Jestem emerytką – kiedy sprzedawałam obwarzanki na moim stałym rogu, dwóch eleganckich panów próbowało mnie oszukać

Jestem emerytką sprzedając obwarzanki na swoim stałym rogu, próbowali mnie dziś oszukać.

Stoję jak co dzień przy swoim wózku z obwarzankami na Alejach Jerozolimskich, światło świeci jakieś dziwne, słońce odbija się w szklanych szybach, a powietrze drży, słyszę jak gdzieś daleko śpiewa hejnał z Mariackiej, chociaż przecież jestem w Warszawie, nie w Krakowie. I wtedy podchodzą do mnie dwaj mężczyźni. Dobrze ubrani, takie garnitury, krawaty, eleganckie aktówki ze skóry, tylko ich buty mają dziwny kolor raz są czarne, raz pod światło sine, jakby byli z cienia i światła jednocześnie. Wyglądają trochę jak urzędnicy z susłem w oczach, a trochę jak panowie z telewizji śniadaniowej.

Dzień dobry pani mówi jeden z nich tym uśmiechem sprzedawcy, co najpierw cię nabije w butelkę, a potem życzy miłego wieczoru. To pani jest właścicielką tej budki?

A jestem, kochanieńki. Dać panom po obwarzanku? Dopiero co zdjęłam z blachy, jeszcze ciepłe.

Nie, nie dlatego tu jesteśmy. Pani stragan stoi na terenie o wysokim walorze handlowym i musi pani zadbać o odpowiednią dokumentację.

I wtedy już zapaliła mi się czerwona lampka taka za mgłą, trochę jakby syrena okrętowa. Ale postanowiłam poudawać starszą, naiwną babcię, chociaż czuję się jak młoda dziewczyna, która biegała po bulwarze z psem Azorkiem, czy może to była Kicia?

Oj, kochanieńki, „zadbać”… Ja ledwie zapanować potrafię nad poziomem cukru we krwi. Cukrzyca? Nadciśnienie? Cholesterol taki, że lekarz mnie postraszył pogrzebem. A pan wie, jak się leczy cholesterol? Bo ja mam garść tabletek i wszystko mi puchnie od nich jak balon na Jarmarku Dominikańskim. A córka moja, biedulka, się rozwodzi Mąż jej taki darmozjad, jak mój pierwszy świętej pamięci Janusz, niech mu ziemia lekką będzie chociaż i za życia lekko nie było.

Jeden już się wyrywa, wyjmuje świstki, które połyskują jak rybie łuski.

Pani musi tylko podpisać wtrąca się niecierpliwie.

Ależ nie przerywa się starszej osobie, to bardzo nieładnie. Jak mówiłam po tych lekach puchnę, a wnuczka mnie jeszcze denerwuje, bo z anginy nie wychodzi Zresztą nie o tym, denerwujecie mnie! A wnuczek najmłodszy chce być weterynarzem, ale ciągle jeszcze szkolny smarkacz, mówi: „Babciu, nie grzej cały czas tego piecyka”. Ale przecież starych kości bez ciepła nic nie uratuje.

Prosimy panią, to tylko formalność słyszę ich, głosy im się rozmywają, jakby już odpływali we mgle.

Wy nie słyszycie mnie! mówię głośniej, jakbym mówiła do siebie z dzieciństwa, co biegła boso przez ogród malinowy. Wiecie, co znaczy handlować obwarzankami w wieku 71 lat? Emerytura nawet na leki nie starcza, całe kolana w artretyzmie, dłoń zaciśnięta na procie, jakby to był bursztyn z Bałtyku. Jestem tu codziennie zima, wicher, upał, bo nie przyjść oznacza być głodnym. A mam teraz zapłacić karę pięć tysięcy złotych? To już wolę tu paść i narobić wam kłopotów.

Pocili się już jak chłopcy na maturze z matmy.

Możemy możemy rozłożyć zapłatę na raty

Raty? Ja mam raty w banku, raty za prąd, za leki, nawet u sąsiadki za nową protezę wiecie, ile kosztuje taki ząb? Trzy tysiące złotych! I to w państwowym gabinecie!

Jeden już zwija dokumenty w rulon, drugi wygląda jakby zaraz zapadł się pod bruk.

Ale poczekajcie, to jeszcze nie koniec. Siostra moja na dializie, wiecie, co to znaczy? Trzy razy w tygodniu, po cztery godziny przy tej bestii a opieka zdrowotna nie obejmuje wszystkiego. Zbieramy się wszyscy, pomagamy jak możemy, a ja z obwarzanków daję 100 złotych miesięcznie. I za to jeszcze mam dostać karę? Za co? Wszystko mam zgodnie ze sztuką, pozwolenia z urzędu miasta, zarejestrowane, podatki płacę i tak ledwo co zostaje na życie. Nawet książeczkę zdrowia mam. Chcecie zobaczyć?

Wyciągnęłam portmonetkę, z której wysypywały się papiery i świstki przemieszane z losem totka.

O, proszę, ważność pozwolenia do przyszłego roku, podpisane przez samego naczelnika! A wy z jakiego urzędu jesteście?

Stanęli jak wryci, zaczęli się cofać, nagle przyczajeni, jak ptaki przestraszone latarnią.

A, nie powiedzieliście? Dziwne. Bo ja może i babcia, ale nie głupia. 40 lat przepracowałam w magistracie dokładnie w wydziale wydającym pozwolenia na handel. I doskonale wiem, jak to działa! Inspektor nigdy nie przychodzi w tanim garniturze i nie żąda gotówki bez pokwitowania.

I jeszcze jedno: na rogu jest kamera. A mój zięć to policjant. Załatwił mi tu miejsce, bo jest bezpieczne. Chcecie, żebym do niego zadzwoniła? Jest dwie ulice stąd.

Już prawie biegli, buty szurały, a jeden prawie się potknął o kostkę brukową.

To pomyłka, pani, przepraszamy

Weźcie sobie po obwarzanku na drogę! wołam za nimi. Żebyście wiedzieli, że nie chowam urazy!

Stara klientka, pani Zosia, aż z płaczu się śmiała.

Połowę godziny ich trzymałaś na gadaniu!

A połowa tego, co mówiłam, to ściema. Nie mam cukrzycy, córka szczęśliwa, a siostra zdrowa jak rydz. Ale tacy cwaniaczki myślą, że jak starsza i biedna, to i głupia.

A zięć policjant?

To akurat prawda. I kamera też. I papierki przede wszystkim. Bo biednym być to nie wstyd. Głupim owszem. Obwarzanki sprzedaję, bo emerytura cienka jak barszcz, nie dlatego, że nie umiem liczyć.

Usmażyłam kolejne obwarzanki, te z dodatkowym cukrem, jak lubi pani Zosia, i powróciłam do swojego dnia.

A ty co myślisz bieda czyni człowieka słabszym, czy raczej życiowa mądrość i spryt są cenniejsze od każdego dyplomu?