– Nie mogę już dłużej żyć w kłamstwie – wyznała przyjaciółka podczas kolacji

Nie mogę już dłużej żyć w kłamstwie wyznała przyjaciółka przy kolacji.
Co ty, oszalałaś?! Ile to kosztuje?! Łucja prawie upuściła menu, gdy zobaczyła ceny deserów.

Walentyna machnęła ręką, poprawiła szalik na szyi i uśmiechnęła się tym samym uśmiechem, którym zawsze witała niespodziewanych gości w domu pełnym bałaganu.

No, Lu, raz w roku można sobie trochę pomyśleć, jej głos lekko drżał, choć starała się wyglądać beztrosko. Kelner! Dwa tiramisu i kawę. Dwa espresso.

Kelner, młody chłopak z uczesanymi do tyłu włosami, skinął i odszedł cicho jak cień. Łucja patrzyła mu po plecach niedowierzająco, po czym znów skupiła się na Walentynie.

Wal, przecież jesteś na emeryturze. Skąd masz pieniądze na takie rzeczy? Mogłyśmy usiąść w zwykłej kawiarni, po co rozejrzała się po sali: marmur, kryształ, białe obrusek.

Nawet powietrze pachniało inaczej, drogo, z nutą obcych perfum i świeżych kwiatów w wysokich wazonach.

Bo tego potrzebuję. Rozumiesz? Tu i teraz Walentyna ściskała serwetkę, aż palce zbielały.

Zawsze dbała o dłonie, smarowała je kremem wieczorem, zimą nosiła rękawiczki. Łucja pamiętała, jak kiedyś, jako dziewczynki, marzyły o pięknych rękach jak u aktorek. Walentyna zawsze miała zadbane dłonie, subtelny różowy manicure, ale teraz drżały.

Walentyno, co się stało? Łucja pochyliła się, obniżając głos. Czy jesteś chora?

W myślach od razu wyobraziła najgorsze: nowotwór, cukrzyca, serce. W ich wieku wszystko się może zdarzyć. Sąsiadka Aniela zmarła dopiero w zeszłym miesiącu, a wyglądała na zdrową.

Nie. Czyli nie wiem Walentyna zdjąła okulary, przetrzeć je końcówką szalika i założyła z powrotem. Oczy miałe czerwone, widać było, że płakała niedawno. Po prostu jestem zmęczona, Łuś. Tak zmęczona

Kelner przyniósł kawę i ciastka. Tiramisu wyglądało jak małe dzieło sztuki, posypane kakao i gałązką mięty. Łucja automatycznie wzięła łyżeczkę, ale nie zjadła, po prostu kręciła nią w palcach.

Z czego jesteś zmęczona? Z życia? Wszyscy jesteśmy zmęczeni, przyjaciółko. Emerytura nie jest za grosz, ceny rosną, dzieci dzwonią raz w miesiącu, wnuki przyjeżdżają tylko na urodziny. Nie jesteś sama.

Nie Walentyna pokręciła głową. Jej włosy nagle straciły blask, choć zawsze dbała o fryzurę w dobrym salonie. Jestem zmęczona kłamać. Rozumiesz? Każdego dnia, każdej chwili. Kłamać dzieciom, tobie, sąsiadom, sobie.

Łucja odłożyła łyżeczkę. Serce zaczęło walić niepokojąco, uciskając pod żebrami.

Jakie to kłamstwo, Wal? O co chodzi?

Walentyna odchyliła się w krzesle, zamknęła oczy. Na powiekach drżały rzęsy pomalowane tuszem. W sześćdziesiąt osiem lat wciąż była piękna, zachowała smukłość i wdzięk. Łucja często jej zazdrościła; jej figura wciąż szczupła, a Łucja już nieco się rozchodziła.

Henryka nie ma wyszeptała Walentyna i otworzyła oczy. Nie ma już półtora roku.

Tiramisu nagle wydało się Łucji przesłodzone, choć nie spróbowała nawet kawałka. W gardle zrobiło się sucho.

Jak to nie ma? A w zeszłym tygodniu mówiłaś, że wybiera się na ryby z Panem Piotrem. Co się stało, Wal?

Zmarł. Zawał. Na wsi, kiedy kopał grządki. Znalazłam go wieczorem, leżał twarzą w ziemię, trzymał łopatę w ręku głos Walentyny był spokojny, jakby opowiadała historię kogoś obcego.

Łucja poczuła dreszcze wzdłuż kręgosłupa, słowa zacięły się w gardle.

Zadzwoniłam po karetkę kontynuowała Walentyna, ręce drżały jeszcze mocniej. Przyjechali, stwierdzili zgon. Potem pogrzeb. Położyłam go na cmentarzu przy ulicy Woli, tam gdzie jego rodzice.

Dlaczego nie powiedziałaś nikomu? Spotykamy się co tydzień! Mogłam pomóc, wesprzeć

Nie wiem w końcu sięgnęła po łyżkę, wzięła trochę tiramisu, podniosła je do ust, ale nie zjadła i odłożyła z powrotem. Najpierw pomyślałam, że powiem, że pochowam i potem A potem Szczepka zadzwoniła z Warszawy, pytała, jak u taty. Nie mogłam. Powiedziałam, że wszystko w porządku, że tata w garażu majstruje. A sama stałam przy oknie, patrząc na cmentarz widać go z balkonu i zaczęłam kłamać.

Boże, Walentyno

Potem było łatwiej uśmiechnęła się krzywo, bez radości. Kłamać, jak się przyzwyczai, to już prawie przyjemność. Najważniejsze, że zaczęło się. Szczepka dzwoni, pyta o ojca mówię, że łowił ryby, naprawiał auto, grał w domino z kumplami. Sergiusz z Moskwy przyjechał na moje urodziny w marcu i też pytał, gdzie tata. Mówiłam, że jest chory, nie może wstać. Sergiusz nawet nie nalegał, bał się zarazić.

Łucja ledwo mogła uwierzyć. Henryk Henryk Iwanowicz, przyjaciel Michała od szkoły. Czterech ich przyjaźń trwała latami, odwiedzali się, świętowali razem. A teraz go nie ma, a ona nawet nie wiedziała.

Dlaczego nie powiedziałaś Michałowi? zapytała Łucja, głos jej lekko drżał. To przecież przyjaciele.

Bo Michał od razu zadzwoniłby do Sergiusza albo do Szczepki. Wszyscy znają się od dziecka. I wszystko się rozpadłoby.

Po co? Po co to wszystko? Łucja chwyciła Walentynę za rękę. Była lodowata, prawie zimna. Czy ty oszalałaś?

Pewnie wyciągnęła rękę pod stół. Wiesz, Łuś, kiedy go pochowałam, w mieszkaniu zrobiło się tak cicho. Wszedłam, a było pusto. Jego kapcie przy drzwiach, kurtka na wieszaku. Weszłam do pokoju, usiadłam na kanapie i nagle ogarnął mnie strach. Nie od tego, że nie ma, ale co dalej robić.

Przypominała, a Łucja słuchała, jak się poznały na studiach. Walentyna wtedy spotykała jednego przystojnego, wysokiego chłopaka. A potem pojawił się Henryk na tańcach w klubie związkowym niski, w okularach, ale dobry. Nie myślała, że zakocha się.

Mieliśmy razem czterdzieści sześć lat kontynuowała Walentyna, łzy wkradły się w jej oczy, choć starała się je powstrzymać. Nie umiem bez niego żyć. Rano włączam czajnik na dwie filiżanki, potem wylewam jedną, włączam telewizor, chcę coś powiedzieć, a nie ma nikogo. W nocy budzę się, wyciągam rękę, a łóżko puste.

Kochana

Nie płacz, nie litość. To moja wina. Powinienam od razu powiedzieć, ale się bałam. Myślałam, że jeśli będę kłamać, on wciąż będzie żył gdzieś w garażu, na rybach, z przyjaciółmi. A gdy przyznam prawdę, wszystko się kończy. Muszę to przyjąć.

Łucja wstała, podeszła i objęła przyjaciółkę za ramiona. Walentyna siedziała sztywno, jedynie ramiona lekko drgały. Kelner gdzieś przy barze przeskakiwał z nogi na nogę, nie wiedząc, czy wtrącić się.

Dlatego właśnie zaprosiłam cię tutaj wyciągnęła z torebki chusteczkę, przecierając oczy. Chciałam powiedzieć w przyzwoitym miejscu, żebyś nie krzyczała na mnie, nie gniewała się. Żeby było ładnie. Henryk kochał piękno, pamiętasz? Zawsze mówił, że życie ciężkie, trzeba je choć odrobinę ozdabiać.

Pamiętam Łucja przetarła łzy rękawem bluzki. Co piątek przynosił ci kwiaty.

Co piątek skinęła głową. Teraz kupuję sama. Idę do kwiaciarni przy metrze, biorę chryzantemy, wkładam do wazonu, mówię dzięki. Sąsiadka z dole pewnie myśli, że zwariowałam.

Obie milczały. Kawa ostygła, tiramisu zmiękło, straciło kształt. Za oknem zapadał zmrok, zapalały się latarnie. Ludzie pędzili do domów, ktoś się śmiał, ktoś rozmawiał przez telefon. Życie toczyło się dalej, a w tej sali przy oknie rozpadał się czyjś mały, wymyślony świat.

Co teraz zamierzasz robić? zapytała Łucja.

Nie wiem. Chciałam się z kimś podziać. Dzwonić do dzieci jest straszne. Wyobrażasz sobie ich reakcję? Szczepka na pewno będzie mi długo wpaść w oczy. Kochała tatę, a ja przez półtora roku go oszukiwałam.

Będzie się gniewać przytaknęła Łucja. Ale później wybaczy. Dzieci wybaczają. Prędzej czy później.

A ty? Czy wybaczysz?

Łucja zamyśliła się. Oczywiście było to bolesne, były lata przyjaźni, wszystko dzieliły. Ale czy sama zawsze była szczera? Czy nie ukrywała przed Walentyną, że Michał ją podpychał, kiedy był po alkoholu? Czy nie okłamywała, że siniak ma od drzwi, a nie od pięści? Każdy żyje w kłamstwie, tylko niektórzy mają małe kłamstwa, inni duże.

Wybaczę powiedziała. Już wybaczyłam. Po prostu żal mi, że siedziałaś z tym sama. Powinnam była przyjechać, zadzwonić.

Wiem. Nie mogłam. Gdy podnosiłam słuchawkę, słowa ulatywały. Łatwiej wymyślić kolejną historię o Henryku, niż powiedzieć prawdę.

Walentyna w końcu wzięła kawę, wypiła. Zmarszczyła brwi.

Zimna już.

Zamówimy kolejną?

Nie, dziękuję. Muszę już iść. Muszę wziąć leki, ciśnienie.

Wyciągnęła portfel, Łucja chciała zapłacić, ale Walentyna tylko odrzuciła rękę.

Zaprosiłam, płacę ja. Henryk zostawił małą polisę. Wystarczy na to, i na kwiaty w piątki.

Wyszły na zewnątrz. Wiatr dmuchał włosy, wdzierał się pod kurtki, octobrowy, ostry. Walentyna zmarzła, wąchała płaszcz.

Dziękuję, że mnie wysłuchałaś powiedziała. Teraz chociaż jednej osobie powiedziałam prawdę. Może będzie lżej.

Będzie obiecała Łucja, choć nie była pewna. A dzieciom kiedy powiesz?

Wkrótce. Za kilka dni. Sergiusz przyjedzie w weekend, wtedy powiem. Zadzwonię też do Szczepki, niech przyjedzie, będzie łatwiej.

Chcesz, żebym była z tobą?

Walentyna pokręciła głową.

Nie, muszę to zrobić sama. Sam się pogubiłam, sama się rozplączę. Bądź po prostu obok, kiedy odejdą, a ja znów zostanę sama. Przyjdź na herbatę albo po prostu milczmy razem. Nie chce być sama.

Łucja przytuliła przyjaciółkę mocno, naprawdę. Walentyna przytuliła się z powrotem i stały tak na środku ulicy, dwie starsze kobiety, obejmujące się jak za dawnych lat, kiedy świat był prostszy.

Przyjdę obiecała Łucja. Na pewno przyjdę. I wezmę Michała, niech też pożegna się przy Henryku. Chociażby przy grobie.

Dobrze wytrząsnęła łzy Walentyna. Idę już.Obie po raz ostatni spojrzały na cmentarz, po czym powoli odwróciły się i rusили w stronę domu, niosąc w sercach zarówno ból, jak i odrobinę ukojenia.