Niechciany głos

**Dodatkowa buźka**

Przy stole trzeba było się przesunąć. Pięciometrowa kuchnia ledwo mieściła pięć osób: dwoje dorosłych i trójkę dzieci.
— Krzysiek, przynieś taboret z pokoju — powiedziała matka.
Siedemnastoletni chłopak przewrócił oczami, ale posłusznie wyszedł, wracając z taboretem.
— No. Odsuniemy stół i się wszyscy pomieścimy. Nic się nie stało, Maksieńku — kobieta nawet nie spojrzała na pięcioletniego chłopca, przez którego powstał ten cały zamęt. Zwróciła się za to do męża, który swoją miną wyraźnie pokazywał, jak bardzo nie cierpi takich przestawianek.

Pierwszą miskę gorącego barszczu Ewa postawiła przed głową rodziny. Szybko pokroiła chleb, słoninę, podała córce główkę czosnku do obrania. W mgnieniu oka na stole pojawiły się kolejne talerze. Starszy syn, naśladując ojca, brał kawałek razowego chleba, kładł na nim cieniutki plasterek wędzonej słoniny i wsuwał do buzi, przeplatając to łyżką barszczu. Główki czosnku ojciec i syn szybko pochłonęli, zostawiając spodek pustym.

Maks trzymał łyżkę w ręce, ale nie jadł. Wpatrywał się w dwóch mężczyzn siedzących naprzeciwko. Tak bardzo chciał ich naśladować, ale talerze stały za daleko, nie sięgał.
— Jedz — dziesięcioletnia Zosia podała chłopcu kromkę chleba, a potem plaster słoniny.
Maks złapał je i zaczął żuć, jakby to były czekoladki. Ewa uśmiechnęła się i też wzięła łyżkę do ręki.

Na dokładkę ojciec odmówił. Krzysiek tylko skinął głową. Córka poprosiła o sól, by posypać sobie chleb. Herbatę pili w ciszy. Każdy wpatrywał się w swoją filiżankę. Suszki i pierniki znikały ze wspólnej miski w ekspresowym tempie — wszyscy się spieszyli.

Gdy skończyli jeść, Adam pierwszy wstał od stołu i oświadczył:
— Teraz dzieci jedzą pierwsze, a potem my z tobą. Stół za mały.
Ewa zatrzymała się z talerzem w ręce, chciała zaprotestować, ale nie sprzeciwiła się mężowi, nawet nie drgnęła. Krzyś z wściekłością spojrzał na malca, który właśnie wcinał piernik.

Wczoraj ojciec wrócił do domu nie sam. Otworzył drzwi i, żeby przyspieszyć sprawę, przepchnął chłopca do środka.
— Wchodź, Maks — Ewa stała w przedpokoju z ręcznikiem w dłoniach.
Było jasne, że rodzice omówili tę sytuację i dla nich pojawienie się Maksa w domu było przemyślanym krokiem.

— A to kto? — Krzyś wyszedł z pokoju z podręcznikiem.
— To Maks — odpowiedziała matka najłagodniejszym tonem, na jaki było ją stać.
— Słyszałem, jak ma na imię. Kim on jest? — powtórzył syn.

Adam i Ewa nie byli na to przygotowani. Oczywiście powinni wcześniej wszystko wyjaśnić dzieciom, ale zbagatelizowali sprawę.
— Maks będzie z nami mieszkał. W waszym pokoju postawimy jeszcze rozkładane krzesło.
— W naszym pokoju? — Zosia też wyskoczyła do przedpokoju.
Ich pokój z bratem był podzielony szafą na dwie części, a dodanie krzesła oznaczało gruntowną przemeblowanie. Pomieszczenie było maleńkie — nikt nie miał pojęcia, gdzie jeszcze można by wcisnąć krzesło.

— Nic nie szkodzi, przecież się pomieścicie.
Autorytet ojca w rodzinie był niezachwiany. Częściej nawet nie musiał nic mówić — wystarczył surowy wzrok, by dzieci robiły, co trzeba, bez zbędnych pytań.

Siedem lat temu ojciec odszedł z domu. Wybuchł straszliwy skandal. Zawsze spokojna matka szlochała i wpadała w histerię, błagając, by nie zostawiał jej z dwójką małych dzieci. Ale Adam po prostu spakował jedną torbę i wyszedł. Zakochał się. Poznał Bogusię w fabryce i nie mógł myśleć o niczym innym. Dzieci go nie zatrzymały. Po dwóch latach wrócił. Z tą samą torbą. Nie przepraszał, po prostu stanął w otwartych drzwiach i oznajmił:
— Jeśli wniosłaś o rozwód, to odchodzę. Tam już wszystko przepadło.

Ewa nie była w stanie wydusić z siebie ani słowa. Ile nocy czekała na ten moment, ile wycierpiała. A teraz nie miała nic do powiedzenia. Wybaczyła dawno. Chciała tylko zobaczyć.

Przez prawie rok żyli jak sąsiedzi, aż Adam w końcu wszystko wyznał żonie i przeprosił. Ewa odtajała, wszystko wróciło do normy, choć tor życia nieco się zmienił. A potem pojawił się Maks.

Tamta kobieta, Bogusia, nie była chora, nic się jej nie stało — po prostu nie potrzebowała dziecka. Przeszkadzał jej w życiu, w lataniu jak ważka. Urodziła tylko dlatego, że fabryka dawała za to pokój i można było rozwiązać problem mieszkaniowy.

— Zabieraj go, albo oddam do domu dziecka — oświadczyła Adamowi, gdy ten przyszedł odwiedzić syna.
— Gdzie ja go zabiorę? Mamy czwórkę w dwupokojowym?
— Nie wiem gdzie — wzruszyła krągłymi ramionami. — Jak rodziłam, toś mnie nie pytał gdzie.
— Myślałem, że mnie kochasz i chcesz Maksia.
— Cha. Myślał. Masz czas do końca miesiąca. Pierwszego mam wolne — jeśli go nie zabierzesz, oddam twojego syna do domu dziecka.

Oczywiście straszyła. Wiedziała, jak Adam przywiązał się do syna i nigdy by na to nie pozwolił. I tak się stało.

Ewa od razu zgodziła się przyjąć chłopca, bez wahania. Nie robiła różnicy między dziećmi, starała się dać każdemu to, czego najbardziej potrzebował. Kochać wszystkich tak samo.

Czas mijał. Kupili duży składany stół do kuchni, żeby mogli jeść wszyscy razem. Zosi udało się szczęśliwie wydzielić kąt w salonie, zwalniając miejsce dla braci w pokoju. Wyszło całkiem nieźle — z jednej strony przy oknie stół, z drugiej ściana z szafą i łóżko.

Wkrótce Krzyś dostał się na studia, a Maks poszedł do szkoły. Wydawałoby się, że już powinni się jakoś ułożyć, dograć. Ale Krzyś coraz częściej okazywał niezadowolenie z młodszego brata. Nawet to, że mieli tego samego ojca i byli dla siebie rodzonymi braćmi, niewiele zmieniało. Matka interweniowała delikatnie, by nie rozdmuchiwać awantur i nie urażać Maksa, łagodziła wybryki syna. W obecności ojca Krzyś milczał, nie pozwalał sobie na więcej. Zosia natI tak Maks, który kiedyś był „dodatkową buzią”, stał się w końcu pełnoprawnym członkiem rodziny, a Krzyś zrozumiał, że braterska więź jest ważniejsza niż ciasny pokój czy ostatnia kotlet.