trzykrotnie. I to z piwem, nie z grillem.

On pracuje. Ma sporo obowiązków

A zimą, pamiętasz, jak zamieciło? Nie było jedzenia, nie było leków! Dobrze, że wpadłam. A twój pracowity syn gdzie był? Nie da się nawet zadzwonić!

Zazwyczaj przyjeżdża, kiedy wołam

Zosiu, jesteś jak dziewczyna: wierzysz i czekasz. Czas mija. Musisz myśleć głową, nie sercem. Grządki są teraz potrzebniejsze niż krzaczki róż!

Może jednak założę grządki. Tam, gdzie bzu już zakwitło

Właśnie tak. A co słychać od córki?

Jak zwykle. Krzysiek od czasu do czasu dzwoni urodziny, Nowy Rok To jedyne rozmowy.

Im rzadziej Krzysiek do ciebie przychodzi, tym mniej zmartwień. Nie chcę cię zrażać, ale przyszłość będzie ciszej

Zofia Andrzejewna mieszka w wiosce Berek, niedaleko Lublina. Dzieci zostały jej same dwadzieścia lat temu mąż zginął na autostradzie. Pierwszą córką jest Jadwiga, rozważna, od małego potrafiła prać i gotować. Krzysztof przychodzi później, gdy matce było już ponad czterdzieści; staje się jej pocieszeniem. Między nimi piętnaście lat różnicy. Różne czasy, różne wychowanie.

Jadwiga wyjeżdża pierwsza.

Mamo, chcę zamieszkać.

Z kim? Z tym Romkiem z wsi? Nie pozwolę! Nie ma wykształcenia, nie ma kultury!

To moje życie, mamo. Mam już osiemnaście lat.

Widziałaś jego brzuch? Nie znajdziesz w nim duszy wszystko zasłonięte tłuszczem!

Nie o wyglądzie chodzi, jest dobry, mądry. W mieście dostał pracę.

I jedziesz z nim? A ja tu zostaję sama?

Będę się uczyć i żyć.

Zofia płacze, błaga. Jadwiga, zbierając walizkę i wyskakując przez okno, znika. Żadnych listów, żadnych telefonów. Tylko sporadyczne plotki od znajomych.

Krzysiek długo mieszka z matką. Urządza podwórko: altankę, huśtawkę, grill, trawnik, kwiaty. Żadnych grządek, żadnych ziemniaków.

Mamusiu, po co ci grządki? W Berek pojawił się sklep! Są ziemniaki, cukinie, zioła. Po co się męczyć?

U nas zawsze było, że trzeba mieć własne

To już przeszłość! Mamy XXI wiek!

Zofia zgadza się. Żyje skromnie, ale przytulnie. Krzysiek przynosi jedzenie, leki, wozi do lekarzy. Potem poznaje dziewczynę Marię. Żeni się. Zofia przyjmuje ją, ale ich charaktery się nie zgadzają. Z Marią nie kryje pogardy do wiejskiego życia, zwłaszcza do teściowej.

Podczas kolejnej wizyty Krzysiek, jak zawsze, objął matkę, położył produkty na stole.

Mamo, chcę pogadać. Mam pomysł Bardzo opłacalny.

Znowu o biznesie?

Mamo, w Berek kupują ziemię! Chcą zbudować osiedle domków. Infrastruktura, wszystko co trzeba. Gdybyśmy sprzedali twój dom z działką, mógłbym kupić ładne jednopokojowe w Lublinie. Zostałby mi jeszcze startowy kapitał.

Poczekaj A ja? Gdzie mam mieszkać?

Mamo, nie zaczynaj. Można pomyśleć o domu opiekuńczym albo wynająć mieszkanie. Nie na tej ulicy!

Mnie w mieszkanie?! Z podwórka, gdzie każda szopka ma historię? Ty żartujesz? To nasz rodzinny dom!

Mamo, to po prostu dom. Stary, niewygodny. Dopóki cena rośnie, trzeba go sprzedać.

Nigdy! zaciska pięści Zofia. Dopóki żyję, dom zostanie. Nie wpiszę cię w testament!

Krzysiek gwałtownie wstaje, chwyta klucze i wychodzi, nie żegnając się.

Zofia wychodzi na podwórze. Na rabacie stoi różany krzew w połowie rozkwitu. W jednej ręce trzyma łopatę, w drugiej siekierę. Decyduje się przetoczyć rabat pod ogród, ale nie rusza ziemi.

Wciąż nie możesz? woła Lidia zza płotu.

Nie mam sił. Ani w rękach, ani w duszy.

Już za późno! Sezon stracony. A twój Krzysiek może już nie wrócić.

Co radzisz?

Pomyśl trzeźwo. Zrób wszystko legalnie dostaniesz jednopokojowe w Lublinie. Szpital w pobliżu, sklep, ciepło, sąsiedzi. Cywilizacja.

Zofia nie śpi całą noc, rozmyśla. Rano wsiada do autobusu i jedzie do Lublina, do Krzysztofa. Postanawia ustąpić i porozmawiać spokojnie.

Wchodzi na trzecie piętro. Staje przy drzwiach, które drżą od dźwięku:

Wiro, ona nie chce sprzedawać! Uparta jak traktor!

To idź jako załadowca! Co mam z tym zrobić? Stoimy na krawędzi, a ty się drapiesz! Niech umrze w swoim Berek!

Zofia zamiera. Potem z gniewem puka:

Mamusiu?! otwiera Krzysiek.

Dziękuję ci, synu, że już mnie pogrzebałeś! drży jej głos. Pojechałam, żeby pogadać, się pogodzić. A teraz wiesz: nie sprzedam! Nigdy! Lepiej zakopę się w ziemi, niż oddam pod twój biznes!

Mamo

Znikaj stąd ze swoją zjawią! wykrzykuje. Niech jej rodzice sprzedają mieszkania! A mój dom nie dotykaj!

Zofia odwraca się i odchodzi. Noc spędza na dworcu. Rano wraca do domu. Trzy dni leży, potem podnosi siekierę, ale nie może podejść bliżej krzewu.

Rankiem w ogródku ktoś puka.

Kto tam?

Mamo, to ja. Jadwiga.

Jadwinko?! zamiera Zofia. Moja córka

Mamo, jak się masz?

Jakby głos się chwieje.

Krzysiek dzwonił. Mówił, że zwariowałaś, nie chcesz domu sprzedawać. A ja mu odpowiedziałam: idź sobie. Pomyślał, że już wszystko wiesz A ja zrozumiałam czas wrócić.

Córeczko ale my

Kiedy to było? Mam troje dzieci. I teraz rozumiem cię doskonale!

Dzieci?

Dwie córki i syn. A Roma już szczupły, sportuje, pracuje w IT.

A ty?..

Przyjedziemy na weekend. Przyniosę jedzenie, wszystko, czego potrzebujesz. Jesteśmy już blisko, mamo.

A grządki?

Już ich nie potrzebujesz. Teraz masz wnuki.

Zofia płacze i przytula córkę.