Gdybym tylko wiedział, co mnie czeka…

Gdybym wiedział, że tak będzie…

Autobus podskakiwał na wybojach. Kierowca klął, omijając kałuże, czasem nawet wyjeżdżał na przeciwny pas. W środku było niewiele ludzi, dzień roboczy przecież.

Marek patrzył przez okno na zszarzały, osiadły śnieg. Jeszcze trochę i stopnieje zupełnie, a lato tuż-tuż. Na kolejnej dziurze autobus znów podskoczył, a kierowca głośno zaklął.

– Tak można i kół nie mieć.

W końcu przed nimi pojawił się cmentarny mur, za którym ciemniały rzędy nagrobków.

Za każdym razem, gdy tu przyjeżdżał, Marka ogarniało przygnębienie – ta świadomość nieuchronności i przemijania. Myśleć, że kiedyś i on tu spocznie, nie chciało mu się. Nie przyjeżdżał z potrzeby serca, tylko z obowiązku. Tak trzeba – odwiedzać groby bliskich w określone dni. Zawstydził się własnych myśli i głośno westchnął.

Autobus zatrzymał się przed bramą. Drzwi otworzyły się z trzaskiem, pasażerowie wysiedli, rozprostowując nogi. Ludzie od razu skierowali się ku stoiskom z plastikowymi kwiatami ustawionym wzdłuż ogrodzenia. Marek też powoli ruszył, wypatrując żywych roślin. Oczy bolały od jaskrawych, sztucznych płatków nasączonych woskiem. Na końcu zauważył kobietę, przed którą stało wiadro z czerwonymi goździkami.

Kupił cztery, po czym wszedł na cmentarz. Ścieżki tonęły w błocie. Omijał kałuże, ale i tak śnieg chlupotał pod butami. Pożałował, że założył stare zimowe buty.

Dotarł prawie do skraju lasu i skręcił w lewo. Grób żony znalazł od razu – po krzyżu. *„Trzeba postawić pomnik. A może poczekać? Syn może później zrobić od razu dla nas obojga?”* Wokół nie było już tymczasowych krzyży. Rozejrzał się po rozległym mieście umarłych. Od jesieni przybyło tu wiele nowych mogił.

Przekroczył niskie ogrodzenie i stanął w miękkim śniegu, udeptując go nogami. Czując, że buty przemokły.

– Cześć, Aniu.

Z wyblakłego zdjęcia w ramce przy krzyżu uśmiechała się do niego żona. Uwielbiał tę fotografię. Zapamiętał ją właśnie taką, choć na tym zdjęciu miała zaledwie trzydzieści sześć lat.

Przypomniał sobie tamte urodziny. Rano pobiegł po kwiaty, a gdy wrócił, Ania już była ubrana w nową sukienkę. Podarował jej złote kolczyki. Natychmiast je założyła i uśmiechnęła się radośnie. Zdołał uchwycić ten moment aparatem. Jakby to było wczoraj…

– Wszystkiego najlepszego. Dziś skończyłabyś pięćdziesiąt sześć lat. – Marek zastanawiał się, gdzie umieścić goździki.

Cały grób pokryty był sztucznymi kwiatami wbitymi w ziemię. One nie wyblakły, nie zmatowiały, jakby ktoś przyniósł je wczoraj.

Marek pochylił się, wyciągnął zmarzniętą gałązkę żółtych kwiatów sprzed samego krzyża i wetknął ją w śnieg u stóp mogiły. Na jej miejsce położył goździki. Ziemia była twarda, kruche łodygi nie przebiłyby się, a śnieg i tak wkrótce stopnieje – kwiaty i tak opadną. Wyglądały skromnie na tle krzykliwych plastikowych bukietów. Ale przynajmniej były żywe.

– Tęsknię. Ale nie mogę tu często przychodzić. Wybacz i nie gniewaj się. To ja powinienem tu leżeć, nie ty. A życie rozporządziło się inaczej…

Mówił długo, opowiadał nowiny, patrząc na zdjęcie, aż nogi zupełnie zdrętwiały. Ciszę raz po raz przerywało krakanie wron. I od tego stawało się jeszcze smutniej.

– Już pójdę, Aniu. Włożyłem stare buty i przemokłem. I nawet nie ma mnie kto połajać. Wrócę po Wielkanocy, gdy będzie sucho. Wtedy uporządkuję grób, przyniosę nowe zdjęcie – takie samo. Jesteś tu taka piękna. Wybacz mi wszystko. – Westchnął, przeszedł przez ogrodzenie i, nie oglądając się, ruszył ku wyjściu.

Na przystanku czekało już kilka osób. Gdy w końcu wsiadł do autobusu, niemal nie czuł palców u stóp.

Ledwie dotarł do domu. Natychmiast zdjął mokre buty i skarpety, nastawił czajnik, a gdy zagotowała się woda, wypił dwie szklanki herbaty z miodem. Założył suche wełniane skarpety, włączył telewizor i położył się na kanapie. Leciał jakiś film. Herbata rozmarzyła go i zaczął przysypiać…

***

Ola trafiła na ich budowę po technikum. Młoda, roześmiana, z piegami na nosie i uśmiechem jak wiosenne słońce. Marek nie mógł oderwać od niej wzroku. Miał żonę, syna w trzeciej klasie, a jednak ciągnęło go do tej dziewczyny. I co miał zrobić, skąd wciąż mu wpadała w oczy? Nie mógł przecież udawać, że jej nie widzi.

Pewnego dnia, niedługo przed świętami, spotkali się na przystanku. Ola otulała się kołnierzem płaszcza. W jej dużych oczach odbijały się światła latarni. Marek zerkał na nią ukradkiem. Gdy nadjechał autobus, przepchnął się za nią i usiadł obok.

– Cześć, Ola. Do domu? – zapytał, by zacząć rozmowę.

– Tak. A ty?

– Ja też. – Zamilkł na chwilę. – Choinkę już ubraliście?

– Nie. Tata zawsze kupował żywą. Leżała na balkonie. A trzydziestego grudnia ubieraliśmy ją razem. I ten zapach w mieszkaniu! Od razu robiło się świątecznie.

– Przecież dziś jest trzydziesty grudnia. Masz żywą choinkę na balkonie? – spytał Marek.

Ola roześmiała się dźwięcznie. Marek nie mógł się napatrzeć.

– Rodzice daleko, a ja mam sztuczną. Jak wrócę, wyjmę z pudełka, ustawię i ubiorę. Na pewno powieszę cukierki. Tak mama robiła. Potem napiję się herbaty i będę się nią zachwycać. – Znów się zaśmiała.

Marek wyraźnie to sobie wyobraził – pokój, choinkę, rozpromienioną Olę sięgającą ręką z bombką… A w kuchni bulgoczący czajnik…

– Mogę do ciebie wpaść? W gości? – wyrwało mu się niespodziewanie.

– Po co? – zdziwiła się.

– Pomogę ci ubierać choinkMarek odwrócił głowę ku oknu, za którym rozciągał się ciemny, pusty pejzaż, i poczuł, jak ciężar samotności przytłacza go nieubłaganie, jakby już na zawsze miał zostać tylko z tym wspomnieniem tamtego grudniowego wieczoru, gdy świat jeszcze wydawał się pełen możliwości.