Kiedy go przynieśli do izby przyjęć szpitala, od razu było jasne, że to ofiara utonięcia…

30listopada, przyjęcie na oddział ratunkowy w Szpitalu Miejskim w Warszawie wreszcie poczułem, że to nie zwykła nocna zmiana, a prawdziwe wyzwanie. Za oknem był luty, nie padał śnieg, lecz szare niebo przysłaniało się ciężkimi chmurami, które zapowiadały deszcz. Wewnątrz jednak w połowie korytarza rozbrzmiało ogłuszające zgrzytanie syreny przyjeżdżającej karetki.

Wygląda na to, że przywozili kogoś poważnego mruknął sędziwy pielęgniarz, którego znam od lat.

Drzwi oddziału otworzyły się z hukiem, a na progu stanął mężczyzna z małym chłopcem w wózku. Za nimi podążała kobieta, trzymając się mocno za głowę, jakby już nie mogła dłużej wytrzymać. Jej twarz była blada jak księżyc, a w podniesionym głosie słychać było przerażoną prośbę:

Czy to prawda, że on żyje? Proszę, musimy wiedzieć!

W tym dniu byłem dyżurnym chirurgiem. Nie lubię pracować w weekend, bo zwykle w tygodniu wszystko biegnie szybciej, a personel jest już rozgrzany. Dlatego dzisiejsza sytuacja wydała mi się szczególnie niepokojąca.

Mężczyzna, drżąc, zwrócił się do mnie:

Doktorze, proszę, pomóżcie mu, bo… bo

Zanim zdążyłem odpowiedzieć, starszy lekarz zmienił ton:

Proszę, połóżcie dziecko na kołdrze, a my, jako zespół operacyjny, zajmiemy się nim natychmiast. Niech reanimacja przygotuje się w razie potrzeby.

Spojrzałem na malucha i zrobiło mi się zimno. Jeszcze rok temu miałem podobną noc grudzień, śnieg zasypał miasto, a w przyjęciu zjawiła się zrozpaczona matka, której zgubił się przedszkolny synek. Szukaliśmy go po okolicy, wciągając wszystkie oddziały i nawet ratowników z innych szpitali. W końcu, w środku nocy, znaleźliśmy dziecko w wykopanej na terenie szpitalu studni, otoczonej śladami sanek. Był w niebieskiej kurtce i czerwonej czapce, tak jak ten chłopiec, który właśnie stanął przed nami.

Ile minęło od momentu, gdy go znaleźliście? zapytałem.

Nie wiem dokładnie odpowiedział ojciec sąsiedzi go zobaczyli w kanale, żywego, ale w karetce podawano mu sztuczne oddychanie.

Kolejny raz usłyszałem: Zajmijcie się nim, proszę. Przystąpiłem do badania: zdjąłem czapeczkę, rozpiąłem kurtkę. Twarz była sinicą, oczy szerokie, nie reagowały na światło, puls i oddech nie były wyczuwalne.

Czy woda była w płucach? zapytałem.

Najwyraźniej tak odpowiedział lekarz.

Rozpocząłem resuscytację, podpierając dziecko kolanem i silnie uciskając jego plecy. Wodny płyn wypłynął z ust. Następnie położyłem go na kozetce, wykonałem wymuszone wdechy, a potem trzykrotnie uciskałem klatkę piersiową. Myślałem, że może jeszcze nie wszystko stracone w zimie zdarzają się przypadki, kiedy pod śnieżnym lawinowym gruzem życie utrzymuje się dłużej niż dzień.

Zegar na ścianie liczył kolejne minuty: dwie, trzy, pięć, a potem coś zaczęło tętnić w środku. Dźwięk przypominał ciche mruczenie kociaka. Nagle chłopiec wydał głęboki, niemal ludzki oddech, jakby z wysiłkiem wyrwał się z objęć śmierci.

Natychmiast do intensywnej terapii, trzeba przełączyć na kontrolowane oddychanie, nie wytrzyma sam rozkazał szef zmiany.

Matka dziecka, jeszcze w szoku, wykrzyknęła:

Czy on naprawdę żyje? Czy go uratujemy?

Teraz musimy mieć nadzieję odpowiedziałem, wzywając zespoły ratunkowe z lotnictwa medycznego.

Chłopiec, którego nazwaliśmy Alek, został przeniesiony na oddział intensywnej opieki. W poczekalni panowała napięta cisza; jedynie migotały lampki monitora, a respirator walczył o każdy oddech. Jego wąskie, niemal niewidoczne źrenice zdradzały, że walczy o życie.

Po dwóch godzinach przybyli specjaliści z lotniczej medycyny ratunkowej. Po obejrzeniu dziecka podali werdykt:

Dziecko nie jest już żywotne, mózg uszkodzony w wyniku niedotlenienia. Wyłączamy aparat i czekamy na wynik.

Wszyscy w sali zamilkli, a nasz reanimator podniósł głos:

Jeśli źrenice reagują na światło, to mózg wciąż jest aktywny.

Nie zawsze, ile minęło od utonięcia? odpowiedział lekarz, podkreślając, że podane w karetce sztuczne oddychanie nie wystarczyło, by przywrócić funkcje organów.

Zanim ekspert mógł dokończyć, wtrąciłem:

Spróbujmy, nie mamy dziecięcego kateteru, ale może znajdziecie coś?

Oczywiście, ale co to da? odparł lekarz z przybyłej ekipy.

Spróbujmy dodały kobiety z zespołu, i wreszcie włożyły cienki, żółtawy cewnik. Gdy płyn wypłynął, jakby nagle chłopiec usłyszał nasze słowa. Strumień wody rozprysnął się po twarzach zespołu.

Żywy! wykrzyknęliśmy wspólnie.

Zostaniemy jeszcze pół godziny, potem wyłączymy aparat, a jeśli samodzielnie oddycha, zabierzemy go ze sobą podsumowali.

Po trzech godzinach Alek został przeniesiony do szpitala specjalistycznego. Dwa lata później ten przypadek wciąż tkwił w mojej pamięci. Pewnego weekendu, kiedy wracałem z domu, zatrzymał mnie mężczyzna o znajomym spojrzeniu. Stał przy drzwiach mojego domu, nieśmiało się uśmiechał.

Nie zna mnie? zapytał niepewnie.

Przepraszam, chyba nie pamiętam pracowaliśmy razem? odparłem, niepewnie.

Nie, to nie ja, to mój brat… odruchowo dodał, po czym zza pleców wysunęła się dziecięca twarz.

Od razu rozpoznałem go to był Alek, już dorosły, z uśmiechem pełnym wdzięczności.

Alek? zapytałem, zaskoczony.

Tak, ja. Alex, przyjdź, przywitaj się ze swoim lekarzem. Przepraszamy, że tak długo nie pojawiliśmy się po twoją ukochaną. Mieliśmy problemy z odnalezieniem twojego adresu, a ty zawsze podróżowałeś po kraju. Teraz już możemy w końcu się spotkać.

Wejściem w mój dom, rozmawialiśmy o poezji, biegaliśmy po pokoju, a Alek przyglądał się mojej kolekcji muszelek, wsłuchując się w szum morza, który przywoływał wspomnienia.

A ja w basenie dziś pływałem powiedział nagle, po czym zapytał:

Czy potrafisz pływać?

Oczywiście, że tak odparłem, a w głosie zabrzmiał spokój.

Życzę ci udanej pływalni, chłopcze dodał, i wtedy w moim życiu nagle pojawiła się kolejna niecodzienna postać: kapitan trzeciego stopnia, wysoki i wyprostowany, z wyrazistym, krótkim zarostem.

Dzień dobry, doktorze Mariuszu Kowalski przywitał się z nutą władczego baritonu. Od dawna chciałem się z panem spotkać.

Dzień dobry, panie kapitanie odpowiedziałem, spoglądając na jego legitymację. Czy naprawdę się znamy?

Oczywiście! odparł, a w jego niebiesko-szarych oczach zamigotała znajoma iskierka.

Zapytałem niepewnie:

Mariusz? Aleks? Ten chłopak…?

To ja, właśnie wróciłem z akademii i od razu szukałem pana. Spełniam wasze życzenie dodał, uśmiechając się.

Ten dzień nauczył mnie, że nawet w najgłębszych ciemnościach można odnaleźć promień nadziei, a praca lekarza polega nie tylko na technice, ale i na wytrwałości serca. **Lekcja, którą wyniosłem:** nigdy nie rezygnuj z walki o życie każdy oddech może stać się nowym początkiem.