Nie mogę już żyć w kłamstwie – wyznała przyjaciółka podczas kolacji

Już nie mogę żyć w kłamstwie wyznała przyjaciółka przy kolacji.
Co ty, zwariowałaś?! Ile to kosztuje?! Lidia prawie upuściła menu, gdy spojrzała na ceny deserów.

Walentyna machnęła ręką, dopasowała szalik i uśmiechnęła się tym samym uśmiechem, którym zwykle witała niespodziewanych gości, kiedy w domu był bałagan.

No już, Lidio. Raz w roku można się trochę rozpieszczać jej głos drżał, choć starała się wyglądać na beztroską. Kelner! Dwa tiramisu i kawę. Dwa espresso.

Kelner, młody chłopak z uczesanymi do tyłu włosami, skinął i zniknął cicho jak duch. Lidia obserwowała go zdziwionym wzrokiem, po czym znów spojrzała na przyjaciółkę.

Walentynko, przecież jesteś na emeryturze. Skąd biorą się ci pieniądze? Mogłyśmy siedzieć w zwykłej kawiarni, po co odwróciła się, spoglądając na salę pełną marmuru, kryształowych żyrandoli i białych obrusów.

Nawet powietrze tu pachniało inaczej, drogo, z nutą obcych perfum i świeżych kwiatów w wysokich wazonach.

Bo tego potrzebuję. Rozumiesz? Właśnie tutaj, właśnie dziś Walentyna ścisnęła serwetkę tak mocno, że jej kostki białeły.

Zawsze dbała o dłonie, smarowała je kremem wieczorem, zimą nosiła rękawiczki. Lidia pamiętała, jak jeszcze jako nastolatki marzyły o pięknych dłoniach, jak u artystek. U Walentyny ręce były zadbane, z delikatnym różowym manicure. Tylko teraz drżały.

Walentyno, co się stało? Lidia pochyliła się nad stołem, obniżając głos. Czy jesteś chora?

Od razu wyobraziła najgorsze: nowotwór, cukrzyca, serce. W ich wieku wszystko się zdarza. Sąsiadka Nina zmarła dopiero w zeszłym miesiącu, i nikt się nie spodziewał, bo wydawała się zdrowa.

Nie. Czyli tak. Nie wiem Walentyna zdjąła okulary, przetrzeć je końcem szalika i założyła z powrotem. Jej oczy były czerwone, wyraźnie niedawno płakała. Po prostu jestem zmęczona, Lidio. Tak zmęczona

Przynieśli kawę i ciastka. Tiramisu wyglądało jak dzieło sztuki, posypane kakao i z listkiem mięty na wierzchu. Lidia mechanicznie wzięła łyżeczkę, ale nie zjadła, tylko kręciła nią w palcach.

Z czego jesteś zmęczona? Z życia? My też się męczymy, przyjaciółko. Emerytura mało płatna, ceny rosną, dzieci dzwonią raz w miesiącu, wnuki przyjeżdżają tylko na urodziny. Nie jesteś sama.

Nie odrzekła Walentyna, potrząsając głową, a Lidia zauważyła, że jej włosy straciły blask, choć zawsze chodziła do dobrej fryzjerki. Ja mam dość kłamać. Rozumiesz? Każdego dnia, każdej minuty. Kłamać dzieciom, tobie, sąsiadom, sobie samej.

Lidia odłożyła łyżeczkę. Serce zadrżało nienaturalnie pod żebrami.

Co to za kłamstwo, Walentyno? O czym mówisz?

Walentyna odwróciła się w krześle, zamknęła oczy. Na powiekach drżały rzęsy nasmarowane tuszem. Była piękna, nawet w swoich sześćdziesiąt osiem, zachowała postawę i wdzięk. Lidia często jej zazdrościła; jej własna sylwetka dawno się rozmyła, a Walentyna wciąż była smukła i krucha.

Nie ma już Gienka wyszeptała Walentyna, otwierając oczy. Nie ma go od półtora roku.

Tiramisu zdawało się Lydii zbyt słodkie, choć nie spróbowała go. W gardle wyschło.

Jak to nie ma? W zeszłym tygodniu mówiłaś, że zamierza łowić z Panem Piotrem. Jak to nie ma, Walentyno?

Zmarł. Zawał. Na działce, gdy kopał grządki. Znalazłam go wieczorem leżącego twarzą w ziemię głos Walentyny był spokojny, jakby opowiadała o kimś innym, o sąsiedzie. Trzymał jeszcze łopatę w ręku.

Lidia poczuła dreszcz po plecach. Otworzyła usta, lecz słowa utknęły w gardle.

Zadzwoniłam po karetkę kontynuowała Walentyna, wciąż spokojna, choć ręce drżały coraz mocniej. Przyjechali, stwierdzili. Potem pogrzeb. Położyłam go na cmentarzu przy ulicy Trzech Braci, tam gdzie jego rodzice.

Dlaczego dlaczego nie powiedziałaś nikomu? Spotykaliśmy się co tydzień! Mogłam pomóc, wesprzeć

Nie wiem w końcu wzięła łyżeczkę, nabrała tiramisu, przyłożyła do ust, ale nie zjadła, odłożyła z powrotem. Najpierw myślałam, że powiem po pogrzebie. A potem Zuzanna zadzwoniła z Warszawy, pytała, jak tam tata, przekaż pozdrowienia. I nie mogłam. Powiedziałam, że wszystko w porządku, że tata w garażu majstruje. A sama stałam przy oknie, patrzyłam na cmentarz widoczny z balkonu i zaczęłam kłamać.

Boże, Walentyno

Potem było łatwiej uśmiechnęła się krzywo, bez radości. Kłamać, okazuje się proste. Trzeba tylko zacząć. Zuzanna dzwoni, pyta o ojca mówię, że jeździ na ryby, naprawia auto, gra w domino z kumplami. Sergiusz z Moskwy przyjechał na moje urodziny w marcu, też pytał, gdzie ojciec. Mówiłam, że jest chory, nie może wstać. Sergiusz nie nalegał, bał się zarazić.

Lidia nie mogła uwierzyć. Gienek Janek, przyjaciel od szkoły, z którym spędzili czterdzieści sześć lat, odwiedzali się nawzajem, świętowali. A teraz go nie było, a ona o tym nie wiedziała.

A Mikołajowi, mojemu przyjacielowi, nie powiedziałaś? zapytała Lidia, głos zdradzając drżenie. Byli przyjaciółmi.

Bo Mikołaj od razu zadzwoniłby do Sergiusza albo do Zuzanny. Wszystko by się rozpaść.

Po co? Po co to wszystko? Lidia chwyciła Walentynę za rękę. Była lodowata, jak lód. Czy zwariowałaś?

Pewnie Walentyna wyciągnęła rękę i schowała ją pod stół. Wiesz, Lidio, kiedy go pochowałam, w domu zapanowała cisza. Stałam w przedpokoju, buty przy drzwiach, kurtka na wieszaku. Weszłam do pokoju, usiadłam na kanapie i poczułam strach. Nie od tego, że umarł, ale od tego, co teraz robić.

Przypomniała sobie, jak poznały się na studiach. Walentyna wtedy spotykała chłopaka, przystojnego, wysokiego. Po kilku tygodniach przyszedł w łzach i powiedział, że ją zostawił. Miesiąc później poznała Jana na balu w klubie Związku Zawodowego. Był niski, niepozorny, w okularach, ale serdeczny. Najpierw nie wierzyła, że poślubi go, a on przynosił kwiaty, czytał wiersze. Zakochała się niepostrzeżenie.

Przez czterdzieści sześć lat żyliśmy razem kontynuowała Walentyna, łzy spływały po policzkach, choć starała się je powstrzymać. Nie umiem bez niego żyć. Rano paruję czajnik na dwie kubki, potem wylewam jedną filiżankę, patrzę w telewizor, chcę coś powiedzieć, a nie ma nikogo. W nocy budzę się, wyciągam rękę, a łóżko jest puste.

Walentynko, kochana

Nie, nie płacz otarła łzę, wytrzepała tusz z rzęs. Nie współczuj mi. To moja wina. Powinnam była powiedzieć od razu, ale się bałam. Myślałam, że jak powiem, to będzie koniec. Rozumiesz? Kiedy kłamię, on jakby żył: w garażu, na rybach, z przyjaciółmi. A kiedy przyznam się, wszystko się kończy. Muszę go przyjąć.

Lidia wstała, odeszła od stołu, objęła przyjaciółkę za ramiona. Walentyna siedziała sztywno, jedynie ramiona drżały. Kelner gdzieś w pobliżu przestawiał nogi, nie wiedząc, czy się wtrącać.

Dlatego cię tu przyciągnęłam wyjęła z torebki chusteczkę, przetarła oczy. Chciałam powiedzieć w przyzwoitym miejscu, żeby nie krzyczałaś na mnie, nie obrażałaś. Żeby było ładnie. Janek lubił piękno, pamiętasz? Mówił, że życie i tak ciężkie, trzeba je choć trochę ozdabiać.

Pamiętam odpowiedziała Lidia, wycierając łzy rękawem swetra. Przynosił ci kwiaty w każdy piątek.

W każdy przytaknęła Walentyna. Teraz kupuję je sama. W piątek wchodzę do kwiaciarni przy stacji metra, biorę chryzantemy, wstawiam w wazon w domu i mówię pod nosem dziękuję. Sąsiadka z dołu pewnie myśli, że zwariowałam.

Oboje milczeli. Kawa ostygła, tiramisu rozpadło się, straciło kształt. Za oknem zapadał zmierzch, zapalały się latarnie. Ludzie pędzili do spraw, ktoś się śmiał, ktoś rozmawiał przez telefon. Życie toczyło się dalej, a w tej sali przy oknie rozpadał się czyjś mały, wymyślony świat.

Co teraz zrobisz? zapytała Lidia.

Nie wiem. Chciałam się zastanowić. Dzwonić dzieciom strasznie. Wyobrażasz sobie ich reakcję? Zuzanna na pewno się na mnie obrazi na zawsze. Kochała ojca, a ja półtora roku karmiłam ją kłamstwem.

Obrazi się przyznała Lidia. Ale potem wybaczy. Dzieci wybaczają. Prędzej czy później.

A ty? Czy wybaczysz?

Lidia zastanowiła się. Oczywiście, że było przykro. Były przyjaciółkami od młodości, wszystko sobie opowiadały, dzieliły się. A tu taka sytuacja. Z drugiej strony, czy ona zawsze była szczera? Czy nie ukrywała, że Michał, jej znajomy, czasem przychodził po kilku kieliszkach, a ona udawała, że to nic? Czy nie kłamała, że siniak wzięła od drzwi, a nie od pięści? Każdy żyje w kłamstwie, tylko niektórzy mają małe, inni duże.

Wybaczę powiedziała w końcu. Już wybaczyłam. Po prostu bardzo żal mi, że musiałaś sama z tym siedzieć. Powinnam była zadzwonić, przyjechałabym.

Wiem. Nie mogłam. Gdy podnosiłam słuchawkę, słowa znikły. Łatwiej było wymyślić kolejną historię o Janie, niż powiedzieć prawdę.

Walentyna wzięła ostatnią kawę, wypiła. Skrzywiła się.

Zimna już.

Zamówimy jeszcze?

Nie, dziękuję. Muszę iść do domu, muszę wziąć lekarstwa na ciśnienie.

Poszukała w torebce portfela. Lidia chciała zapłacić, a Walentyna tylko machnęła ręką.

Zaprosiłam, ja płacę. Janek zostawił małą polisę, wystarczy. Na to uśmiechnęła się, wskazując na niedojedzone ciastka i na kwiaty w piątki.

Wyszły na ulicę. Wiatr szarpał włosy, wdzierał się pod kurtki, octowy, październikowy. Walentyna zmarzła, wciągnęła zapach zimna w płaszcz.

Dziękuję, że mnie wysłuchałaś powiedziała. Teraz przynajmniej jednemu człowiekowi powiedziałam prawdę. Może będzie lżej.

Będzie obiecała Lidia, choć nie była pewna. A dzieciom kiedy powiesz?

Wkrótce. W najbliższych dniach. Sergiusz przyjedzie na weekend, wtedy powiem. Zadzwoń też do Zuzanny, niech przyjedzie, razem będzie łatwiej.

Chcesz, żebym poszła z tobą? Dla wsparcia?

Walentyna pokręciła głową.

Nie. Muszę to zrobić sama. Sam siebie pogubiłam, sama muszęWiedziałem, że w tej cichej, zimowej nocy ich serca znajdą wreszcie spokój, choć droga powrotna dopiero się zaczynała.