Jego urodziny, mały jubileusz

Igor z uwagą przyglądał się swojemu biurku. Zazwyczaj panował tam, jak to się mówi, twórczy nieład. Jednak dziś zamierzał wyjść wcześniej. Miał urodziny, mały jubileusz.

Dodatkowo Igor poprosił o tydzień urlopu, planując odpocząć z rodziną nad jeziorami, dlatego postanowił posprzątać swoje miejsce pracy. – No, chyba jest porządek – pomyślał. Jego wzrok padł na stojącą w rogu zdjęcie, a serce ścisnęła cicha melancholia. Bardziej niż smutek, to było uczucie tęsknoty za czymś drogim, czego już nigdy nie odzyskamy. Podobne zdjęcia, tylko większe, wisiały w jego pokoju w rodzinnym domu oraz w salonie jego mieszkania. Tego dnia pamięta doskonale, choć minęło wiele lat, i to nie tylko dlatego, że to jego dzień urodzin.

Igor siedział z bratem na ławce przed blokiem. Starszy brat opowiadał fabułę kolejnego obejrzanego w salonie wideo filmu akcji, udając twarze głównych bohaterów. Zajęci opowieścią chłopcy nie zauważyli, kiedy podjechał ojciec swoim samochodem. Przywrócił ich do rzeczywistości jego radosny głos. – Cześć, synku. Wszystkiego najlepszego z okazji urodzin. Ojciec, uśmiechając się, spoglądał na Igora, wyciągając coś zza marynarki. – Oto mój mały prezent – powiedział, ukazując puchatego kotka. Kotek był szary z białymi skarpetkami na łapkach i patrzył się z zaciekawieniem.

Z klatki schodowej wyszła mama z niebieską torbą sportową. Tę torbę tata zazwyczaj zabierał w delegacje. – Muszę wyjechać na chwilę, synku – powiedziała mama. – Ale główny prezent przyniosę później. – Masz, trzymaj – ojciec podał kotka Igorowi. – Wlejcie mu w domu mleczka. W weekend pójdziemy do sklepu, i sam wybierzesz sobie coś fajnego, dobra? – A potem wejdziemy do zoo. Ojciec objął ich z bratem i poklepał po głowie. – Witek, na długo jedziesz? – zapytała mama. – Nie, jutro pod wieczór wrócę – odpowiedział, zabierając torbę z rąk mamy. – Hej, a może zrobimy zdjęcie na pamiątkę? – zaproponowała mama.

Niedawno kupiliśmy aparat na kliszę, popularny wówczas „automat” i mama starała się uwiecznić jak najwięcej momentów z ich życia. – Ale się śpieszę – zawstydzony uśmiechnął się ojciec. Naprawdę, jego kolega, wujek Tolek, siedzący za kierownicą, nacisnął klakson i z uśmiechem wskazał na zegarek. Ojciec pomachał mu ręką, jakby mówiąc „poczekaj chwilkę”. Postawił torbę na ziemi, wziął z powrotem kotka na ręce, a Igor z bratem stanęli po bokach.

Patrzyli uśmiechnięci w obiektyw, nie domyślając się, że kotek stanie się jedynym prezentem dla Igora. I ostatnim. Bo jak później się okazało, z tej delegacji tata nie wrócił. Później wyjaśniło się, że on z wujkiem Tolkiem przewozili dużą sumę pieniędzy w gotówce. Były lata 90-te, takie transakcje były wtedy na porządku dziennym, a gdy ktoś się dowiedział, nasłano na nich bandytów.

Mama mówiła, że według śledczego prowadzącego sprawę, nie chcieli ich zabić. Złodzieje zapewne śledzili ich, wybierali moment, kiedy szosa będzie pusta, by inscenizując wypadek, zabrać pieniądze. Ale coś źle wyliczyli, uderzenie było za silne, auto ojca wypadło z drogi i wywróciło się, zaczęło się palić. Ani zleceniodawcę, ani napastników nie znaleziono, a po kilku latach sprawę zamknięto w archiwum. Za każdym razem mama wspominając to mówiła: – Nie wiem, kim byli tamci ludzie i nie chcę wiedzieć. – Bóg im sądzi. – Ale to, że mogli pomóc, a tego nie zrobili, to im nigdy nie wybaczę.

Pogrzeb odbył się tego samego dnia. Ojca i wujka Tolka. Chowano w zamkniętych trumnach. Igor stał obok płaczącej babci, mamy ojca, i nie mógł uwierzyć, że w tym obijanym ciemnoczerwonym aksamitem drewnianym pudle leży jego ojciec. Może dlatego przez ponad miesiąc z nadzieją biegł do drzwi na każdy dzwonek. Z nadzieją, że wszystko to zły sen, zaraz otworzą się drzwi, wejdzie jego tata, uśmiechnięty, żywy, lekko przesiąknięty zapachem papierosowego dymu i benzyny. Ojciec miał swoje klucze, ale zawsze wracając z delegacji, dzwonił do drzwi. Igor biegł pierwszy, a tata uśmiechając się wyciągał z torby jakiś prezent, mówiąc, że to od zajączka. Starszy brat żartował z niego. – Skąd zające mogą brać prezenty? – W lesie przecież nie ma sklepów – śmiał się. – Ech ty, maluchu. Ale Igor nie zwracał uwagi, i był dumy, że leśne zwierzęta o nim wiedzą i nigdy nie zapominają.

Ale tata nie wracał, i z czasem chłopiec wymyślił sobie bajkę, całe fantazy, że tata wcale nie umarł, a zły czarodziej zamienił go w szarego kota. Każda taka opowieść w jego wyobraźni nabierała nowych szczegółów, aż sam zaczynał w to wierzyć. Teraz, Igor sam nie potrafił zrozumieć, co to było. Mechanizm obronny organizmu, czy naiwna wiara dziecka w cud. Ale wtedy te fantazje chyba pomogły mu pokonać ostry ból straty. Dużo później z bratem, wspominając tamte wydarzenia, łapali się na dziwnym uczuciu. Jakby dusza ojca rzeczywiście w jakimś niewytłumaczalnym sposób przeniosła się do szarego kotka. Przez cały czas, kiedy kotek, a później dorosły kot, żył z nimi, czuli obecność ojca. Jakby był gdzieś obok, tylko niewidzialny. W dzieciństwie nie dzielili się tym uczuciem z nikim, nawet ze sobą. Koteczka nazwali Butch, na cześć jednego z bohaterów kreskówek Disneya, które wtedy co niedzielę leciały w telewizji.

Igor z bratem, no i mama też, bardzo przywiązali się do kota. Stał się on bez przesady talizmanem ich rodziny. Odprowadzał i witał ich ze szkoły, z instytutu, mamę z pracy. Kiedy ktoś chorował, Butch znajdował się przy nich, cicho mruczał, próbując rozgrzać chore miejsce, nie odchodził, dopóki jego człowiek nie wyzdrowiał. Kot przeżył długie życie w ich rodzinie. Ale czas jest nieubłagany i pewnego letniego niedzielnego wieczoru cicho odszedł. Do tego czasu starszy brat był już żonaty i mieszkał oddzielnie. Dowiedziawszy się o śmierci ich wieloletniego ulubieńca, od razu przyjechał. W ostatnią drogę kot był żegnany przez całą rodzinę. Jakżeby inaczej? Był żywą pamiątką po zmarłym ojcu. Ojciec pozostał w ich pamięci właśnie taki, jak w tamten, ostatni dzień. Wesoły, trochę pośpieszny, z kotkiem na rękach. Igor nie był pewien, ale najwyraźniej mama czuła coś podobnego, bo na nagrobku obok zdjęcia ojca, artysta na jej prośbę namalował pustą drogę i auto, jadące w stronę zachodzącego słońca. Pogrzebali kota za miastem, w młodym wtedy borze sosnowym. Choć od tamtego dnia minęło sporo lat, a z mogiłki pozostał jedynie ledwie zauważalny pagórek, Igor dobrze pamiętał miejsce i za każdym razem, przejeżdżając, zbaczał z trasy, by postać tam chwilę, oddając hołd wieloletniemu ulubieńcowi.

A co więcej, bez wątpienia członkowi rodziny, ze śmiercią którego przeminęła cała epoka jego życia. Epoka dzieciństwa i młodości. Ponownie spojrzawszy na fotografię i smutno uśmiechając się do wspomnień, Igor wziął laptop ze stołu, otarł wilgotne oczy dłonią i wyszedł z biura.

W domu Igora czekali już wszyscy. Przyjechała mama, brat z rodziną, kilku bliskich przyjaciół. Gdy wszyscy zebrali się w dużym pokoju, brat z siostrzeńcami uroczystym krokiem wniósł pudełko i wręczył mu. Wszyscy zaczęli bić brawo, a siostrzeńcy, uśmiechając się przebiegle, poprosili, by zgadł, co jest w środku.

Rodzina i przyjaciele wiedzieli o jego pasji do gier komputerowych, więc Igor zaczął wymieniać. – Świetny joystick, kierownica do gier wyścigowych? – Trafiłem? Siostrzeńcy, śmiejąc się, pokręcili głowami na „nie” i otworzyli pudełko. Igor spojrzał i momentalnie usiadł na przysunięte przez kogoś krzesło. Wspomnienia z dzieciństwa znów przewinęły się w jego głowie, a niespodziewane łzy same popłynęły. Nie wstydził się ich. W pudełku siedział kotek, dokładnie taki, jakiego kiedyś podarował mu ojciec. Szary, puchaty, z białymi skarpetkami na łapkach. Wspomnienia ogarnęły go. Tata, Butch… Wtedy, w dzieciństwie, Igor godzinami rozmawiał z kotem, powierzając mu swoje dziecięce tajemnice, radości i smutki. Małemu chłopcu wydawało się, że rozmawia z żywym ojcem. W duchu był o tym przekonany nawet jako dorosły. A kot patrzył na niego zrozumiałym, niemal ludzkim wzrokiem i cicho, uspokajająco mruczał.

Teraz już jego nastoletnia córka, wracając ze szkoły, pierwsze co robi, to idzie do kuchni, skąd po chwili dobiega jej niezadowolony głos. – Co to? Miski Butchka puste?! – Kis-kis, malutki. – Chodź tutaj, zaraz cię nakarmię. A kotek, który ledwo co zjadł swoją porcję karmy, popijając mlekiem, zerka chytrze na Igora i szybko bieży do kuchni, na wołanie swojej małej pani.