Marzeno, kochana, słyszałam, że masz kłopoty finansowe? Marzena kroiła łososia i zawijała go w nale…

28 listopada

Drogi pamiętniku,

Od rana pachnie w całym mieszkaniu mama smaży naleśniki na tej starej żeliwnej patelni, której nigdzie nie zamieniłabym na nową. Ja oczywiście, jak co roku, odpowiadam za farsz. Dziś wybrałam łososia, którego kupiłam na targu na Halach Mirowskich drogi, ale idealny do naleśników. Starłam żółty ser, posiekałam koperek, wyłożyłam śmietanę do mojej ulubionej porcelanowej miseczki.

U mamy, w ostatnią niedzielę listopada, zawsze zbiera się cała rodzina. Tak mamy od lat. Najpierw kolacja u mamy, potem planowanie Sylwestra.

Przy stole głośno i gwarno: siostra Wioletta z mężem Kubą, wujek Wiesiek z ciocią Ludwiką, kuzyni Szymon i Piotrek. Wszyscy jedzą naleśniki, popijają gorącą herbatą, rozmawiają i śmieją się.

Marysiu, podaj łososia, poprosiła Wiola, wyciągając rękę przez stół.

Proszę, trzymaj.

Wiola nałożyła sobie solidną porcję.

Dobrego łososia wybrałaś. Taki tłusty! Chyba świeży, co?

Z Hali, ale swoje kosztował. Ale przecież do naleśników tylko taki się nadaje.

Wujek Wiesiek dolał sobie herbaty.

No to, kochani, czas pogadać. Sylwester tuż za rogiem! Gdzie świętujemy?

Wszyscy spojrzeli po sobie. Wiola nie wytrzymała pierwsza:

A cóż za pytanie? U Marysi, jak zawsze! Wszystkich nas zmieści, dom duży.

Podniosłam wzrok znad talerza, patrzę na siostrę.

Są inne propozycje?

Ano nie ma. Do mnie się nie pomieścimy. Zresztą, to już nasza tradycja.

Tradycja, powtórzyłam cicho.

Ciocia Ludwika starannie wytarła usta serwetką, odłożyła naleśnika.

No i zrób swój tort, Marysiu. Ten czekoladowy z Pragi, co go robisz co roku. U ciebie najpyszniejszy. W zeszłym roku jeszcze tydzień o nim rozmawialiśmy.

I więcej kawioru weź! dorzucił wujek, siorbiąc herbatę. Rok temu zjadło się błyskawicznie. Tyle ludzi, a puszeczka taka malutka. Weź w tym roku trzy!

Patrzyłam na uśmiechnięte twarze rodziny. Na plamy od naleśników, na rozgadanie. Spojrzałam na męża.

Siedział zamyślony nad telefonem, w rozmowach nie brał udziału. Ale widziałam napięte ramiona. Wsłuchiwał się, choć udawał obojętność.

Mój syn Michał, jak zwykle, w słuchawkach. Szesnaście lat dorosłe rozmowy niezbyt go interesują.

I jak, Marysiu? dopytywała Wiola. Zgadzasz się?

Dobrze, wymamrotałam cicho.

Ale coś we mnie pękło. W domu mąż od razu rzucił się do rozmowy:

Znowu będziesz karmić całą rodzinę? Ileż można? Ja i Michał prosiliśmy cię już tyle razy przestań.

Sama nie wiem… Zostawiłam kurtkę na wieszaku.

Co to znaczy? Przecież się zgodziłaś! Jak zawsze. Kiwnęłaś i po sprawie!

Powiedziałam dobrze. Ale nie mówiłam, że wszystko sama zapłacę.

Stanął osłupiały na środku korytarza.

Co wymyśliłaś?

Zobaczysz. Sama do końca nie wiem. Ale coś muszę zmienić.

Weszłam do kuchni, wstawiłam wodę, wyjęłam laptopa. Otworzyłam Excela. Biała, pusta tabela.

Patrzę i myślę o zeszłym roku. Mięso indyk, wołowina. Rybka łosoś. Kawior czerwony i czarny. Owoce mandarynki, winogrona, ananas. Słodycze, ciasta, tort praski, ciasteczka, napoje, pieczywo, kawa, wszelkie drobiazgi… Zapisywałam, sumowałam, porównywałam. I tak co roku więcej.

Mąż zagląda mi przez ramię.

Ile wyszło?

Sam zobacz.

Spojrzał na sumę na dole tabeli. Zagwizdał przez zęby.

Ładna sumka. Nawet nie myślałem, że tyle. To prawie twoja miesięczna pensja!

Gorzej. To półtorej mojej wypłaty. Jeszcze nie podliczyłam wszystkiego trzeba doliczyć dekoracje, świeczki, serwetki, naczynia…. To jeszcze z tysiąc-półtora złotych.

I co, co roku tyle wydajesz?

Co roku. A wszyscy przyjeżdżają, jedzą, świętują i nawet dziękuję czasem zabraknie. Bo przecież tak ma być.

I co z tym zrobisz?

Pogadam z nimi.

Tydzień później zadzwoniłam do Wioli.

Wiola, musimy porozmawiać.

O czym? Coś się stało? Głos masz dziwny

O Sylwestrze. Przyjedź, pogadamy.

Siostra wpadła w sobotę do południa, podenerwowana, z ustami w kreskę. Usiedliśmy w kuchni. Podałam jej herbatę.

No, mów. O co chodzi?

Wyjęłam tabelę. Położyłam przed nią.

Policzyłam, ile mnie kosztuje nasz rodzinny Sylwester. Popatrz.

Wiola przeleciała wzrokiem po kolejnych sumach. Minę miała coraz bardziej kwaśną.

Ale przecież nie każe ci nikt kupować czarnego kawioru i indyka.

Sama też nie wymyśliłam… Wujek Wiesiek chciał indyka zamiast kurczaka, mówił, że będzie wykwintniej. I kawior miał być, bo poprzednio za szybko się skończył.

Siostra odłożyła herbatę. Spojrzała inaczej.

I co proponujesz?

Nie dam już rady sama wszystkiego sponsorować. Albo dzielimy po równo, albo każda rodzina odpowiada za swoją część. Gotować mogę, dom otwarty, ale koniec z opłacaniem wszystkiego za własne.

Wiola prawie zakrztusiła się herbatą. Podałam jej chusteczkę.

Serio? Tak źle z kasą u was?

Nie. Mam dosyć być sponsorem rodzinnych świąt dla dziesięciu osób! Trzy lata z rzędu!

Ale przecież rodzina! Co to za rozliczenia? Przecież to nie dla obcych ludzi.

Tak, rodzina. Ale dla mnie to są już spore pieniądze. Chcesz, pokażę każdy paragon?

Nie trzeba szczegółów. Rozumiem uważasz, że was wykorzystujemy.

Nic takiego nie powiedziałam. Po prostu chcę podzielić wydatki. To uczciwe!

To to samo. Uważasz nas za skąpców.

Nikt nikogo nie obraża. Albo świętujemy razem uczciwie, albo robimy we własnym gronie.

Wstała, pochwyciła torebkę.

Zmieniłaś się. Dawniej byłaś milsza.

Może po prostu byłam naiwniejsza. Teraz mam dość.

Potem była rozmowa z wujkiem. Przyszedł z ciocią, podałam herbatę, postawiłam przed nimi wyliczenia.

Wujek burzył się najgłośniej. Rzucał rękami, że tradycja się sypie, że młodzież teraz bez serca, że nigdy tak nie było.

Marysiu, ja mam emeryturę niewielką! Skąd mam wytrzasnąć na delikatesy?

Moja pensja też nie z gumy. Ale jakoś planuję te wydatki.

To mnie obrażasz.

Nie obrażam. Mówię tylko wprost to, co powinnam już dawno.

Ciocia Ludwika była ostatnia. Zadzwoniła sama.

Marysiu, kochanie, słyszałam, ponoć gorzej z pieniędzmi?

Wcale nie. Po prostu nie chcę więcej dźwigać całego święta sama.

Ale przecież jesteśmy rodziną liczyć pieniądze między bliskimi?

Właśnie tak! W rodzinie trzeba być szczerze wobec siebie.

O co masz żal?

Żadnego żalu. Po prostu dotarło do mnie, że trzy lata z rzędu płaciłam za wspólne święto. Słowo wspólne dotyczyło tylko biesiadowania. Ale faktycznie to ja wszystko ogarniałam.

Może moglibyśmy przynieść sałatki, ciasto?

Właśnie tego chcę! Żeby każdy coś dorzucił. Wtedy jest uczciwie.

Cisza przez tydzień. Rodzina nie odpisuje. W końcu zaczęłam planować sylwestra tylko dla siebie, męża i Michała. Proste menu, zakupy na trzy osoby. Mąż wspiera, mówi, że od dawna tak powinnam postąpić.

Michał też popiera:

Mama, jesteś super! W końcu im powiedziałaś!

Ale na tydzień przed sylwestrem, wieczorem 24 grudnia, telefon od Wioli. Mówi chłodno, już bez pretensji.

Marysiu, jesteś w domu?

Tak.

Mogę podjechać?

Jasne, wpadaj.

Przyjechała, siedliśmy w kuchni. Podałam jej herbatę i ciastka.

Dobra Przegadaliśmy z resztą. Zgadzamy się.

Na co?

Na podział wydatków. Wujek weźmie napoje, ja zakąski mięsne i rybne, ciocia Ludwika słodycze i owoce. Ty z mamą danie główne i dodatki. Odpowiada ci?

Odpowiada. Dzięki, Wiolu.

31 grudnia rodzina zaczęła się zjeżdżać od rana. Wujek przywiózł torby z napojami. Otarł czoło chusteczką.

Wszystko przyniosłem, mam nadzieję, wystarczy.

Dziękuję, wujku.

Wiola przywiozła wędliny, ryby, krewetki.

Starałam się, wszystko porządne kupiłam.

Świetnie, dzięki.

Ciocia Ludwika przyniosła tort w ozdobnym pudełku, owoce i słodycze.

Tort zamówiłam w cukierni, polecają. Owoce z targu świeżutkie.

Ja wystawiłam gorące: pieczony kurczak z rumianą skórką, ziemniaki z grzybami, warzywne leczo. Wspólnie nakryliśmy do stołu.

Jest trochę sztywno. Siostra zagryza wargi, wujek burczy coś pod nosem, ciocia Ludwika wzdycha i poprawia obrus.

Ale stopniowo, już przy stole, napięcie znika. Gadamy, śmiejemy się, opowiadamy nowinki.

Przed północą jest już jak dawniej. Śmiech, wspomnienia, wspólne toastowanie.

Patrzę na nich i czuję ulgę. Nie to zmęczenie, rozdrażnienie, co zwykle tylko ulgę i radość. Mąż rozmawia z wujkiem o wędkowaniu, Michał nie ma słuchawek, Wiola nawet zaczęła coś opowiadać ze swoją energią.

Po północy, gdy sprzątałam, podszedł wujek. Umył ze mną naczynia.

Wiesz, Marysiu, miałaś rację!

W czym?

Że trzeba było dzielić wydatki. Sam nie myślałem, ile to kosztuje, a gdy teraz poszedłem na zakupy zrozumiałem.

Poczułam ulgę, a nie tę coroczną harówkę. Powiedziałam, co myślę. Postawiłam sprawę jasno. Rodzina nie uciekła, nie obraziła się, tylko dostosowała do nowych zasad.

Mąż mnie przytulił:

Jestem z ciebie dumny, Marysiu. Tak trzeba!

Bałam się, że się obrażą, nie przyjadą, że święto się wywróci.

Ale udało się! I jest bardziej sprawiedliwie.

Przytaknęłam. Tak, teraz to rzeczywiście nasze wspólne święto, a nie mój prywatny maraton po sklepach i garach. Tradycja nie zginęła, tylko się zmieniła. Stała się uczciwsza. To moje największe zwycięstwo tego roku! Nie milczeć, nie znosić w milczeniu, ale rozmawiać otwarcie i szukać rozwiązań.

A wy, co o tym myślicie? Dajcie znać w komentarzu! Jeśli spodobał Wam się wpis zapraszam do polubienia i śledzenia.