Każda miłość ma swój kształt Ania wyszła na podwórko i poczuła przejmujący, jesienny wiatr przenikający przez cienką bluzę – nawet nie założyła kurtki. Przekroczyła furtkę, stała i ukradkiem ocierała łzy, nie dostrzegając, że płacze. – Aniu, czemu płaczesz? – wyrwał ją z zamyślenia Michał, sąsiad z domu obok, starszy o parę lat, z rozczochranymi włosami. – Ja nie płaczę, to tylko… – odpowiedziała, choć nie była to prawda. Michał spojrzał na nią i wręczył trzy cukierki. – Tylko nikomu nie mów, bo zaraz się zlecą. Idź do domu – nakazał stanowczo, a ona go posłuchała. – Dziękuję – wyszeptała. – Ale nie jestem głodna… po prostu… Michał już wszystko zrozumiał, kiwnął głową i poszedł dalej. W całej wsi wiadomo było, że ojciec Ani – Andrzej – pije. Często chodzi do jedynego sklepu i prosi sklepikarkę, panią Walentynę, o pożyczkę do wypłaty. Choć narzekała, dawała mu. – Jakim cudem jeszcze cię z pracy nie wyrzucili? Przecież tyle już jesteś winien… – rzucała za nim, a on szybko oddalał się, by wydać pieniądze na alkohol. Ania wróciła do domu. Było po szkole, miała dziewięć lat. W lodówce od dawna brakowało jedzenia, a Ania nie chciała nikomu mówić, że jest głodna, bo bali się ją zabrać z domu i oddać do domu dziecka. Tam słyszała, że jest źle – a tata by przecież sobie nie poradził. Lepiej więc tu zostać, choć w domu panuje pustka i cisza. Tego dnia przyszła szybciej, bo nie było dwóch lekcji – pani się rozchorowała. Był koniec września, wiatr zrywał żółte liście i roznosił je po podwórku. Kurtkę miała starą i zniszczone buty – przemakały, gdy tylko na dworze było mokro. Ojciec spał na kanapie w ubraniu i butach; przy stole pustki, na podłodze i stole puste butelki. Ania zajrzała do kuchni – w szafkach nawet kromki chleba nie było. Szybko zjadła cukierki od Michała i zabrała się za lekcje. Usiadła na taborecie, podciągnęła nogi i zaczęła rozwiązywać zadania z matematyki. Tylko jakoś nie mogła się skupić – za oknem hulał wiatr i gonił liście po pustym podwórku. Ogród, który lata temu cieszył oko zielenią i owocami, teraz wyglądał na wymarły. Maliny wyschły, truskawki zniknęły, tylko chwasty rosły przy grządkach. Nawet stara jabłoń uschła. Mama kiedyś dbała o każdy listek, każde jabłko było słodkie – ojciec zebrał wszystkie zbyt wcześnie i sprzedał na rynku. – Potrzeba pieniędzy – mruknął wtedy. Ojciec nie zawsze taki był. Był dobrym, wesołym człowiekiem – chodził z mamą do lasu na grzyby, razem oglądali filmy, rano pili herbatę i jedli pyszne placki, które mama smażyła. I piekła bułeczki z jabłkowym dżemem. Pewnego dnia mama zachorowała. – Coś z sercem… – powiedział tata i się rozpłakał. Ania wtuliła się w niego, a on mocno ją objął. – Teraz mamusia będzie cię pilnować z góry. Później tata długo siedział w ciszy i patrzył na zdjęcie mamy – potem zaczął pić. W domu coraz częściej pojawiali się jacyś obcy mężczyźni, którzy się śmiali i głośno rozmawiali. Ania kryła się wtedy w swoim pokoju albo wychodziła na ławkę za dom. Wzięła się za lekcje, bo była mądrą i bystrą dziewczynką. Kiedy skończyła, spakowała zeszyty i położyła się na łóżku. Leżał na nim stary, pluszowy zając, którego mama kupiła dawno temu – ulubiona zabawka, którą Ania nazywała Timiem. Z wiekiem zbielał, ale wciąż był jej ukochanym. – Timku, pamiętasz naszą mamę? – szepnęła do pluszaka, tuląc go mocno do siebie. Zamknęła oczy, a wspomnienia wróciły – mama w fartuchu, z włosami spiętymi na karku wygniatała ciasto. – Zrobimy dziś magiczne bułeczki w kształcie serduszek! – mówiła i w kuchni unosił się zapach domowego ciasta. Ania pomagała formować serduszka – wychodziły koślawe, ale mama uśmiechała się i mówiła: – Każda miłość ma swój kształt. Potem cała trójka jadła jeszcze ciepłe bułeczki, spełniając życzenia. Ojca już dawno takich chwil nie było w domu. W weekend nie było szkoły, więc po obiedzie Ania postanowiła pójść na spacer – ojciec znowu spał. Założyła pod kurtkę cieplejszy sweter i wyszła. Skierowała się w stronę lasu – tam stał stary dom po dziadku Eugeniuszu. Od dwóch lat nie żył, ale w sadzie wciąż rosły jabłka i gruszki. Często tam chodziła – przechodziła przez płot i zabierała opadłe owoce, tłumacząc sobie: – Nie kradnę, tylko zbieram to, co i tak nikomu się nie przyda. Pamiętała dziadka ledwie – był siwy, chodził z laską, częstował dzieci owocami i cukierkami, jeśli miał w kieszeni. Teraz sad tkwił pusty, ale jabłka i gruszki wciąż tam były. Gdy przełożyła się przez płot, za progiem stała kobieta w płaszczu. – Kim jesteś? – zapytała, a Ania ze strachu upuściła jabłko. – Ania… ja… tylko zbieram leżące na ziemi… Myślałam, że nikt tu nie mieszka… – A ja jestem wnuczką dziadka Eugeniusza. Od wczoraj tu mieszkam. Dawno już tu zbierasz? – Od kiedy… od kiedy mama umarła – głos jej się załamał i w oczach pojawiły się łzy. Kobieta objęła ją. – No dobrze, nie płacz. Chodź, wpadnij do mnie. Mam na imię Anna, tak jak ty. Jak dorośniesz, też będziesz Anną. Anna od razu domyśliła się, że Ania jest głodna i że jej życie nie jest łatwe. – Rozgość się, zdejmij buty. Dziś rano ugotowałam zupę i upiekłam coś na deser. Wygląda na to, że będziemy sąsiadkami. – Spojrzała na jej ramionka, za krótkie rękawy i stare ubrania. – A zupa… z mięsem? – zapytała Ania nieśmiało. – Oczywiście, z kurczakiem – uśmiechnęła się Anna. – Siadaj do stołu. Ania była zbyt głodna, by się krępować – w mgnieniu oka zjadła całą miskę i kromkę chleba. – Dołożyć? – zapytała Anna. – Nie, dziękuję, najadłam się. – To teraz herbata i… – Z szafki wyjęła koszyk przykryty ściereczką – po chwili w domu rozszedł się zapach wanilii. Bułeczki w kształcie serduszek! Ania sięgnęła po jedną i, zamykając oczy, szepnęła: – Takie same piekła mama… Po podwieczorku Anna poprosiła Anię, by opowiedziała o domu, żeby mogła ją odprowadzić. Dziewczynka niezręcznie odmówiła, lecz Anna była nieugięta. W ich domu panował bałagan, ojciec spał, wszędzie puste butelki i śmieci. Anna rozglądnęła się i pokiwała głową. – Już rozumiem… A teraz zabieramy się za sprzątanie! Razem wysprzątały pokój, przewietrzyły dom, Anna przytuliła Anię, gdy ta poprosiła: – Nie mówcie nikomu, jak tu jest. Tata jest dobry, tylko pogubił się… Tylko żeby mnie nie zabrali, proszę… – Nikomu nie powiem, obiecuję – odpowiedziała Anna i uśmiechnęła się ciepło. Minęły lata. Ania szła do szkoły z pięknie zaplecionymi warkoczami, w nowym płaszczu i butach. – Ania, to prawda, że twój tata się ożenił? – dopytywała koleżanka. – Wyglądasz dziś tak ładnie! – Prawda! Mam teraz drugą mamę – ciocię Anię! – odpowiedziała dumnie i pobiegła dalej. Andrzej, dzięki pomocy Anny, zerwał z alkoholem. Dziś razem chodzili po wsi – on przystojny i schludny, ona elegancka i pewna siebie, zawsze z Anią pod rękę. Lata mijały szybko. Ania została studentką; gdy wracała na święta, w progu domu głośno wołała: – Mamooo, już jestem! Anna wpadała cała rozpromieniona i mówiła: – Witaj, moja profesorze, witaj! – Razem wybuchały śmiechem, a wieczorem wracał Andrzej, szczęśliwy i dumny ojciec. Każda miłość ma swój kształt – tak jak serduszka z bułeczek mamy.

Każda miłość ma swój kształt

Dziś wyszłam na podwórko i od razu przeszył mnie zimny wiatr, który dostał się pod cienką bluzę. Wyszłam bez kurtki, po prostu wyszłam za furtkę. Stałam przez chwilę, rozglądając się wkoło, nawet nie zauważając, że oczy mam pełne łez.

Haniu, czemu płaczesz? przestraszyłam się, bo tuż obok stał Michałek, chłopak z sąsiedztwa, trochę starszy ode mnie, z rozczochranymi włosami z tyłu głowy.

Ja nie płaczę, to tylko tak skłamałam.

Michałek przyjrzał mi się, po czym wyjął z kieszeni trzy krówki.

Masz, tylko nikomu nie mów, bo zaraz się zlecą. Idź już do domu powiedział stanowczo, więc poszłam.

Dziękuję wyszeptałam ale wcale nie jestem głodna po prostu

Michałek już wszystko rozumiał, pokiwał głową i poszedł dalej. W małej wsi wszyscy wiedzieli, że mój tata, Andrzej, pije. Często chodzi do sklepu spożywczego, jedynego w naszej okolicy, i prosi sprzedawczynię, panią Wiesławę, o zeszyt do wypłaty. Ona narzeka, ale mu daje.

Jakim cudem cię jeszcze nie wyrzucili z pracy krzyczy za nim masz już sporą kreskę, a Andrzej wychodzi pośpiesznie i wszystko przepija.

Po szkole wróciłam do pustego domu. Mam dziewięć lat. Nigdy nie przyznaję się, że jestem głodna, bo wtedy ktoś zabierze mnie do domu dziecka. Słyszałam, że tam jest gorzej. Poza tym, co zrobiłby tata, gdybym zniknęła? Pewnie by już całkiem przepadł. Lepiej tak, nawet jeśli w lodówce tylko światło.

Dziś wróciłam szybciej, bo odwołali dwie lekcje nauczycielka zachorowała. Jest koniec września. Na zewnątrz wieje przeraźliwy wiatr, zrywa żółte liście i goni je po podwórku. Ten wrzesień jest wyjątkowo zimny. Mam starą kurteczkę i rozklekotane buty, przemakają, kiedy pada.

Tata śpi. Leży w ubraniu i butach na kanapie, chrapie, na stole w kuchni leżą dwie puste butelki, jeszcze kolejne pod stołem. Otworzyłam szafkę pusto, nawet kawałka chleba nie ma.

Zjadłam szybko krówki od Michałka i postanowiłam wziąć się za lekcje. Usiadłam na taborecie, podkurczając nogi, otworzyłam zeszyt od matematyki. Ale nie miałam siły liczyć. Patrzyłam przez okno na szalejący wiatr i przewracane liście.

Z okna widać nasz ogród. Kiedyś był piękny, zielony. A teraz? Wszystko wyschnięte. Maliny zwiędły, truskawek nie ma, grządki porosły chwastami, nawet stara jabłoń uschła. Mama o wszystko dbała, każdą roślinkę chroniła. Powiedziałabym, że jabłka były najsłodsze na świecie. W tym roku tata wszystko zerwał wcześniej i sprzedał na targu.

Potrzebujemy pieniędzy burknął.

Tata nie zawsze taki był. Bywał wesoły, razem chodziliśmy na grzyby, oglądaliśmy filmy w telewizji, rano piliśmy herbatę i jedliśmy naleśniki, które smażyła mama. Czasem piekła też ciastka z jabłkowym dżemem.

Pamiętam tamten dzień, kiedy mama nagle zachorowała. Zabrali ją do szpitala. Nie wróciła już do domu.

Mama ma coś z sercem tłumaczył tata, sam płakał, więc i ja płakałam, ściskając go mocno. Teraz twoja mama będzie patrzyła na ciebie z góry.

Siedział potem z jej zdjęciem godzinami, patrzył w jeden punkt. Potem zaczął pić. Przychodzili jacyś dziwni ludzie, robili hałas, śmiali się. Ja zamykałam się w swoim pokoiku albo wymykałam się na ławkę za domem.

Westchnęłam i wzięłam się za zadania. Dobrze mi idzie nauka, nie mam z tym trudności. Szybko skończyłam lekcje, schowałam wszystko do tornistra i położyłam się na łóżku.

Na moim łóżku leży pluszowy zając, najukochańsza zabawka z dzieciństwa. Mama kupiła mi go, gdy byłam naprawdę mała. Nazywam go Tymek. Z białego zrobił się już szary, ale kocham go tak samo. Przytuliłam go mocno.

Tymku szepnęłam pamiętasz naszą mamę?

Tymek nic nie odpowiedział, ale wiedziałam, że pamięta, jak ja. Zamknęłam oczy i od razu wyłoniły się obrazy. Mama w fartuszku, z upiętymi włosami, krząta się przy cieście. Zawsze coś piekła.

Córciu, zrobimy dziś zaczarowane bułeczki.

Jak to? To naprawdę są czarodziejskie bułeczki? pytałam zdziwiona.

Jasne, że są śmiała się mama. Ulepimy serduszka i gdy zjesz, musisz pomyśleć życzenie. Spełni się.

Pomagałam z radością, próbowałyśmy lepić serduszkowe bułeczki, ale moje zawsze były trochę krzywe. Mama mówiła ciepło:

Każda miłość ma swój kształt.

Nie mogłam się doczekać czekałam, aż się upieką, żeby zjeść jeszcze gorącą i pomyśleć życzenie. W domu rozchodził się zapach słodkich bułeczek, potem tata wracał z pracy i piliśmy we troje herbatę z magicznego ciasta.

Wytarłam łzy na wspomnienie tych chwil. Ach, jak bardzo za nią tęsknię. W pokoju cykał zegar. Tak bardzo mi jej brakowało i tej pustki w domu.

Mamusiu westchnęłam, przytulając Tymka jak bardzo mi ciebie brakuje.

W weekend nie trzeba było iść do szkoły. Po obiedzie postanowiłam wyjść z domu, tata znowu spał na kanapie. Włożyłam pod kurtkę grubszą bluzę i poszłam w stronę lasu. Niedaleko, na końcu drogi, stał stary dom po dziadku Józefie, który zmarł dwa lata temu. Po nim został sad z jabłoniami i gruszami.

Już nie raz tam byłam. Przechodziłam przez płot i zbierałam spadłe jabłka oraz gruszki, sama siebie usprawiedliwiając:

Przecież nie kradnę, tylko sprzątam z ziemi, nikt tych owoców nie potrzebuje.

Dziadka Józefa pamiętałam tylko trochę. Był siwy i chodził o lasce. Był dobrym człowiekiem, częstował dzieci owocami, czasem wręczał cukierka z kieszeni. Dziadek odszedł, a sad nadal dawał owoce.

Podeszłam do płotu, przeszłam przez niego, sięgnęłam po dwa jabłka. Starłam je o rękaw kurtki, jedno ugryzłam.

Ej, kim ty jesteś? aż podskoczyłam, na ganku stała kobieta w płaszczu. Wpadłam w panikę, jabłka wypadły mi z rąk.

Podeszła bliżej.

Kim jesteś? znów spytała.

Hania Ja nie kradnę, tylko z ziemi podniosłam Myślałam, że tu nikogo nie ma Nigdy nikogo nie było

Jestem wnuczką dziadka Józefa, przyjechałam wczoraj. Teraz tu zamieszkam. Od kiedy tu zbierasz owoce?

Odkąd mama zmarła głos mi się załamał i łzy znów napłynęły do oczu.

Kobieta przytuliła mnie.

No, już, już, nie płacz. Chodź do mnie na herbatę. Mam na imię Anna, a ty kiedyś też będziesz Anną, jak dorośniesz.

Anna od razu zrozumiała, że jestem głodna i mam ciężko w domu. Zaprosiła mnie do środka.

Zdejmij buty. Wczoraj wysprzątałam dom, choć walizki jeszcze nierozpakowane. Dam ci coś do jedzenia, rano gotowałam rosół. Widać, że jesteśmy sąsiadkami spojrzała na mnie, na moje chude ramiona i starą, za krótką kurteczkę.

A rosół jest z mięsem? zapytałam nieśmiało.

Oczywiście, z kurczakiem odpowiedziała łagodnie. Siadaj do stołu, zapraszam.

Nie wstydziłam się, byłam zbyt głodna. Ledwie usiadłam przy stole, żołądek aż zaburczał. Anna postawiła miskę z gorącym rosołem, kromkę chleba.

Jedz, ile chcesz, jak będzie mało, dołożę powiedziała.

Nie trzeba było powtarzać. Szybko spałaszowałam rosół i chleb, miseczka była pusta.

Dołożyć? zapytała Anna.

Nie, dziękuję. Już się najadłam.

To teraz czas na herbatę uśmiechnęła się i postawiła koszyczek pod ściereczką. Gdy ją zdjęła, rozszedł się po domu zapach wanilii: w środku leżały bułeczki w kształcie serduszek. Wzięłam jedną, ugryzłam i zamknęłam oczy.

Takie same bułeczki piekła moja mama powiedziałam cichutko dokładnie takie.

Po herbacie i bułkach usiadłam odsapnąć, policzki mi się zaróżowiły. Anna spytała:

No, to opowiedz mi trochę o sobie. Gdzie mieszkasz, z kim, ja potem cię odprowadzę.

Dojdę sama, to tylko cztery domy stąd, naprawdę nie chciałam, by Anna widziała bałagan w naszym domu.

Trzeba, powiedziała stanowczo.

W mieszkaniu cicho. Tata jak zwykle śpi, wszędzie puste butelki, pety, brudne ubrania.

Anna rozejrzała się, pokręciła głową.

Teraz już wszystko rozumiem Dobra, sprzątam, pomożesz mi i zabrała się do pracy.

Szybko zmiotła śmieci, wrzuciła butelki do worka, odsłoniła zasłony, wytrzepała dywanik. Wtedy się odezwałam:

Proszę, nie mówcie nikomu, że mamy taki bałagan. Tata jest dobry, tylko nie może się pozbierać, sam się w tym wszystkim pogubił. Gdyby ktoś się dowiedział, zabrano by mnie, a ja nie chcę. On jest dobry On po prostu tęskni za mamą

Anna mnie przytuliła.

Nikomu nie powiem, obiecuję.

Czas płynął. Pewnego wrześniowego poranka biegłam do szkoły, w nowym płaszczyku, z ładnie zaplecionymi warkoczami, nowymi butami i plecakiem.

Haniu, prawda, że twój tata się ożenił? zapytała koleżanka z klasy, Małgośka. Ale teraz ładnie wyglądasz! I te włosy!

Tak, teraz mam drugą mamę ciocię Anię odpowiedziałam dumnie i popędziłam do szkoły.

Tata już dawno przestał pić, dzięki Ani. Chodzą razem do sklepu, tata zadbany i uśmiechnięty, Ania spokojna, pewna siebie, elegancka. Oboje zakochani w swoim życiu, szczęśliwi i zakochani we mnie.

Czas zleciał szybko. Jestem już studentką. Wróciłam na wakacje i przekraczając próg domu, krzyknęłam:

Mamusiu, jestem w domu!

A w progu pojawia się Anna, wyciąga do mnie ręce.

Witaj, moja profesorze, witaj! a potem obie się śmiejemy na głos, a wieczorem wraca z pracy Andrzej również szczęśliwy i spokojny.