No i ty naprawdę jesteś beznadziejna!

Dość, Maksymilianie. Nie mogę już tak żyć i tak, składam pozew o rozwód.

Słowa wypadły z jej ust lekko, niemal codziennie. Jadwiga sama zdziwiła się tej swobody. Lata nagromadzonej goryczy, bezsennych nocy, kiedy czekała na niego do świtu, wymyślając wymówki wszystko to skondensowało się w dwa krótkie zdania.

Maksymilian odwrócił się w jej stronę. Na jego twarzy pojawiło się coś w rodzaju zdziwienia.

No co ty Naprawdę? Z czego to w ogóle?

Z czego. Jadwiga uśmiechnęła się złośliwie. Z zapachu obcych perfum na jego koszulach. Z wiadomości, które przypadkowo przejrzała. Z tego, jak patrzył na nią, jakby była meblem, który już dawno trzeba wyrzucić, ale ręce nie sięgają. Z koleżanki z pracy. Z sąsiadki z piętra wyżej. Z tej kelnerki w knajpie, gdzie obchodzili rocznicę.

Z wszystkiego wzruszyła ramionami. Mam dość.

Procedura rozwodowa rozciągnęła się na kilka miesięcy i okazała się tak wyczerpująca, że Jadwiga czasem zapominała jeść. Sąd, dokumenty, niekończące się posiedzenia wszystko zamieniło się w lepki koszmar, z którego nie dało się się wydostać. Chodziła na rozprawy w starej sukni, którą nosiła jeszcze przed ciążą. Materiał szarpał się na biodrach, suwak w plecach nie zamykał się do końca, a Jadwiga zakrywała to kardiganem jedynym przyzwoitym, bez kłaczków i rozpłaszczonych rękawów.

Maksymilian siedział naprzeciw w nowym garniturze. Żakiet leżał idealnie, krawat ostatni krzyk mody, z ekstrawaganckim wzorem. Jadwiga przyglądała się temu krawatowi i próbowała sobie przypomnieć, kiedy ostatnio kupiła sobie choć coś. Przedwczoraj ledwo znalazła pieniądze na zimowe buty dla Kacpra. Prawie nowe, za sto złotych, sprzedawca mieszkał w sąsiedniej dzielnicy. Jadąc po nie w przepełnionym autobusie, myślała o tym, że syn potrzebuje jeszcze spodni, bo wyrośnie w lecie. I kurtki. I czapki.

Potem adwokat położył na stole wydruki.

Zgodnie z wyciągiem z banku głos prawnika był równy i rzeczowy w ciągu ostatnich osiemnastu miesięcy pozwany wydał w restauracjach i punktach rozrywkowych kwoty równe rocznemu budżetowi rodziny.

Jadwiga patrzyła na liczby i nie potrafiła złożyć ich w spójną całość. Restauracje. Punkty rozrywkowe. Osobna pozycja kwiaciarnia, a ona wiedziała, że nie kupował jej bukietów. Jubiler kolczyki, wisiorek, pierścionek. Biżuteria zdecydowanie nie dla niej.

W tym czasie rozważała, czy może kupić Kacprowi banana. Nie kiść tylko jeden banan, bo kiść to już luksus. Kroiła jabłka na cienkie plasterki, żeby starczały na kilka dni. Gotowała kaszę na wodzie, bo mleko podrożało, i piła pustą herbatę, przekonując siebie, że tak jest lepiej dla sylwetki.

Maksymilian odchrząknął, poprawił ten sam krawat.

To moje prywatne pieniądze. Sam je zarobiłem.

Po posiedzeniu Maksymilian dogonił ją na parkingu. Chwycił ją za łokieć i odwrócił w swoją stronę.

Myślisz, że coś wygrasz w sądzie? jego głos ściekł trucizną. Zabiorę Kacpra. Słyszysz? Zabiorę.

Jadwiga milczała, patrząc na mężczyznę, z którym przeżyła pięć lat. Któremu urodziła syna. Dla którego poszła w macierzyństwo i straciła pracę, kwalifikacje, siebie.

Jesteś beznadziejna kontynuował triumfalnie. Nic nie potrafisz. Co mu możesz dać? Biedę? Wychowam z niego człowieka, a nie rozgotuję. A alimenty będziesz mi płacić, a nie odwrotnie!

Bezradna. To słowo wypowiadał już wcześniej.

Jesteś beznadziejna, nie rozumiesz prostych spraw.
Jesteś beznadziejna, znowu zapomniałaś.
Jesteś beznadziejna, co mam wziąć od ciebie.

I Jadwiga przyjmowała to, bo kochała, bo rodzina, bo tak trzeba.

Były mąż dalej dzwonił. Żądał, by Jadwiga oddała mu syna, żeby nie psuł mu wpływem, żeby nie wydawała alimentów na nieznane cele.

Podczas kolejnego telefonu Jadwiga po prostu nie wytrzymała.

Dobrze powiedziała. Zabierz go.

Po drugiej stronie rozległa się cisza.

Co?
Powiedziałam dobrze. Przywiozę Kacpra jutro.

I przywiozła.

Kacper stał w korytarzu mieszkania Maksymiliana mały, z plecakiem w kształcie dinozaura i torbą, w której Jadwiga schowała jego ulubioną piżamę, książkę o kosmosie, pluszowego zajączka z odciętym uchem. Maksymilian patrzył na syna, jakby wyłonił się z powietrza.

No proszę Jadwiga położyła torbę na podłodze. Wychowuj.
Mamo? głos Kacpra się zachwiał.

Jadwiga usiadła przed nim, przytuliła go mocno, wciągając nos w jego czubek, wdychając zapach dziecięcego szamponu i słońca.

Będziesz trochę z tatą, dobrze? To jak przygoda. Ja będę tęsknić i dzwonić codziennie.

Wyszła, nie odwracając się. Weszła za róg, oprzyła się o ścianę i położyła się przy niej, kładąc dłonie na twarzy. Boże, co ona robi? Ale już była zmęczona telefonami Maksymiliana, jego głosem i napastliwością.

Maksymilian zadzwonił po godzinie.

Jadź, to zaciął się. Kacpra kiedy do żłobka? Jutro czy tak?
Do żłobka? Jadwiga zmrużyła oczy. Maksymilian, on chodzi codziennie od poniedziałku do piątku. Od ósmej rano. Nie wiedziałeś?
Skąd mam Dobra, ogarnę.

Nie ogarnął. Odwiózł syna do pani Walentyny w ten sam wieczór na dwie godziny, załatwię sprawy i zniknął.

Czwarty dzień rozległ się dzwonek. Na ekranie wyświetlił się numer byłej teściowej, a ona pozwoliła sobie na krótką, złośliwą uśmiech, zanim odebrała.

Coś cię nie boli sumienie? głos Heleny, matki Kacpra, brzmiał rozdrażniona. Oddałaś dziecko i poszłaś się bawić? A ja siedzę z nim, w moich sześćdziesięciu latach, przy okazji mam nadciśnienie!
Dziecko nie oddałam wam Jadwiga mówiła spokojnie, niemal łagodnie. Oddałam je ojcu. Ten, jak pamiętacie, chciał wykluć z niego prawdziwego mężczyznę. Bił się w piersi, obiecywał, groził sądem.
On pracuje! Nie ma czasu!
A ja? Mam czas? Ja też pracuję. Każdego dnia. Radzę sobie sama.
Ale on…
Heleno Jadwiga przerwała byłą teściową oddałam dziecko Maksymilianowi na jego własną prośbę. Niech je wychowuje, jak obiecał. Nie mogę nic dać.
Po drugiej stronie zapanowała cisza, po której nastąpiły krótkie sygnały.

Helena oddzwoniła po dwóch dniach. Głos był inny: zmęczony, jakby wypompowany.

Przyjedź, odbierz Kacpra. Nie dam już radę.

Jadwiga przyjechała wieczorem. Kacper rzucił się na nią od progu, przyciągnął się do nóg, przycisnął twarz do brzucha.

Mamo, mamo, mamo

Powtarzał to jak zaklęcie, a Jadwiga gładziła syna po głowie.

Skończyły się już przygody. Jedźmy do domu.

Helena stała w drzwiach, skrzyżowała ręce. W jej spojrzeniu migało coś w rodzaju niezadowolenia. Nie żal, a po prostu irytacja, że plan nie wypalił. W teściowa nie okazała się taką niezdarną, jak wszyscy myśleli.

Maksymilian zniknął. Nie dzwonił, nie pisał, nie stawał w drzwiach z żądaniami i groźbami. Po prostu się rozpuścił. Jego rodzice też nie odwiedzali wnuka. Przyjechali raz po kilku latach. Do tego czasu Kacprowi było siedem, uczęszczał do drugiej klasy, pływał i uwielbiał składać zestawy LEGO.

Chłopiec otworzył drzwi i spojrzał na nieznajomych.

Kogo szukacie? zapytał.
Kacperek! Helena machnęła rękami. To my! Babcia i dziadek!

Kacper zmarszczył brwi, odwrócił się:

Mamo, tu są jacyś ludzie.

Rozmowa była krótka i nieprzyjemna. Helena narzekała, że wnuk nie rozpoznał ich, nie przywitał się, nie rzucił się w objęcia. Jan Kowalski kiwnął głową, mawiając coś o nowoczesnym wychowaniu.

Odeszli, zostawiając za sobą uwagi, że chłopiec jest okropny i nieokrzesany, a także tak samo niezdarny jak matka Jadwiga zamknęła za nimi drzwi i roześmiała się. Na co oni liczyli?

Czas płynął zbyt szybko. Kacpru było jedenaście. Wyszedł na wysokość, stał się podobny do dziadka ojca Jadwigi. Syn odziedziczył jej uparty podbródek i ostry, szyderczy wzrok. Nie pytał o ojca. Może kiedyś zapyta, a Jadwiga odpowie szczerze, bez upiększeń, ale i bez zbędnej zgory. A póki co radzą sobie we dwoje.

Przeszłość przypomniała się niespodziewanie w postaci przyjaciółki Kasi, która płakała w kuchni Jadwigi, rozmazując tusz po policzkach.

Grozi, że zabierze Szymka szlochała Kasia. Mówi, że wynajmie adwokata, zbiera jakieś dokumenty Nie wiem, co robić!

Jadwiga nalała jej herbatę, przycisnęła cukiernicę.

Kasiu uśmiechnęła się kącikiem ust chcesz radę?
Chcę. Każdą. Już wariuję.
Oddaj mu dziecko sama.

Kasia zatrzymała się z filiżanką w ręku.

Co?
Zbierz rzeczy, przyjedź z Szymkiem do taty. Powiedz: wychowuj. I odjeżdżaj. Trzy dni Jadwiga pokazała trzy palce może krócej. I sprawa rozwiąże się raz na zawsze.
Naprawdę?
Całkiem poważnie. Sprawdziłam na własnym doświadczeniu.

Kasia patrzyła na przyjaciółkę zagubiona, nieufna, z przebłyskiem czegoś, co przypominało nadzieję.

A potem?
Potem? Jadwiga wypiła herbatę i odciągnęła się na oparcie krzesła. Potem żyjesz normalnie. Bez tych, których potrzebujesz tylko po to, by zaznaczyć rodzina w mediach.

Przypomniała sobie Maksymiliana, jego rodziców. To wszystko zostalo w przeszłości. Ale lekcję Jadwiga wyniosła na medal. Na piąte piętro.