„Jakim prawem ty masz dostać mieszkanie po babci? To mi się należy – krzyczy moja mama i grozi sądem, bo babcia przepisała mieszkanie nie mnie, nie jej, lecz mojej córce – tylko dlatego, że przez lata opiekowaliśmy się babcią, kiedy ona miała nas w nosie!”

Jak sobie przypomnę te wydarzenia, czasem aż trudno mi uwierzyć, że to wszystko naprawdę się wydarzyło. Wydaje się, jakby to było w innym życiu, dawno temu, w starym mieszkaniu na warszawskiej Pradze, gdzie żyła moja ukochana babcia.

W tamtych czasach, moja własna matka, Helena Kowalska, groziła mi sprawą sądową o mieszkanie po mojej babci, Franciszce. Dziś brzmi to absurdalnie, ale wtedy sprawa była dla nas bardzo poważna. Mieszkanie Franciszki nie przypadło jej ani nawet mnie, lecz mojej córce, Lidii. Matka była wściekła, uważała, że tak nie powinno być. Twierdziła, że należy się jej, bo to jej matka, a więc wszystko powinno przejść na nią. Ale decyzja Franciszki była przemyślana i zupełnie nie przypadkowa. Przez ostatnie pięć lat mieszkaliśmy z babcią ja i mój mąż, Adam i to my się nią opiekowaliśmy, gdy poczuła się coraz słabsza.

Mojej mamie egoizmu nigdy nie brakowało. Helena zawsze dbała wyłącznie o siebie odkąd tylko pamiętam. Trzykrotnie wychodziła za mąż, a dzieci miała tylko dwoje mnie oraz moją młodszą siostrę, Grażynę. Z Grażyną mamy bardzo dobry kontakt, ale relacje z matką zawsze były chłodne.

Mojego ojca nie pamiętam wcale rodzice rozwiedli się, gdy miałam dwa lata. Wtedy jeszcze mama z nami mieszkała u babci Franciszki. Jako dziecko uważałam babcię za srogą pewnie dlatego, że mama często płakała, a w domu panowała napięta atmosfera. Dopiero gdy dorosłam, zrozumiałam, że babcia chciała jedynie pomóc swojej córce wyjść na prostą.

Helena wyszła potem powtórnie za mąż. Ja i ona zamieszkałyśmy razem z nowym mężem, Stanisławem. Wkrótce urodziła się Grażyna. Ten związek trwał siedem lat, po czym znowu był rozwód, tym razem nie wróciłyśmy do babci. Stanisław wyjechał za granicę, a przez jakiś czas pozwolił nam zostać w swoim mieszkaniu. Trzy lata później Helena wyszła za trzeciego męża, Czesława, i znów musiałyśmy zmieniać miejsce zamieszkania.

Nowy mąż matki nie był zadowolony, że musi mieszkać z dziećmi swojej żony. Nigdy nas nie dotykał ani nie krzyczał, ale po prostu nas ignorował, a matka zapatrzona była tylko w niego. Była o Czesława niezdrowo zazdrosna, potrafiła urządzać awantury i tłuc talerze. Raz w miesiącu groziła, że odejdzie, ale zawsze na koniec zostawała. Ja i Grażyna przestałyśmy na to zwracać uwagę. Opiekowałam się siostrą, bo matka miała dla nas coraz mniej czasu. Dobre, że miałyśmy jeszcze obie babcie one naprawdę nam pomagały. Potem dostałam się na studia i zamieszkałam w akademiku, a Grażyna przeprowadziła się na stałe do babci Franciszki. Ojciec zawsze jej pomagał finansowo, a matka dzwoniła jedynie od święta.

Z biegiem lat przywykłam do tego, że matka żyje swoim życiem, nie martwi się o mnie, nie interesuje. Grażynę to bardzo bolało szczególnie po tym, jak matka nie przyszła na jej studniówkę i nie pogratulowała jej matury. Grażyna na długo się na nią obraziła.

Dorosłyśmy. Grażyna wyszła za mąż i przeniosła się z mężem do Poznania. Ja z Adamem żyłam już od dawna, ale nie spieszyliśmy się do ślubu wystarczał nam wynajęty pokój. Po studiach jednak coraz częściej odwiedzałam babcię Franciszkę. Stałyśmy się sobie bardzo bliskie, a jednak starałam się nie przeszkadzać jej w codzienności.

A potem babcia zachorowała i trafiła do szpitala na Banacha. Lekarze powiedzieli, że musi mieć dobrą opiekę, więc codziennie do niej chodziłam przynosiłam jedzenie, gotowałam, sprzątałam, po prostu z nią rozmawiałam i pilnowałam, by regularnie brała lekarstwa. Tak minęło pół roku. Niekiedy przyjeżdżał ze mną Adam pomagał naprawiać usterki, dbał o porządek. Wreszcie babcia zaproponowała, byśmy zamieszkali z nią łatwiej byłoby nam odłożyć pieniądze na własne mieszkanie, zamiast wynajmować pokoik.

Nie wahałam się ani chwili mieszkać z babcią Franciszką to była przyjemność, szczególnie, że Adam bardzo przypadł jej do gustu. Sześć miesięcy później zaszłam w ciążę. Postanowiliśmy zatrzymać dziecko. Babcia była szczęśliwa, że doczeka się prawnuczki. Nasz ślub był skromny tylko najbliższa rodzina i przyjaciele, uroczysta kolacja w kawiarni na Starym Mieście. Matka nawet nie zadzwoniła z gratulacjami.

Gdy Lidia miała dwa miesiące, babcia przewróciła się w kuchni i złamała nogę. To był dla mnie bardzo trudny czas opieka nad dzieckiem i leżącą staruszką przerosła moje siły. Poprosiłam matkę, by pomogła, ale odmówiła, tłumacząc się złym samopoczuciem. Nigdy nie przyszła.

Pół roku później babcia przeszła udar przez kilka tygodni była leżąca, wymagała całodobowej opieki. Gdyby nie Adam, nie dałabym rady. Stopniowo stan zdrowia Franciszki się poprawił zaczęła znów mówić, chodzić po mieszkaniu, samodzielnie jeść. Dożyła jeszcze dwóch i pół roku patrzyła, jak jej prawnuczka biega po mieszkaniu. Odeszła spokojnie, podczas snu. Dla nas jej śmierć była ogromną stratą. Bardzo ją kochaliśmy, do dziś tęsknimy.

Matka do Warszawy przyjechała dopiero na pogrzeb. A miesiąc później znów się pojawiła tym razem domagała się, bym się wyprowadziła, a ona, jako córka Franciszki, przejęłaby mieszkanie. Była pewna, że mieszkanie przyjdzie do niej automatycznie. Nie wiedziała jednak, że już po narodzinach Lidii, babcia sporządziła u notariusza akt darowizny na jej prawnuczkę.

Helena była oburzona. Groziła, że poda mnie do sądu, jeśli nie oddam jej mieszkania:
Myślisz, że tak łatwo mnie oszukasz? Wmówiłaś starej kobiecie, by przepisala mieszkanie na siebie, a teraz się w nim urządziłaś! Nie wygrasz tego! Nie ważne, kto się nią opiekował ten dom należy do mnie!

Jestem spokojna, bo rozmawiałam z notariuszem i prawnikiem wiem, że prawo jest po naszej stronie. Będziemy mieszkać z Adamem i Lidią w mieszkaniu, które zostawiła nam babcia Franciszka. A jeśli drugie dziecko znów będzie dziewczynką dostanie imię po babci. Tak, by pamięć o Franciszce trwała przez kolejne pokolenia.