Nie mogąc znaleźć spokoju, obserwowała świat za oknem, podczas gdy mała zasnęła na jej rękach.

Joanna nie mogła znaleźć sobie miejsca. Na rękach spała mała Zosia, a ona wciąż nie potrafiła oderwać się od okna.

Minęła już godzina, od kiedy wpatrywała się w podwórze.

Kilka godzin temu jej ukochany mąż Marek wrócił z pracy. Joanna była w kuchni, lecz on wcale do niej nie wszedł. Gdy w końcu wyszła do pokoju, zobaczyła, jak pakuje rzeczy.

— Gdzie idziesz? — zapytała zmieszana.

— Wychodzę. Odchodzę od ciebie do kobiety, którą kocham.

— Marek, żartujesz? Coś się stało w pracy, wyjeżdżasz w delegację?

— Czy ty naprawdę nie rozumiesz? Miałem cię dość. W twojej głowie jest tylko Zosia, mnie nie zauważasz, o siebie nie dbasz.

— Nie krzycz, obudzisz Zosię.

— Proszę, znowu tylko o niej myślisz. Mężczyzna odchodzi, a ty…

— Prawdziwy mężczyzna nie porzuciłby żony z małym dzieckiem — cicho powiedziała Joanna i wróciła do córeczki.

Znała charakter męża. Gdyby teraz kontynuowała tę rozmowę, wybuchłaby awantura. W oczach miała już łzy, których nie zamierzała mu pokazać. Wzięła Zosię z łóżeczka i wyszła do kuchni. Tam Marek nie zajrzy — nie miał tam nic do zabrania.

Przez okno widziała, jak wsiadł do samochodu i odjechał. Nawet się nie obejrzał, a Joanna wciąż stała przy oknie. Może w głębi duszy liczyła, że jego auto zaraz pojawi się na podwórku, a on wyjdzie i powie, że to tylko głupi żart. Lecz nic takiego się nie stało.

Całą noc nie mogła zasnąć. Nie miała do kogo zadzwonić, by opowiedzieć o swoim nieszczęściu. Matka dawno już o niej zapomniała. Cieszyła się, gdy córka wyszła za mąż, a potem właściwie przestała się nią interesować. Dla Wandy istniało zawsze tylko jedno dziecko — młodszy brat Joanny. Miała przyjaciółki, ale to matki takie jak ona — teraz pewnie spały. I jak niby miałyby jej pomóc?

Zasnęła dopiero nad ranem. Spróbowała zadzwonić do Marka, lecz odrzucił połączenie i wysłał SMS, by więcej go nie niepokoiła.

Wtedy Zosia zaczęła marudzić. Joanna podeszła do niej. Nie mogła się rozklejać. Odszedł? Trudno. Miała córeczkę, o którą musiała dbać. Musiała wymyślić, jak żyć dalej.

Sprawdziła, ile pieniędzy zostało w portfelu i na karcie, i przestraszyła się. Nawet gdyby poprosić właścicielkę mieszkania, by poczekała pięć dni z czynszem, do czasu wypłaty zasiłku, to i tak by nie starczyło. A przecież trzeba było jeszcze coś jeść. Mogłaby spróbować znaleźć pracę zdalną, ale Marek zabrał swój laptop.

Miała jeszcze dwa tygodnie opłaconego wynajmu, by coś wymyślić. Lecz czasu było coraz mniej.

Gdy jednak zaczęła dzwonić do znajomych, zrozumiała, że nic z tego nie będzie. Nikt nie chciał zatrudnić kobiety z małym dzieckiem. Nawet do mycia podłóg musiałaby zostawić Zosię z kimś na godzinę lub dwie. A nie miała z kim. Zmiana mieszkania też by nie pomogła — i tak wynajmowali niedrogie lokum. Jedynym wyjściem było wrócić do rodziców. Ale ona sama opóźniła się z założeniem rodziny, gdy tymczasem brat ożenił się wcześnie. Mieszkał z matką i swoją żoną, a do tego mieli już bliźnięta. W sumie w dwupokojowym mieszkaniu żyło pięć osób. Gdyby dołączyła ona z Zosią, jak mieliby się tam pomieścić?

Joanna powiedziała właścicielce, że wyprowadzi się po upływie opłaconego terminu. Nie mogła znaleźć sobie miejsca. Owszem, mogła wynająć pokój w akademiku — nawet oglądała kilka ofert. Ale tamtejsze towarzystwo było takie, że nie życzyłoby się go nawet wrogowi. Pisała do Marka, prosząc o pomoc finansową dla córki, lecz on nie odpowiadał. Nawet nie czytał wiadomości. Pewnie dodał ją do czarnej listy.

Pozostało pięć dni do wyprowadzki. Joanna zaczęła pakować rzeczy. Nie było ich wiele, ale chciała czymś zająć myśli. Wtedy ktoś zadzwonił do drzwi.

Otworzyła i stanęła w osłupieniu. Na progu stała Barbara — jej teściowa.

*„Czyżby miał mnie spotkać kolejny problem?”* — pomyślała, wpuszczając ją do środka.

Z Barbarą zawsze miała napięte relacje. Uśmiechały się do siebie, lecz w głębi nienawidziły się wzajemnie. Już w dniu ich pierwszego spotkania przyszła teściowa dała jasno do zrozumienia, że Joanna jej się nie podoba. Jak wiele matek uznała wybór syna za błędny. Przecież mógł znaleźć lepszą. Dlatego Joanna od razu oświadczyła, że nie zamieszkają razem — nie dogadałyby się. Wynajęli więc mieszkanie.

Gdy Barbara przychodziła w gości, było jak w tych dowcipach: *„Joasiu, a ty tu w ogóle kurze ścierasz?”*. Dania, które gotowała Joanna, teściowa nazywała „świńskim jadłem”. Prawda, gdy Joanna zaszła w ciążę, Barbara nieco się uspokoiła. Lecz gdy urodziła się Zosia, natychmiast oświadczyła, że dziecko „nie z ich rasy”, więc Marek powinien sprawdzić, czy jest ojcem.

Dopiero gdy Zosia skończyła pół roku, Barbara zaczęła dostrzegać w niej rodzinne rysy i czasem brała ją na ręce.

Marek, jak mógł, uspokajał żonę. Mówił, że matka wychowywała go sama i dlatego jest taka zazdrosna. Prosił, by znosiła jej wizyty, bo przecież nie przychodziła często. Choć Joanna chętnie przyjęłaby choć trochę pomocy, nigdy nie prosiła o nią teściową.

A teraz stała w jej przedpokoju, i to po tym, jak Marek odszedł. Pewnie przyszła pooglądać jej upadek. Lecz Joannie było to już obojętne.

Z zamyślenia wyrwał ją głos Barbary.

— No, szybko pakuj rzeczy. Nie ma tu dla was miejsca — powiedziała.

— Barbaro, przepraszam, nie rozumiem…

— Co tu rozumieć? Pakuj się, mówię. Jedziecie do mnie.

— Do was?

— A ty gdzieś się wybierałaś? Do matki, gdzie tłok jak w tramwaju?

— Aha… Więc wiecie wszystko?

— Oczywiście, że wiem. Szkoda, że nie wcześniej. Dziś ten dureń mi powiedział. Mam trzypokojowe mieszkanie. Wszystkim starczy miejsca.

Joanna nie miała wyboru. Pomyślała: *„Raz kozie śmierć”*.

Gdy przyjechały do domu Barbary, początkowo bała sięW końcu zrozumiała, że czasem rodzina to nie ci, z którymi dzielimy krew, lecz ci, którzy zostają, gdy cały świat odchodzi.