Kiedyś byłaś zupełnie inna

Hej, muszę ci opowiedzieć, co się ostatnio stało.

– Dzielić się pięćdziesięcioma złotymi? Nie mam kasy, a benzyna prawie w zerze to nagranie od znajomego skończyło się takim tonem.

Daria cicho otworzyła aplikację banku, kliknęła przelew i pięćset złotych poleciało do Łukasza w sekundę, szybciej niż zdążyła dokończyć wściekłą myśl.

Dzięki, słońce, jesteś najlepsza! wiadomość od niej dotarła po minucie.

Odłożyła telefon i wpatrzyła się w sufit swojego warszawskiego pokoju. Najlepsza? Jasne. Kto jeszcze przelałby pieniądze o jedenastej w nocy, nie zadając żadnych pytań? Kto nie przypomniłby, że dwa tygodnie temu pożyczyłaś mu trzy tysiące?

Pół roku temu było inaczej. My, Łukasz, Jadwiga i Kacper, zarabialiśmy mniej więcej to samo plus minus pięćset złotych, nic nie wartą sumę. Dzieliliśmy pizzę po równo, rozdzielaliśmy rachunek w kawiarni na czworo, nikt nie liczył cudzych pieniędzy. Potem Daria obroniła dyplom, dostała awans i przeszła do innego działu.

Pensja podskoczyła czterokrotnie. Nie półtora, nie dwa, ale cztery.

Na początku nie zauważyła, że coś się zmieniło. Przez kilka miesięcy żyła jak dawniej odkładała na czarny dzień, łapała promocje, liczyła każdą zakupioną rzecz jako kosztującą ponad tysiąc. Przyzwyczajenie. A przyjaciele od razu to wyczuli. Jak neonowy szyld na czole: Teraz jestem milionerką, wpadajcie.

Daria usiadła na łóżku, przyciągnęła kolana do klatki. Przypomniała sobie ten wieczór po awansie. Jadwiga przyniosła tani napój, Kacper paczkę chipsów, Łukasz przyszedł z pustymi rękami i szerokim uśmiechem.

Daria zamówiła sushi, kupiła dobre napoje, ser, owoce. Zwyczajowo podzieliła koszt na cztery i wrzuciła kwotę na wspólny czat. Nikt nie przelał. Czekała dzień, dwa, tydzień. W końcu napisała przypomnienie: miłe, z wesołą buźką.

Dasha, co ty? Teraz to ci nie brakuje pieniędzy, odpowiedziała Jadwiga. Spokojnie, następnym razem dorzucimy, dodał Kacper.

Kolejny raz nie był. Czyli był, ale powtórzyło się to samo Daria znów podniosła stół, przyjaciele zjeli, odjechali, a ona zapłaciła za wszystko.

W końcu Daria zapytała wprost. Siedzieli przy jej kuchni, jedli makaron, który sama gotowała dwie godziny.

Ludzie, jak podzielimy koszty? Wydaję na wszystko jakieś pięć tysięcy zł.

Łukasz zakrztusił się winem, Jadwiga przymrużyła oczy, Kacper udawał, że studiuję wzór na serwetce.

Dasha, jesteś teraz bogata. Dla ciebie pięć tysięcy to jak pięćset dla nas. mówiła Jadwiga tonem, jakby rozmawiała z kapryśnym dzieckiem.

Dokładnie, dodał Łukasz. Nie będziesz biedna, a my i tak nie macie kasy.

Dasha, nie bądź skąpa, poklepał ją Kacper po ramieniu. Jesteśmy przyjaciółmi.

Przyjaciele. Daria skinęła głową, uśmiechnęła się i odłożyła temat, bo nie chciała kłótni, nie chciała być tą skąpotą, co liczy grosze przy sześciocyfrowej pensji. Po tamtym wieczorze zaczęła rzadziej ich zapraszać, wymyślając wymówki o pracy, zmęczeniu, planach. Czasem kłamała, żeby nie czuć się wykorzystaną.

Wspólne wypady do sklepów stały się torturą zawsze ktoś zapomniał portfel, nie zdążył wypłacić gotówki, zostawił kartę w domu. Dwa tysiące tu, trzy tysiące tam. Daria zawsze ratowała, bo odmawianie było nieeleganckie przy kolejce.

Ale pieniądze nigdy nie wracały. Nigdy.

Aż nadszedł Sylwester, 31 grudnia. Daria stała pośrodku salonu, patrząc na nakryty stół. Sałatka jarzynowa, śledź pod pierzyną, pieczony indyk, wędliny, mrożone mandarynki w kryształowej misie. Wszystko piękne, świąteczne, na jej koszt.

Nie planowała świętować z nimi. Chciała być sama, obejrzeć jakiś głupi noworoczny film, położyć się spać o drugiej w nocy. Ale przyjaciele sami się nalepili.

Dasha, jak będziesz sama w Sylwestra? Przyjedziemy, będzie wesoło!
Masz duży mieszkanie, każdy znajdzie miejsce!
Nie zostawisz nas?

Zgodziła się, bo wciąż miała nadzieję. Może się zmienili. Może przyniosą coś, dorzucą się, przynajmniej podziękują.

Telewizor mruczał w tle. Daria poprawiła błyszczącą bombkę na sztucznym drzewku i spojrzała na zegar. Jedenaście. Zaraz przyjdą. Dzwonek do domofonu rozległ się o wpół do dwunastej. Najpierw wpadła Jadwiga, w chmurze ciężkich perfum i brokatu.

Dasha! Szczęśliwego nowego! Przyniosłam prezent!

Za nimi poszli Łukasz i Kacper.

Ale super stół! zachichotał Kacper, wskoczył na kanapę i od razu sięgnął po sałatkę jarzynową. Dasha, jesteś świetna. Nie jadłem od rana.

Daria nalała napoje, podała kieliszki. Zrobili toast za miniony rok, nowy, przyjaźń. Ona uśmiechała się, mówiła właściwe słowa, w środku coś drapało, ale nie pozwoliła temu ujrzeć światła. Nie teraz, nie przed północą.

Pod dźwięk dzwonków życzeniowych Daria wymyśliła życzenie: aby kolejny rok był uczciwszy.

Prezenty! wykrzyknęła Jadwiga. Otwierajmy!

Daria podała paczki przyjaciołom.

Trzymaj, Dasha! Jadwiga wrzuciła jej torbę. W środku żel pod prysznic o zapachu arbuza.

Dzięki, powiedziała Daria, obracając go w dłoniach. Arbuzy, super.
Od mnie! podał Kacper worek.

Czerwone skarpetki z reniferami, etykieta nieodłączona sto dwadzieścia złotych.

Super, odłożyła je na bok.
I ode mnie! Łukasz wręczył małe pudełko.

Trzy plastikowe bombki, farba odłuskała się. Daria spojrzała na swoje prezenty: żel, skarpetki, bombki. Łącznie nie kosztowały trzystu złotych. Pokiwała głową do siebie. Dobrze. Wszystko w porządku.

Teraz otwórzcie moje, powiedziała.

Jadwiga pierwsza rozerwała opakowanie. W środku dziennik, cukierki i skarpetki z reniferami, ale ładniejsze.

Kacper dostał zestaw do golenia i słodycze. Łukasz termiczny kubek i szalik. Twarze trojgi wyciągnęły się jednocześnie, jakby ćwiczyli w lustrze.

Eee, to wszystko? spytała Jadwiga, przyglądając się dziennikowi. Dasha, to już koniec?
Co masz na myśli?
No, to jedyny prezent?

Daria odwróciła się na plecy, skrzyżowała nogi.

Tak. Coś nie tak?
Dasha, wtrącił Łukasz, myśleliśmy, że rozrzucisz hajs szeroko. Możesz sobie pozwolić.
Daję wam to, co wy mi dajecie, odparła spokojnie. W podobnej cenie. To uczciwe.
Niesprawiedliwe! wybuchła Jadwiga. Zarabiasz setki razy więcej niż my!
Cztery razy. I to nie znaczy, że muszę wydawać na was więcej, niż wy na mnie.
Musimy! wstała Jadwiga. Jesteśmy przyjaciółmi! Przyjaciele się dzielą!

Daria patrzyła na nią z dołu, na zarumienioną twarz, brokat w włosach, drżące wkurzone usta.

Dzielić? Ja od pół roku płacę wszystko. Każde spotkanie na mój koszt. Długu nie oddajecie. Przychodzicie z pustymi rękami i zjadacie moje jedzenie. A teraz mówicie, że muszę co?
Jesteś skąpa, rzucił Kacper. Po prostu skąpa. Masz pieniądze, a zachowujesz się jak nędzna.
Ja zachowuję się jak ktoś, który ma dość bycia wykorzystywanym, wstała Daria. W tym roku wasze zadłużenie jest spore. Zero grosza nie oddaliście. Dzisiejszy stół kosztował mnie piętnaście tysięcy zł. Dorzuciliście? Nie. Chociażby zaproponowaliście? Nie. Przybyliście, usiedli i jedliście.
Bo jesteś bogata! krzyknęła Jadwiga. Dla ciebie to grosik!
Nieważne, czy to grosz, czy miliony. To moje pieniądze. Zarobiłam je. Nie muszę ich wydawać na ludzi, którzy traktują mnie jak portfel z nóżkami.

Cisza. Kacper głośno westchnął. Łukasz odwrócił się w stronę okna. Jadwiga stała z czerwonymi plamami na policzkach, dziennik wciąż w ręce.

Zmieniasz się, rzekła cicho. Kiedyś byłaś normalna.

Jadwiga rzuciła dziennik na kanapę.

Chodźmy, chłopaki. Nic tu nie ma dla nas.

Zbierały się w milczeniu, wkładali kurtki, zakładali buty, nie patrząc na nią. Łukasz w końcu odwrócił się przy drzwiach.

Szkoda, że tak, Dasha. Tyle lat przyjaźniśmy się.
Przyjaźniliśmy, przyznała. A potem postanowiliście, że muszę was utrzymywać.

Drzwi zamknęły się z hukiem. Kroki w korytarzu ucichły. Daria została sama w mieszkaniu, w którym wiał zapach sałatki jarzynowej i spalonego kadzidła.

Usiadła przy stole, nalała kolejny kieliszek, wzięła łyżkę sałatki smakowała wyśmienicie, domowy majonez. Zjadła mandarynkę, potem kolejną. Telewizor puszczał Irenę w Warszawie. Daria uśmiechnęła się i wyciągnęła telefon. Najpierw zablokowała Jadwigę, potem Łukasza, potem Kacpra. Usunęła ich ze znajomych we wszystkich mediach, wyczyściła czaty.

Ta przyjaźń nie przetrwała próby pieniędzy. Myślała, że przyjaciele zostaną przyjaciółmi, niezależnie od zer w pensji. Nie, bo pieniądze są jak wskaźnik litmusowy: pokażą, kto jest przy tobie dla ciebie, a kto dla twojego portfela.

Dokończyła sałatkę, otuliła się kocem, przestawiła kanał. Na zewnątrz ktoś odpalał fajerwerki. Kolorowe błyski rozświetlały niebo nad dachami. Patrzyła na nie i uśmiechnęła się prawdziwie, nie na siłę.

To nie koniec. Znajdzie inne osoby, które będą ceniły ją taką, jaka jest z pieniędzmi albo bez. Ludzi, co nie będą liczyć jej pensji i nie będą myśleć, ile z niej można wyciąć.

Mandarynki pachniały świętami i dzieciństwem. Daria obrała jeszcze jedną, podzieliła na cząstki, wsunęła do ust słodka, soczysta, idealna.

Szczęśliwego Nowego, Dasha. Szczęśliwego życia szepnęła sobie.