Jego urodziny, mały jubileusz

Przy biurku zapanował rzadki ład artystyczny, pomyślał Igor spoglądając krytycznie na swoje miejsce pracy. Jednak tego dnia zamierzał wyjść wcześniej, ponieważ obchodził urodziny – mały jubileusz. Poprosił też o tydzień urlopu, planując odpoczynek z rodziną nad jeziorami, dlatego postanowił uporządkować swoje biurko. – No, teraz jest porządek – pomyślał. Zatrzymał wzrok na zdjęciu w kącie biurka, a serce ścisnęła mu cicha nostalgia. A może raczej tęsknota za czymś cennym, ale nieodwracalnie utraconym. Podobne zdjęcia, tylko większe, wisiały w jego pokoju w rodzinnym domu i w dużym pokoju jego mieszkania. Dzień ten pamiętał do dziś, choć minęło wiele lat. I to nie tylko z powodu urodzin.

Igor z bratem siedzieli na ławce przed blokiem. Starszy opowiadał fabułę najnowszego filmu sensacyjnego, który obejrzał w kinie, wcielając się w głównych bohaterów. W pewnym momencie ich uwagę przyciągnął dźwięk silnika – to ojciec wrócił z pracy.
– Hej, synu, wszystkiego najlepszego z okazji urodzin! – Ojciec z uśmiechem wyjął coś spod kurtki. – Na razie mały prezent – powiedział, wyciągając puszystego kociaka. Kotek był szary, z białymi skarpetkami, i ciekawie rozglądał się wokół.

Mama wyszła z klatki z niebieską torbą sportową. Z nią ojciec zwykle wyjeżdżał w delegacje. – Słuchaj, synu, muszę na chwilę wyjechać. Ale główny prezent czeka na mnie. – Trzymaj, dodał, wręczając Igorowi kociaka. – Dajcie mu w domu mleka. W weekend się zobaczymy, sami sobie wybierzecie coś w sklepie, a potem pójdziemy do zoo, zgoda? – Ojciec przytulił oba bracia, trzymając ich blisko przy sobie. – Witek, na długo wyjeżdżasz? – zapytała mama. – Nie, jutro wieczorem powinienem być w domu – odpowiedział, odbierając torbę z jej rąk. – Zróbmy zdjęcie na pamiątkę – zaproponowała mama.

Niedawno kupili aparat fotograficzny i mama starała się uchwycić jak najwięcej momentów z ich życia. – No, ja się śpieszę – uśmiechnął się skrępowany ojciec. Czekający w samochodzie jego kolega, wujek Tolek, dał sygnał klaksonem i znacząco poklepał się po zegarku. Ojciec machnął mu na zrozumienie ręką, jakby chciał powiedzieć, poczekaj chwilę. Położył torbę na ziemi, znów wziął na ręce kociaka, a Igor z bratem stanęli obok.

Uśmiechnęli się do obiektywu, nie zdając sobie sprawy, że kociak stanie się dla Igora jedynym prezentem. I ostatnim, bo ojciec z tej delegacji nie wrócił. Jak się później okazało, mieli z wujem transportować znaczną sumę pieniędzy w gotówce. Były to lata dziewięćdziesiąte, takie transakcje były normalne, jednak ktoś doniósł o tym przestępcom.

Mama mówiła później, że według śledczego, który prowadził sprawę, nie mieli zamiaru ich zabijać. Bandyci zapewne śledzili ich, czekając na odpowiedni moment, by zainscenizować wypadek i przejąć pieniądze. Jednak coś poszło nie tak, uderzenie było zbyt mocne, samochód ojca zjechał z drogi, przewrócił się i zapłonął. Ani donosiciela, ani napastników nigdy nie odnaleziono, a po kilku latach sprawa została umorzona. Za każdym razem mama mówiła: – Nie wiem, kim byli ci ludzie, i wiedzieć nie chcę. – Bóg im sędzią. – Ale nie wybaczę, że mogli pomóc i nie zrobili tego, tylko uciekli, ratując swoje skóry.

Pogrzeb odbył się tego samego dnia. Ojca i wujka Tolka pochowano w zamkniętych trumnach. Igor stał obok płaczącej babci, mamy swojego taty, i nie mógł zrozumieć, że w tej drewnianej skrzyni obitej ciemnobordowym aksamitem leży jego ojciec. Może dlatego jeszcze przez miesiąc z nadzieją biegł do drzwi na każdy dzwonek. Z nadzieją, że to wszystko był zły sen, że ojciec wróci, pachnący dymem papierosowym i benzyną. Ojciec miał klucze, ale zawsze, wracając z delegacji, dzwonił do drzwi, a Igor pędził otworzyć, by ojciec mógł wręczyć mu jakiś drobiazg od „zajączka”. Brat, starszy, śmiał się z tego. – Skąd zające miałyby mieć prezenty? – W lesie przecież nie ma sklepów. Ale Igor nie zwracał na to uwagi, dumny, że zwierzęta z lasu znają go i pamiętają.

Ojciec jednak nie wracał, a z czasem chłopak wymyślił bajkę, całe fantazje o tym, że ojciec nie umarł, a jakiś zły czarodziej zamienił go w szarą kota. Te fantazje tak przenikały dziecięcy umysł, że Igor zaczął w nie wierzyć. Dziś Igor sam nie wie, czy to była reakcja obronna organizmu, czy naiwna dziecięca wiara w cuda. Ale te historie pomagały mu przetrwać potworny ból straty. Później, gdy dorosły już, wspominał te chwile z bratem i czuli, jakby dusza ojca naprawdę w jakiś sposób trafiła do szarego kociaka. Przez całe życie kota czuli obecność ojca, jakby był obok, choć niewidoczny. W dzieciństwie jednak nikomu o tym nie mówili, nawet sobie nawzajem. Kociaka nazwali Buček, na cześć bohatera z kreskówek Disneyowskich, które co niedzielę oglądali w telewizji.

Igor z bratem, a także ich mama pokochali kota. Stał się amuletem, talizmanem ochronnym dla rodziny. Odprowadzał i odbierał ich ze szkoły, potem z uczelni, a mamę z pracy. Gdy ktoś chorował, Buček leżał obok, mruczał kojąco i ogrzewał chore miejsce, dopóki człowiek nie zdrowiał. Kot żył z nimi długie lata. Jednak czas jest nieubłagany i pewnego letniego niedzielnego wieczoru odszedł po cichu. Do tego czasu starszy brat był już żonaty i mieszkał osobno. Gdy dowiedział się o śmierci wiernego przyjaciela, natychmiast przyjechał. Na ostatnią drogę kota żegnała cała rodzina. Bo jak inaczej? Był żywym wspomnieniem o ojcu, który odszedł. Ojciec utkwił im w pamięci właśnie tak, jak w ten ostatni dzień. Wesoły, nieco spieszący się, z kociakiem na rękach. Igor nie był pewien, ale wydawało się, że mama czuła coś podobnego, bo na nagrobku, oprócz zdjęcia ojca, kazała namalować pustą drogę z samochodem zmierzającym ku zachodzącemu słońcu. Kota pochowano za miastem, w młodym wtedy sosnowym lesie. Choć od tego dnia minęło wiele lat, i z grobu pozostał jedynie niewielki pagórek, Igor doskonale pamiętał to miejsce, a przejeżdżając obok, zawsze tam zjeżdżał, by zatrzymać się na chwilę, oddając hołd wiernemu przyjacielowi.

Bez wątpienia, Buček był członkiem rodziny, z którego odejściem skończyła się pewna epoka w życiu Igora. Epoka dzieciństwa i młodości. Jeszcze raz spojrzawszy na zdjęcie i smutno uśmiechając się na wspomnienia, Igor wziął z biurka laptopa, otarł łzy i wyszedł z biura.

W domu Igora wszyscy już czekali. Przyjechała mama, brat z rodziną, kilku bliskich przyjaciół. Kiedy wszyscy zgromadzili się w salonie, brat z siostrzeńcami uroczyście przynieśli mu pudełko i wręczyli. Wszyscy zaczęli klaskać, a siostrzeńcy, uśmiechając się figlarnie, poprosili go o odgadnięcie, co jest w środku.

Rodzina i przyjaciele wiedzieli o pasji Igora do gier komputerowych, więc zaczął wymieniać różne akcesoria. – Super joystick, kierownica do wyścigów? – Trafilem? Siostrzeńcy śmiali się, kręcąc głowami przecząco i otworzyli pudełko. Igor zajrzał do środka i dosłownie osunął się na przygotowane dla niego krzesło. Wspomnienia dzieciństwa zaczęły napływać, a łzy same spływały mu z oczu. I nie wstydził się ich, bo w pudełku siedział kociak identyczny jak ten, którego kiedyś podarował mu ojciec. Szary, puszysty, z białymi skarpetkami na łapkach. Wspomnienia zalały jego myśli. Tata, Buček… W dzieciństwie, Igor godzinami opowiadał kotu swoje dziecięce tajemnice, radości i smutki. Miał wrażenie, że rozmawia ze swoim żywym ojcem.

Nawet jako dorosły, Igor był w sekrecie przekonany, że kot go rozumiał. Buček patrzył na niego zrozumiałym, niemal ludzkim spojrzeniem i cicho, uspokajająco mruczał.

Teraz jego córka, wracając ze szkoły, najpierw biegnie do kuchni, skąd po chwili słychać jej zniecierpliwiony głos. – Czemu miski Bučka są puste?! – Kici, kici mały. – Chodź tutaj, maluszku, zaraz cię nakarmię. A kotek, niedawno pożarty swoją porcję karmy i popity świeżym mlekiem, spoglądał figlarnie na Igora i szybko pobiegł do kuchni na wezwanie swojej małej opiekunki.