Miłość, której nie widać na pokaz Ania wyszła z chaty z pełnym wiadrem pomyj dla świń i naburmuszona minęła swojego męża Gienka, który już trzeci dzień męczył się z remontem studni. Wymyślił sobie, że ozdobi ją rzeźbieniem, żeby była ładna, jakby nie było ważniejszych rzeczy do roboty! Żona krząta się po gospodarstwie, karmi zwierzęta, a on stoi z dłutem w ręku, cały w trocinach, patrzy na nią z uśmiechem. No co to za chłop, którego Bóg zesłał? Ani czułego słowa nie powie, ani pięścią w stół nie walnie, tylko w milczeniu pracuje, czasem podejdzie, spojrzy głęboko w oczy i pogłaszcze jej gruby, jasny warkocz – to cała jego czułość. A chciałoby się, żeby i „promyczkiem” nazwał, i „łabędzią białą”… Zadumała się nad swoim kobiecym losem i o mało co nie potknęła się o starego Burka, co po podwórku się pałętał. Gienek rzucił się od razu, podtrzymał żonę, a na psa spojrzał surowo: – Co się plączesz pod nogami? Żonę mi jeszcze poturbujesz. Burek ze skruchą spuścił oczy i powłóczył do budy. Ania znowu się zdziwiła, jak te zwierzaki męża jej słuchają. Kiedyś go o to zapytała, a on tylko machnął ręką: – Kocham zwierzęta, to i one mnie kochają. Ani serce też o miłości marzyło – by na rękach nosił, by czułe słowa do ucha szeptał, a co rano kwiatek na poduszce zostawiał… Ale Gieniek do czułości był niechętny i Ania zaczęła się zastanawiać – czy on ją w ogóle kocha, choćby troszeczkę? – Szczęść Boże sąsiadko! – zajrzał przez płot Wacek. – Gieniek, ty dalej się w te ozdóbki bawisz? I komu to potrzebne? – Chcę, żeby moje dzieci na piękno patrząc, dobrymi ludźmi wyrosły. – To najpierw dzieci musisz zrobić – zaśmiał się sąsiad i puścił Ani oczko. Gieniek smutno spojrzał na żonę, a Ania speszona pobiegła do domu. Nie spieszyło jej się do dzieci, młoda jeszcze, urody jej nie brakowało, chciała chwilę dla siebie pożyć, a mąż ani to ogień, ani woda. A sąsiad – proszę bardzo! Wysoki, silny chłop, Gieniek też swój, ale tamten to elegancki, słowa jak miód leją się z ust, kiedy się spotkają przy furtce. Szepcze, jak to latem deszczyk: „Anielico, słoneczko moje…”. Serce mięknie, nogi się uginają, ale Ania ucieka od niego – nie ulega namowom. Wychodząc za mąż, przysięgała być wierną żoną, rodzice przez lat wiele żyli zgodnie i nauczyli ją rodziny strzec. A jednak tak bardzo chce wyjrzeć przez okno i spotkać oczy sąsiada… Następnego ranka Ania wyganiała krowę na łąkę i przy furtce natknęła się na Wacka: – Aniu, ptaszku mój, czemu mnie unikasz? Czy się mnie boisz? Napatrzeć się nie mogę na twoją urodę, w głowie mi się kręci, jak cię widzę. Przyjdź do mnie o świcie. Jak twój chłop na ryby rano pójdzie, ty do mnie przyjdź. Dam ci tyle czułości, że najszczęśliwsza będziesz. Ania zarumieniona uciekła bez słowa, a Wacek jeszcze zawołał za nią: – Ja na ciebie zaczekam. Cały dzień myślała o nim Ania. Bardzo chciała miłości i czułości, a Wacek taki piękny, patrzył na nią z żarem… Ale zdecydować się nie potrafiła, choć do świtu jeszcze czas… Wieczorem Gienek napalił w bani. Zaprosił sąsiada na parówkę. Ten chętnie przyszedł – własnej bani nie musiał grzać ani drzewa rąbać. Poklepali się tam brzozowymi witkami, poparzeli swoje stare kości, a potem wyszli do przedsionka, odpocząć. Ania już im nalewkę postawiła, przekąski przyniosła, a przypomniała sobie, że jeszcze ogóreczki w piwniczce stoją. Zeszła do piwnicy, ogórki wzięła i miała już wejść, gdy za uchylonych drzwi usłyszała rozmowę i zamarła, nasłuchując. – A co ty taki niemrawy, Gieniek – szepnął Wacek – chodź, nie pożałujesz. Tam wdówki takie, że cię obłaskawią. A jakie śliczne – aż się oko cieszy! Nie to co twoja Ania, taka zwyczajna myszka. – Nie, Wacek – powiedział cicho, ale stanowczo Gienek – nie chcę żadnych innych kobiet, nawet nie chcę o tym myśleć. Moja żona nie jest żadną myszką, ona najpiękniejsza ze wszystkich kobiet na tym świecie. Nie ma takiego kwiatka, nie ma takiej jagody, która by jej dorównała. Kiedy na nią patrzę, to i słońca nie widzę – tylko jej oczy kochane i jej smukłą sylwetkę. Miłość mnie przepełnia jak rzeka na wiosnę, tylko nieszczęście takie, że nie umiem o tym mówić, nie potrafię jej powiedzieć, jak bardzo ją kocham. Wiem, że się na mnie za to gniewa, czuję to. Wiem, że jestem winny, boję się ją stracić – nie wytrzymałbym bez niej ani jednego dnia, nie mógłbym oddychać bez niej. Ania stała bez ruchu, serce waliło jej jak młot, łzy spływały po policzkach. Wreszcie dumnie podniosła głowę, weszła do przedsionka i głośno powiedziała: – Idź, sąsiedzie, do swoich wdówek, a my z mężem mamy ważniejsze rzeczy do zrobienia. Jeszcze nikt nie ma komu podziwiać tej Gienkowej rzeźby. Wybacz mi, kochany mężu, moje głupie myśli i moją ślepotę – szczęście w rękach miałam, a nie dostrzegałam. Chodź, już za dużo czasu zmarnowaliśmy… Następnego ranka, o świcie, Gienek na ryby nie poszedł.

Miłość nie na pokaz

Jadwiga wyszła ze starej chałupy, niosąc wiadro pełne paszy dla świń. Przeszła obok męża, Bogdana, który już trzeci dzień z rzędu dłubał przy studni. Marzył mu się zdobiony kołowrót, żeby było ładniej jakby nie miał ważniejszych rzeczy do roboty! Żona krząta się po gospodarstwie, zwierzęta karmi, a on stoi z dłutem w ręku, cały w trocinach, i patrzy na nią z uśmiechem. Co za mąż się jej trafił! Ani czułego słowa nie powie, ani pięścią w stół nie walnie, tylko pracuje w milczeniu. Czasem podejdzie, spojrzy jej prosto w oczy i pogładzi po grubym, jasnym warkoczu to cała jego czułość. A tak by się chciało, żeby mówił do niej gwiazdeczko, łabędzico

Zamysliła się nad swoim babskim losem, aż omal nie potknęła się o starego, kudłatego Baksa. Natychmiast Bogdan podbiegł, złapał ją w ramiona i spojrzał srogo na psa:
No, Baks, co ty pod nogi właścicielce włażysz, jeszcze ją poturbujesz.

Baks zrzucił uszy, spojrzał przepraszająco i powlókł się do budy. Jadwiga po raz kolejny była zdumiona, jak zwierzęta rozumieją jej męża. Zapytała go kiedyś o to, a on tylko odparł:
Ja po prostu zwierzęta kocham, więc one odpowiadają mi tym samym.

Jadwiga też marzyła o miłości by ją nosił na rękach, mówił czułe słowa do ucha, kładł kwiaty na poduszce Ale Bogdan był oszczędny w okazywaniu uczuć, zaczęła już wątpić czy on ją w ogóle kocha choć odrobinę?

Szczęść Boże, sąsiadeczko zajrzał przez płot Wiesiek. Bogdan, ty się jeszcze z tą studnią męczysz? Komu te zdobienia potrzebne?

Chcę, żeby moje dzieci były dobrymi ludźmi, żeby patrzyły na piękno odpowiedział Bogdan.

Najpierw dzieci trzeba mieć zaśmiał się Wiesiek i mrugnął do Jadwigi.

Bogdan rzucił smutne spojrzenie żonie, a Jadwiga, zmieszana, pośpieszyła do domu. Nie spieszyło się jej z dziećmi była młoda, ładna, chciała jeszcze dla siebie pożyć, a męża uważała za zbyt spokojnego. A sąsiad Ech, przystojniak, szerokie ramiona! Bogdan też był niczego sobie, ale Wiesiek I kiedy spotkał ją pod bramą, mówił takie słodkie słowa, jak letni deszcz szepczący: Rosiczko, słoneczko moje”. Serce jej wtedy drżało, chciało się ich słuchać ale jednak zawsze odchodziła, nie dała się ująć. Wyszła za mąż obiecała być wierną żoną, tak jak jej rodzice przeżyli razem całe życie, dbając o spokój domu.

A jednak, dlaczego ciągle wyglądam przez okno, marząc tylko, by spojrzeć w oczy sąsiadowi?

Następnego ranka Jadwiga wyganiała krowę na pastwisko i spotkała Wieśka pod furtką:
Jadwiguniu, gołąbko, czemu ty mnie unikasz? Boisz się czy co? Nie mogę się napatrzyć na twoje piękno, świat mi wiruje, jak na ciebie patrzę.
Przyjdź do mnie nad ranem. Jak twój Bogdan pójdzie na ryby, wstąp do mnie. Ja cię szczęściem obsypię, ukocham jak żadna inna…

Jadwiga aż się zarumieniła, policzki jej zapłonęły, serce zaczęło bić mocniej, ale nic nie powiedziała. Przeszła szybko, tylko usłyszała za sobą:
POCZEKAM tu na ciebie…

Cały dzień myślała o Wieśku. Marzyła o czułości, tak bardzo chciała poczuć się chciana, a Wiesiek taki przystojny i patrzył tym palącym wzrokiem Ale ciągle brakowało jej odwagi. Do świtu jeszcze sporo czasu, może

Wieczorem Bogdan rozpalił banię. Do sąsiada też zawołał a Wieśkowi pasowało, własnej bani nie musiał palić, drewna żal. Więc naparzali się tam biczami brzozowymi, stękając z rozkoszy. Naparzyli się porządnie, wyszli do przedpokoju, a Jadwiga już im postawiła karafkę samogonu i przekąski. Przypomniała sobie o małosolnych ogórkach w piwnicy, poszła je przynieść i, chcąc wejść do środka, usłyszała rozmowę przez uchylone drzwi.

Tyś jakiś taki bez decyzji, Bogdan szepnął Wiesiek chodź ze mną, nie pożałujesz! Tam takie wdówki zaopiekują się, urodą nacieszą. Nie to, co twoja Jadwiga, szara mysz.

Nie, Wiesiek usłyszała cichy, lecz stanowczy głos męża. Ja nie potrzebuję żadnej urody, nawet myśleć o tym nie chcę. Moja żona nie jest szarą myszką, najpiękniejsza jest spośród wszystkich kobiet na tym świecie. Nie ma takiego kwiatu, nie ma takiej jagody, piękniejszej od niej! Jak na nią patrzę, nie widzę słońca tylko jej oczy, tylko linię jej talii. Serce mi się wtedy wylewa jak Wisła na wiosnę. Tylko, że jestem nieśmiały, nie umiem mówić czułych słów, nie potrafię jej wytłumaczyć, jak mocno ją kocham Wiem, że się przez to na mnie złości, czuję, jakby oddalała się ode mnie. Boję się jej stracić, bo bez niej nie wytrzymam ani dnia, nie nabiorę powietrza bez niej.

Jadwiga nasłuchiwała z bijącym sercem. Jedna łza spłynęła jej po policzku. Otarła ją, weszła do przedpokoju i powiedziała głośno:
Idź, Wiesiek, rozganiaj smutki wdowom, a my z mężem mamy ważniejsze sprawy. Jeszcze żadne oczy nie patrzą na tę urodę, co ją Bogdan wyciął w studni. Wybacz mi, kochany, za głupie myśli, że nie widziałam, jakie szczęście miałam w rękach. Chodź, za dużo już czasu straciliśmy

Nazajutrz, o świcie, Bogdan już nie poszedł na rybyBogdan spojrzał na nią szeroko otwartymi oczami, przez chwilę nie mogąc wydobyć słowa. Potem podszedł, wziął ją za rękę ostrożnie, niemal z lękiem, jakby trzymał coś bezcennego. Przez okno wpadało złote światło zachodu, tańcząc na ich dłoniach. Wiesiek już nic nie powiedział wzruszył ramionami, stłumił śmiech i wyszedł, cicho zamykając drzwi.

Zapadła cisza, którą przełamało krótkie szczeknięcie Baksa. Jadwiga poczuła, jak cała gorycz z niej spływa, jakby ktoś zmył jej serce czystą wodą ze studni.

Bogdan pochylił się i niezdarnie, ale z całą siłą uczuć, jakich nikt się po nim nie spodziewał, ucałował jej dłoń. A potem spojrzał w oczy, jakby pierwszy raz się odważył:

Kocham cię, Jadwigo. Może nie umiem mówić jak inni. Ale jak ciebie zabraknie, to i studnia, i cały dom by opustoszały.

Zrozumiała, że cała jej tęsknota za czułością była pragnieniem słów a on dawał jej coś więcej: dom, pewność, jasność prostych gestów, miłość rosnącą w drobnych czynach. Uśmiechnęła się, stając naprzeciw niego. Świat na zewnątrz cichł i malał.

Tego wieczoru, gdy ostatnia smuga słońca zamigotała na świeżo rzeźbionym kołowrocie, Jadwiga pierwszy raz tak mocno objęła męża, a on, choć ręce miał szorstkie od pracy, delikatnie otoczył ją ramionami. Wszystko inne przestało mieć znaczenie. Nawet w milczeniu można czasem powiedzieć „kocham” najgłośniej na świecie.