Koszt oszustwa: jak filtrujący stał się strażnikiem wody

Drzwi do starego bloku z wielkiej płyty w jednej z dzielnic Łodzi otworzyły się niemal od razu, jakby gospodyni od dawna czekała na gościa. Na progu stanęła drobna staruszka, może osiemdziesięcioletnia, o bystrych, chwytliwych oczach.

— Dzień dobry — powiedział uprzejmie młody mężczyzna, lekko się uśmiechając.

— I tobie zdrowia, synku — skinęła głową staruszka. — Wchodź, nie stój na przeciągu. Z opieki społecznej, czy skąd?

— Nie, babciu. Jestem z firmy zajmującej się uzdatnianiem wody. Montujemy najnowsze filtry. Dzięki nim woda z kranu staje się jak źródlana — czysta, jak dawniej, gdy rzeczną można było pić bez obaw.

— Ojej! — staruszka uniosła brwi. — Więc jesteś wodnikiem, co rzeki czyści? Sprawa dobra. Wchodźże.

Facet delikatnie wytarł buty o wyświechtany dywanik i przekroczył próg.

— Mogę nie zdejmować butów? — zapytał, spoglądając na wytarty linoleum w przedpokoju.

— Jasne, nie martw się, córka mi podłogi umyje. Młoda jeszcze, a ja to stara koza. Już mi się nie chce sprzątać.

— Ależ babciu! Jeszcze pani pełna werwy! Różańce na policzkach! — rzucił facet z wyćwiczoną, fałszywą uprzejmością. — A gdzie kuchnia? Chcę pokazać „towar z górnej półki”.

— Oj, pochlebstwa, a miło. Ja się w lustrze od dziesięciu lat nie widziałam — córka pouwieszała je tak wysoko, że nawet czubka głowy nie dojrzaę. Chodź, pokażę ci twoje pole diabła.

Kuchnia była malutka, ale schludna. Czajnik lśnił, na parapecie stały dwie pelargonie i spodek z miętą. Staruszka usiadła, a facet zabrał się do roboty: odkręcał, przykręcał, lał wodę do słoików, pokazywał filtry i z przejęciem tłumaczył różnicę między „brudną” a „czystą” wodą.

— Kupię twój filtr — odezwała się nagle staruszka. — Ale najpierw napijmy się herbaty. Sama nie lubię, niesmaczne to. A w towarzystwie — jak miód. Pięć minut, nie dłużej.

Facet się zawahał, ale skinął głową. Staruszka z wprawą zagotowała przefiltrowaną wodę i zaparzyła herbatę — aromatyczną, korzenną, z jakąś dziwną nutą.

— Rodzina masz, synku? — spytała, nalewając do kubków.

— Nie, kawaler.

— I chwała Bogu. Za wcześnie ci jeszcze na dzieciaki. Dobra herbata?

— Bardzo. Gdzie pani taką zdobywa? Ja bym też sobie sprawił.

— Dają mi ją wróżki na urodziny — odparła z uśmiechem staruszka.

Facet się uśmiechnął. Postanowił odpowiedzieć żartem:

— A pani czego dobrego tak drzwi obcym otwiera? Teraz takie czasy — oszustów jak mrówków.

— A czego mam się bać, gołąbku? Ja swoje już odstraszyłam. W moim wieku to już ja ludzi mam nastraszać, a nie się trząść. Tym bardziej takich jak ty.

W tej chwili facet poczuł dziwną lekkość w głowie. I… zaczął mówić:

— Komu ta woda potrzebna! Te filtry biorę za dziesięć złotych, a sprzedaję po pięćdziesiąt. Czasem wodę „podkoloruję”, żeby efekt był. Więcej płacą. No i chodzę po babciach, wciskam kit…

Sam nie wiedział, jak mu się to wyrwało.

— A no to dobrze — kiwnęła głową staruszka. — Herbata u mnie, jak mówiłam, magiczna. Wróżki zbierają. Kto ją wypije — ten kłamać nie może.

Facet zerwał się na równe nogi.

— Co za… co pani zrobiła?!

— A nic specjalnego. Sam mówiłeś, że jesteś wodnikiem. No to teraz naprawdę nim będziesz. Nasz rzeczny już ledwo zipie — sam nie daje rady. Będziesz mu pomagał: wodę czyścić, ryby karmić, za zielskiem patrzeć. Odrobisz dziesięć lat — może wrócisz do ludzkiej postaci. A póki co — witaj w żywiole wody.

Facet nie zdążył nawet krzyknąć, gdy zaczął się zamieniać w kroplę, potem w mgiełkę, wreszcie w leciutką chmurkę, która natychmiast skupiła się w srebrny strumyk i chlupnęła do miednicy.

— No i dobrze — mruknęła staruszka, wylewając wodę do zlewu. — Ustatkował się chłopak. Marzenia się spełniają. Tamten, co przychodził liczniki prądu zmieniać — teraz błyskawice po niebie kieruje. Żywioł powietrza. A ty — wody. Poznacie się.

Postawiła kubki w zlewie, nucąc pod nosem. Potem spojrzała na siebie w pociemniałą szybę kredensu.

— Czemu się nie odbijam, czemu się nie odbijam… — przedrzeźniła byłego „sprzedawcę”.

— Bo starsza jesteś od wszystkich luster w tym domu. Ze trzysta lat, nie mniej. Córka wie, dlatego powiesiła wysoko — żeby nikogo nie straszyć. Nie każda prawda ludziom od rana potrzebna. A ja — żyję. I porządek zaprowadzam. Żywioły nie lubią bałaganu.

Staruszka podeszła do okna, spojrzała w niebo i znów się uśmiechnęła:

— Sprawiedliwość musi być. Nawet jeśli trzeba ją zaparzyć w czajniku.