Lola. Świat w moim wnętrzu.

16kwietnia 2025r.

Urodziłam się w cichej, ciepłej rodzinie, w której było czworo dzieci: najstarszy brat Marek, drugi Paweł, siostra Zofia i ja najmłodsza. Dzieliłam się kilkoma zdrobnieniami: Jagusia, Jaga, a tata miał dla mnie wyjątkowe imię Jagoda. Wypowiadał je tak, jakby kołysał mnie po miękkich falach, jakby w tym brzmieniu kryła się letnia, domowa przytulność. Uwielbiałam to imię i prosiłam, by wszyscy nazywali mnie tak, jak tata mnie wołał.

Moi rodzice byli zwykłymi ludźmi, a właśnie zwykli ludzie potrafią czynić świat pięknym. Mama Anna pracowała w sklepie odzieżowym, tata Jan w zakładzie metalowym. Żyli skromnie, ale spokojnie, w jakimś cichym porozumieniu, gdzie nie było głośnych słów, lecz mnóstwo trwałego, niezawodnego, milczącego ciepła.

Tata wracał do domu pachnąc smarem i wiatrem z drogi. Zawsze nosił przy sobie torby: słoiki z ogórkami od sąsiadów, worki ziemniaków, arbuzy, które w najmniej oczekiwanym momencie potrafił przynieść pod drzwi. Nie potrafił przejść obok cudzej prośby. Wydatkami zaś zajmowała się mama to był jej mały świat: porządek, rachunki, dokładność. Nie wydawała nadmiaru, ale gdy chodziło o książki, zajęcia, przywileje dla nas, dała wszystko bez wahania. Na własne potrzeby i na potrzeby Jana oszczędzała, a my nigdy nie odczuwałyśmy braku.

Każdego piątku, jak rytuał, siadała przed telewizorem, wyciągała pudełko z nitkami i zaczynała szwy. Mama leczyła nasze ubrania tak spokojnie, jak leczyła nas swoją ciszą i uwagą. Była łagodna, lekko pulchna, z gęstymi włosami związanymi w surowy kok. Nigdy nie słyszałam, by kłóciła się z tatą. Rozmawiali godzinami, cicho, tak jakby w ich dwójce istniał osobny, zrozumiały tylko im świat.

Tata przemawiał krótko:
No co, dzieciaki, wszystko w porządku?
Zawsze dotykał nas po głowie, po kolei. Czasem podnosił mnie na ręce i podrzucał w powietrze, tak że na chwilę widziałam wszystko z góry, jakby leciała. To były moje ulubione momenty. Czułam, że nasza rodzina jest idealna, jak w książkach, w której wszystko jest na swoim miejscu.

W szkole byłam zupełnie inna: hałaśliwa, jaskrawa, emocjonalna. Poezja przychodziła mi lekko, teksty jeszcze łatwiej. Już w piątej klasie wiedziałam, że chcę stać na scenie, marzyłam o teatrze. Kiedy powiedziałam to mamie, prawie rozlała herbatę na obrus. Tata roześmiał się:
Co, Jagodo? Spróbujmy.
Poszłam własną drogą uczęszczałam na lekcje, występowałam, pracowałam na festynach, pisałam życzenia, krótkie scenki Pewnego dnia zdecydowałam się napisać małą książkę o dziewczynce, która szuka siebie. Do ostatniej chwili wahałam się, czy pozwolić komuś przeczytać ten rękopis. Pisałam w nocnych cichych momentach, przerywanymi pracą. To było za bardzo osobiste, za bardzo nie książka».

Pokazałam ją tylko jednej przyjaciółce. Gdy przeczytała, nagle powiedziała:
Chcę rozdać egzemplarz twojej książki każdej kobiecie, która przyjdzie na moje urodziny
Najpierw myślałam, że mnie źle słyszała.
Jaka książka? Co to za notatki
Kobieta pochyliła głowę i uśmiechnęła się delikatnie:
Jagodo, od lat ofiarowujesz mi swoją przyjaźń, wkładając w nią duszę. W tym roku chcę podarować wszystkim twoją książkę jako wyraz wdzięczności. Mogę sobie na to pozwolić.
Te słowa zburzyły mnie. Przez dwa dni błądziłam, tłumacząc sobie, że to nie tak, że to niepoważne. Ale przyjaciółka już wszystko załatwiła: znalazła skład, podzieliła się kontaktem do drukarni, nalegała:
Niech wyjdzie na świat. Wszyscy ją polubią, zobaczysz.
I tak się stało. Książka wzleciała od razu, bo była szczera, żywa, bez sztucznych ozdobników. Czytelnicy rozpoznawali w niej siebie, swoje lęki, nadzieje, prawdę, którą wielu boi się wypowiadać. Książka rozeszła się szybko i zaczęła być zamawiana jako prezent.

Potem postanowiłam napisać coś głębszego, prawdziwego o rodzinie, o korzeniach, o tych, dzięki którym istnieję. To postanowienie otworzyło drzwi do czegoś, na co nie byłam przygotowana.

Musiałam porozmawiać z rodzicami, dowiedzieć się o ich przeszłości, datach, historiach. Zadzwoniłam do mamy. Odpowiadała z dziwnymi pauzami.
Taty nie ma rzekła. Pojechał no w sprawach.
Zaskoczyło mnie to, bo zwykle mama wiedziała, gdzie jest Jan. Zadzwoniłam do taty odebrał od razu, pogodny:
Cześć, Jagodo! Jestem u babci, naprawiam płot.
Dlaczego mama nie powiedziała tego od razu? Już w drodze zrozumiałam, że w jej głosie była nie tylko przerwa, ale coś jeszcze.

W domu spotkałam mamę w kuchni. Spojrzała na mnie i cicho rzekła:
Rozwiedliśmy się z tatą tak się zdarza
Mój idealny obraz rodziców runął. Nie mogłam oddychać, nie mogłam myśleć. Bracia i siostra wiedzieli to od dawna, ale nie mówili mi, bo właśnie urodziłam dziecko. Chcieliśmy cię chronić

Udałam się do taty, domagałam się wyjaśnień. Milczał, patrzył w podłogę. Mama też milczała, dopóki raz nie wybuchła:
Skąd wziąłeś, że żyliśmy szczęśliwie, Jagodo? Byłaś mała niewiele widziałaś, nie rozumiałaś. Tygodniami nie rozmawialiśmy. On nie potrafi kochać. Nigdy nie umiał.
Mamo, po co to mówisz
Powiedział mi sam.

Coś we mnie pękło. Przestałam odbierać taty, przestałam myśleć o książce, przestałam być sobą.

Kiedy przyjaciółka zaproponowała wyjazd do Indii, najpierw nie uwierzyłam:
Naprawdę? Teraz? Nie mogę
Wymieniłam wymówki, ale wieczorem, po rozmowie z mężem, który wysłuchał mnie i uśmiechnął się, usłyszałam:
Jedź. Potrzebujesz tej podróży.
Zaczęłam się bronić, ale on przerwał łagodnie:
Jagodo, jedź. Damy radę.
I pojechałam.

Retreat poprowadziła niezwykła kobieta Jaya Śanti. Prosiła, by tak ją nazywać; jej nauczyciel duchowy nadał jej to imię po długim praktykowaniu w aszramie. Jaya oznacza zwycięstwo, Śanti spokój. Zwyciężająca świat, aby odnaleźć spokój. Czuło się w niej, że od dawna odkryła swoją naturę.

Była jasna, nie naiwna, a prawdziwie przejrzysta. Nigdy nie mówiła nie. To nie była uległość, lecz akceptacja. Pojechaliśmy do świątyni w Karnacie, zwanej świątynią szczurów, gdzie setki świętych szczurów dusz przodków były karmione i czczone. Dla nas, dziewczyn, to było przerażające, ale Jaya klęczała i karmiła je ziarnem z dłoni, szepcząc:
Życie nie zawsze przybiera znany nam kształt, ale jest wszędzie.

Słońce, liście, trawy, cień palm, chmury wszystko ona przyjmowała tu i teraz nie jako slogan, a jako oddech. Jej proste zdania przesuwały coś w środku.

Wieczorem, po medytacji, był zachód słońca wilgotny, gęsty, jakby słońce topiło się na horyzoncie. Jaya zaproponowała ciszę na dachu naszego aszramu. Wszyscy odszli do pokojów, a ja zgodziłam się. Patrząc na zachód, w środku było… nie smutek, nie samotność, a coś nieokreślonego.

Jaya siedziała obok i milcząco spoglądała w dal. Nic nie pytała. Po chwili, gdy wydałam ciężki wydech, odwróciła się:
W twojej ciszy jest napięcie, Jagodo rzekła. Siedzisz cicho, ale w tobie wiatr.
Uśmiechnęłam się:
Zawsze tak. Zbyt wiele myślę.
Nie odpowiedziała łagodnie. Dziś nie myślisz. Dziś się ukrywasz.
Spojrzała na mnie spokojnie, bez presji, i dodała:
Czasem człowiek milczy nie dlatego, że nie chce mówić, lecz bo boi się usłyszeć własną prawdę.
Te słowa przebiły mnie. Odwróciłam się, nie chcąc, by widziała drżenie w moich ustach. Ona jednak kontynuowała, tak subtelnie, jakby czytała moje myśli:
Gdy kobieta ukrywa prawdę, najpierw ukrywa ją przed sobą. Serce zawsze wie. Teraz jest w tobie niespokojne, jak pisklę szukające schronienia.
I dopiero wtedy, po przerwie, zapytała:
Skąd to pisklę, Jagodo? Skąd ten niepokój?
Patrzyła mi prosto w serce, nie w oczy. To była prawdziwa Jaya nie pytając, lecz widząc, prowadząc do prawdy swoją obecnością. Opowiedziałam jej wszystko. Słuchała długo, potem powiedziała:
Bardzo kochasz swoich rodziców i chcesz ich uratować od rozstania. Zapominasz jednak, że dzieci nie ratują rodziców. Dzieci kochają i odpuszczają. Nie możesz nosić ich ciężaru. To nie twoja sprawa, Jagodo. Nie możesz ich trzymać razem. Nie powinieneś tego robić.
Płakałam, a ona pogładziła moją dłoń i rzekła:
Jesteś córką, nie sędzią, nie mediatorem, nie terapeutą. Córką. To najważniejsze. Odzyskaj to miejsce i życie stanie się lżejsze.
Po raz pierwszy od dawna naprawdę odetchnęłam.

Po powrocie zadzwoniłam do taty.
Tato, przepraszam, kocham cię. Słyszysz? Kocham.
Cisza. Potem słychać jego szloch.
Czekałem, Jagodo tak czekałem na twój telefon
Wieczorem pojechałam do mamy. Siedzieliśmy w kuchni, a ona stała się nagle taką, jaka była kiedyś: jasna, lekko zawstydzona, trochę zabawna. Rozmawialiśmy do późna. Po raz pierwszy zobaczyłam, że nie jest tylko mamą. To kobieta ze swoim losem, bólem, decyzjami, wolnością.

Kilka dni później otworzyłam laptop i zaczęłam pisać nową książkę. Nie o idealnej rodzinie, lecz o żywej. O miłości, która ma różne odcienie. O drodze, która jest po prostu drogą. O pamięci, o akceptacji. O tym, że światło nie jest tam, gdzie wszystko jest właściwe, lecz tam, gdzie wszystko jest szczere.

Wiem, że tym razem napiszę ją nie jako dziewczynka, ale jako kobieta Jagoda, która odnalazła swój własny świat w środku.