Kto, jeśli nie ja?

Kto, jeśli nie ja?

Na podwórku pięciopiętrowego bloku w kamienicy na Pradze, w Warszawie, wszyscy znali babcię Alwinę Kowalską. Niewysoką, szczupłą, z siwymi włosami splecionymi w surowy kok, poruszała się po dziedzińcu z laską, ale tak zgrabnie, że młodzież nie nadążała za jej krokami.

Alwina Kowalska mieszkała w tym budynku od chwili jego wzniesienia, znała każdego lokatora, a oni ją szanowali nie tyle ze względu na wiek, co ze względu na cięty język i żelazną wolę. Gdy któremuś z sąsiadów przytrafił się kłopot, babcia Ala (tak ją wołano potocznie) była pierwsza, by podać pomocną dłoń, a gdy ktoś zakłócał porządek, natychmiast dawała radę.

Pewnego dnia na podwórze wprowadziła się nowa rodzina młoda para z nastoletnim synem. Chłopiec, imieniem Pawełek, szybko znalazł kompanię podobnych łobuzów i niebawem w kamienicy wybuchł chaos: połamane żarówki w klatce, niecenzuralne napisy na murach, a raz nawet rozbili okno w piwnicy, gdzie staruszkakocica karmiła swoje podopieczne kotki.

Pawełek nie był zwykłym wybrednikiem, lecz łobuzem z zakręconą wyobraźnią. Raz napinał żyłkę między drzewami, by rowerzyści się potknęli, innym razem podrzucał do piaskownicy niespodzianki od sąsiednich psów. Rodzice wzdychali: To tylko okres dojrzewania, lecz babcia Ala nie podzielała tego poglądu.

Hej, Pawełek! zawołała go pewnego poranka, gdy próbował przywiązać petardę do ławki. Podejdź tutaj.

Co chcesz? mruknął nastolatek, ale podszedł.

Jesteś mądrym chłopcem?

No Pawełek zmarszczył brwi.

Bo widzę, że twoje pomysły są po prostu głupie. Mądry nie zachowuje się w ten sposób.

Odstawcie mnie!

Nie odstawiam. Bo jeśli nie ja, to kto ci powie prawdę?

Pawełek zmarszczył się, ale petardę odłożył.

Następnego dnia babcia Ala przyłapała go na nowym wyczynie malował sprayem niecenzuralne słowo na ścianie garażu.

Oho, powiedziała z uśmiechem. Mamy artystę.

Co? Pawełek uśmiechnął się bezczelnie. Ładnie, co?

Ładnie, przyznała babcia. Tylko jest mały problem właściciel garażu, wujek Stanisław, zaraz wróci z pracy. A jeśli cię przyłapie

Nie obchodzi mnie!

Dobrze, westchnęła Ala. Pamiętaj: jeśli wujek Stanisław cię nie ukarze, to ja zrobię.

Pawełek podrapał się po nosie, ale spray odrzucił.

Wieczorem wujek Stanisław, czerwony ze złości, biegł po podwórzu, machając pasem.

Kto to zrobił?!

Pawełek ukrył się za rogiem, ale babcia Ala już stała obok.

No i co, artysto? Biegniesz, czy przyznajesz się sam?

On mnie zabije!

Myślałeś, że brudna robota nie ma konsekwencji?

W rezultacie Pawełek musiał sprzątnąć garaż pod czujnym okiem wujka Stanisława i babci Ali.

Widzisz, rzekła, gdy wszystko było czyste, teraz garaż lśni, a ty przeżyłeś. Mogło być gorzej.

No spadajcie wymamrotał Pawełek, ale w jego głosie już nie było tej bezczelnej werwy.

Minęły tygodnie. Pawełek wciąż był łobuzem, lecz nie tak bezczelnym. Pewnego dnia babcia Ala zobaczyła, jak pędzi po podwórzu z małymi dziećmi.

Znowu po swojemu? zapytała surowo.

Bo one same wchodzą w drogę!

A ty jesteś starszy. Powinieneś być mądrzejszy.

No i co mam z nimi zrobić?

Nie goni ich, a naucz czegoś.

Pawełek spojrzał na nią zdziwiony.

Co?

No więc, zastanowiła się babcia, możesz pokazać, jak gra się w piłkę. Albo w kazańskie rozgrywki.

Ale to mali!

Spróbuj.

Z niechęcią wziął piłkę z domu. Po pół godziny w podwórzu rozległ się śmiech uczył maluchy, jak strzelać karny.

Od tego czasu Pawełek stał się kimś innym. Nie świętym, ale już nie tym małym diabełkiem, przed którym wszyscy się chowali. A kiedy babcia Ala złamała rękę, to właśnie on nosił jej torby z marketu.

Co, Pawełek, rozkwitłeś? podkpiła.

Tylko żebyście nie kłócili się, mamrotał.

Wszyscy w kamienicy wiedzieli: babcia Ala bywa surowa, ale sprawiedliwa, dlatego jej słuchało się.

Bo jeśli nie ona, to kto?

Lato minęło. Pawełek już nie gonił maluchy teraz to one biegły za nim, nazywając go starszym. Pokazywał im, jak wkręcać gwoździe, naprawiać rowery i nawet założył w podwórzu tajne stowarzyszenie z hasłem: Prawdziwi faceci nie hulają chronią słabszych!.

Pewnego dnia babcia Ala, siedząc na ławce, obserwowała, jak Pawełek rozdziela bójkę dwóch chłopców.

Arturze, słabeusz! krzyknął jeden. Bij go!

Bez pięści, odparł Pawełek, stając się żywą barierą. Rozwiążemy to fair.

Babcia uśmiechnęła się.

No i co, Pawełek, przywołała go po wszystkim. Teraz prawie bohater?

No, babciu, zarumienił się. To tylko mali pierdoły.

A już jesteś duży.

Pawełek zamyślił się.

Babciu, po co tak się ze mną grzebiesz? Przecież byłem no, prawdziwym łobuzem.

Bo w tobie widziałam człowieka.

A inni nie dostrzegli?

Inni wolą się gniewać. Ja mrugnęła. W młodości sama byłam taka.

Pawełek zamrugał.

Naprawdę?

Oczywiście. Tylko gorzej. Raz nawet wzywano mnie na komisariat.

I co z tego?

Pewien stary facet powiedział mi: Dziewczyno, jesteś mądra. Po co te głupie wybryki?. I wtedy się ocknęłam.

Pawełek parsknął śmiechem.

No i co, mam się też zastanowić?

Już się zastanawiasz. Widzę.

Zamilkł.

Babciu, a jeśli znowu się pomylę?

Nie będziesz się pomylił. A jeśli i pomylisz, to napraw.

Od tej pory Pawełek był w podwórzu swoim gościem. Pomagał seniorom, naprawiał huśtawki i nawet przekonał kumpli, by nie zaśmiecali. A kiedy babcia Ala znów zachorowała, codziennie wchodził do niej, przynosząc leki i najnowsze plotki z osiedla.

Pawełek, rozkapryszasz mnie, warknęła, ale oczy jej błyszczały.

To ja was uczę, odparł.

Pewnego dnia na podwórzu pojawił się nowy chłopiec równie psotny, co Pawełek kilka lat wcześniej.

Hej, chłopcze! przywitał go Pawełek. Podejdź tutaj

Babcia Ala, siedząc na ławce, uśmiechnęła się cicho.

A kto, jeśli nie on?